III SA/Łd 1161/21
WyrokWSA w Łodzi2022-06-30
Skład orzekający: Janusz Nowacki, Monika Krzyżaniak, Anna Dębowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba, która nie była stroną postępowania o zezwolenie na zajęcie pasa drogowego, ma interes prawny do żądania stwierdzenia nieważności decyzji wydanej w tym postępowaniu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że strona postępowania o zezwolenie na zajęcie pasa drogowego jest wyłącznie inwestor, który złożył wniosek i jest adresatem decyzji. Osoba, która nie wykazała swojego interesu prawnego opartego na przepisach prawa materialnego, nie posiada przymiotu strony w takim postępowaniu. W konsekwencji, jej wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji wydanej w tym postępowaniu, jako wniesiony przez osobę niebędącą stroną, podlegał odmowie wszczęcia na podstawie art. 61a § 1 k.p.a.Stan faktyczny
Skarżąca A. B. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy Z. z 2017 r. zezwalającej spółce A na umieszczenie urządzenia w pasie drogi wewnętrznej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło wszczęcia postępowania, uznając, że skarżąca nie jest stroną postępowania pierwotnego. WSA w Łodzi oddalił skargę, podzielając stanowisko organu.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Monika Krzyżaniak Asesor WSA Anna Dębowska Protokolant: st. asystent sędziego Anna Łuczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi A. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Skierniewicach z dnia 8 października 2021 r. nr KO.4114.102.2021 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji 1) oddala skargę; 2) przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi radcy prawnemu M. W. prowadzącemu Kancelarię Radcy Prawnego w Ł. przy al. A 23/25 kl. B lok. nr 2 kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych obejmującą podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu. [pic]
Postanowieniem z 8 października 2021 r., nr KO.4114.102.2021 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Skierniewicach po rozpatrzeniu wniosku A. B. o ponowne rozpatrzenie sprawy działając w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a., utrzymało w mocy własne postanowienie z 17 sierpnia 2021 r., nr KO.4114.94.2021 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy Z. z 16 sierpnia 2017 r., nr [...] zezwalającej A Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. na umieszczenie urządzenia nie związanego z zarządzaniem drogą lub potrzebami ruchu drogowego w pasie drogi wewnętrznej (nr ewid. działki [...]) położonej w miejscowości J..
W sprawie ustalono następujące okoliczności faktyczne i prawne.
Decyzją z 16 sierpnia 2017 r. Wójt Gminy Z. na podstawie m.in. art. 40 ust. 1, ust. 2 pkt 1 i 2, ust. 3, 4 i 5 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 1440 ze zm.), dalej u.d.p., zezwolił A Spółce z o.o. z siedzibą w W. na umieszczenie urządzenia nie związanego z zarządzaniem drogą lub potrzebami ruchu drogowego w pasie drogi wewnętrznej (nr ewid. działki [...]) położonej w miejscowości J. celem wykonania robót związanych z budową kablowego przyłącza elektroenergetycznego dla zasilenia działki o nr ewid..[...] w J.
11 maja 2020 r. do Wójta Gminy Z. wpłynął wniosek
A.B. i K.S. o stwierdzenie w oparciu o art. 156 § 1 k.p.a. nieważności decyzji Wójta Gminy Z. z 16 sierpnia 2017 r., ponieważ wydana została z rażącym naruszeniem prawa. W uzasadnieniu wniosku strony podniosły, że pas drogi wewnętrznej (nr ewid. działki [...]) położonej w miejscowości J. stanowi drogę wewnętrzną na podstawie art. 8 ust. 1 ustawy o drogach publicznych, a spółka A realizująca inwestycję na terenie działki oznaczonej nr ewid. [...] w J. nie jest właścicielem działki o nr ewid. [...] położonej w miejscowości J.. Wójt Gminy Z. zezwolił spółce na umieszczenie urządzenia nie związanego z zarządzaniem drogą lub potrzebami ruchu drogowego pomimo, że nie wydano zgody na budowę linii kablowej SN i wszelkich instalacji elektrycznych na działce o nr ewid. [...] stanowiącej własność Skarbu Państwa. W ocenie wnioskodawczyń zarówno wójt, jak i inwestor zobowiązani byli poinformować właściwy organ administracji architektoniczno- budowlanej i uzyskać pozwolenie na realizację przedmiotowej inwestycji. W decyzji wójta z 16 sierpnia 2017 r. brak jest natomiast jakichkolwiek zapisów dotyczących wymaganych pozwoleń, co oznacza, że zezwolenie na umieszczenie urządzenia nie związanego z zarządzaniem drogą lub potrzebami ruchu drogowego zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa. Zaniechano również powiadomienia stron postępowania uznając, że stronami postępowania jest wnioskodawca - spółka A oraz zarządca prasa drogowego. Strony podniosły również, że przedmiotowy pas drogi wewnętrznej stanowi pas komunikacji pomiędzy mieszkańcami Gminy Z. oraz mieszkańcami, których działki usytuowane są w bezpośrednim sąsiedztwie z działką o nr ewid. [...] będącą w użytkowaniu wieczystym PKP S.A., na której wszelkie czynności inwestycyjne wynikające z ustawy – Prawo budowlane mogą być zrealizowane za zgodą Ministra Infrastruktury.
Postanowieniem z 17 sierpnia 2021 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Skierniewicach na podstawie art. 61a § k.p.a. odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy Z. z dnia 16 sierpnia 2017 r. w przedmiocie zezwolenia A Sp. z o.o. z siedzibą w W. na umieszczenie urządzenia nie związanego z zarządzaniem drogą lub potrzebami ruchu drogowego w pasie drogi wewnętrznej położonej w miejscowości J. ozn. nr ew. działki [...]
Od powyższego postanowienia A. B. złożyła wniosek o ponowne rozparzenie sprawy wskazując na wstępie, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Skierniewicach z nieuzasadnionej przyczyny uchybiło terminowi załatwienia sprawy. Skarżąca odniosła się do wyjaśnień złożonych przez Powiatowy Zarząd Dróg i Transportu w Ł. dotyczących skrzyżowania drogi wewnętrznej z drogą publiczną, połączeniem z drogą przebiegającą przez działkę o nr ewid. [...] stanowiąca własność Skarbu Państwa w użytkowaniu wieczystym PKP S.A. i obowiązku oznakowania tych skrzyżowań przez zarządców tych dróg. Zwróciła uwagę, że dostęp do stacji kolejowej PKP oraz korzystanie z taboru kolejowego na terenie gminy Z. ma każdy obywatel. Podała, że działka o nr ewid. [...] stanowi dojazd techniczny do placów załadunkowych. Droga ta nie jest drogą dojazdową dla do stacji PKP w J., nie jest też drogą wyjazdową dla posesji mieszkalnych, których działki pozostają w bezpośrednim sąsiedztwie z działką o nr ewid. [...] w gminie Z., w związku z powyższym skarżąca, jak również każdy obywatel RP jest stroną postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a. w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji Wójta Gminy Z..
Wskazanym na wstępie postanowieniem z 8 października 2021 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Skierniewicach utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie wskazując, że przedmiotem żądania skarżącej jest stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy Z. z 16 sierpnia 2017 r. w przedmiocie zezwolenia A Sp. z o.o. z siedzibą w W. na umieszczenie urządzenia nie związanego z zarządzaniem drogą lub potrzebami ruchu drogowego celem wykonania robót w pasie drogi wewnętrznej (nr ewid. działki [...]) w miejscowości J. związanych z budową kablowego przyłącza elektroenergetycznego dla zasilenia działki o nr ewid. [...] w J.
Zdaniem organu stosownie do treści art. 39 ust. 3 i art. 40 ust. 1 u.d.p., zezwolenie na lokalizowanie obiektu lub urządzenia nie związanego z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego adresowane jest do inwestora, a stroną takiego postępowania jest podmiot, który ubiega się udzielenie o zezwolenia na zajęcie pasa drogowego. W przypadku wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji zezwalającej na zajęcie pasa drogowego na cele nie związane z potrzebami zaradzania drogą lub potrzebami ruchu drogowego istotne jest ustalenie, czy wniosek pochodzi od osoby posiadającej interes prawny do wszczęcia postępowania.
Zgodnie z art. 61a § 1 k.p.a., gdy żądanie o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Przepis art. 61 § 5 k.p.a. stosuje się odpowiednio. W myśl cyt. przepisu przyczynę odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego mogą stanowić dwie samodzielne i niezależne przesłanki. Pierwszą przesłanką umożliwiającą zastosowanie ww. normy jest wniesienie podania przez osobę, która nie jest stroną. Zgodnie z art. 28 k.p.a., stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Interes prawny musi być oparty na przepisach prawa materialnego. Tylko wykazanie, że osoba żądająca uznania jej za stronę powołuje się na swój interes oparty na konkretnej normie prawa materialnego pozwala na przyjęcie, że ma interes prawny w toczącym się postępowaniu. Od interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, czyli takie okoliczności, w których obywatel jest bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem ale nie może tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, które mogą stanowić podstawę skutecznego żądania podjęcia czynności organu administracji.
Strona wnosząc o ponowne rozpatrzenie sprawy swój interes prawny wywodzi z przysługującego jej prawa do korzystania z drogi, tj. dostęp do stacji kolejowej PKP oraz z państwowego taboru kolejowego jak każdy obywatel RP.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze ponownie rozpatrując wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie wskazując, że w postępowaniu zmierzającym do wydania zezwolenia na zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg stroną postępowania może być w zasadzie inwestor ubiegający się o zezwolenie na prowadzenie robót w pasie drogowym. Inwestorem w niniejszej sprawie był wnioskodawca - A Sp. z o.o. z siedzibą w W., a zatem tylko inwestor jest stroną w postępowaniu zakończonym decyzją Wójta Gminy Z. z 16 sierpnia 2017 r. Stanowisko to znajduje poparcie w orzecznictwie sądowoadministracyjnym. Stroną postępowania w sprawie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego jest jedynie inwestor (zajmujący pas drogowy), który przez złożenie wniosku inicjuje postępowanie w przedmiotowej sprawie i jest adresatem wydanej w tym postępowaniu decyzji. Z przepisów prawa nie wynika, aby jakiemukolwiek innemu podmiotowi niż inwestor (zajmujący pas drogowy) był przyznany przymiot strony w postępowaniu o wyrażenie zgody na zajęcie pasa drogowego. Stroną w takim postępowaniu jest jedynie wnioskodawca.
Na marginesie Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że rozważy wszczęcie z urzędu odrębnego postępowania w celu kontroli legalności decyzji Wójta Gminy Z. z 16 sierpnia 2017 r.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżąca przedstawiając dotychczasowy przebieg postępowania wskazała, że w zaskarżonym postanowieniu organ kolegialny pomija istotny fakt, tj. pismo z 17 czerwca 2019 r. Wójta Gminy Z., które potwierdza, że o złożonym przez inwestora wniosku oraz o wydanej decyzji w tym zakresie przez Wójta Gminy Z. nie był informowany Starosta Ł.. Zdaniem skarżącej organ błędnie zinterpretował wniosek złożony przez inwestora w zakresie inwestycji realizowanej na terenie działki oznaczonej nr ewid. [...] w J.. Urządzenie nie związane z pasem odcinka działki o nr ewid. [...] ma charakter sieci elektroenergetycznej zgoła odmiennej od definicji przyłącza, którym się posługuje właściciel działki (napięcie zasilania sieci 15 kV, miejsce przyłączenia: Rozdzielnica SN stacji transformatorowej 15/0,4 kV "J.-4".
Wobec powyższego, zdaniem skarżącej niezbędne jest wydanie pozwolenia na budowę przez właściwy organ administracji architektoniczno - budowlanej, w tym przypadku organ Starosty Ł.. Skarżąca podniosła, że z treści korespondencji przedstawionej przez PKP Energetyka z dnia 30 października 2017 r. wynika, że granicę własności sieci PKP Energetyka S.A. i instalacji spółki A jako inwestora stanowią zaciski prądowe głowic kablowych linii kablowej SN na wyjściu z pola liniowego w rozdzielnicy SN istniejącej stacji transformatorowej 15/0,4 kV "J -4" będącej własnością spółki PKP Energetyka S.A. Wobec powyższego należy wykazać, że warunki przyłącza zostały wydane dla sieci zgodnie z obowiązującą ustawą z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo Energetyczne, co w konsekwencji oznacza uzyskanie pozwolenia na budowę, które nie zostało wydane do decyzji Wójta Gminy Z. z 16 sierpnia 2017 r., której dotyczy wniosek o stwierdzenie nieważności
Odwołując się do treści art. 28 k.p.a. skarżąca podniosła, że z korespondencji Powiatowego Zarządu Dróg i Transportu w Ł. z 27 maja 2020 r. oraz z 26 czerwca 2020 r. wynika skrzyżowanie drogi publicznej z drogą wewnętrzną stanowi jedynie połączenie drogi powiatowej nr 2120 E z drogą przebiegającą przez działkę o ewid. nr [...] stanowiącą własność Skarbu Państwa w wieczystym użytkowaniu PKP S.A. na podstawie decyzji Wojewody Łódzkiego z 17 maja 2001 r. Dla nieruchomości o nr ewid. [...] prowadzona jest przez Sąd Rejonowy w Ł. V Wydział Ksiąg Wieczystych księga KW [...]. PZDiT wykazał, iż za oznakowanie skrzyżowań dróg publicznych z drogami wewnętrznymi zgodnie z przytoczonym art. 8 ust. 4 u.d.p. odpowiada zarządca drogi publicznej - w niniejszym przypadku zarządca drogi powiatowej. Działka natomiast o nr. ewid. [...]położona w miejscowości J. stanowi pas drogowy drogi powiatowej nr 2120 E relacji Ż. – G. – J. – B. ., której zarządcą jest Zarząd Powiatu Ł..
Prawo dostępu do stacji kolejowej PKP oraz korzystania z państwowego taboru kolejowego na terenie gminy Z. ma każdy obywatel. Działka o nr ewid. [...] obręb [...] J., jak wynika z treści pisma 2 listopada 2017 r. PKP S.A. Oddział Gospodarowania Nieruchomościami w Warszawie stanowi dojazd techniczny do placów ładunkowych /załadunek - rozładunek/ na stacji kolejowej J.. W świetle prawa nie jest ani drogą dojazdową dla obywateli do stacji kolejowej PKP w J. ani nie jest drogą wyjazdową dla posesji mieszkalnych, których działki pozostają w bezpośrednim sąsiedztwie z działką o nr. ewid. [...] w gminie Z. Tym samym zarówno skarżąca, K. S. jak również każdy inny obywatel RP pozostaje w obecnym czasie stroną postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji ww. Wójta Gminy Z.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Skierniewicach podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, wniosło o jej oddalenie dodatkowo wskazując, że w odrębnym postępowaniu wszczętym z urzędu decyzją z dnia 29 listopada 2021 r. nr KO.4114.107.2021 stwierdziło nieważność decyzji Wójta Gminy Z. z 16 sierpnia 2017 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku -Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019r. poz. 2167 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019r. poz.2325 ze zm.), dalej p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:
a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.
Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonego aktu pod kątem jego zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Badając legalność zaskarżonego postanowienia sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego ani procesowego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi utrzymujące w mocy własne postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy Z. z dnia 16 sierpnia 2017r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia A spółce z o.o. w W. na umieszczenie urządzenia nie związanego z zarządzaniem drogą lub potrzebami ruchu drogowego w pasie drogi wewnętrznej położonej w miejscowości J. działka nr [...]
Należy zaznaczyć, że decyzja Wójta Gminy Z. z dnia 16 sierpnia 2017r. została wydana na podstawie art.40 ustawy z 21 marca 1985r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2016r. poz.1440 ze zm.) i zezwalała ona spółce A na zajęcie pasa drogowego celem wykonania robót w pasie drogowym związanych z budową kablowego przyłącza elektroenergetycznego dla zasilania działki nr [...] w miejscowości J.
Zgodnie z treścią art.40 ust.1 ustawy z 21 marca 1985r. o drogach publicznych, dalej u.d.p., w brzmieniu obowiązującym w dniu 16 sierpnia 2017r., zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg, wymaga zezwolenia zarządcy drogi, wydanego w drodze decyzji administracyjnej - zezwolenie nie jest wymagane w przypadku zawarcia umowy, o której mowa w art. 22 ust. 2, 2a lub 2c.
W myśl zaś art.40 ust.2 pkt 1 i 2 wymienionej ustawy zezwolenie, o którym mowa w ust. 1, dotyczy:
1) prowadzenia robót w pasie drogowym;
2) umieszczania w pasie drogowym urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego.
Zgodnie z przyjętym i akceptowalnym zarówno w doktrynie, jak i orzecznictwie sądów administracyjnych stanowiskiem stroną postępowania w sprawie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego jest jedynie inwestor (zajmujący pas drogowy), który przez złożenie wniosku inicjuje postępowanie w przedmiotowej sprawie i jest adresatem wydanej w tym postępowaniu decyzji. Z przepisów prawa nie wynika, aby jakiemukolwiek innemu podmiotowi niż inwestor (zajmujący pas drogowy) był przyznany przymiot strony w postępowaniu o wyrażenie zgody na zajęcie pasa drogowego. Stroną w takim postępowaniu jest jedynie wnioskodawca. Pogląd taki wyraził NSA w wyrokach z 15 kwietnia 2014r. w spr. II GSK 1010/14 i z 28 marca 2008r. w spr. II GSK 9/08, WSA w Łodzi w wyroku z 13 marca 2019r. w spr. III SA/Łd 73/19, i w wyroku z 5 lutego 2021r. w spr. III SA/Łd 855/20, WSA w Warszawie w wyroku z 22 listopada 2011r. w spr. VI SA/Wa 1911/11, WSA w Gdańsku w wyroku z dnia 11 października 2012 r. w spr. III SA/Gd 369/12 oraz WSA w Kielcach w wyroku z dnia 16 maja 2013 r. w spr. II SA/Ke 181/13.
Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 czerwca 2015r. w spr. II GSK 1010/14 postępowanie w sprawie udzielenia zezwolenia na zajęcie pasa drogowego jest typowym postępowaniem wszczynanym na wniosek zainteresowanego, a nie z urzędu. Wniosek ten należy złożyć przed planowanym zajęciem pasa drogowego, bowiem zamiar działania w obrębie drogi publicznej wiąże się z uprzednio skonkretyzowanym celem. Z tego względu, aby cel swój osiągnąć, podmiot ten powinien wystąpić o zezwolenie. Przepis art. 40 ustawy o drogach publicznych w sposób jednoznaczny wskazuje, że inicjatorem postępowania w sprawie o udzielenie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego, a w konsekwencji stroną tego postępowania, jest podmiot, który żąda przyznania mu określonego uprawnienia. Przepis ten stanowi podstawę praw i obowiązków, których konkretyzacja następuje w drodze decyzji administracyjnej. Jeżeli wniosek o udzielenie zezwolenia złoży tylko jeden podmiot, a zarządca drogi udzieli temu podmiotowi zezwolenia na zajęcie pasa drogowego na zasadach wyłączności (art. 40 ust. 2 pkt 4), to stroną postępowania w tym przedmiocie jest tylko jego beneficjent.
Żaden inny podmiot poza wnioskodawcą występującym o udzielenie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego nie jest stroną takiego postepowania przy czym strona to, w myśl art.28 K.p.a., każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.
W orzecznictwie przyjmuje się, że mieć interes prawny to tyle co wskazać przepis prawa uprawniający dany podmiot do wystąpienia z określonym żądaniem w stosunku do organu administracji publicznej (por. m.in. wyrok NSA z dnia 22 lutego 1984 r., sygn. akt I SA 1748/83).
Od interesu prawnego należy natomiast odróżnić interes faktyczny, który nie upoważnia do zaskarżenia rozstrzygnięć organów administracji, a który występuje wówczas, gdy określony podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany sposobem uregulowania danej kwestii, jednakże poprzez dane uregulowanie nie dochodzi do naruszenia przepisu prawa materialnego czy procesowego dotyczącego jego sytuacji prawnej.
Interes prawny musi wynikać z przepisu prawa materialnego przy czym chodzi o taki przepis, z którego dla danego podmiotu wynikają prawa lub obowiązki pozostające w związku z wydanym rozstrzygnięciem (uchwałą). Innymi słowy interes prawny będzie posiadał taki podmiot dla którego istnieje przepis prawa, z którego dla tego podmiotu można wyprowadzić uprawnienie lub obowiązek pozostający w związku z treścią uchwały.
W niniejszej sprawie w postępowaniu zakończonym decyzją Wójta Gminy Z. z dnia 16 sierpnia 2017r. wnioskodawcą była spółka A, która wystąpiła o zezwolenie na zajęcie pasa drogowego drogi wewnętrznej w miejscowości J. dla wykonania robót związanych z budową kablowego przyłącza elektroenergetycznego dla zasilania działki o numerze ewidencyjnym [...] Tylko ta spółka jest stroną tego postępowania. Żadnemu innemu podmiotowi przymiot strony w tym postępowaniu nie przysługuje. Przymiot taki nie przysługuje również skarżącej. Nie wykazała bowiem ona, że postępowanie w tej sprawie dotyczy jej interesu prawnego. O posiadaniu takiego interesu nie świadczą okoliczności podniesione we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy a mianowicie to, że A.B. przysługuje prawo do korzystania z drogi jako dostęp do stacji kolejowej PKP oraz z państwowego taboru kolejowego jak każdemu obywatelowi RP. Z decyzji z dnia 16 sierpnia 2017r. nie wynikają dla skarżącej żadne prawa i obowiązki. Nie wpływa ona w żaden sposób na jej sytuację prawną a więc decyzja nie dotyczy jej interesu prawnego lub obowiązków w rozumieniu art.28 K.p.a.
Konsekwencją uznania, że w postępowaniu zakończonym decyzją z 16 sierpnia 2017r. skarżącej nie przysługuje przymiot strony w znaczeniu, o którym mowa w art.28 K.p.a., jest odmowa wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności tej decyzji. Zgodnie bowiem z treścią art.61a § 1 K.p.a. organ administracji publicznej odmawia wszczęcia postępowania gdy podanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną. Z uwagi na to, że A.B. nie jest stroną postępowania zakończonego decyzją z 16 sierpnia 2017r. organy administracji trafnie odmówiły wszczęcia postępowania w przedmiocie jej wniosku z 6 maja 2020r.
Sąd uznał za konieczne rozpoznanie skargi A. B. mimo, że decyzją z dnia 29 listopada 2021r. SKO w Skierniewicach stwierdziło nieważność decyzji Wójta Gminy Z. z 16 sierpnia 2017r. Skarżąca kwestionowała bowiem fakt uznania przez organy, że nie ma ona przymiotu strony zaś w dacie wniesienia skargi decyzja z 16 sierpnia 2017r. funkcjonowała w obrocie prawnym i wywoływała skutki prawne. W związku z czym sąd uznał za celowe rozpoznanie skargi a nie umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego jako bezprzedmiotowego.
Sąd oddalił wnioski skarżącej złożone na rozprawie w dniu 30 czerwca 2022r. o zawiadomienie prokuratora o toczącym się postępowaniu sądowoadministracyjnym oraz o przekazanie akt sprawy, po zakończeniu postępowania, do prokuratury celem oceny czy w toku postępowania administracyjnego nie doszło do popełnienia przestępstwa.
W ocenie sądu nie było potrzeby zawiadamiania prokuratora o toczącym się postępowaniu sądowoadministracyjnym. Należy zaznaczyć, że zgodnie z treścią art.8 § 1 p.p.s.a. prokurator może wziąć udział w każdym toczącym się postępowaniu jeżeli, w jego ocenie, wymaga tego ochrona praworządności lub praw obywatela i człowieka. W sytuacji gdy skarżąca widzi potrzebę aby prokurator zgłosił swój udział w niniejszym postępowaniu sądowym to może sama wystąpić z wnioskiem do prokuratora o jego przystąpienie do toczącego się postępowania. Sąd w obecnym składzie nie widział potrzeby zawiadamiania prokuratora o toczącym się postępowaniu sądowym.
Sąd nie widział także potrzeby przekazywania akt sprawy do prokuratora celem oceny czy w postępowaniu administracyjnym nie doszło do popełnienia przestępstwa. W sytuacji gdy, w ocenie skarżącej, w postepowaniu administracyjnym popełniono przestępstwo to może ona sama zawiadomić o tym organy ścigania. W świetle zgormadzonego materiału dowodowego brak jest podstaw do uznania, że w postępowaniu administracyjnym popełniono przestępstwo. A.B. sama zresztą nie wskazała na czym, w jej ocenie, polegało popełnienie przestępstwa. W związku z czym sąd oddalił wnioski dowodowe skarżącej.
Na podstawie art.250 § 1 p.p.s.a. są przyznał radcy prawnemu M.W. kwotę 295,20 zł tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu.
a.l.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło