III SA/Łd 116/10
WyrokWSA w Łodzi2010-05-25
Skład orzekający: Monika Krzyżaniak, Irena Krzemieniewska, Ewa Alberciak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ rejestrujący pojazd może odmówić rejestracji, jeśli wnioskodawca nie przedstawił oryginału umowy sprzedaży pojazdu, a jedynie jej kserokopię, mimo że umowa ta budzi wątpliwości co do swojej autentyczności i zgodności ze stanem faktycznym?Ratio decidendi
Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo odmówiły rejestracji pojazdu. Wnioskodawca nie wykazał swojego prawa własności do pojazdu w sposób niebudzący wątpliwości, nie przedkładając oryginału umowy sprzedaży, która była kluczowym dokumentem do rejestracji. Organy administracji nie mogą kreować ani korygować stosunków własnościowych, a jedynie rejestrować pojazdy na podstawie bezspornych dowodów własności.Stan faktyczny
Wnioskodawca W. M. złożył wniosek o zarejestrowanie samochodu. Organ I instancji odmówił rejestracji, ponieważ wnioskodawca nie przedstawił oryginału umowy kupna sprzedaży pojazdu, a przedstawiona kserokopia budziła wątpliwości co do autentyczności. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Wnioskodawca zaskarżył decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym błędną wykładnię pojęcia "kopia" jako "kserokopia".Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 25 maja 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Krzyżaniak Sędziowie Sędzia NSA Irena Krzemieniewska Sędzia WSA Ewa Alberciak (spr.) Protokolant Asystent sędziego Dominika Trella po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 maja 2010 roku sprawy ze skargi W. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy zarejestrowania pojazdu oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] r., nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r - Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2000r Nr 98, poz.1071 ze zm.), art. 72 ust. 1, art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. - Prawo o ruchu drogowym (tj. Dz.U. z 2005r. Nr 108, poz. 908 ze zm.), oraz art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994r o samorządowych kolegiach odwoławczych (tj. Dz.U. Nr 79 z 2001r., poz. 856 ze zm.), Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...]r., znak: [...], o odmowie zarejestrowania na wniosek W. M. samochodu marki Fiat Alfa Romeo o nr VIN: [...], o numerze rejestracyjnym [...].
Powyższe rozstrzygnięcie wydane zostało w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny.
Decyzją z dnia [...]r., znak: [...], organ I instancji odmówił zarejestrowania samochodu marki Fiat Alfa Romeo o nr VIN: [...], o numerze rejestracyjnym [...], na wniosek W. M. W uzasadnieniu podjętej decyzji organ I instancji wskazał, że S. W. oświadczyła, że w obu umowach zamiast jej imienia i nazwiska wpisano imiona jej rodziców, oraz że wydała skarżącemu oryginał umowy z dnia [...] r., a do sporządzenia umowy kupna sprzedaży z dnia [...] r. upoważniła swojego syna. Mimo wezwania kupujący W. M. nie przedstawił oryginału umowy kupna sprzedaży przedmiotowego pojazdu zawartej w dniu [...]r. pomiędzy sprzedającym T. W. a kupującym J. C. Organ I instancji wyjaśnił, że zgodnie z § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 27 września 2003 r. w sprawie szczegółowych czynności organów w sprawach związanych z dopuszczeniem pojazdu do ruchu oraz wzorów dokumentów w tych sprawach kserokopie dokumentów, których obowiązek wykonania wynika z rozporządzenia, wykonuje i uwierzytelnia organ rejestrujący. Uwierzytelnienie polega na dokonaniu na niej adnotacji o treści "stwierdzam zgodność z oryginałem", którą należy potwierdzić datą, podpisem oraz pieczątką organu rejestrującego. Z powyższego wynika, że na wnioskodawcy spoczywa obowiązek załączenia do wniosku oryginałów dokumentów w celu naniesienia przez organ rejestrujący odpowiednich adnotacji na oryginale dokumentu i wykonaniu uwierzytelnionych kserokopii.
