III SA/Łd 116/18

PostanowienieWSA w Łodzi2018-03-09

Skład orzekający: Robert Adamczewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżąca spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w postępowaniu przed sądem administracyjnym?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym może być przyznane stronie, która wykaże, że nie ma środków na poniesienie kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W przypadku skarżącej, która posiada stałe dochody emerytalne oraz oszczędności, brak jest podstaw do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, gdyż jest w stanie ponieść koszty postępowania mimo innych zobowiązań finansowych.
Stan faktyczny
Skarżąca T. R. wniosła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi uznające za nieuzasadnione zarzuty na postępowanie egzekucyjne. W trakcie postępowania złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, wskazując na swoje dochody emerytalne w wysokości 2.686 zł netto, posiadanie domu, budynku gospodarczego, pojazdu oraz oszczędności w kwocie 2.600 zł. Podniosła również koszty utrzymania, leczenia oraz ratę kredytu.
Rozstrzygnięcie
Odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy Referendarz Sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi, w Wydziale III - Robert Adamczewski po rozpoznaniu 9 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie z jej skargi na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z [...] znak [...] w przedmiocie uznania za nieuzasadnione zarzutów na postępowanie egzekucyjne postanawia odmówić przyznania prawa pomocy a.l. III SA/Łd 116/18 Uzasadnienie T. R. (dalej skarżąca) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z [...] w przedmiocie uznania za nieuzasadnione zarzutów na postępowanie egzekucyjne. W treści skargi sformułowała wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie racy prawnego, przedkładając następnie – po wezwaniu sądu – formularz wniosku na druku "PPF". Jak wynika z oświadczenia o stanie rodzinny, majątku i dochodach, skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z mężem. Jest właścicielką domu o powierzchni 120,54 m2, posadowionego na działce o powierzchni 0,11 ha oraz budynku gospodarczego o powierzchni 40 m2. Jest także właścicielem pojazdu marki Peugeot 207 (nie podała roku produkcji i szacunkowej wartości). Zgodnie z oświadczeniem skarżąca otrzymuje świadczenia emerytalne w kwocie 2.686 zł netto. Skarżąca wykazała także fakt posiadania oszczędności w kwocie 2.600 zł – jak wyjaśniała z przeznaczeniem na zabieg. Podniosła także, że ponosi bieżące koszty utrzymania, które wyliczyła na ok. 700 – 800 zł, koszty leczenia - ok. 200 – 250 zł, ubezpieczenie – ok. 150 zł oraz ratę kredytu w kwocie 685 zł. Referendarz Sądowy zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) [dalej: ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi], prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Jednocześnie ustawodawca w art. 246 § 1 powoływanej ustawy uzależnił przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym). Działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należy rozważyć, czy w świetle podanych okoliczności strona skarżąca spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. W stanie faktycznym istniejącym w rozpatrywanej sprawie należy uznać, że brak jest przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, tym samym wniosek skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie. Strona występująca o przyznanie prawa pomocy jest obowiązana uprawdopodobnić, że spełnia kryteria przyznania pomocy. Oznacza to, że jest zobowiązana wykazać z prawdopodobieństwem graniczącym z pewnością, że nie jest w stanie ponieść takich kosztów. Zauważyć przy tym należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. W niniejszej sprawie istotne dla podejmowanego rozstrzygnięcia jest ustalenie, że skarżąca osiąga stałe dochody z tytułu świadczeń emerytalnych w wysokości 2.686 zł miesięcznie. Co istotne skarżąca wykazała także fakt posiadania oszczędności w kwocie 2.600 zł. W tym zakresie podnieść należy, iż w sytuacji uzyskiwania w gospodarstwie domowym wskazanych dochodów oraz posiadania oszczędności skarżąca nie może zasłaniać się argumentem, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (przesłanka z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) – por. m.in. orzeczenia NSA z 10 października 2007 r., sygn. II OZ 985/07, z 1 października 2010 r., sygn. I OZ 730/10; z 2 grudnia 2010 r., sygn. II OZ 1231/10. Nie może tego zmienić fakt, iż skarżąca zamierza przeznaczyć te środki na koszty leczenia. Jak wielokrotnie wskazywał już Naczelny Sąd Administracyjny, rozstrzygając sprawy z zakresu prawa pomocy, to do decyzji strony należy, czy wobec posiadania wolnych środków finansowych przeznaczy one je na koszty sądowe, czy też zdecyduje na przeniesienie ich na swoje prywatne wydatki. Nie może być jedna tak, że w sytuacji posiadania wolnych środków finansowych skarżąca żąda poniesienie kosztów prowadzonego postepowania przez Skarb Państwa, a sama posiadane środki spożytkuje na własne cele, niezależnie czego one dotyczą. W tym miejscu wskazać należy także na podnoszony przez skarżącą fakt regulowania rat kredytu bankowego. Podkreślić w związku z tym należy, że w orzecznictwie jednoznacznie wskazuje się, że podmiot ubiegający się o przyznanie prawa pomocy, nie może przedkładać pierwszeństwa ponoszenia zobowiązań cywilnoprawnych (np. rat kredytów, niezależnie jakiemu celowi one służą) przed koszty postępowania sądowego (por. m.in. postanowienie NSA z 7 lutego 2006 r., sygn. akt I OZ 83/06; z 25 kwietnia 2006, sygn. I FZ 150/06). W tym, zakresie należy mieć także na uwadze, że wpis od skargi w niniejszym postępowaniu wynosi 100 zł. Ewentualne przyszłe koszty będą natomiast rozłożone w czasie i też nie powinny stanowić nadmiernego obciążenia budżetu skarżącej (wpis od ewentualnej skargi kasacyjne również zamknie się kwotą 100 zł). Przedmiotowe okoliczności – wysokość osiąganych dochodów oraz posiadane oszczędności – w zestawieniu z wysokością kosztów postepowania na tym etapie postępowania, pozwalają na przyjęcie, że skarżący jest w stanie ponieść koszty sądowe, jak i ewentualne koszty zastępstwa procesowego w sprawie. Wobec powyższego, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 245 § 2 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu. a.l.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło