III SA/Łd 12/13

Dnia 16 stycznia 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska po rozpoznaniu w dniu 16 stycznia 2015 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku A M o sprostowanie i uzupełnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 14 października 2014 roku, sygn. akt III SA/Łd 12/13 w sprawie ze skargi A M na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł z dnia[...] roku nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania egzekucyjnego p o s t a n a w i a : 1) odmówić sprostowania uzasadnienia wyroku; 2) oddalić wniosek o uzupełnienie wyroku. Wyrokiem z dnia 14 października 2014 roku, sygn. akt III SA/Łd 12/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę A. M. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Odpis powyższego wyroku wraz z uzasadnieniem został doręczony skarżącemu w dniu 3 grudnia 2014 roku. W dniu 17 grudnia 2014 roku do akt sprawy wpłynęło pismo procesowe skarżącego zatytułowane "Wniosek o sprostowanie i uzupełnienie treści wyroku z dnia 14 października 2014r., sygn. akt III SA/Łd 12/13". W uzasadnieniu wniosku skarżący wyjaśnił, że "jego intencją jest by treść uzasadnienia wyroku przynajmniej w części była zgodna z faktycznym przebiegiem postępowania". W pkt I wniósł o sprostowanie treści uzasadnienia w ten sposób, że: 1. na str. 7 w pkt 5 jest: "naruszenie w rażący sposób prawa poprzez utrzymywanie w mocy dokonanych nielegalnie czynności zabezpieczających i egzekucyjnych, tj.: art. 7 § 3, art. 27 § 1, pkt 6, 7 i 10, art. 29 § 1, 4, art. 155a§ 1, art. 156 §3 i § 4, art. 157 § 1, art. 160 § 1, art. 166, art. 166b ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji."; a winno być: "naruszenie w rażący sposób prawa poprzez utrzymywanie w mocy dokonanych nielegalnie czynności zabezpieczających i egzekucyjnych, m.in.: art. 7 § 3, art. 27 § 1, pkt 6, 7 i 10, art. 29 § 1, § 4, art. 155a § 1, art. 156 § 1 pkt 3 i pkt 4, art. 157 § 1, art. 160 § 1, art. 166, art. 166b oraz przepisów ustaw o.p. i k.p.a.". Za skarżącym przyjęto, iż art. 156 zawiera w swej treści § 3 i § 4. 2. na str. 15 zdanie trzecie jest: "Skarżący na rozprawie ponownie wnioskował o wyłączenie składu orzekającego". Skarżący wniósł o wykreślenie ww. zapisu. W ocenie skarżącego nie jest wiadomo co Sąd miał na myśli, ponieważ w trakcie rozprawy skarżący nie złożył takiego wniosku. Skarżący zarzucał Sądowi uniemożliwienie mu złożenie wniosków formalnych, co jest czym innym. Wnosząc natomiast w pkt II o uzupełnienie treści uzasadnienia wyroku wskazał, że: 1. W prezentacji stanu faktycznego, powielono jedynie stanowisko DIS, które stoi w kolizji z faktami i prawomocnym orzecznictwem wiążącym zarówno strony, jak i domniemywam Sąd. l tak: wyroki sygn. akt l SA/Łd 911/06, III SA/Wa 632/08, III SA/Wa633/08, a także postanowienie Ministra Finansów o nr [...] z dnia [...] określają inne daty dostarczenia dokumentów zabezpieczających, co koliduje z opisem stanu faktycznego w rozstrzygnięciu. Pomimo, że skarżący podnosił w skardze i w kolejnych pismach procesowych, m.in. w piśmie z dnia 16 kwietnia 2014 r. oraz w trakcie rozprawy kwestię manipulacji w opisie stanu faktycznego przez DIS w Ł., w kluczowej dla rozstrzygnięcia kwestii daty wszczęcia i prowadzenia poszczególnych czynności postępowania zabezpieczającego, Sąd nie odniósł się do tej kwestii. Podniósł, że oczekuje uzupełnienia orzeczenia o ocenę postępowania administracyjnego, czy zostało przeprowadzone zgodnie z zasadami wynikającymi z Kodeksu postępowania administracyjnego, czy materiał dowodowy zebrano w sposób wyczerpujący i wszechstronnie go oceniono. 2. Cytując zdanie: "Sąd, zważywszy na przedmiot sprawy za nieuzasadniony uznał wniosek o uzupełnienia akt administracyjnych w zakresie postępowania zabezpieczającego, tym bardziej że pełnomocnik organu oświadczył, że w jego ocenie akta administracyjne są kompletne", wskazał, że oczekuje szczegółowego odniesienia się przez Sąd do zgłoszony zarzutów zawartych w skardze, pismach procesowych i szczegółowego uzasadnienia swojego stanowiska, z przytoczeniem obowiązujących przepisów prawa oraz orzecznictwa. Tak samo rażącego, a wymienionego w art. 107 § 3 k.p.a. naruszenia przez DIS w Ł. prawa, wobec niespełnienia wymogów tego art. "Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.". Brak jest stosownej oceny przez Sąd w uzasadnieniu wyroku ww. kwestii; 3. Skarżący wnioskował o uzasadnienie i podanie podstawy prawnej ze wskazaniem orzecznictwa, treści zdania na str. 12, tj. "Wprawdzie skarżący twierdzi, że wadliwe wszczęcie i prowadzenie postępowania zabezpieczającego, a następnie jego bezprawne przekształcenie w postępowanie egzekucyjne czyni bezprzedmiotowym zawieszenie postępowania to jednak nie przedstawił żadnego orzeczenia, które potwierdzałoby stanowisko o niezasadności, czy też bezprawności prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Skarżącemu nie jest wiadomo kto miałby wyręczyć Sąd w wykonaniu jego obowiązków oceny postępowania organów podatkowych l i II inst., na które zresztą sam się powołuje na str. 8, akapit ostatni wyroku; 4. Skarżący oczekuje odniesienie się przez Sąd do argumentów, dowodów, przedstawionych w pismach procesowych z dnia 16 kwietnia 2014 r. i 8 października 2014 r. mających istotny wpływ na przebieg sprawy, zwłaszcza przedstawionych dowodów, iż w żadnym terminie nie doręczono podatnikom dokumentów postępowania zabezpieczającego, co wprost wskazuje na bezprzedmiotowość postępowania. Zajęcia stanowiska wobec wniosku skarżącego o odroczenie rozprawy, zawartego w piśmie procesowym z dnia 14 października 2014r. wskazującego na nieskuteczne doręczenie, drugiej zobowiązanej J. M. zawiadomienia o rozprawie z dnia 11 września 2014 roku. 5. Skarżący podniósł, że sąd bezrefleksyjnie powiela manipulację przez DIS w Ł. terminami doręczeń. Na str. 5, przedostatni akapit znajduje się insynuacja jakoby "Odnosząc się jednak do kwestii skuteczności ustanowienia pełnomocnika oraz daty doręczenia decyzji o zabezpieczeniu, zarządzenia zabezpieczenia i zawiadomienia o zajęciu zabezpieczającym organ wskazał, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 listopada 2010 r., sygn. akt II FSK 2059/10 wskazał m.in., że zarówno decyzję o zabezpieczeniu, jak i zarządzenie zabezpieczenia A. M. otrzymał po raz pierwszy w dniu 24 listopada 2005r. "od swego pełnomocnika". Tymczasem w cyt. orzeczeniu NSA sygn. akt II FSK 2059/10 ustanowił inny termin doręczenia: ",z pisma pełnomocnika zobowiązanego z dnia 24 listopada 2005r. wynika, że decyzję o zabezpieczeniu przyjął i przekazał zobowiązanemu w dniu 21 listopada 2005 r., a to oznaczało, że zobowiązany ją otrzymał po raz pierwszy właśnie w tym dniu, po raz drugi w drodze fikcji prawnej w dniu 29 listopada 2005 r. a po raz trzeci w dniu 12 grudnia 2005 r." Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 156 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm.) dalej p.p.s.a., sąd może z urzędu sprostować w wyroku niedokładności, błędy pisarskie albo rachunkowe lub inne oczywiste omyłki. Sprostowanie orzeczenia sądowego jest konstrukcją procesową, która ma na celu naprawienie wadliwości orzeczenia przez nadanie orzeczeniu takiego brzmienia, jakie sąd zamierzał, która jednocześnie nie może prowadzić do zmiany lub uchylenia tego orzeczenia. Sprostowaniu podlegają wadliwości występujące zarówno w samej sentencji, jak i uzasadnieniu orzeczenia (por. W. Siedlecki, w : B. Dobrzański i inni Komentarz .., s. 548, postanowienie SN z dnia 15 kwietnia 1982r., I PZ 7/82, OSNCP 1982, nr 10, poz. 155). Przedmiotem sprostowania mogą być zaś wyłącznie ujawnione w orzeczeniu niedokładności, błędy pisarskie albo rachunkowe albo inne oczywiste omyłki. Oczywistość omyłki pisarskiej, rachunkowej lub innej wyraża się natomiast tym, że jest ona natychmiast rozpoznawalna i wynika jednoznacznie z treści orzeczenia. Rektyfikacja wyroku jaką przewidziano w cyt. powyżej przepisie możliwa jest w przypadku, gdy w jego treści dopuszczono się niedokładności, błędu pisarskiego lub rachunkowego albo oczywistej omyłki. Judykatura przyjęła, że sprostowanie niedokładności (nieścisłości) należy rozumieć jako właściwe oznaczenie strony, bądź podmiotów postępowania, czy też ich pełnej nazwy. Błąd pisarski to widoczne niewłaściwe użycie wyrazu, widocznie mylna pisownia lub błąd gramatyczny, czy niezamierzone opuszczenie jednego lub więcej wyrazów. Błąd rachunkowy to natomiast błąd wynikający z niewłaściwego przeprowadzenia działań arytmetycznych, polegający najczęściej na błędnym działaniu sumowania lub odejmowania. Ostatnią kategorią wymienioną w powołanym przepisie jest "inna oczywista omyłka". Pojęcie to ma znacznie szerszy zakres jednakże jego charakter zbliżony jest do pojęć wymienionych wcześniej. Przyjmuje się również, że sprostowanie wyroku w rozumieniu powołanego przepisu nie może prowadzić do zmiany zawartego w nim rozstrzygnięcia. Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy wskazać należy, że żądanie sprostowania w pkt 5 na stronie 7, gdzie sąd przyjął za skarżącym że art. 156 u.p.e.a. zawiera w swej treści § 3 i § 4 - dotyczy tej części uzasadnienia w której sąd przedstawiał zarzuty skargi wynikające z jej oryginalnej treści, nie znajduje więc uzasadnienia w art. 156 § 1 p.p.s.a. Natomiast żądanie wykreślenia na str. 15 zdania "Skarżący na rozprawie ponownie wnioskował o wyłączenie składu orzekającego", nie stanowi sprostowania w rozumieniu powyższego przepisu. Taki wniosek skarżącego zaprotokołowano na rozprawie w dniu 14 października 2014r., a skarżący złożył wniosek o sprostowanie i uzupełnienie protokołu z rozprawy w tym zakresie, który został rozpoznany prawomocnym postanowieniem Sądu z dnia 9 stycznia 2015r. Mając powyższe na uwadze uznać należy, że zmiany, których domaga się skarżący w ramach żądania sprostowania uzasadnienia, z podanych wyżej powodów, nie mogły zostać uwzględnione. Odnosząc się do wniosku o uzupełnienie uzasadnienia wyroku na wstępie należy podnieść, że stosownie do art. 157 § 1 p.p.s.a., strona może w ciągu czternastu dni od doręczenia wyroku z urzędu – a gdy wyroku nie doręcza się stronie od dnia ogłoszenia – zgłosić wniosek o uzupełnienie wyroku, jeżeli sąd nie orzekł o całości skargi albo nie zamieścił w wyroku dodatkowego orzeczenia, które według przepisów ustawy powinien był zamieścić z urzędu. Z treści cytowanego przepisu wynika, że strona może domagać się uzupełnienia wyroku w dwóch przypadkach: po pierwsze, jeżeli sąd nie orzekł o całości skargi, i po drugie, jeżeli nie zamieścił w wyroku dodatkowego orzeczenia, które według przepisów ustawy powinien był zamieścić z urzędu. W pierwszym przypadku, mimo że sąd nie jest związany granicami skargi, wyrok może zostać uzupełniony tylko o te akty lub czynności, które były objęte przedmiotem skargi. W drugim zaś przypadku strona może żądać uzupełnienia wyroku o zamieszczenie dodatkowego orzeczenia, które według przepisów ustawy sąd powinien był zamieścić z urzędu, mimo że takie żądanie nie było objęte zakresem skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 października 2014 roku orzekł o całości skargi, która została oddalona. WSA w Łodzi nie naruszył więc art. 157 § 1 p.p.s.a., albowiem wydany wyrok jest kompletny i zawiera wymagane prawem elementy. Z uzasadnienia badanego wniosku, a nawet już z samego tytułu pisma wynika natomiast, że skarżący domaga się w istocie "uzupełnienia uzasadnienia wyroku". Tego rodzaju żądanie w świetle art. 157 § 1 p.p.s.a. jest natomiast niedopuszczalne. Gramatyczna wykładnia art. 157 § 1 p.p.s.a. pozwala bowiem na stwierdzenie, że uzupełnić można jedynie wyrok, a nie jego uzasadnienie (por. komentarz do art. 157, B. Dauter [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. IV., str. 445 – 446; J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 343). Złożony zatem na podstawie art. 157 § 1 p.p.s.a wniosek o uzupełnienie wyroku nie może zmierzać do zmiany, czy też uzupełnienia treści merytorycznej jego uzasadniania (por. J. Jagielski [w:] R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, 2011 r., str. 561). Uzasadnienie bowiem podporządkowane jest pewnym założeniom metodycznym, o których decyduje sporządzający je sędzia. Ewentualne jego braki mogą być kwestionowane wyłącznie w drodze postępowania odwoławczego (por. postanowienie NSA z dnia 10 marca 2008 r., II Oz 1361/07, LEX nr 348205). Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego w tym zakresie jest jednoznaczne i wskazuje, że z przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie wynika uprawnienie stron do wystąpienia o uzupełnienie uzasadnienia wyroku. Wniosek o uzupełnienie orzeczenia może jedynie dotyczyć samego rozstrzygnięcia, a więc sentencji wyroku (postanowienia), a nie jego uzasadnienia (por. postanowienia NSA z dnia 12 stycznia 2010 r., II OSK 80/07, z dnia 22 października 2008 r., II OSK 27/08; z dnia 20 lipca 2005 r., II OZ 608/05; z dnia 28 października 2010 r., II FSK 735/09, wszystkie orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Wniosek zatem o uzupełnienie "treści uzasadnienia wyroku" poprzez zamieszczenie w nim określonych – żądanych przez skarżącego kwestii wymienionych w pkt 1-5 pkt II lub odniesienie się do określonych faktów czy okoliczności - w świetle zaprezentowanego powyżej stanowiska - nie zasługiwał na uwzględnienie. Na marginesie Sąd zwraca uwagę, że jak wynika z treści art. 157 § 1 p.p.s.a. wniosek o uzupełnienie wyroku w sprawie, w której skargę oddalono składa się w terminie 14 dni od dnia ogłoszenia wyroku. W niniejszej sprawie wyrokiem z 14 października 2014 r. oddalono skargę (skarżący był obecny na ogłoszeniu w tym dniu wyroku), zatem wniosek o uzupełnienie wyroku strona mogła wnieść w terminie czternastu dni od dnia jego ogłoszenia. Oznacza to, iż bieg ustawowego terminu do zgłoszenia wniosku o uzupełnienie wyroku rozpoczął się od dnia następnego po ogłoszeniu wyroku, czyli od 15 października 2014r., a upływ terminu nastąpił 28 października 2014r. Tymczasem wniosek - jak wynika z akt sprawy - został wniesiony osobiście przez skarżącego 17 grudnia 2014 r., a więc po upływie terminu określonego w art. 157 § 1 p.p.s.a. W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi działając na podstawie art. 156 § 1 oraz art. 157 § 1 p.p.s.a. orzekł, jak w postanowieniu. a.ł.