Od powyższej decyzji odwołanie złożył W. M., który zarzucił jej naruszenie: art. 7 k.p.a., poprzez brak odniesienia decyzji do słusznego interesu strony, art. 77 k.p.a. poprzez oparcie się na niekompletnym materiale dowodowym i przyjęcie, iż uzyskana od wnioskodawcy umowa sprzedaży jest kopią, w sytuacji gdy umowy sporządza się w jednobrzmiących egzemplarzach nie oznaczając kopii czy oryginałów, a organ nie dokonał żadnej czynności, aby uzupełnić materiał o dokumenty ze Starostwa w O., błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia, a mający wpływ na treść decyzji poprzez dowolne uznanie, iż wnioskodawca nie udowodnił prawa własności do przedmiotowego pojazdu, podczas gdy wszelkie działania wnioskodawcy nakierowane były na potwierdzenie tego faktu - pozyskanie umowy sprzedaży z dnia [...]r, czy też oświadczenia sprzedającej zamieszczonego w aktach sprawy.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. rozpatrując powyższe odwołanie uznało, że nie zasługuje ono na uwzględnienie.
Organ II instancji wskazał, że w dniu 26 marca 2009r. do Wydziału Praw Jazdy i Rejestracji Pojazdów UM[...] wpłynął wniosek W. M. dotyczący rejestracji pojazdu marki Fiat Alfa Romeo o numerze rejestracyjnym [...]. Do wniosku o rejestrację zostały dołączone m. in. następujące załączniki: dowód rejestracyjny serii [...] nr [...], wydany dla pojazdu marki Fiat Alfa Romeo o numerze VIN [...] o numerze rejestracyjnym [...], opiewający na nazwisko W. T. zam. W. [...], umowa kupna sprzedaży przedmiotowego pojazdu, zawarta w dniu [...] r. pomiędzy sprzedającym - T. W. a kupującym - W. M. Prezydent Miasta Ł. w oparciu o ww. wniosek zarejestrował czasowo powyższy pojazd, a jako potwierdzenie rejestracji czasowej, wnioskodawcy wydano pozwolenie czasowe serii [...] numer [...] oraz tablice rejestracyjne o numerze rej. [...]. Jednocześnie wysłano zawiadomienie o rejestracji czasowej do poprzedniego organu rejestrującego, który w udzielonej odpowiedzi potwierdził dane pojazdu i jego właściciela, jednocześnie informując o zgłoszeniu sprzedaży na rzecz J.i C. zam. Ł. ul. L. [...]. Prezydent Miasta Ł. wystąpił do poprzedniego organu rejestrującego w O. o pomoc prawną, polegającą na wezwaniu T. W. celem złożenia stosownego oświadczenia, dotyczącego sprzedaży przedmiotowego pojazdu oraz potwierdzenia autentyczności podpisów zawartych na umowie załączonej do wniosku o rejestrację. Do organu I instancji wpłynęło oświadczenie T. W., w którym nie potwierdził autentyczności urnowy, przedstawionej do rejestracji ww. pojazdu. Prezydent Miasta Ł. decyzją z dnia [...]r. znak: [...] odmówił zarejestrowania pojazdu marki Fiat Alfa Romeo o numerze [...], o numerze rejestracyjnym [...], zarejestrowanego czasowo za numerem rejestracyjnym [...] na wniosek W. M.
W dniu 3 i 11 września 2009 r. pełnomocnik W. M. złożył ponowny wniosek o rejestrację pojazdu marki Fiat Alfa Romeo o numerze rejestracyjnym [...]. Do wniosku o rejestrację zostały dołączone: kopia umowy kupna sprzedaży pojazdu marki Fiat Alfa Romeo o numerze rejestracyjnym [...], zawartej w dniu [...] r. pomiędzy sprzedającym T. W. zam. O. W. [...] a kupującym J. C. zam. Ł. ul. L. [...], umowa kupna sprzedaży przedmiotowego pojazdu, zawarta w dniu [...] r. pomiędzy sprzedającym J. C. zam. Ł. ul. L. [...] a kupującym W. M. zam. Ł. ul. K. [...]. Prezydent Miasta Ł. wezwał J. C. do złożenia stosownego oświadczenia dotyczącego sprzedaży przedmiotowego pojazdu, potwierdzenia autentyczności umowy załączonej do wniosku o rejestrację oraz w celu złożenia oświadczenia dotyczącego niewydania nabywcy oryginału umowy z dnia [...] r. W odpowiedzi na powyższe wezwanie do organu I instancji zgłosiła się S. W. zam. w Ł., przy ul. L. [...], która oświadczyła, że w treści umów z dnia [...] r. oraz z dnia [...] r., sporządzonych na okoliczność kupna sprzedaży ww. pojazdu, zamiast jej imienia i nazwiska wpisano imiona i nazwiska jej rodziców. Ponadto sprzedająca oświadczyła, że umowa z dnia [...] r. została wypisana i podpisana przez jej syna, któremu udzieliła pisemnego upoważnienia do sprzedaży pojazdu, oraz że W. M. wydała oryginał umowy z dnia [...] r. Prezydent Miasta Ł. pismem z dnia 7 września 2009r. bezskutecznie wezwał pełnomocnika strony do uzupełnienia ww. wniosku o dowód własności, na podstawie którego W. M., skutecznie nabył prawo własności do przedmiotowego pojazdu oraz o oryginał umowy kupna sprzedaży ww. pojazdu, zawartej w dniu [...] r. Po bezskutecznym upływie terminu wyznaczonego stronie w powyższym wezwaniu, Prezydent Miasta Ł. w dniu [...]r. wydał zaskarżoną decyzję.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wskazało, że pojazd marki Fiat Alfa Romeo o numerze VIN [...] był zarejestrowany za nr rej: [...] na nazwisko T. W. zam. W. [...]. W. M. do wniosku o rejestrację przedmiotowego pojazdu załączył umowę sprzedaży tego pojazdu zawartą w dniu [...] r. pomiędzy sprzedającym J. C. zam. Ł. ul. L. [...] a kupującym W. M. zam. Ł. ul. [...].
Strona załączyła kserokopię umowy pojazdu marki Fiat Alfa Romeo o numerze rejestracyjnym [...], zawartą w dniu [...] r. pomiędzy sprzedającym tj. T. W. a kupującym J. C. Wskazując na uzasadnienie wydania zaskarżonej decyzji, tj. fakt nieprzedstawienia przez stronę pośredniego dowodu własności ww. pojazdu w formie oryginału, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. podzieliło stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie wyrażone w wyroku z dnia 25 stycznia 2000 r. (sygn. akt: II SA 2506/99, LEX nr 55319), zgodnie z którym, przy wniosku o zarejestrowanie pojazdu właściciel obowiązany jest przedstawić oryginał dowodu własności pojazdu, a jeżeli pojazd był zarejestrowany także ostatni dowód rejestracyjny. Oba rodzaje dokumentów musiały być prawdziwe nie tylko w znaczeniu formalnej autentyczności dokumentu, lecz także zgodne ze stanem faktycznym. Dokumentem własności musi więc być dokument przenoszący w konkretnej sytuacji prawo własności, zaś dowodem rejestracyjnym - dokument sporządzony przez właściwy organ na podstawie dowodu własności w powyższym znaczeniu. Osoba nie będąca właścicielem pojazdu nie może przenieść jego własności na inną osobę. Ostatni dowód rejestracyjny musi ponadto zawierać zgodne z rzeczywistym stanem rzeczy numery identyfikacyjne pojazdu, a mianowicie numer silnika i nadwozia. W przypadku niedopełnienia powyższych wymogów żaden pojazd nie mógł i nadal nie może być zarejestrowany.
Kolegium stwierdziło, że zarówno dowód rejestracyjny, jak i dowód własności, a również pośredni dowód własności (lub pośrednie dowody własności), winny być przedstawione przez wnioskodawcę w formie oryginału. Odnosząc powyższe do rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że W. M. nie zrealizował powyższego obowiązku, albowiem pośredni dowód własności, tj. umowę kupna sprzedaży pojazdu marki Fiat Alfa Romeo o numerze rejestracyjnym [...], zawartą w dniu [...] r. pomiędzy sprzedającym T. W. a kupującym J. C., przedstawił w formie kserokopii. Wbrew twierdzeniu strony wyrażonym w treści odwołania, kwestia w jakiej formie została przedstawiona umowa z dnia [...]r. nie jest sporna, gdyż sam pełnomocnik strony w piśmie z dnia 9 września 2009r. wyraźnie wskazał, że składa kopię umowy kupna samochodu Fiat Alfa Romeo 916 z dnia [...]r.
Organ wskazał, że W. M. nie przedstawił dowodu własności samochodu marki Fiat Alfa Romeo o nr VIN: [...], który jest jednym z obligatoryjnych dokumentów wymaganych na gruncie art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. - Prawo o ruchu drogowym oraz § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (Dz.U. z 2007r., Nr 186, poz. 1322), co stanowi o podjętym w sprawie rozstrzygnięciu.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., odnosząc się do sformułowanych przez stronę w treści odwołania zarzutów, stwierdziło, że są one chybione i pozostające bez wpływu na podjęte w sprawie rozstrzygnięcie. Zasada postępowania administracyjnego wyrażona w art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego oznacza, że organ administracji, działający na podstawie przepisów prawa materialnego przewidujących uznaniowy charakter rozstrzygnięcia, jest obowiązany załatwić sprawę w sposób zgodny ze słusznym interesem obywatela, jeśli nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny, ani nie przekracza to możliwości organu administracji wynikających z przyznanych mu uprawnień i środków. Zważywszy na brzmienie art. 72 ust. 1 ustawy - Prawo o ruchu drogowym jak i przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów, stwierdzić należy, że normy te niewątpliwie są przepisami prawa materialnego, które stanowią wyraźnie o związaniu organu administracji ustanowionymi przepisami. Powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 października 1998r. (sygn. akt: II SA 1093/98; LEX Nr 41322), organ zakwalifikował jako chybiony zarzut strony, co do naruszenia art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego, gdyż sąd ten wyraźnie stwierdził, iż cyt.: "...gdy wnioskodawca nie przedstawi bezspornych dowodów własności pojazdu i jego podstawowych elementów, organy administracji obowiązane są odmówić zarejestrowania zgłoszonego pojazdu".
Odnośnie zarzutu strony, co do podjętych przez stronę działań nakierowanych na potwierdzenie zawarcia umowy z dnia [...]r., Kolegium stwierdziło, że jedynym dowodem własności pojazdu, jaki może stanowić podstawę do rejestracji pojazdu, może być dowód z dokumentu.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. skarżący zarzucił obrazę przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 7, 76, 77, 80 oraz oraz 107 § 3 k.p.a. polegającą w szczególności na: nieprzeprowadzeniu i nierozpatrzeniu w sposób wystarczający dowodów mających na celu zweryfikowanie zebranych dowodów i brak możliwości zapoznania się przez skarżącego z całym materiałem, - braku wskazania podstawy odmowy uznania zebranych dokumentów jako wystarczających do zarejestrowania przedmiotowego pojazdu, w sytuacji gdy organy administracji nie negując stosunków właścicielskich, ustaliły bezspornie strony umów. Ponadto zarzucił obrazę przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 72 ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz § 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów poprzez przyjęcie słowa kopia jako kserokopia, a nie drugi egzemplarz jednobrzmiącej umowy sprzedaży uzyskany bezpośrednio od sprzedającego. Tym bardziej, iż należy zauważyć, że w tekstach aktów prawnych, oba wyrazy są często spotykane (niekiedy w jednym przepisie występują obok siebie), brak jednak ich definicji legalnych. Najnowsze słowniki języka polskiego podają zbliżone znaczenia obu wyrazów. Niemniej jednak, o ile kopia jest wiernym odtworzeniem oryginału (np. w przypadku dokumentów jest to zgodność nie tylko z treścią oryginału, ale również zachowanie takiego samego układu graficznego), inaczej jest to dokładne powtórzenie czegoś, np. poprzez "skserowanie", o tyle odpis dokumentu odnosił się będzie do przepisania tekstu oryginalnego z wiernym zachowaniem zgodności co do treści tego tekstu z tekstem oryginalnym. Skarżący podał, że analiza unormowań prawnych prowadzi do wniosku, że poza wymienionymi w nich dokumentami, dowodem własności pojazdu mogą być także inne dokumenty, z których treści wynikać będzie prawo własności. W niniejszej sprawie takim dokumentem były dokumenty złożone w toku z postępowania. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl zaś § 2 art. 1 cyt. ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
W myśl zaś art. 145 § 1 wymienionej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie :
1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:
a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy,
2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach,
3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, czy jest ona zgodna z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art.134 § 1 p.p.s.a.
Rozpoznając skargę, w tak zakreślonej kognicji Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja, jak również poprzedzająca ją decyzja Prezydenta Miasta Ł. wydane zostały zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.
Stosownie do art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.), rejestracji pojazdu dokonuje się, co wymaga podkreślenia, na wniosek właściciela.
Zgodnie z art. 72 ust. 1 pkt 1 Prawa o ruchu drogowym oraz § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczenia pojazdów (tj. Dz.U. z 2007 Nr 186, poz.1322 ze zm.), rejestracji dokonuje się na podstawie m.in. dowodu własności pojazdu lub dokumentu potwierdzającego powierzenie pojazdu, o którym mowa w art. 73 ust. 5, przy czym sytuacja powierzenia pojazdu, o której mowa w art. 73 ust. 5 nie miała miejsca w niniejszej sprawie. Również w niniejszej sprawie nie zachodzą określone w art. 72 inne wyłączenia, które zwalniałyby skarżącego z obowiązku przedstawienia tytułu własności.
Z kolei § 4 ust. 1 rozporządzenia w sprawie rejestracji i oznaczenia pojazdów stanowi, że dowodem własności pojazdu lub jego pojedynczych zespołów jest w szczególności jeden z następujących dokumentów: umowa sprzedaży; umowa zamiany; umowa darowizny; umowa o dożywocie; faktura VAT; prawomocne orzeczenie sądu rozstrzygające o prawie własności. W przypadku gdy dane odnoszące się do zbywcy pojazdu zawarte w dowodzie własności pojazdu dołączonym do wniosku o rejestrację są niezgodne z danymi właściciela zawartymi w dowodzie rejestracyjnym i karcie pojazdu, jeżeli była wydana, jako dowód własności wymagany do rejestracji rozumie się wszystkie dokumenty potwierdzające fakt przeniesienia prawa własności pojazdu § 4 ust. 2.
W świetle powołanych wyżej przepisów, osoba, na rzecz której dokonuje się rejestracji pojazdu, powinna udokumentować swoje prawo własności do tego pojazdu. Innymi słowy, zarejestrowany może być jedynie pojazd, który stanowi przedmiot uregulowanego prawa własności. Tożsamość pojazdu, jako przedmiotu własności, identyfikują, obok jego marki, m.in. także numer nadwozia pojazdu i numer jego silnika. Dane te objęte są treścią dowodu rejestracyjnego pojazdu.
W mniejszej sprawie zauważyć należy, że występując po raz pierwszy o rejestrację przedmiotowego samochodu skarżący – W. M. przedłożył organowi administracji umowę sprzedaży z dnia [...] pojazdu marki Fiat Alfa Romeo o numerze [...], o numerze rejestracyjnym [...] zawartą z T. W. W toku postępowania ustalono, że do zawarcia takiej umowy nie doszło. W niniejszym postępowaniu skarżący załączył umowę sprzedaży ww. pojazdu zawartą w dniu [...] r. pomiędzy J. C. a W. M. oraz kserokopię umowy kupna sprzedaży tego samochodu z dnia [...] r. zawartą pomiędzy T. W. a J. C. Organ rejestracyjny wzywał skarżącego do załączenia oryginału tej ostatniej umowy. Skarżący jednak takiej umowy nie złożył.
W tym miejscu podkreślić należy, że strona obu ww. umów, tj. umowy z dnia [...]. wskazana jako sprzedająca oraz strona umowy z dnia [...] roku wskazana w niej jako kupująca - J. C. nie istnieje. Skarżący oświadczył, iż nie dysponuje oryginałem umowy z dnia [...] r. Natomiast S. W., zamieszkała pod adresem wskazanym w umowie z dnia [...]., oświadczyła, że w obu umowach zamiast jej imienia i nazwiska wpisano imiona jej rodziców, oraz że wydała skarżącemu oryginał umowy z dnia [...] r., a do sporządzenia umowy kupna - sprzedaży z dnia [...] r. upoważniła swojego syna. Podpis na umowie z dnia [...] r. złożony przez kupującego, tj. J. C. różni się od podpisu złożonego na umowie z dnia [...] r. Poza tym jak oświadczył na rozprawie sam skarżący data umowy z dnia [...] r. została dopisana podczas składania dokumentów o rejestrację przez skarżącego, sporządzona umowa nie zawierała bowiem daty.
Istotą postępowania w sprawie rejestracji pojazdu (lub odmowy jego zarejestrowania) nie jest bezpośrednie ingerowanie w prawa właścicielskie. Natomiast jedną z istotnych okoliczności, wymagających wyjaśnienia w postępowaniu w sprawie rejestracji pojazdu jest właśnie ustalenie, czy osoba, na rzecz której ma być dokonana rejestracja, jest właścicielem pojazdu. Wskazuje bowiem na to, o czym wyżej była mowa, art. 73 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym oraz powołane przepisy wykonawcze do tej ustawy.
Osoba, na rzecz której rejestruje się pojazd, powinna udokumentować swoje prawa własności do tego pojazdu. Jednocześnie w orzecznictwie NSA akcentuje się, że dokument potwierdzający własność pojazdu musi być prawdziwy nie tylko w znaczeniu formalnej autentyczności dokumentu, lecz także zgodny ze stanem faktycznym. Dokumentem własności musi więc być dokument przenoszący w konkretnej sytuacji prawo własności (por. wyrok NSA z dnia 25 stycznia 2000 r., sygn. akt II SA 2506/99, LEX nr 55319). Za prawdziwy dokument uważa się dokument, który nie budzi wątpliwości co do tego, iż posiada trzy następujące cechy brane łącznie: a) został wystawiony przez osobę lub instytucję, która powinna go wystawić, b) treść dokumentu odpowiada rzeczywistości, c) dokument posiada treść niezmienioną, tj. tę którą nadał mu wystawca (por. wyrok NSA z dnia 20 lutego 2003 r., sygn. akt II SA/Gd 2283/00).
W ocenie Sądu, na podstawie złożonych przez skarżącego dokumentów nie można uznać, że udokumentował on swoje prawo własności do przedmiotowego pojazdu. Przedłożona umowa sprzedaży nie odpowiada rzeczywistości, bowiem sprzedający – J. C. nie istnieje. Skarżący nie wykazał, że umowa została podpisana przez osobę do tego uprawnioną. Dokument miał zmienianą treść poprzez dopisanie daty zawarcia umowy przez skarżącego.
W niniejszej sprawie nie bez znaczenia jest, że skarżący nie może aktualnie przedstawić nie budzącego wątpliwości dowodu własności pojazdu, który to dokument jest wymagany do dokonania rejestracji (art. 72 ust. 1 pkt 1 Prawa o ruchu drogowym), skoro zbywca samochodu – J. C. nie mogła być właścicielem przedmiotowego pojazdu. Skarżący nie przedłożył też innego dokumentu potwierdzające fakt przeniesienia na niego prawa własności pojazdu oraz nie może przedstawić oryginału umowy z dnia [...] r. potwierdzającego przeniesienie własności przedmiotowego pojazdu na S. W. O tym, kto jest właścicielem pojazdu, decydują dokumenty poświadczające prawo własności wymienione w § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów. Skoro zbywca nie posiada dowodu własności pojazdu, to nie mógł przenieść na nabywcę prawa, którego nie posiadał. Skarżący oświadczył, że syn S. W. nie przedstawił mu oryginału umowy kupna - sprzedaży przedmiotowego pojazdu, zawartej pomiędzy T. W. a S. W.. Nie bez znaczenia pozostaje to, iż w poprzednim postępowaniu strona przedstawiła nieprawdziwą umowę sprzedaży przedmiotowego samochodu, rzekomo zawartą pomiędzy T. W. a W. M.
Samo twierdzenie S. W., że była właścicielem przedmiotowego samochodu nie daje podstawy do zarejestrowania przedmiotowego samochodu na W. M., w sytuacji gdy organom administracji przedstawiona została umowa sprzedaży tego samochodu na rzecz innej osoby. Taka sytuacja domaga się dokonania oceny ważności zawartej umowy sprzedaży. Tymczasem taka ocena, a tym samym dokonanie ustalenia istnienia czy nieistnienia określonego prawa czy stosunku prawnego, czyli w niniejszym przypadku dokonanie ustalenia, kto jest właścicielem samochodu - należy do właściwości sądów powszechnych, nie zaś do właściwości sądów administracyjnych, czy organów administracji.
Z oświadczenia skarżącego złożonego na rozprawie wynika, iż zamiarem stron czynności cywilnoprawnej było przeniesienie własności pojazdu w formie umowy bez daty, ze świadomym błędnym oznaczeniem osoby sprzedającej.
Zgodnie z § 9 ust. 1 rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 27 września 2003 r. w sprawie szczegółowych czynności organów w sprawach związanych z dopuszczeniem pojazdu do ruchu oraz wzorów dokumentów w tych sprawach (tj. Dz.U.07.137.968 ze zm.), dokumenty przedstawione do rejestracji lub wyrejestrowania, których zgodnie z rozporządzeniem nie zwraca się właścicielowi pojazdu, oraz odpowiednio kserokopie dokumentów organ rejestrujący zatrzymuje i tworzy indywidualne teczki, zwane dalej "aktami pojazdu", które przechowuje się według numerów rejestracyjnych pojazdów. Kserokopie dokumentów, których obowiązek wykonania wynika z rozporządzenia, wykonuje i uwierzytelnia organ rejestrujący. Uwierzytelnienie kserokopii polega na dokonaniu na niej adnotacji o treści: "Stwierdzam zgodność z oryginałem", którą należy potwierdzić: datą, podpisem oraz pieczątką organu rejestrującego (§ 9 ust. 2 rozporządzenia).
Z treści zgromadzonego materiału wynika, że oświadczenie skarżącego, jak i oświadczenie S. W. są niespójne, gdyż ta ostania podała, że przekazała skarżącemu oryginał umowy z dnia [...] r. , a skarżący oświadczył, iż nie jest w posiadaniu oryginału tego dokumentu. To z kolei powoduje, że organy do dnia wydania decyzji nie dysponowały oryginałem umowy sprzedaży zawartej pomiędzy T. W. a S. W. Nie mogły więc ocenić tego dokumentu stosownie do treści § 9 ust. 2 powołanego rozporządzenia.
Zgodnie z orzecznictwem NSA, organy administracji dokonują rejestracji na podstawie dokumentów potwierdzających niesporne stany w sferze stosunków własnościowych. Nie mogą natomiast ani kreować ani korygować tych stosunków. W tej sytuacji, gdy wnioskodawca nie przedstawi bezspornych dowodów własności pojazdu i jego podstawowych elementów, obowiązane są odmówić zarejestrowania zgłoszonego pojazdu (por. wyrok NSA z dnia 14 października 1998 roku w sprawie o sygn. akt II SA 1093/98).
Tak ukształtowana linia orzecznicza pozostaje do dziś niezmieniona, a wynika to z treści obowiązujących przepisów prawa i kompetencji organów administracji publicznej. Organy administracji nie mogą również zajmować się badaniem dobrej, czy złej wiary przy ocenie przedstawianych im dowodów W sprawie dotyczącej rejestracji pojazdu zarówno organy administracji publicznej jak i sąd administracyjny nie mogą zajmować się oceną istnienia dobrej wiary jednej ze stron umowy zawieranej w przekonaniu, że jest ona czynnością przenoszącą jego własność, gdyż te sprawy należą do właściwości sądu powszechnego (por. wyrok NSA z dnia 9 grudnia 2005 roku, sygn. akt I OSK 234/05). Tym bardziej w ocenie składu orzekającego poza kognicją tych organów pozostaje badanie woli stron umowy, czy też błędów co do osoby zawierającej umowę.
Również nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia zasad ogólnych postępowania administracyjnego. Sprawa wyjaśniona została bowiem w sposób wystarczający do jej zakończenia. Zarzut ten mógłby się okazać w niniejszej sprawie uzasadniony jedynie w sytuacji, gdyby istniały dalsze dokumenty mogące stanowić dowód własności pojazdu, a organy nie wzięłyby ich pod uwagę względnie nie wyjaśniły ich treści. Nie sposób się również zgodzić ze stanowiskiem skarżącego, że organy nie udzieliły mu informacji, co winien zrobić w celu zarejestrowania pojazdu. Od początku postępowania organy domagały się wręcz od skarżącego przedstawienia dowodu własności w postaci dokumentu, co znalazło swój wyraz tak w kierowanych do niego wezwaniach, jak i w treści uzasadnień zapadłych rozstrzygnięć. Obowiązek dostarczenia takiego dowodu obciąża skarżącego jako wnioskodawcę i organ w tej materii nie może go niczym zastąpić.
Organy administracji prawidłowo więc uznały, że skoro nie zostały spełnione ustawowe przesłanki do zarejestrowania samochodu to należy odmówić jego zarejestrowania.
Reasumując, w ocenie Sądu zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania są niezasadne. Organy administracji publicznej rozstrzygające niniejszą sprawę w sposób prawidłowy zebrały materiał dowodowy i dokonały jego prawidłowej oceny, w granicach określonych przepisem art. 80 k.p.a., w wyniku czego zasadnie uznały, iż w sprawie nie wystąpiły przesłanki dające podstawę do rejestracji przedmiotowego pojazdu.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji.
A. B.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło