III SA/Łd 12/13
WyrokWSA w Łodzi2014-10-14
Skład orzekający: Teresa Rutkowska, Małgorzata Łuczyńska, Krzysztof Szczygielski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego, wydane na podstawie wstrzymania wykonania decyzji przez Naczelny Sąd Administracyjny, jest zgodne z prawem, nawet jeśli skarżący kwestionuje legalność postępowania zabezpieczającego i egzekucyjnego?Ratio decidendi
Postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu z mocy prawa w przypadku wstrzymania wykonania decyzji, co wynika wprost z art. 56 § 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Sąd administracyjny rozpoznający skargę na postanowienie o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego jest związany zakresem tej sprawy i nie może rozstrzygać o legalności wcześniejszych postępowań zabezpieczającego czy egzekucyjnego, które stanowią odrębne kwestie prawne. Wstrzymanie wykonania decyzji przez NSA obliguje organ egzekucyjny do zawieszenia postępowania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A.M. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł., które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego. Zawieszenie nastąpiło w związku z postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego o wstrzymaniu wykonania decyzji Dyrektora Izby Skarbowej. Skarżący kwestionował legalność postępowania zabezpieczającego i egzekucyjnego, podnosząc liczne zarzuty dotyczące naruszenia przepisów prawa. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że przedmiotem sprawy było wyłącznie zawieszenie postępowania egzekucyjnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 14 października 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska (spr.) Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski Protokolant Starszy asystent sędziego Dominika Trella po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 października 2014 roku sprawy ze skargi A.M. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę.
Postanowieniem z dnia [...]., nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy wydane przez Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] na podstawie art. 56 § 3 w zw. z art. 56 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U z 2005r., nr 229, poz. 1954 ze zm.) postanowienie z dnia [...]., Nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec J. i A. małż. M. na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...]., nr [...].
W sprawie ustalono, że wyrokiem z dnia 27 września 2011r., sygn. akt l SA/Łd 990/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę J. i A. małż. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...]., Nr [...].
Od powyższego wyroku A. M. złożył skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Pismem natomiast z dnia 29 grudnia 2011r., uzupełnionym kolejnym pismem z dnia 11 stycznia 2012r. skarżący wystąpił o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
Postanowieniem z dnia 21 czerwca 2012r,. sygn. akt II FSK 1306/12 Naczelny Sąd Administracyjny wstrzymał wykonanie decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...].
Wobec powyższego postanowieniem z dnia [...]., Nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] na podstawie art. 56 § 3 w zw. z art. 56 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U z 2005r., nr 229, poz. 1954 ze zm.) zawiesił postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec J. i A. małż. M. na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...]., nr [...].
Na powyższe postanowienie A.M. złożył zażalenie, w którym wniósł o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia, jako wydanego z naruszeniem prawa i zmianę postanowienia poprzez wydanie w trybie art. 59 § 1 pkt 2, 3, 7, 10 i § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji postanowienia o umorzeniu nielegalnie wszczętego postępowania egzekucyjnego i uchylenie dokonanych na jego podstawie czynności egzekucyjnych, jako pozbawionych podstawy prawnej oraz niezwłocznego zwrotu bezprawnie zajętych kwot. Skarżący podniósł, że nie zgadza się z postawioną w zaskarżonym rozstrzygnięciu tezą, że dokonane czynności egzekucyjne pozostają w mocy. W ocenie strony, stwierdzenie to w rażący sposób narusza prawo, w tym m.in. art. 7 § 3, art. 27 § 1 pkt 6, 7 i 10, art. 29 § 1, art. 155a § 1. art. 156 § 3 i 4, art. 157 § 1, art. 160 § 1, art. 166 i art. 166b ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W uzasadnieniu zażalenia skarżący wskazał, iż w trakcie postępowania zabezpieczającego Naczelnik Urzędu. Skarbowego [...] rażąco naruszył m.in. art. 6. art. 7, art. 8, art. 9 i art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a samo postępowanie zabezpieczające prowadzono z rażącym naruszeniem art. 33 § 1, art. 33d § 2, art. 121. art. 122, art. 165 § 2 i § 4, art. 187, art. 191, art. 247 § 1 pkt 3 ustawy - Ordynacja podatkowa. Zobowiązany podniósł, że wobec nie wszczęcia postępowania zabezpieczającego postanowieniem, o którym mowa w art. 165 § 1 i 2 ustawy - Ordynacja podatkowa, wydaną decyzję o zabezpieczeniu należy uznać ex tunc za nieważną. Podniósł także, że wydając decyzję o zabezpieczeniu z dnia [...]., pominięto obowiązek zebrania przekonywujących dowodów na rzekomo uzasadnione obawy co do możliwości wyegzekwowania należności podatkowej oraz ich rzetelnej oceny. Wskazał przy tym, że nie znajduje uzasadnienia w przepisach prawa teza, że można opierać podstawy wydania decyzji o zabezpieczeniu na ustaleniach dokonanych w toku postępowania podatkowego, gdyż postępowanie zabezpieczające jest elementem odrębnego postępowania wykonawczego. Skarżący podkreślił również, że Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] w decyzji o zabezpieczeniu określił wysokość zabezpieczanej należności wraz z odsetkami za zwlokę, przez co wielokrotnie zawyżył tę kwotę, uniemożliwiając podatnikowi skorzystanie z art. 33d § 2 ustawy - Ordynacja podatkowa. Istotną kwestią są również skutki daty sporządzenia zarządzenia zabezpieczenia, wskazywanej przez Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] na dzień 15 listopada 2005r., z powołaniem się w poz. 44 druku ZZ-1 na nieistniejącą w tej dacie w obrocie prawnym decyzję o zabezpieczeniu Nr [...]. W ocenie zobowiązanego, poza sporem pozostaje, że zarządzenie zabezpieczenia wystawiono w tym samym dniu co decyzję o zabezpieczeniu, tj. w dniu 10 listopada 2005 r., co oznacza, że postępowanie zabezpieczające zostało wszczęte bezprawnie.
Skarżący zarzucił ponadto, że do dnia uprawomocnienia się wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 24 października 2006r., sygn. akt I SA/Łd 911/06. podatnicy byli wprowadzani w błąd przez organy skarbowe pierwszej i drugiej instancji w kwestii dat poszczególnych czynności w postępowaniu zabezpieczającym. Wskazał także, że wielokrotnie podnoszono sprawę rzekomego dostarczenia dokumentów zabezpieczających za pośrednictwem Kancelarii Podatkowej "C", co jak wykazały sądy, okazało się "niezgodne ze stanem faktycznym i prawem". W ocenie strony, prawidłowe zastosowanie się organów podatkowych do orzeczeń sądów, winno skutkować uznaniem postępowania i zajęcia zabezpieczającego za nieważne i uchyleniem jego skutków. Zobowiązany podkreślił, że nie został skutecznie ustanowiony pełnomocnik do reprezentowania strony przed urzędem skarbowym w jakimkolwiek postępowaniu podatkowym, a zwłaszcza w postępowaniu zabezpieczającym, a także w części dotyczącej wymiaru i wykonania zajęcia zabezpieczającego. W związku z powyższym dopiero w dniu 12 grudnia 2005r. skutecznie doręczono stronie dokumenty zabezpieczające.
Ponadto skarżący zarzucił również, że nie został rozpatrzony wniosek z dnia 20 lutego 2006r. o wszczęcie postępowania przeciwko dowodom znajdującym się w aktach sprawy w związku z wydaniem przez Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] w dniu [...]. decyzji o nr [...]. Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] skutecznie doręczył zobowiązanym decyzję zabezpieczającą z dnia [...]. w dniu 12 grudnia 2005r. W tym samym dniu i w tej samej przesyłce pocztowej dostarczono także egzemplarz zarządzenia zabezpieczenia z dnia 10 listopada 2005r., Nr [...] i wydane na jego podstawie zawiadomienie o zajęciu zabezpieczającym Nr [...] datowane na dzień 29 listopada 2005r. Powyższe okoliczności, w ocenie strony świadczą o braku podstaw prawnych do realizacji zajęcia świadczenia przedemerytalnego dokonanego w dniu 22 listopada 2005r. i skutkuje jego nieważnością. Zdaniem skarżącego, czynności zabezpieczające dokonane przed dniem 12 grudnia 2005r. są z mocy prawa nieważne. Żaden przepis prawa nie stanowi o tym, że nieskuteczne zajęcie w dniu 22 listopada 2005r. świadczenia przedemerytalnego w ZUS w Ł., mogło przekształcić się w zajęcie egzekucyjne.
Podkreślił, że o nieważności postępowania zabezpieczającego z mocy prawa oraz o nieskuteczności zajęcia zabezpieczającego w ZUS w Ł., jako dokonanego na podstawie nielegalnego, o nieznanej podatnikowi treści zarządzenia zabezpieczenia, świadczy postanowienie Sądu Rejonowego dla w [...] z dnia 8 czerwca 2006r., sygn. akt [...], wskazujące na fakt różnej treści egzemplarza zarządzenia zabezpieczenia doręczonego stronie, wobec egzemplarza znajdującego się w aktach sprawy.
Mając na uwadze przedstawione okoliczności, skarżący wniósł o uchylenie zajęcia egzekucyjnego powstałego wskutek bezprawnego przekształcenia zajęcia zabezpieczającego, usunięcia z obrotu prawnego skutków zajęcia oraz zwrotu bezprawnie zajętych kwot wraz z odsetkami należnymi od dnia 29 grudnia 2005r.
Postanowieniem z dnia [...]., nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. W uzasadnieniu postanowienia organ podkreślił, że zawieszenie postępowania egzekucyjnego polega na przerwaniu na pewien czas biegu tego postępowania w związku z wystąpieniem określonych przeszkód w jego prowadzeniu na czas niezbędny do ich usunięcia. Przyczyny zawieszenia postępowania egzekucyjnego zostały enumeratywnie wymienione w art. 56 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zgodnie z powyższym przepisem, postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu:
1) w razie wstrzymania wykonania, odroczenia terminu wykonania obowiązku albo rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej;
2) w razie śmierci zobowiązanego, jeżeli obowiązek nie jest ściśle związany z osobą zmarłego,
3) w razie utraty przez zobowiązanego zdolności do czynności prawnych i braku jego przedstawiciela ustawowego.
4) na żądanie wierzyciela.
5) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach.
Zaistnienie jednej z powyższych przesłanek obliguje organ egzekucyjny do zawieszenia postępowania egzekucyjnego, natomiast żadne inne przyczyny nie mogą skutkować jego zawieszeniem. Zauważyć zatem należy, iż zawieszenie postępowania egzekucyjnego nie zależy od uznania organu egzekucyjnego, lecz od wystąpienia okoliczności wskazanych w art. 56 § 1 powyższej ustawy.
W analizowanej sprawie, postanowieniem z dnia 21 czerwca 2012r., sygn. akt II FSK 1306/12 Naczelny Sąd Administracyjny wstrzymał wykonanie decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...]., Nr [...]. W związku z powyższym, postanowieniem z dnia [...]., Nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] zawiesił postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec J. i A. małż. M. na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...]., Nr [...]. Mając na uwadze zaistniałe w przedmiotowej sprawie okoliczności faktyczne oraz obowiązujące regulacje prawne należało uznać, że zaskarżone postanowienie organu egzekucyjnego z dnia [...]. zostało wydane w sposób prawidłowy. Jak już bowiem wskazane zostało, postępowanie egzekucyjne w myśl art. 56 § 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, ulega zawieszeniu m.in. w razie wstrzymania wykonania obowiązku. W analizowanej sprawie wstrzymanie wykonania obowiązku nastąpiło w związku z postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2012 r. sygn. akt II FSK 1306/12. Okoliczność ta obligowała zatem organ egzekucyjny do zawieszenia prowadzonego postępowania egzekucyjnego.
Odnosząc się natomiast do sformułowanych w zażaleniu zarzutów organ podkreślił, że przedmiotem niniejszego postępowania jest zażalenie na postanowienie organu egzekucyjnego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec J. i A. małż. M. na podstawie tytułu wykonawczego Nr [...], co oznacza że zgłoszone zarzuty nie mogą być przedmiotem analizy w toku niniejszego postępowania.
Odnosząc się jednak do kwestii skuteczności ustanowienia pełnomocnika oraz daty doręczenia decyzji o zabezpieczeniu, zarządzenia zabezpieczenia i zawiadomienia o zajęciu zabezpieczającym organ wskazał, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 listopada 2010r., sygn. akt II FSK 2059/10 wskazał m.in., że zarówno decyzję o zabezpieczeniu, jak i zarządzenie zabezpieczenia A. M. otrzymał po raz pierwszy w dniu 24 listopada 2005r. "od swego pełnomocnika". W ww. wyroku Naczelny Sąd Administracyjny zauważył również, że decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z dnia [...]. została doręczona skarżącemu po raz drugi w trybie tzw. fikcji prawnej w dniu 29 listopada 2005 r. i po raz trzeci w dniu 12 grudnia 2005r. – J. M..
Organ nadmienił także, że w zakresie przekształcenia zajęcia zabezpieczającego w zajęcie egzekucyjne wypowiedział się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w wyroku z dnia 27 września 2011r. sygn. akt I SA/Łd 990/11 wskazując, że doręczenie stronie decyzji określającej wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999 r. w dniu 29 grudnia 2005 r. oraz wystawienie w dniu 30 grudnia 2005 r. tytułu wykonawczego, spowodowało przekształcenie zajęcia zabezpieczającego w zajęcie egzekucyjne.
