III SA/Łd 1162/11

WyrokWSA w Łodzi2012-03-09

Skład orzekający: Monika Krzyżaniak, Ewa Alberciak, Małgorzata Łuczyńska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy może umorzyć postępowanie pierwszej instancji w wyniku rozpoznania zażalenia na postanowienie o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy nie jest uprawniony do umorzenia postępowania pierwszej instancji w wyniku rozpoznania zażalenia na postanowienie o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego, gdyż umorzenie postępowania może nastąpić wyłącznie decyzją po rozpoznaniu odwołania od decyzji rozstrzygającej co do istoty sprawy. W przypadku zażalenia na postanowienie o zawieszeniu postępowania organ odwoławczy może jedynie ocenić zgodność z prawem zaskarżonego postanowienia i ewentualnie je uchylić.
Stan faktyczny
D. K. zaskarżyła postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi uchylające postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego dotyczącego podatku dochodowego za rok 1999. Postępowanie egzekucyjne było zawieszone na podstawie postanowienia WSA w Łodzi wstrzymującego wykonanie decyzji podatkowej, które jednak upadło po wydaniu wyroku oddalającego skargę D. K. na tę decyzję. Organ II instancji uchylił postanowienie o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego i umorzył postępowanie pierwszej instancji, co zostało zaskarżone przez D. K.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę D. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z dnia [...] r. w przedmiocie uchylenia postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Krzyżaniak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska Protokolant Tomasz Porczyński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 marca 2012 r. sprawy ze skargi D. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchylenia postanowienia organu pierwszej instancji o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego oddala skargę. III SA/Łd 1162/11 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł., na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej K.p.a.) oraz art. 17 § 1 i art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954 ze zm., dalej p.e.a.), po rozpatrzeniu zażalenia D. K. z dnia 16 grudnia 2010 r. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.-P. z dnia [...] r. nr [...] w sprawie zawieszenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] r. nr [...], uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie w całości i umorzył postępowanie pierwszej instancji. W toku postępowania ustalono, iż organ I instancji zawiesił postępowanie egzekucyjne związku z otrzymaniem postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 10 czerwca 2010 r. sygn. akt I SA/Łd 1173/09 w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w sprawie określenia wysokości zobowiązania D. K. w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 1999. Na postanowienie organu I instancji z dnia [...] r. D. K. wniosła zażalenie podnosząc, iż skoro postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wstrzymujące wykonanie zaskarżonej decyzji zostało wydane w dniu 10 czerwca 2010 r., to wszelkie czynności egzekucyjne dokonane po tej dacie zostały dokonane bezprawnie. Na tej podstawie strona zażądała zwrotu kwot pobranych z jej rachunku w listopadzie i grudniu 2010 r. Po rozpatrzeniu powyższego zażalenia Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. w uzasadnieniu postanowienia z dnia [...] r. nr [...] przytoczył na wstępie dotychczasowy przebieg postępowania egzekucyjnego, a następnie wyjaśnił, iż podstawę zawieszenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec D. K. stanowiła przesłanka zawarta w art. 56 § 1 pkt 1 p.e.a. Organ II instancji wskazał, iż w dniu 10 czerwca 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wydał w sprawie o sygn. akt l SA/Łd 1173/09 postanowienie wstrzymujące wykonanie, zaskarżonej do Sądu, decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. nr [...], określającej wysokość zobowiązania podatkowego D. K. w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999 rok. Następnie organ odwoławczy podkreślił, iż zgodnie z art. 61 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wstrzymanie wykonania aktu lub czynności upada w razie wydania przez sąd orzeczenia kończącego postępowania w pierwszej instancji. W ocenie organu II instancji z powyższego przepisu wynika, że ochrona prawna jaką zapewnia stronie instytucja wstrzymania wykonania aktu lub czynności jest ograniczona w czasie, bowiem jej skuteczność upada w momencie wydania przez sąd pierwszej instancji orzeczenia kończącego postępowanie. Organ odwoławczy zauważył, że ze stanu faktycznego sprawy wynika, iż w dniu 24 września 2010 r. w sprawie o sygn. akt l SA/Łd 1173/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wydał wyrok, którym oddalił skargę D. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 1999. Wobec czego organ II instancji stwierdził, że wstrzymanie wykonania decyzji obejmowało okres od 10 czerwca 2010 r. do 24 września 2010 r. W tym okresie istniała również przesłanka do zawieszania postępowania egzekucyjnego w oparciu o art. 56 § 1 pkt 1 p.e.a. Tymczasem organ egzekucyjny postanowienie o zawieszeniu wydał w dniu [...] r., czyli już w momencie kiedy ustała przesłanka do zawieszenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec D. K. Zatem, Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł.-P. w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia nie był uprawniony do wydania postanowienia w przedmiocie zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Nie było już bowiem wówczas okoliczności przemawiającej za takim rozstrzygnięciem. Organ II instancji zaznaczył, iż w jego ocenie nie ulega wątpliwości, że ustanie przyczyny wstrzymania wykonania obowiązku podatkowego na skutek orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 24 września 2010 r. w sprawie o sygn. akt l SA/Łd 1173/09, wywołuje skutek bezprzedmiotowości postępowania w sprawie zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Dalej, powołując się na art. 18 p.e.a., organ odwoławczy uznał, iż ocena bezprzedmiotowości postępowania powinna nastąpić w kontekście art. 105 K.p.a., w myśl którego, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej orzeka o umorzeniu postępowania. Organ administracji zobligowany jest wówczas do wydania rozstrzygnięcia o umorzeniu postępowania. Umorzenie postępowania zamyka drogę do konkretyzacji praw lub obowiązków stron i kończy bieg postępowania w określonej instancji administracyjnej. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać rozstrzygnięcia załatwiającego sprawę co do istoty. To z kolei, według organu odwoławczego oznaczało w konsekwencji, że zaistniała przesłanka do zastosowania regulacji prawnej, o której mowa w art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., tj. do uchylenia zaskarżonego postanowienia i umorzenia postępowania pierwszej instancji, z uwagi na bezprzedmiotowość postępowania w sprawie. Na ostateczne postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. nr [...] skargę do sądu administracyjnego wniosła D. K., żądając jego uchylenia. Zarzuciła, iż w czasie gdy egzekucja była prawnie zawieszona Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł.-P. prowadził postępowanie egzekucyjne, czego dowodem jest zajęcie jej świadczenia emerytalnego. Natomiast organ II instancji, pomimo zawieszenia postępowania w dniu [...] r., wydał w dniu [...] r. postanowienie uznające jej skargi na czynności egzekucyjne za bezprzedmiotowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 3 czerwca 2011 r. w sprawie o sygn. akt III SA/Łd 183/11 uchylił postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. w przedmiocie uchylenia rozstrzygnięcia Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.-P. z dnia [...] r. w sprawie zawieszenia postępowania egzekucyjnego i umorzenia postępowania pierwszej instancji. Sąd wskazał w uzasadnieniu, iż zasadnicze znaczenie w sprawie ma kwestia czy w postępowaniu zażaleniowym organ odwoławczy może po uchyleniu zaskarżonego postanowienia "umorzyć postępowanie pierwszej instancji". Podkreślił, iż w piśmiennictwie przyjmuje się, że takiego rozstrzygnięcia nie można stosować w niektórych sprawach np. w razie braku podstaw prawnych do zawieszenia postępowania (B.Adamiak, J.Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego – Komentarz wydawnictwo C.H.Beck 2007r. str. 531). Wskazał, iż w orzecznictwie sądów administracyjnych również jest przyjęty powszechnie pogląd, iż w przypadku wniesienia zażalenia w sprawie zawieszenia postępowania organ odwoławczy ma wyłącznie kompetencje do dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia o zawieszeniu. Nie jest natomiast właściwy do wkraczania decyzyjnie w zakres postępowania właściwego dla meritum sprawy, a taką decyzją jest decyzja o umorzeniu postępowania pierwszej instancji. Organ odwoławczy może jedynie uchylić zaskarżone postanowienie i takie rozstrzygnięcie nie będzie oznaczało naruszenia przepisu art.138 § 1 pkt. 2 kpa. Z instytucji umorzenia postępowania pierwszej instancji organ odwoławczy może skorzystać jedynie w wyniku rozpoznania odwołania od decyzji merytorycznej. Tylko bowiem decyzja rozstrzyga sprawę co do istoty albo w inny sposób kończy sprawę w danej instancji. Jedynie zatem decyzją a nie postanowieniem można umorzyć postępowanie. Pogląd taki wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z 9 marca 2010 r. w srp. I OSK 686/09 (Lex nr 595469), z 8 czerwca 2000r. w spr. I SA 936/99 (Lex nr 54134), z 16 marca 2000 r. w spr. V SA 1860/99 (Lex nr 55749) i z 22 października 1998 r. w spr. I SA 421/98 (Lex nr 44546). Sąd podzielił poglądy wyrażone w wymienionych orzeczeniach. Z uwagi na powyższe Sąd podniósł, iż wydanie zaskarżonego rozstrzygnięcia przez organ II instancji nastąpiło z naruszeniem art. 138 § 1 pkt. 2 kpa., gdyż organ odwoławczy nie był uprawniony do umarzania postępowania pierwszej instancji. Umorzenie postępowania dotyczy sytuacji gdy stało się ono bezprzedmiotowe. Umorzyć postępowanie pierwszej instancji można jednak tylko decyzją wydaną po rozpoznaniu odwołania od decyzji rozstrzygającej co do istoty sprawy. Nie jest natomiast możliwe umorzenie postępowania pierwszej instancji po rozpoznaniu zażalenia na postanowienie co do zawieszenia postępowania. Oznacza to bowiem wkroczenie w zakres postępowania właściwego dla meritum sprawy. W razie wniesienia zażalenia na postanowienie o zawieszeniu postępowania organ odwoławczy jest wyłącznie właściwy do oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia o zawieszeniu a nie do umorzenia postępowania pierwszej instancji. W ocenie Sądu, organ II instancji naruszył zatem przepis art.138 § 1 pkt. 2 kpa w związku z art.144 kpa i naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W wyroku z dnia 3 czerwca 2011 r. Sąd zalecił, aby przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ administracji uwzględnił rozważania zawarte w uzasadnieniu tego wyroku i ponownie rozpoznał zażalenie D. K. na postanowienie z dnia [...] r. oraz odniósł się do zarzutów podniesionych w skardze oraz w piśmie procesowym z dnia 4 maja 2011 r. Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. uchylił w całości postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.-P. z dnia [...] r. nr [...] w sprawie zawieszenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] r. nr [...]. W uzasadnieniu organ podniósł, iż zgodnie z art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Mając zatem na uwadze zalecenia wynikające z uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. z dnia 3 czerwca 2011 r. w sprawie o sygn. akt III SA/Łd 183/11, Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wskazał, iż postanowienie organu pierwszej instancji o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec D. K. powinno zostać uchylone, z uwagi na fakt, iż w sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 56 § 1 p.e.a. Organ podniósł, iż postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. – P. z dnia [...] r. orzekało o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] r. nr [...] z uwagi na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 10 czerwca 2010r. w spr. o sygn. akt I SA/Łd 1173/09 wstrzymujące wykonanie decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. Nr [...], określającej wysokość zobowiązania podatkowego D. K. w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 1999. Dyrektor Izby Skarbowej zauważył, że organ pierwszej instancji pominął jednak fakt, iż w dniu 24 września 2010 r. w sprawie o sygn. akt l SA/Łd 1173/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wydał wyrok, którym oddalił skargę D. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 1999. Wobec czego, wstrzymanie wykonania decyzji obejmowało okres od 10 czerwca 2010 r. do 24 września 2010 r. i tylko w tym okresie istniała przesłanka do zawieszania postępowania egzekucyjnego w oparciu o art. 56 § 1 pkt 1 p.e.a. Tymczasem organ egzekucyjny postanowienie o zawieszeniu wydał w dniu [...] r., czyli już w momencie kiedy ustała przesłanka do zawieszenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec D. K.. Zatem, w ocenie organu odwoławczego, Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł.-P. w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia nie był uprawniony do wydania postanowienia w przedmiocie zawieszenia postępowania egzekucyjnego, wobec czego zasadnym stało się uchylenie takiego rozstrzygnięcia. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł., mając na uwadze zalecenia sądu zawarte w wyroku z dnia 10 czerwca 2010r., odniósł się również do zarzutów strony podniesionych w skardze do sądu z dnia 11 marca 2011 r. oraz w piśmie procesowym z dnia 4 maja 2011 r. Obszernie opisując dotychczasowy przebieg postępowania zabezpieczającego i egzekucyjnego prowadzonego w stosunku do D. K., podniósł, iż strona na każdym etapie kwestionowała podejmowane przez organ czynności i zgłaszane przez nią zarzuty były rozpatrywane przez organy egzekucyjne, a rozstrzygnięcia te podlegały kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Organ wskazał, iż rozpatrując obecnie zażalenie na postanowienie Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł.-P. w sprawie zawieszenia postępowania, Dyrektor Izby Skarbowej nie ma kompetencji do rozstrzygania zarzutów, które były lub są już przedmiotem rozpoznania w innych postępowaniach. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego D. K. wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz o zawieszenie postępowania egzekucyjnego lub o uznanie nieistnienia obowiązku podatkowego z uwagi na przedawnienie wynikające z uznania zajęcia zabezpieczającego za niebyłe z powodu popełnionych krytycznych błędów formalnych. Podniosła, iż zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] r., uchylające rozstrzygnięcie Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.-P. z dnia [...] r. zawieszające postępowanie egzekucyjne, jest identyczne jak postanowienie wcześniej zaskarżone w tej samej sprawie i rozstrzygnięte wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 3 czerwca 2011 r. , sygn. akt III SA/Łd 183/11 na korzyść strony, uznającym skargę w sprawie za uzasadnioną. W ocenie skarżącej ponowne rozpoznanie skutkowało wydaniem przez organ administracyjny postanowienia, które jak poprzednio narusza przepis art. 138 § 1 pkt. 2 kpa w związku z art. 144 kpa., a naruszenie to ma istotny wpływ na wynik sprawy. D. K. podniosła, iż w uzasadnieniu wyroku III SA/Łd 183/11 sąd zalecił, aby Dyrektor Izby Skarbowej przy ponownym rozpoznaniu sprawy uwzględnił rozważania Sądu oraz rozpoznał zażalenie strony i odniósł się do zarzutów podniesionych w skardze oraz w piśmie procesowym z dnia 4 maja 2011 r. Podkreśliła, iż w skarżonym postanowieniu Dyrektor Izby Skarbowej: - uchyla postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.-P., które już raz uchylił, - nie uwzględnia rozważań Sądu zawartych w uzasadnieniu wyroku z dnia 3 czerwca 2011 r. - nie odnosi się merytorycznie ani do zarzutów strony w skardze ani w piśmie procesowym, gdyż opisanie przez organ zarzutów strony na czynności egzekucyjne nie jest ich rozpoznaniem w świetle prawa i nie stanowi podstawy oddalenia skargi jako nieuzasadnionej. Wskazała, iż zobowiązany uprawniony jest do uzyskania stanowiska organu nadzoru, co do zgodności z prawem działań organu egzekucyjnego. Skarżąca opisała ponadto szczegółowo przebieg postępowania zabezpieczającego i egzekucyjnego, które toczy się wobec niej od 6 lat. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Na rozprawie w dniu 9 marca 2012 r. D. K. złożyła pismo procesowe, w którym podtrzymała swój wniosek o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz o zawieszenie postępowania egzekucyjnego lub o uznanie nieistnienia obowiązku podatkowego z uwagi na przedawnienie wynikające z uznania zajęcia zabezpieczającego za niebyłe z powodu popełnionych krytycznych błędów formalnych oraz ponownie przedstawiła dotychczasowy przebieg postępowania zabezpieczającego i egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] r. nr [...]. Do pisma załączone zostały kserokopie 32 dokumentów przesłanych skarżącej w 2011 i 2012 r. przez organ egzekucyjny z informacją o przesunięciu terminu załatwienia sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje; Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonego postanowienia pod kątem jego zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Wychodząc z tych przesłanek Wojewódzki Sąd Administracyjny nie uwzględnił skargi, gdyż nie stwierdził, aby zaskarżone postanowienie naruszało przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania administracyjnego w sposób wpływający na wynik sprawy, co w myśl art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi mogłoby stanowić podstawę do jego uchylenia. Punktem wyjścia dla oceny prawidłowości wydania zaskarżonego postanowienia muszą być rozważania zawarte w uzasadnieniu prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 3 czerwca 2011 r. w sprawie o sygn. akt III SA/Łd 183/11. Zgodnie bowiem z art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. W myśl natomiast, art. 170 powołanej wyżej ustawy, orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Jak już podniesiono wyżej, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 3 czerwca 2011 r. w sprawie o sygn. akt III SA/Łd 183/11 uchylił postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. w przedmiocie uchylenia rozstrzygnięcia Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.-P. z dnia [...]r. w sprawie zawieszenia postępowania egzekucyjnego i umorzenia postępowania pierwszej instancji. Sąd wyjaśnił w uzasadnieniu, iż wydanie zaskarżonego rozstrzygnięcia przez organ II instancji nastąpiło z naruszeniem art. 138 § 1 pkt 2 kpa., gdyż organ odwoławczy nie był uprawniony do umarzania postępowania pierwszej instancji. Umorzenie postępowania dotyczy bowiem sytuacji gdy stało się ono bezprzedmiotowe. Umorzyć postępowanie pierwszej instancji można jednak tylko decyzją wydaną po rozpoznaniu odwołania od decyzji rozstrzygającej co do istoty sprawy. Nie jest natomiast możliwe umorzenie postępowania pierwszej instancji po rozpoznaniu zażalenia na postanowienie co do zawieszenia postępowania. Oznacza to bowiem wkroczenie w zakres postępowania właściwego dla meritum sprawy. W razie wniesienia zażalenia na postanowienie o zawieszeniu postępowania organ odwoławczy jest wyłącznie właściwy do oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia o zawieszeniu a nie do umorzenia postępowania pierwszej instancji. Sąd zalecił, aby przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ administracji uwzględnił rozważania zawarte w uzasadnieniu jego wyroku i ponownie rozpoznał zażalenie D. K. na postanowienie z dnia [...] r. oraz odniósł się do zarzutów podniesionych w skardze oraz w piśmie procesowym z dnia 4 maja 2011 r. Dyrektor Izby Skarbowej, po ponownym rozpoznawaniu sprawy, wydał w dniu [...] r. zaskarżone postanowienie w przedmiocie uchylenia w całości rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec D. K. na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] r. nr [...]. W toku postępowania ustalono bowiem, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł.-P. zawiesił postępowanie egzekucyjne w związku z otrzymaniem postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi sygn. akt I SA/Łd 1173/09 z dnia 10 czerwca 2010 r. w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w sprawie określenia wysokości zobowiązania D. K. w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 1999. Jednak, w dniu 24 września 2010 r. w sprawie o sygn. akt l SA/Łd 1173/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wydał wyrok, którym oddalił skargę D. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 1999. Wobec czego, w ocenie organu II instancji, wstrzymanie wykonania decyzji obejmowało okres od 10 czerwca 2010 r. do 24 września 2010 r. i w tym okresie istniała również przesłanka do zawieszania postępowania egzekucyjnego w oparciu o art. 56 § 1 pkt 1 p.e.a. Tymczasem organ egzekucyjny postanowienie o zawieszeniu wydał w dniu [...] r., czyli już w momencie kiedy ustała powyższa przesłanka do zawieszenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec D. K. Takie stanowisko organu należy uznać za zgodne z obowiązującymi przepisami prawa materialnego i procesowego oraz odpowiadające zaleceniom WSA w Ł., zawartymi w wyroku z dnia 3 czerwca 2011 r. Stosownie bowiem do art. 56 § 1 pkt 1 p.e.a., na podstawie którego wydane zostało uchylone postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. - P. z dnia [...] r. nr [...] w sprawie zawieszenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...]r. nr [...], postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu w razie wstrzymania wykonania, odroczenia terminu wykonania obowiązku albo rozłożenia na raty spłat należności pieniężnej. Z niespornych okoliczności faktycznych wynika, że wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. Nr [...], określającej wysokość zobowiązania podatkowego D. K. w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 1999 w oparciu o postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 10 czerwca 2010r. w spr. o sygn. akt I SA/Łd 1173/09, upadło w dniu 24 września 2010 r. W tym dniu bowiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wydał wyrok w sprawie o sygn. akt l SA/Łd 1173/09, którym oddalił skargę D. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 1999. Zgodnie natomiast z art. 61 § 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wstrzymanie wykonania aktu lub czynności upada w razie wydania przez sąd orzeczenia kończącego postępowanie w pierwszej instancji. Nie ulega zatem wątpliwości, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł. – P. nie miał podstaw do wydania w dniu [...] r. postanowienia o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec D. K. na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...]r. nr [...] z uwagi na wstrzymanie przez Sąd wykonania decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. Nr [...], skoro powyższe postanowienie Sądu nie wywoływało już w tym dniu żadnych skutków prawnych. Moc prawna postanowienia o wstrzymaniu wykonania decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. upadła bowiem w dniu 24 września 2010 r., w następstwie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi w sprawie o sygn. akt l SA/Łd 1173/09. Prawidłowo zatem Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. uchylił wadliwe postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. - P. z dnia [...] r. nr [...] w sprawie zawieszenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...]r. nr [...]. Treść zaskarżonego rozstrzygnięcia odpowiada również zaleceniom zawartym w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 3 czerwca 2011 r. w sprawie o sygn. akt III SA/Łd 183/11. Rozpoznając uprzednio sprawę, Sąd nie kwestionował ustaleń faktycznych dokonanych przez organ, wskazał jedynie, że Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. uchylając postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. - P. z dnia [...] r. nie miał podstaw do umorzenia postępowania pierwszej instancji. Sąd wskazał ponadto, iż w takiej sytuacji rozstrzygnięcie organu II instancji winno ograniczyć się do wyeliminowania z obrotu prawnego wadliwego postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. – P. Treść obecnego orzeczenia organu II instancji odpowiada zatem wskazanym wyżej uwagom. Dlatego też nie można zgodzić się z zarzutem skarżącej, iż Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. ponownie rozpoznając sprawę wydał postanowienie o identycznej treści, jak to uchylone przez Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 3 czerwca 2011 r. Zaskarżone obecnie do sądu postanowienie organu II instancji nie zawiera bowiem zakwestionowanego przez Sąd rozstrzygnięcia w przedmiocie umorzenia postępowania pierwszej instancji. Niezasadne są również argumenty skarżącej, iż organ nie wykonał zaleceń zawartych w wyroku w sprawie o sygn. akt III SA/Łd 183/11, gdyż nie odniósł się do zarzutów podniesionych przez stronę w skardze oraz w piśmie procesowym z dnia 4 maja 2011r. W ocenie Sądu rozpatrującego obecnie sprawę, zaskarżone postanowienie szczegółowo opisuje zgłaszane przez skarżącą w toku postępowania egzekucyjnego zarzuty oraz tryb w jakim są lub były rozpatrywane. Organ zaznaczył również, iż zarzuty zawarte w skardze oraz w piśmie procesowym z dnia 4 maja 2011 r. wykraczają poza zakres sprawy toczącej się w przedmiocie zawieszenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 56 § 1 pkt 1 p.e.a. i dlatego brak jest podstaw do ich merytorycznego rozstrzygnięcia. Takie stanowisko organu należy uznać za prawidłowe. Przedmiotem niniejszej sprawy jest ocena legalności zaskarżonego postanowienia dotyczącego zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Jest to zatem odrębna sprawa podlegająca rozpatrzeniu przez organy, a następnie kontroli sądu administracyjnego. Sąd, ani organy egzekucyjne nie są uprawnione do "wychodzenia" poza granice tej sprawy i oceniania prawidłowości wszystkich czynności jakie podejmował organ egzekucyjny od momentu podjęcia czynności zabezpieczających i wszczęcia egzekucji. Należy zaznaczyć, iż postępowanie egzekucyjne przeciwko skarżącej toczy się od ponad sześciu lat. W czasie tego postępowania podejmowano szereg różnych czynności egzekucyjnych, wydawano różne postanowienia i składane były różne skargi do sądu administracyjnego. Załączone akta administracyjne nie zawierają zresztą nawet wszystkich dokumentów dotyczących tego postępowania. Skoro skarżąca nie zgadzała się z czynnościami organu egzekucyjnego to miała możliwość skorzystania ze środków prawnych przewidzianych w ustawie z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Z akt administracyjnych nie wynika, czy z wszystkich takich środków skorzystała. W niniejszej sprawie sąd nie jest zatem uprawniony do oceny czynności organu egzekucyjnego dokonanych w ciągu ostatnich 6 lat, gdyż stanowiłoby to "wyjście" poza granicę sprawy jaką jest zawieszenie postępowania egzekucyjnego. Sąd nie ma również kompetencji do merytorycznego rozstrzygania sprawy administracyjnej, nie może wobec tego zawiesić postępowania egzekucyjnego lub orzec o nieistnieniu obowiązku podatkowego z uwagi na przedawnienie wynikające z uznania zajęcia zabezpieczającego za niebyłe z powodu popełnionych krytycznych błędów formalnych. Dlatego też, sąd nie uwzględnił wniosków skarżącej w powyższym zakresie. Z podniesionych względów, skarga jako niezasadna, została oddalona na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. A. B.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło