III SA/Łd 1176/15

Dnia 10 lutego 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska, Sędziowie Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.), , Protokolant Sekretarz sądowy – Dorota Czubak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lutego 2016 roku sprawy ze skargi P.C. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] r., działając na podstawie art. 217, art. 228 § 1 pkt 2 i § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2015 r., poz. 613) Dyrektor Izby Celnej w Ł. stwierdził uchybienie przez P.C. terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego II w Ł. nr [...] z dnia [...] r. W uzasadnieniu wskazano, że Naczelnik Urzędu Celnego II w Ł. ww. decyzją z dnia [...] wymierzył P.C. karę pieniężną z tytułu urządzania gier poza kasynem gry na automatach o nazwie HOT SPOT PLATIN oraz APEX MULTI MAGIC w wysokości 24.000,00 zł. Decyzję doręczono stronie w dniu 3 sierpnia 2015 r. Decyzja zawierała pouczenie o możliwości wniesienia odwołania do Dyrektora Izby Celnej w Ł. w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia. W dniu 19 sierpnia 2015 r. radca prawny R.O. reprezentujący P.C. złożył odwołanie od ww. decyzji wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu na złożenie odwołania. Wskazał, że skarżący przebywa w Zakładzie Karnym w W. i nie miał możliwości ani wiedzy aby samodzielnie sporządzić odwołanie. Dokumenty przekazał pełnomocnikowi dopiero w dniu 19 sierpnia 2015 r. W uzasadnieniu postanowienia z dnia [...] r. organ wskazał, że zgodnie z art. 223 § 1 Ordynacji podatkowej odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu podatkowego, który wydał decyzję, zaś według art. 223 § 2 pkt 2 odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Zasady obliczania terminów uregulowanych w Ordynacji podatkowej, w tym również terminu do wniesienia odwołania określa przepis art. 12 Ordynacji podatkowej. I tak, w myśl § 1 ww. przepisu, jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło. Upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni uważa się za koniec terminu. Jednakże w przypadku, jeżeli ostatni dzień terminu przypada na sobotę lub dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się następny dzień po dniu lub dniach wolnych od pracy, chyba że ustawy podatkowe stanowią inaczej (§ 5 ww. przepisu). Stosownie do przepisu art. 12 § 6 pkt 2 Ordynacji podatkowej termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. z 2012r., poz. 1529) albo złożone w polskim urzędzie konsularnym. Jak wynika z akt sprawy, podatnik nie złożył odwołania od ww. decyzji w zakreślonym ustawowo terminie. Decyzję z dnia 24 lipca 2015 r. doręczono stronie w dniu 3 sierpnia 2015 r. Od decyzji przysługiwało odwołanie, zgodnie z pouczeniem. Upływ czternastodniowego terminu na złożenie odwołania nastąpił w dniu 17 sierpnia 2015 r. (poniedziałek), podczas gdy P.C. złożył odwołanie, nadane przesyłką poleconą za pośrednictwem urzędu pocztowego - w dniu 19 sierpnia 2015 r. Powyższe oznacza, że złożenie odwołania nastąpiło z uchybieniem terminu przewidzianego w art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej, czego następstwem jest ostateczność decyzji Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...]. Na powyższe postanowienie pełnomocnik skarżącego wniósł skargę do WSA w Łodzi zaskarżając ją w całości i wnosząc o jej zmianę w całości oraz o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Zarzucił naruszenie art. 162 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej poprzez niezasadne nieprzywrócenie terminu do wniesienia odwołania, mimo że zaistniały ku temu przesłanki. Pełnomocnik skarżącego podniósł, iż organ miał wiedzę, że skarżący znajduje się w zakładzie karnym, która to okoliczność usprawiedliwia wniesienie odwołania po terminie. Zaznaczył, że organ podjął skarżoną decyzję arbitralnie bez jakiejkolwiek głębszej analizy sytuacji skarżącego. W ocenie pełnomocnika sam fakt pobytu w zakładzie karnym znacząco utrudnia a właściwie wyklucza normalne funkcjonowanie. Oczywiste jest również, że kontakt takiej osoby ze światem zewnętrznym jest również znacznie utrudniony, a często niemożliwy. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w Ł. wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko oraz argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz.U. z 2014 r. poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy). Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2012r. poz. 270.) – dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem niniejszej skargi jest postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. wydane w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego II w Ł. z dnia [...] r., wymierzającej karę pieniężną z tytułu urządzania gier poza kasynem gry na automatach o nazwie HOT SPOT PLATIN oraz APEX MULTI MAGIC w wysokości 24.000,00 zł. Podstawę prawną wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowił przepis art. 228 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz.U. z 2015 r. poz. 613 ze zm.) – dalej: o.p., zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Powyżej powołany przepis nakłada na organy administracji obowiązek przeprowadzenia kontroli danego środka zaskarżenia pod względem formalnym. Inaczej mówiąc pierwszą czynnością jaką winien podjąć organ jest sprawdzenie, czy wniesiony środek zaskarżenia jest dopuszczalny i czy został wniesiony w przepisanym terminie. Stwierdzenie przez organ odwoławczy, iż przysługujący stronie środek zaskarżenia został wniesiony z uchybieniem terminu, powoduje jego bezskuteczność czego następstwem jest ostateczność decyzji wykluczająca merytoryczną kognicję organu odwoławczego. Wskazać również należy, że kategoryczne określenie "organ odwoławczy stwierdza" oznacza obowiązek organu odwoławczego stwierdzenia uchybienia terminu w sytuacji, gdy środek zaskarżenia został wniesiony po jego upływie. Nie jest to zależne od swobodnego uznania organu, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej. Treść powołanego przepisu art. 228 § 1 pkt 2 o.p. wskazuje bowiem wyraźnie, iż stwierdzenie uchybienia terminu do złożenia odwołania nie zależy od uznania organu odwoławczego, gdyż obowiązek taki wynika wprost z ustawy. Każde, nawet nieznaczne przekroczenie terminu stanowi samoistną podstawę do wydania postanowienia stwierdzającego jego uchybienie (podob. Brolik J., Dowgier R., Etel L., Kosikowski C., Pietrasz P., Popławski M., Presnarowicz S., Stachurski W., Ordynacja podatkowa. Komentarz. LEX 2013, komentarz do art. 228). Ponadto o stwierdzeniu uchybienia terminu można mówić wyłącznie wówczas, gdy wcześniej doszło do skutecznego doręczenia przesyłki. W niniejszej sprawie decyzja Naczelnika Urzędu Celnego II w Ł. z dnia [...] r. została skarżącemu doręczona w dniu 3 sierpnia 2015 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru w aktach administracyjnych sprawy). Od decyzji przysługiwało odwołanie, zgodnie z zawartym w niej pouczeniem, z którym skarżący miał możliwość się zapoznać. Upływ czternastodniowego terminu na złożenie odwołania nastąpił w dniu 17 sierpnia 2015 r. (poniedziałek), podczas gdy P.C. złożył odwołanie, nadane przesyłką poleconą za pośrednictwem urzędu pocztowego - w dniu 19 sierpnia 2015 r. Powyższe oznacza, że złożenie odwołania nastąpiło z uchybieniem terminu przewidzianego w art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej, czego następstwem jest ostateczność decyzji Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...]. Podkreślenia wymaga także, że skarżący nie kwestionuje zarówno daty, jak i skuteczności doręczenia decyzji z dnia [...]. Zgodnie art. 223 § 2 o.p. termin do wniesienia odwołania wynosi 14 dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji stronie. Z zestawienia dat doręczenia decyzji skarżącemu (3 sierpnia 2015 r.) oraz wniesienia przez niego odwołania (19 sierpnia 2015 r.), jednoznacznie wynika, że doszło do uchybienia 14-dniowemu terminowi, o którym stanowi art. 223 § 2 o.p. Tym samym Dyrektor Izby Celnej w Ł., stosownie do treści powołanego wcześniej art. 228 § 1 pkt 2 o.p. był zobligowany do wydania postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Odnosząc się natomiast do zarzutów skargi, jak i argumentacji przedstawionej w jej uzasadnieniu Sąd stwierdził, iż pozostają one bez wpływu na wynik niniejszego rozstrzygnięcia. Należy zauważyć, że w aktach sprawy znajduje się pełnomocnictwo procesowe, udzielone przez skarżącego radcy prawnemu R.O., potwierdzone za zgodność z oryginałem w dniu 4 sierpnia 2015 r. Tym bardziej za niezasadny należy uznać podniesiony w skardze argument, że okoliczność przebywania skarżącego w zakładzie karnym i utrudniony kontakt ze światem zewnętrznym uzasadniał złożenie odwołania po terminie. Wobec ustanowienia pełnomocnika w dniu 4 sierpnia 2015 r., a zatem dzień po otrzymaniu przez skarżącego decyzji organu I instancji należy stwierdzić, że skarżący miał obiektywną możliwość przedstawienia decyzji pełnomocnikowi wcześniej niż w dniu 19 sierpnia 2015 r., co umożliwiłoby mu zachowanie ustawowego terminu do złożenia odwołania. Również za chybiony uznać należało podniesiony przez pełnomocnika skarżącego zarzut naruszenia art. 162 § 1 i 2 o.p., jak i przedstawioną w tym zakresie argumentację. Przepis ten, regulujący instytucję przywrócenia terminu, nie miał zastosowania w niniejsze sprawie. Bez wpływu na wynik sprawy pozostaje również argumentacja pełnomocnika, co do braku dokonania przez organ analizy sytuacji życiowej skarżącego. Okoliczności te nie są bowiem brane pod uwagę przy ocenie zachowania wymogów formalnych odwołania. Reasumując Sąd wskazał, iż Dyrektor Izby Celnej w Ł. w sposób prawidłowy ocenił formalną dopuszczalność wniesionego przez skarżącego odwołania od decyzji organu I instancji. Ustalając w sposób bezsporny datę doręczenia skarżącemu w/w decyzji oraz zestawiając ją z datą wniesienia odwołania, prawidłowo stwierdził, że skarżący uchybił 14 dniowemu terminowi określonemu w art. 223 § 2 o.p. Powyższe obligowało organ celny do wydania zaskarżonego postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił. bg