Odnosząc się natomiast do zarzutu nierozpatrzenia pisma strony z dnia 20 lutego 2006r. stanowiącego wniosek o wszczęcie postępowania przeciwko dowodom znajdującym się w aktach sprawy, Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. zauważa, iż ww. wystąpienie (po uprzednim przeprowadzeniu stosownego postępowania wyjaśniającego) zostało uznane za skargę na działanie Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] wniesioną w trybie art. 227 k.p.a. Przedmiotowa skarga rozpatrzona została w toku wszczętego po raz kolejny na żądanie strony postępowania odwoławczego od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z dnia [...] r. Nr [...]o zabezpieczeniu. Powyższe postępowanie odwoławcze zostało zakończone wydaniem przez Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. postanowienia z dnia [...]. którym stwierdzono niedopuszczalność zawartego w piśmie z dnia 29 stycznia 2007 r., sprecyzowanym pismem z dnia 8 kwietnia 2011r., odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z dnia [...]. uznając jednocześnie zarzuty sformułowane w piśmie z dnia 20 lutego 2006r. za niezasadne. Na powyższe rozstrzygnięcie strona złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, która wyrokiem z dnia 29 czerwca 2012r., sygn. akt I SA/Łd 951/11 została oddalona. Wyrok ten jest nieprawomocny.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżący wniósł o zobowiązanie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. do rozpatrzenie wniosku o uchylenie zajęcia egzekucyjnego powstałego z przekształcenia nieskutecznego zajęcia zabezpieczającego, wydanie postanowienia o umorzeniu postępowania w trybie art. 59 § 1 pkt 2, 3, 7 i 10 i § 2 u.p.e.a. nielegalnie wszczętego postępowania egzekucyjnego i uchylenie dokonanych na jego podstawie czynności egzekucyjnych, jako pozbawionych podstawy prawnej, usunięcie z obrotu prawnego skutków tego zajęcia, zwrotu bezprawnie zajętych kwot wraz z należnymi od dnia 29 grudnia 2005r. odsetkami i w konsekwencji uznanie postępowania w sprawie zawieszenia postępowania egzekucyjnego za bezprzedmiotowe.
Zaskarżonemu postanowieniu Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. skarżący zarzucił:
1. niekompletnie, wybiórczo, tendencyjnie i niezgodnie ze stanem faktycznym przedstawienie przebiegu postępowania zabezpieczającego, egzekucyjnego i podatkowego, co rażąco narusza art. 122, art. 165 § 1, art. 180 § 1, art. 187 § 1 i art. 191 ustawy – Ordynacja podatkowa oraz art. 6 k.p.a.;
2. naruszenie przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy poprzez błędną interpretację lub niewłaściwe zastosowanie, tj. art. 247 § 3, art. 248 § 1, art. 249 § 1 w zw. z art. 165 § 1 ustawy – Ordynacja podatkowa;
3. wadliwość formalnoprawną wynikającą z naruszenia podstawowych zasad postępowania podatkowego wyrażonych w art. 120, art. 121, art. 122 Ordynacji podatkowej i art. 6 k.p.a.;
4. błędne przyjęcie, że skarżący wnioskował wyłącznie o uchylenie postanowienia o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego, podczas gdy wnosił o zmianę jego treści poprzez wydanie w trybie art. 59 § 1 pkt 2, 3, 7, 10 i § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji postanowienia o umorzeniu nielegalnie wszczętego postępowania egzekucyjnego i uchylenie dokonanych na jego podstawie czynności egzekucyjnych, jako pozbawionych podstawy prawnej oraz niezwłocznego zwrotu bezprawnie zajętych kwot, a w konsekwencji uchylenie zaskarżonego postanowienia o zwieszeniu postępowania;
5. naruszenie w rażący sposób prawa poprzez utrzymanie w mocy dokonanych nielegalnie czynności zabezpieczających i egzekucyjnych, tj. art. 7 § 3, art. 27 § 1 pkt 6, 7 i 10, art. 29 § 1, art. 155a § 1. art. 156 § 3 i 4, art. 157 § 1, art. 160 § 1, art. 166 i art. 166b ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji;
6. naruszenie art. 33 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez wszczęcie postępowania zabezpieczającego wbrew intencjom ustawodawcy;
7. pomijanie prawomocnych wyroków wojewódzkich sądów administracyjnych, Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz sądów powszechnych, a powoływanie się na orzeczenia nieprawomocne.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
W uzupełnieniu skargi skarżący złożył w dniu 16 kwietnia 2014r. pismo procesowe w którym postawił zarzut niekompletności akt postępowania zabezpieczającego oraz egzekucyjnego, zaniechania analizy zasadności wniosku skarżącego o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Przedstawił szczegółowy przebieg postępowania zabezpieczającego wskazując na szereg nieprawidłowości których dopuściły się organy w toku prowadzonego postępowania, począwszy od naruszenia prawa przy doręczaniu decyzji o zabezpieczeniu poprzez niezgodne z prawem wszczęcie i prowadzenie postępowania zabezpieczającego. Na poparcie swojego stanowiska w tej kwestii skarżący przedstawił obszerne fragmenty orzecznictwa sądów administracyjnych.
W kolejnym piśmie procesowym z dnia 8 października 2014r. skarżący ponowił zarzut niekompletności akt administracyjnych postępowania zabezpieczającego i zarzuty odnośnie jego wszczęcia i prowadzenia. Złożył dwa wnioski; 1/ o odroczenie rozprawy do czasu skompletowania przez Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. akt administracyjnych postępowania zabezpieczającego oraz 2/ zawiadomienie Prokuratury w trybie art. 276 kk w zw. z art. 271 kk oraz art. 304 § 2 kpk o popełnieniu przez Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] i Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. przestępstwa ukrywania i usuwania dokumentów tj. naruszenie art. 276 kk.
Na rozprawie w dniu 14 października 2014r. sąd nie uwzględnił wniosków skarżącego zawartych w powyższych pismach i dodatkowo złożonych w dniu rozprawy..
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga jest nieuzasadniona.
Na wstępie Sąd zauważa, iż zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.; dalej - p.p.s.a.), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Jeśli zaś Sąd nie dopatrzy się niezgodności decyzji lub postanowienia z przepisami powszechnie obowiązującymi prawa materialnego bądź procesowego, to skargę oddala na zasadzie art. 151 p.p.s.a.
Zgodnie zaś z brzmieniem art. 134 § 1 sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tak więc sąd administracyjny przy rozpoznaniu sprawy nie jest związany granicami skargi, jednak jest związany granicami sprawy, w której skarga została wniesiona. Jego oceny prawne nie mogą wkraczać w sprawę nową w stosunku do tej, która była przedmiotem postępowania administracyjnego i wydawanych w nim decyzji administracyjnych / uchwała składu siedmiu sędziów NSA z dnia 3 lutego 1997 r., OPS 12/96, ONSA 1997, nr 3, poz. 104, wyrok NSA z dnia 20 listopada 1997 r., SA/Łd 2572/95, Pr. Gosp. 1998, nr 5, wyrok WSA w Olsztynie z dnia 17 stycznia 2013r I SA/Ol 628/12 ).
Zauważyć należy więc, że przedmiotem sprawy niniejszej jest ostateczne postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...]., utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z dnia [...]. w przedmiocie zawieszenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...]. nr [...]. Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. z 2012r. poz. 1015 ze zm., dalej – u.p.e.a.). Zgodnie z art. 56 § 1 pkt 1 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonego postanowienia Postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu w razie wstrzymania wykonania, odroczenia terminu wykonania obowiązku albo rozłożenia na raty spłat należności pieniężnej.
Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] zawiesił na tej podstawie prawnej postępowanie egzekucyjnego prowadzone wobec skarżącego z uwagi na wydanie przez NSA w dniu 21 czerwca 2012r. w sprawie sygn. akt II FSK 1306/12 postanowienia w sprawie wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...]. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1999r. Prowadzona egzekucja dotyczy właśnie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1999r, a podstawą wystawionego tytułu wykonawczego była w/w zaskarżona decyzja. Na postanowienie o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego skarżący wniósł zażalenie. Wobec powyższego w ocenie sądu przedmiotem rozpoznania przez organy, a także przez sąd mogła być tylko legalność postanowienia w przedmiocie zawieszenia postępowania. Analiza zaskarżonego do sądu rozstrzygnięcia organów nie budzi zastrzeżeń sądu, który nie dopatrzył się po stronie organów naruszenia prawa. Brzmienie art. 56 § 1 pkt 1 u.p.e.a. nie pozostawia bowiem wątpliwości, że zaistnienie opisanej w tym przepisie przesłanki obliguje organ do zawieszenia postępowania egzekucyjnego o czym świadczy stwierdzenie "Postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu(...)" Organ nie działa więc w takiej sytuacji w ramach uznania administracyjnego , a jest wręcz związany koniecznością podjęcia takiego rozstrzygnięcia w przypadku wstrzymania wykonania, odroczenia terminu wykonania obowiązku albo rozłożenia na raty spłat należności pieniężnej .
Wobec powyższego zarzut niekompletnego, wybiórczego, tendencyjnego i niezgodnego ze stanem faktycznym przedstawienie przebiegu postępowania zabezpieczającego, egzekucyjnego i podatkowego, tj. rażącego naruszenia art. 122, art. 165 § 1, art. 180 § 1, art. 187 § 1 i art. 191 ustawy – Ordynacja podatkowej, zarzut naruszenie przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy poprzez błędną interpretację lub niewłaściwe zastosowanie, tj. art. 247 § 3, art. 248 § 1, art. 249 § 1 w zw. z art. 165 § 1 ustawy – Ordynacja podatkowa; oraz zarzut wadliwości formalnoprawnej wynikającej z naruszenia podstawowych zasad postępowania podatkowego wyrażonych w art. 120, art. 121, art. 122 Ordynacji podatkowej i art. 6 k.p.a.; sąd uznał za bezpodstawny. Przede wszystkim należy wskazać, że w postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie mają zastosowania przepisy Ordynacji podatkowej. Zgodnie bowiem z art. 18 u.p.e.a. w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Następnie, co istotne w sprawie, przedmiotem oceny sądu była sprawa zawieszenia postępowania egzekucyjnego, a więc konsekwentnie zarzuty w zakresie niekompletnego, wybiórczego, tendencyjnego i niezgodnego ze stanem faktycznym ustalenia i przedstawienie przebiegu postępowania zabezpieczającego, egzekucyjnego i podatkowego nie mają znaczenia. Dla oceny prawidłowości podjętego przez organy rozstrzygnięcia, zważając na związanie granicami przedmiotu zaskarżenia, znaczenie ma więc ustalenie stanu faktycznego wpływającego na spełnienie przesłanek z art. 56 § 1 pkt 1 u.p.e.a., a te bezspornie wystąpiły. NSA postanowieniem z dniu 21 czerwca 2012r. w sprawie sygn. akt II FSK 1306/12 wstrzymał wykonania decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...]. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1999r., będącej podstawą wystawionego tytułu wykonawczego z dnia [...]. Nr [...].
Z tych samych powodów sąd nie mógł uwzględnić zarzutów naruszenia w rażący sposób prawa poprzez utrzymanie w mocy dokonanych nielegalnie czynności zabezpieczających i egzekucyjnych, tj. art. 7 § 3, art. 27 § 1 pkt 6, 7 i 10, art. 29 § 1, art. 155a § 1. art. 156 § 3 i 4, art. 157 § 1, art. 160 § 1, art. 166 i art. 166b ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz naruszenia art. 33 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez wszczęcie postępowania zabezpieczającego wbrew intencjom ustawodawcy, jako, że zarzuty te i podnoszona argumentacja nie wskazywały na naruszenie przesłanek z art. 56 § 1 pkt 1 u.p.e.a.
Z kolei zarzut błędnego przyjęcia, że skarżący wnioskował wyłącznie o uchylenie postanowienia o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego, podczas gdy wnosił o zmianę jego treści poprzez wydanie w trybie art. 59 § 1 pkt 2, 3, 7, 10 i § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji postanowienia o umorzeniu nielegalnie wszczętego postępowania egzekucyjnego i uchylenie dokonanych na jego podstawie czynności egzekucyjnych, jako pozbawionych podstawy prawnej oraz niezwłocznego zwrotu bezprawnie zajętych kwot, a w konsekwencji uchylenie zaskarżonego postanowienia o zwieszeniu postępowania - jest dlatego niezasadny, że został sformułowany w zażaleniu na postanowienie o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego , co oznacza, że dotyczył spraw nowych w stosunku do tej, która była przedmiotem postępowania administracyjnego i wydawanych w nim postanowień administracyjnych. W każdym zaś przypadku, gdy strona twierdzi, że organ nie zajmuje się jej sprawą przysługują jej środki prawne zaskarżenia takiej bezczynności w odrębnym trybie i odrębnym postępowaniu, a podjęte rozstrzygnięcia podlegają zaskarżeniu w toku instancji.
Reasumując należy podkreślić jeszcze raz, że przedmiotem rozpoznania przez sąd w niniejszym postępowaniu jest sprawa zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Wśród zarzutów skargi brak jest zarzutu naruszenia art. 56 § 1 pkt 1 u.p.e.a., będącego podstawą prawną zaskarżonych w niniejszej sprawie rozstrzygnięć organów, zaś zarzuty skarżącego i bardzo obszerna argumentacja skargi sprowadzają się właściwie do kwestionowania wszczęcia i prowadzenia postępowania zabezpieczającego i jego przekształcenia w postępowanie egzekucyjne. Godzi się więc w tym miejscu podnieść, że procedura w każdym z tych postępowań przewiduje odpowiednie środki reagowania zobowiązanego na ewentualne nieprawidłowości organów, a sąd z przyczyn opisanych wyżej, nie może niejako "przy okazji" rozpoznawania sprawy zawieszenia postępowania egzekucyjnego rozstrzygać podnoszonych w skardze wątpliwości co do postępowania zabezpieczającego. Wprawdzie skarżący twierdzi, że wadliwe wszczęcie i prowadzenie postępowania zabezpieczającego, a następnie jego bezprawne przekształcenie w postępowanie egzekucyjne czyni bezprzedmiotowym zawieszenie postępowania egzekucyjnego to jednak nie przedstawił żadnego orzeczenia, które potwierdzałoby stanowisko o niezasadności czy też bezprawności prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Fakt, że przed Naczelnym Sądem Administracyjnym zawisły sprawy ze skarg kasacyjnych skarżącego, wniesionych od wyroków WSA w Łodzi oddalających skargi A. M. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji o zabezpieczeniu na majątku należności pieniężnych ( sygn. akt I SA/Łd 354/11), w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania od decyzji o zabezpieczeniu na majątku należności pieniężnych z tytułu przewidywanej zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999r. (sygn. akt I SA/Łd 951/11) i w sprawie umorzenia postępowania w sprawie wniosku o umorzenie postępowania zabezpieczającego (sygn. akt III SA/Łd 658/10) jest zaś potwierdzeniem ,że kwestie te były przedmiotem rozpoznania w odrębnych postępowaniach, w których sąd oceniał argumentację skarżącego przedstawioną również w treści skargi złożonej w niniejszej sprawie.
Już tylko na zakończenie należy podnieść, że wyrokiem z dnia 10 grudnia 2013r. w sprawie II FSK 1306/12 , w której doszło do wstrzymania wykonania decyzji, co było podstawą zawieszenia postępowania egzekucyjnego ocenianego w niniejszej sprawie NSA oddalił skargę kasacyjną od wyroku WSA w Łodzi z dnia 27 września 2011r. sygn. akt I SA/Łd 990/11 w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1999r. Co istotne NSA stwierdził, że "Skarżący zawarł w skardze kasacyjnej w ramach podstawy określonej w art. 174 pkt.2 ppsa zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt. 1 lit.c ppsa w zw. z art. 70 § 1 ordynacji podatkowej poprzez jego niezastosowanie, a zastosowanie art. 70 § 4 ordynacji podatkowej. W istocie zarzut ten winien być podniesiony w ramach podstawy określonej w art. 174 pkt. 1 p.p.s.a., co Skarżący w ramach tej podstawy również uczynił. Zarzut ten oparł na twierdzeniu, iż dokonane zajęcie zabezpieczające nie przekształciło się w zajęcie egzekucyjne, co w konsekwencji doprowadziło do przedawnienia jak to określił roszczeń NUS. W uzasadnieniu wskazał iż, w dniu 22.11.2005r, a więc w momencie zajęcia świadczenia Skarżącego w ZUS nie funkcjonowała w obrocie decyzja o zabezpieczeniu z dnia [...]. Natomiast zarządzenie zabezpieczenia wystawiono w dniu [...]. Decyzja o zabezpieczeniu weszła do obrotu prawnego i związała strony w dniu 12.12.2005r.
Przepis art. 33 ordynacji podatkowej stanowi, że zabezpieczenie dokonywane jest w zależności od sposobu zabezpieczenia: przez zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego zobowiązanego, sporządzenie protokołu zajęcia majątkowego, protokołu zajęcia i odbioru ruchomości albo protokołu odbioru dokumentu (art. 67 § 1 w związku z art. 164 § 4 u.p.e.a.). Decyzja o zabezpieczeniu wygasa po upływie 14 dni od dnia doręczenia decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego bądź z dniem doręczenia decyzji określającej wysokość zaległości podatkowej (art. 33 § 4 ordynacji podatkowej). Dokonane zajęcie zabezpieczające przekształca się w tej sytuacji w zajęcie egzekucyjne pod warunkiem, że organ podatkowy, wystawi tytuł wykonawczy nie później niż przed upływem 14 dni od wygaśnięcia decyzji lub doręczenia upomnienia, jeżeli doręczenie to było wymagane.Jedynym zawiadomieniem jakie doręcza organ egzekucyjny zobowiązanemu w postępowaniu zapoczątkowanym decyzją o zajęciu prawa majątkowego, a następnie przekształconym w zajęcie egzekucyjne, jest zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego. Tak więc w przypadku przekształcenia zajęcia zabezpieczającego w zajęcie egzekucyjne organ egzekucyjny nie stosuje środka egzekucyjnego. Zastosowanie tego środka następuje z mocy prawa tj. z dniem wygaśnięcia decyzji o zabezpieczeniu, o której mowa w art. 33a i art. 33b ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W rozpoznawanej sprawie decyzja o zabezpieczeniu wygasła z dniem doręczenia decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego i wystawienia tytułu wykonawczego. Tak więc, organ egzekucyjny nie stosował środka egzekucyjnego, bowiem nastąpiło ono z mocy prawa poprzez przekształcenie zajęcia zabezpieczającego w zajęcie egzekucyjne, nie zachodziła tym samym konieczność zawiadomienia podatniczki o tym fakcie. Podkreślić w związku z tym należy że decyzja z dnia [...] jest ostateczna i prawomocna. Zauważyć bowiem należy, że po rozpoznaniu odwołania od powyższej decyzji, organ odwoławczy w dniu [...] utrzymał powyższą decyzję w mocy, a na skutek jej zaskarżenia do sądu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 24 października 2006r w sprawie I SA/ Łd 911/06 oddalił skargę podatników tj. A. M. i jego żony. Wyrok ten jest prawomocny, a decyzja organu dotycząca zabezpieczenia ostateczna. Decyzja o zabezpieczeniu została doręczona w dniu 24.11.2005r. wraz z zarządzeniem zabezpieczającym i zawiadomieniem o zajęciu dokonanym w dniu 22.11.2005r. Decyzja ta wygasła w dniu 29.12.2005r wobec doręczenia Skarżącemu decyzji wymiarowej z dnia [...]. W dniu 30.12.2005r wierzyciel wystawił tytułu wykonawczy dochowując 14 dniowego terminu do dnia doręczenia decyzji określającej wysokość zaległości podatkowej, Tak więc dokonane zajęcie zabezpieczające przekształciło się w zajęcie egzekucyjne zgodnie z Art. 154 § 4 u.p.e.a."
Sąd nie uwzględnił wniosku skarżącego o odroczenie rozprawy, zawartego w piśmie z dnia 8 i z dnia 13 października 2014 r. oraz w piśmie z dnia 14 października 2014r. złożonym na rozprawie.
Wniosek stron o odroczenie posiedzenia uregulowany jest w art. 99 p.p.s.a. i nie jest dla sądu wiążący, nawet gdyby strony postępowania zgodnie o to wnosiły (w omawianej sprawie wniosek złożył wyłącznie skarżący). Odroczenie rozprawy może nastąpić tylko z ważnej przyczyny. Ocena przesłanek stanowiących uzasadnienie wniosku należy do sądu, który może wniosek uwzględnić lub oddalić, jeżeli uzna, że żadna z tych przyczyn nie spełnia kryterium ważności w rozumieniu komentowanego przepisu. Ważne przyczyny, które obligują sąd do odroczenia rozprawy, wskazuje sam ustawodawca: nieprawidłowość zawiadomienia którejkolwiek ze stron albo jeżeli nieobecność strony lub jej pełnomocnika jest wywołana nadzwyczajnym wydarzeniem lub inną znaną sądowi przyczyną, której nie można przezwyciężyć (art. 109 p.p.s.a.); jeżeli sąd postanowi zawiadomić o toczącym się postępowaniu sądowym osoby, które dotychczas nie brały udziału w sprawie w charakterze stron (art. 110 p.p.s.a.).
Fakultatywne przyczyny odroczenia mogą leżeć po stronie sądu, np. choroba sędziego sprawozdawcy. Do takiej sytuacji może dojść również wówczas, gdy: sąd stwierdzi konieczność osobistego stawiennictwa stron lub jednej z nich osobiście; nie zostało zakończone prawomocnie postępowanie o ustanowienie pełnomocnika z urzędu; zachodzi konieczność dołączenia do akt odpisu lub wyciągu z dokumentu znajdującego się w aktach innego organu państwowego (art. 250 K.p.c. w zw. z art. 106 § 5 p.p.s.a.). Fakultatywne przyczyny mogą również leżeć po stronie uczestnika postępowania. Mogą być to np.: usprawiedliwiona nieobecność strony lub jej pełnomocnika; złożenie wniosku o wyłączenie sędziego lub sędziów dopiero na rozprawie; brak należytego umocowania dla pełnomocnika; okoliczność, iż strona zmieniła zakres żądania w sposób uniemożliwiający ustosunkowanie się do tego stronie przeciwnej (por. B. Dauter Komentarz do art. 99 p.p.s.a., LEX 2011 r.).
W omawianej sprawie na etapie rozpoznania wniosku o odroczenie rozprawy, nie wystąpiła żadna z wyżej wskazanych okoliczności. Sąd , zważywszy na przedmiot sprawy za nieuzasadniony uznał wniosek o uzupełnienia akt administracyjnych w zakresie postępowania zabezpieczającego, tym bardziej, że pełnomocnik organu oświadczył, że w jego ocenia akta administracyjne są kompletne.
Sąd nie dopatrzył się również wadliwości zawiadomienia uczestniczki postępowania o rozprawie, na co skarżący wskazywał we wniosku o odroczenie rozprawy złożonym na rozprawie .
Skarżący na rozprawie ponownie wnioskował o wyłączenie składu orzekającego. Przewodnicząca poinformowała skarżącego, że wniosek taki był już rozpoznany i prawomocnie oddalony postanowieniem NSA z dnia 21 lutego 2014r. sygn. akt II FZ 959/13
Sąd nie uwzględnił również wniosku o zawieszenie postępowania - do czasu rozpoznania w postępowaniu karnym sprawy wobec funkcjonariuszy publicznych (składu orzekającego) - na podstawie okazanego na rozprawie pisma datowanego 14 października 2014r. skierowanego do Prokuratury Rejonowej [...] o wszczęcie postępowania karnego wobec funkcjonariuszy publicznych sędziego NSA Teresy Rutkowskiej oraz sędziów WSA Krzysztofa Szczygielskiego i Małgorzaty Łuczyńskiej, które to pismo według oświadczenia skarżący zamierzał zanieść do Prokuratury po rozprawie w Wojewódzki Sadzie Administracyjnym w Łodzi. .
Z powyższych względów na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji.
e.o.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło