III SA/Łd 12/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Alberciak Sędziowie Sędzia NSA Irena Krzemieniewska (spr.) Sędzia WSA Monika Krzyżaniak Protokolant Tomasz Porczyński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 maja 2009 r. sprawy ze skargi K. K. na postanowienie Rektora Uniwersytetu Medycznego w Ł. z dnia [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. przyznaje adwokatowi S. L. prowadzącemu Kancelarię Adwokacką w Ł. przy ul. [...] , kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa i 80/100) złotych obejmującą podatek od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu skarżącemu K. K. oraz kwotę 17 (siedemnaście) złotych tytułem zwrotu opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa, łącznie kwotę 309,80 (trzysta dziewięć złotych 80/100) i nakazuje wypłacić powyższą kwotę adwokatowi S. L. z funduszu Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. III SA/Łd 12/09 UZASADNIENIE W dniu [...] r. K. K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi za pośrednictwem Rektora Uniwersytetu Medycznego w Ł. na postanowienie z dnia [...] r. stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Dziekana Wydziału Lekarsko-Dentystycznego z dnia [...] r. o skreśleniu skarżącego z listy studentów. Dnia 9 października 2008 r. na podstawie art. 190 ust.1 i 2 oraz art. 207 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym, § 18 ust. 2 pkt. 3 Regulaminu studiów Uniwersytetu Medycznego w Łodzi uchwalonego uchwałą nr 36/2003 Senatu UM z dnia 27 marca 2003 r. oraz art. 104 k.p.a. Dziekan Wydziału Lekarsko-Dentystycznego UM wydał decyzję o skreśleniu K. K. z listy studentów trzeciego roku studiów Wydziału Lekarsko-Dentystycznego UM w Ł. z dniem [...] r. Jako powód skreślenia Dziekan podał nie zaliczenie trzeciego roku studiów. Tego samego dnia skarżący zgłosił się do Dziekana Wydziału Lekarsko-Dentystycznego UM w Ł.J. S., gdzie został poinformowany o skreśleniu z listy studentów. Niezależnie od tego decyzja w tym przedmiocie została przesłana skarżącemu listem poleconym. W dniu [...]K. K. złożył pismo adresowane do Dziekana Wydziału Lekarsko-Dentystycznego wskazując, iż "należy je traktować jako odwołanie". Rektor UM w Ł. postanowieniem z dnia 2 grudnia 2008 r. na podstawie art. 134 k.p.a. stwierdził, iż odwołanie zostało złożone z uchybieniem terminu do jego wniesienia. Skarżący podnosi, że Rektor niesłusznie odrzucił jego odwołanie jako wniesione po terminie, gdyż decyzja o skreśleniu z listy studentów nie została mu skutecznie doręczona – ani przez doręczyciela ani w drodze awiza, dlatego też wniósł skargę, a nie składał wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Pełnomocnik skarżącego podniósł ponadto w piśmie z dnia [...] r., że postanowienie Rektora UM w Ł. z dnia [...]r. niezasadnie zamyka drogę do rozpatrzenia odwołania od decyzji o skreśleniu z listy studentów. Podkreślił również, że sam Dziekan Wydziału Lekarsko-Dentystycznego nie traktował dnia [...] r. jako dnia doręczenia decyzji, bo zapowiedział jej doręczenie za pośrednictwem poczty. K. K. zwrócił również uwagę na niechęć organu do rozpatrzenia jego sprawy motywując to brakiem reakcji na kierowane do organu pisma i pytania. Powodem wszelkich problemów i niepowodzeń na egzaminach jest według skarżącego upublicznienie informacji o udzielaniu przez pracowników naukowych płatnych korepetycji ułatwiających zdawanie niektórych egzaminów. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Podniósł, iż decyzja o skreśleniu z listy studentów została doręczona skarżącemu [...] r. w lokalu UM w Ł., gdzie po jej odczytaniu przez Dziekana, K. K. odmówił przyjęcia i potwierdzenia jej doręczenia. Okoliczność ta została stwierdzona w notatce urzędowej sporządzonej przez Kierownika Dziekanatu Wydziału Lekarsko-Dentystycznego UM w Ł. Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z brzmieniem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego. Oznacza to, że kontrola sądowoadministracyjna sprowadza się do zbadania, czy organy wydając zaskarżony akt nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania aktu. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie Rektora Uniwersytetu Medycznego w Ł. z dnia [...] r. stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania K. K. od decyzji Dziekana Wydziału Lekarsko-Dentystycznego Uniwersytetu Medycznego w Ł. z dnia [....] r. o skreśleniu z listy studentów. W uzasadnieniu postanowienia stwierdzono, iż decyzja została skarżącemu doręczona przez Dziekana Wydziału Lekarsko-Dentystycznego Uniwersytetu Medycznego w Ł. w dniu [....] r. Skarżący temu zaprzecza, a więc jest to okoliczność sporna wymagająca wyjaśnienia poprzez przeprowadzenie odpowiednich dowodów przewidzianych w kodeksie postępowania administracyjnego. Organ odwoławczy zobligowany jest ustalić termin w jakim decyzja została doręczona stronie wnoszącej odwołanie. W wyroku z dnia 13 listopada 1996 r. (I SA/Lu 98/96, niepubl.) NSA przyjął, iż: " W wypadku gdy istnieją wątpliwości co do faktycznej daty doręczenia pisma stronie należy przeprowadzić wszelkie dowody umożliwiające ustalenie tej daty w sposób pewny (...)". Kwestia sposobu doręczania pism osobom fizycznym w postępowaniu administracyjnym została uregulowana w art. 42-44 k.p.a. Z brzmienia tych przepisów wynika, iż co do zasady osobom fizycznym pisma doręcza się w ich mieszkaniu lub miejscu pracy (art. 42 § 1 k.p.a.) Pisma mogą być doręczone również w lokalu organu administracji publicznej, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej, a w razie niemożności dokonania takiego doręczenia pisma także, w razie koniecznej potrzeby, w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie (§ 2 i 3). Odbierający pismo potwierdza doręczenie mu pisma swym podpisem ze wskazaniem daty doręczenia. W odpowiedzi na skargę organ powołał się na fakt doręczenia skarżącemu decyzji poprzez podjęcie próby jej wręczenia przez Dziekana w lokalu organu administracji publicznej, t.j. w budynku Uniwersytetu Medycznego w Ł., odwołując się do art. 46 § 2 k.p.a. w zw. z art. 42 § 2 k.p.a.. Z przepisów powyższych wynika, że jeśli adresat pisma uchyla się od potwierdzenia jego doręczenia lub nie chce tego uczynić, doręczający stwierdza datę doręczenia oraz wskazuje osobę, która odebrała pismo i przyczynę braku podpisu. Na dowód podjęcia próby wręczenia skarżącemu decyzji organ wskazał notatkę urzędową sporządzoną przez Kierownika Dziekanatu Wydziału Lekarsko-Dentystycznego Uniwersytetu Medycznego. Zwrócić jednak należy uwagę na to, iż Kierownik Dziekanatu nie był doręczającym decyzję, a zatem nie została spełniona przesłanka wynikająca z cytowanych powyżej przepisów. Nie można wobec tego przyjąć, iż decyzja została skarżącemu doręczona w trybie art. 46 § 2 w zw. z art. 42 § 2 kpa. Nie zostało również wyjaśnione jaki charakter miała notatka sporządzona przez Kierownika Dziekanatu Wydziału Lekarsko-Dentystycznego Uniwersytetu Medycznego. Jeśli Kierownik Dziekanatu był świadkiem wręczania decyzji przez Dziekana to dowód taki powinien być przeprowadzony zgodnie z art. 79 kpa. Decyzja została następnie przesłana skarżącemu listem poleconym. Skoro zatem organ przesłał decyzję skarżącemu pocztą, to przyjąć należy, iż uznał, że decyzja nie została skarżącemu doręczona w budynku Uniwersytetu Medycznego w Ł. Obowiązek organu dokonania skutecznego doręczenia decyzji podmiotowi, który zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego jest upoważniony do odbioru pisma, traktować należy jako korelat uprawnienia strony do zapoznania się ze sposobem rozstrzygnięcia przez organ złożonego pisma. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w przywołanej uchwale z 15 października 2008 r. (sygn. II GPS 4/08, ONSAiWSA 2009/1 poz. 1), uzewnętrznienie oświadczenia woli kompetentnego organu administracji publicznej następuje przez zakomunikowanie woli jednostce, której uprawnienia lub obowiązki kształtuje decyzja administracyjna. Z poczynionych przez Sąd ustaleń wynika, iż przesyłka nie była prawidłowo awizowana, bowiem decyzja o skreśleniu z listy studentów z dnia [...] r. została nadana w Urzędzie Pocztowym Łódź 4 dnia 10 października 2008 r., a zwrócona do Dziekanatu Wydziału Lekarsko-Dentystycznego dnia 22 października 2008 r. Naruszony został więc art. 44 § 1, gdyż pismo przez okres co najmniej czternastu dni nie zostało przechowane w placówce pocztowej. Ponadto jak wynika z załączonego przez skarżącego przy piśmie z dnia [...] r. dowodu przedstawionego przez pocztę, przesyłka została skierowana na adres N. [...] , chociaż prawidłowo była zaadresowana na adres N. [...]. Sąd stanął więc na stanowisku, iż organ nie dokonał doręczenia w sposób właściwy, a co za tym idzie, decyzja choć wydana, nie weszła do obrotu prawnego. Nie zaczął więc biec termin dla skarżącego do wniesienia odwołania od decyzji o skreśleniu go z listy studentów, tym samym organ nie mógł stwierdzić, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu do jego wniesienia. Skarżący słusznie uznał, że decyzja została mu doręczona dopiero z dniem 14 listopada, kiedy to udał się do Dziekanatu i osobiście odebrał nieprawidłowo awizowaną przesyłkę. K.K. podkreślił też, że z zamysłem nie składał wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, gdyż terminowi nie uchybił. Stanowisko skarżącego jest zgodne z prawem. Instytucja przywrócenia terminu odnosi się bowiem do sytuacji, gdy termin został uchybiony. Uchybienie terminu może być konsekwencją skutecznego doręczenia, z którym to doręczeniem wiąże się początek biegu terminu do dokonania czynności. Nieskuteczne doręczenie decyzji nie może stanowić podstawy wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania (por. wyrok NSA z dnia 22 marca 2005r. sygn. akt FSK 2587/04). Doręczenie niezgodnie z obowiązującymi przepisami jest bezskuteczne, co oznacza, że termin do dokonania czynności nie rozpoczyna biegu. Strona nie musi więc składać wniosku o przywrócenia terminu, a jeżeli to uczyni wniosek jest bezprzedmiotowy. Podnieść należy także, iż postanowienie organu II instancji nie zawiera imienia i nazwiska osoby upoważnionej do jego wydania. Naruszono zatem art. 124 § 1 kpa Stwierdzić zatem należy, iż organ II instancji wydając zaskarżone postanowienie naruszył art. 7 i 77 § 1, 134 w zw. z art. 42 § 22, 46 § 2 w zw. z art. 129 § 2 k.p.a. oraz art. 124 kpa i mogło to mieć wpływ na wynik sprawy. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit.c i art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi ( Dz. U nr 153 poz. 1270 ze zm. ) orzekł jak w sentencji. D.T.