III SA/Łd 119/15

Dnia 10 marca 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2015 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku B. M. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi B. M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za listopad 2009r. p o s t a n a w i a : odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. a.ł. W dniu 3 stycznia 2015 roku B. M. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za listopad 2009r. w kwocie 3 647,00 zł. W skardze skarżąca zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że natychmiastowe wykonanie decyzji skutkowałoby trudnymi do odwrócenia konsekwencjami w postaci pobawienia środków finansowych niezbędnych do prowadzenia działalności gospodarczej, a w dalszej kolejności do konieczności przeprowadzenia likwidacji lub ogłoszenia upadłości spółki. Podała, że brak realnych możliwości natychmiastowego wykonania zobowiązania o tak znacznych rozmiarach wymaga zaciągnięcia kredytu, co jednak ze względu na znaczną wysokość zobowiązania jest utrudnione, a wręcz niemożliwe. Wskazała, że wysokość zobowiązania wraz z odsetkami jest niewspółmierna do stwierdzonego naruszenia, tj. złożenia miesięcznego zestawienia oświadczeń po upływie terminu i rażąco krzywdząca. Podniosła, że wniosek jest uzasadniony ze względu na oczekującą na wejście w życie zmianę przepisów dotyczącą art. 89 ustawy o podatku akcyzowym, tj. ustawa z dnia 7 listopada 2014r. o ułatwieniu wykonywania działalności gospodarczej, która eliminuje praktykę stosowania sankcyjnej stawki podatku akcyzowego za obowiązki sprawozdawczo-statystyczne, czyli miesięczne zestawienia oświadczeń. Zgodnie z art. 40 tej ustawy do spraw wszczętych ale niezakończonych przed dniem wejścia życie ustawy stosuje się przepis art. 89 ust. 16 ustawy zmienianej. Zdaniem skarżącej wadliwość zaskarżonej decyzji jest niewątpliwa, rażąco narusza porządek prawny, co uzasadnia wstrzymanie jej wykonania do czasu rozstrzygnięcia sprawy przez sąd. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012r., nr 270 ze zm.) –dalej p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. W myśl natomiast art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Rozstrzygając w oparciu o art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych. Ustawa wymienia w tym przepisie dwie przesłanki: niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04 (niepublikowane) stwierdził, że chodzi o taką szkodę, zarówno majątkową, jak i niemajątkową, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowania, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Nadto jak wynika z analizy orzecznictwa sądów administracyjnych warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie wniosku winno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione. (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005 s. 166 -168). Ponadto wniosek poparty zostać powinien stosownymi dokumentami potwierdzającymi okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. Przy czym sąd administracyjny w razie braku takich dokumentów, czy to w aktach sprawy, czy też z powodu niedołączenia ich do wniosku nie jest uprawniony, przed rozpoznaniem wniosku o wstrzymanie do wzywania strony o ich przedstawienie. W przypadku bowiem wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje – jak choćby w ramach instytucji prawa pomocy – możliwości skorzystania z uzupełniającego postępowania dowodowego. Sąd administracyjny wydając orzeczenie w omawianym przedmiocie, powinien swoje rozstrzygnięcie oprzeć zarówno o wniosek skarżącego, jak i materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy i ocenić, czy występują przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu wymienione w art. 61 § 3 p.p.s.a., a nie w oparciu o subiektywnie sformułowane przez stronę przesłanki, które nie znajdują oparcia w przepisach ustawy. Konieczność uwzględnienia w postępowaniu sądowoadministracyjnym całości akt sprawy nie oznacza, że sąd w odniesieniu do wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu miałby się domyślać lub przewidywać, jakie zajdzie realne niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji spoczywa na stronie skarżącej (vide postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 listopada 2004 r., sygn. akt FZ 474/04 oraz z 31 sierpnia 2004 r., sygn. akt FZ 267/04). W ocenie sądu argumentacja przedstawiona przez skarżącą jest niewystarczająca do uznania, że w niniejszej sprawie zachodzą okoliczności uzasadniające możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Okoliczności wskazane we wniosku nie prowadzą do konsekwencji, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., nie podano bowiem żadnych faktów, które mogłyby uprawdopodobnić zaistnienie przesłanek potrzebnych do wstrzymania wykonania decyzji, a więc trudnych do odwrócenia skutków lub wyrządzenia znacznej szkody. W uzasadnieniu wniosku skarżąca ograniczyła się jedynie do twierdzenia, że wnioskuje o ochronę tymczasową, ponieważ natychmiastowe wykonanie decyzji skutkowałoby trudnymi do odwrócenia konsekwencjami w postaci pobawienia środków finansowych niezbędnych do prowadzenia działalności gospodarczej, a w dalszej kolejności do konieczności przeprowadzenia likwidacji lub ogłoszenia upadłości spółki. Podała, że brak realnych możliwości natychmiastowego wykonania zobowiązania o tak znacznych rozmiarach (tj. 3 647,00 zł) wymaga zaciągnięcia kredytu, co jednak ze względu na znaczną wysokość zobowiązania jest utrudnione, a wręcz niemożliwe. Zdaniem skarżącej wysokość zobowiązania wraz z odsetkami objęta zaskarżoną decyzją jest niewspółmierna do stwierdzonego naruszenia, tj. złożenia miesięcznego zestawienia oświadczeń po upływie terminu i rażąco krzywdząca, w szczególności ze względu na oczekujące w tym zakresie zmiany legislacyjne. Wadliwość decyzji jest niewątpliwa, rażąco narusza porządek prawny i uzasadnia wstrzymanie jej wykonania do czasu rozstrzygnięcia sprawy przez sąd. W ocenie sądu powołując się na powyższe okoliczności strona skarżąca powinna chociażby uprawdopodobnić ich wystąpienie, wykraczając w ten sposób poza gołosłowne i ogólnikowe twierdzenia. Skarżąca nie uprawdopodobniła, że w jej konkretnej sytuacji takie okoliczności faktyczne zachodzą, co przemawiałoby za uwzględnieniem wniosku. Same twierdzenia strony nie są w tym zakresie wystarczające. Należy także zauważyć, że rodzaj obowiązku, tj. zapłata zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za listopad 2009r. nie wywołuje stanu nieodwracalnego, skoro chodzi o świadczenie pieniężne, którego spełnienie z natury rzeczy jest odwracalne. Nie ulega wątpliwości, że egzekucja należności pieniężnej każdorazowo wiąże się z uszczupleniem majątkowym dla zobowiązanego. Nie oznacza to jednak, że jej skutki będą wypełniały przesłanki ustanowione w art. 61 § 3 p.p.s.a. Szkoda majątkowa (jak również niemajątkowa) będąca następstwem wykonania decyzji powinna być tego rodzaju, że nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie pierwotnego stanu rzeczy. Uprawdopodobnienie istnienia okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji spoczywa na stronie skarżącej i nie może polegać na przytoczeniu ogólnikowych stwierdzeń, ale winno wskazywać na konkretne, poważne skutki wykonania tego aktu, w szczególności dla sytuacji finansowej skarżącego. Powinno być poparte stosownymi dokumentami potwierdzającymi tę sytuację. W niniejszej sprawie strona skarżąca nie przedłożyła żadnych dokumentów uprawdopodabniających, aby zapłata określonej przez organ w zaskarżonej decyzji kwoty mogła wyrządzić jej znaczną szkodę lub spowodować trudne do odwrócenia skutki. Nie jest przekonywującym argumentem stwierdzenie, że strona nie dysponuje wolnymi środkami, aby jednorazowo uregulować dobrowolnie zaległości podatkowe. Wysokość należności, przy braku jakichkolwiek dokumentów obrazujących sytuację ekonomiczną skarżącej w żaden sposób nie może być oceniana, jako znaczna szkoda, czy też trudne do odwrócenia skutki. Na marginesie powyższych rozważań podkreślić jedynie należy, że rozstrzygnięcie w przedmiocie wstrzymania wykonania postanowienia nie jest uzależnione od oceny zasadności samej skargi. W postępowaniu o ochronę tymczasową, sąd nie mógł badać prawidłowości postępowania administracyjnego, gdyż niweczyłoby to kontrolę sądową legalności zaskarżonego postanowienia. Rozpoznanie wniosku o wstrzymanie wykonania postanowienia abstrahuje od ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy sądowoadministracyjnej. Podejmowane jest bowiem na wstępnym etapie postępowania. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu. a.ł.