III SA/Łd 1205/11

Dnia 26 marca 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2013 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku pełnomocnika skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 6 grudnia 2012 roku, sygn. akt III SA/Łd 1205/11 w sprawie ze skargi G. M. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2010 rok p o s t a n a w i a : odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 6 grudnia 2012 roku, sygn. akt III SA/Łd 1205/11 oddalił skargę G. M. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2010 rok. Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem został skutecznie doręczony pełnomocnikowi strony skarżącej w dniu 25 stycznia 2013 roku (potwierdzenie odbioru przesyłki – k nr 164 akt sądowych). W dniu 26 lutego 2012 roku ustanowiony w sprawie pełnomocnik strony skarżącej – adwokat W. M. osobiście wniósł skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 6 grudnia 2012 roku. Postanowieniem z dnia 8 marca 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę kasacyjną G. M. z uwagi na uchybienie terminu do jej wniesienia. Odpis powyższego postanowienia wraz z uzasadnieniem został skutecznie doręczony pełnomocnikowi skarżącego w dniu 13 marca 2013 roku. W dniu 13 marca 2013 roku pełnomocnik strony skarżącej osobiście złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik podniósł, że "przedmiotowy wyrok faktycznie doręczony został w dniu 28 stycznia 2013 roku, zaś adnotacja o dacie doręczenia jest efektem omyłki wywołanej sugestią osoby wręczającej mu przesyłkę". Wskazał, że "praktyka doręczania przesyłek pocztowych do budynku przy ul. A. 125 w Ł., w którym mieści się siedziba Kancelarii Adwokackiej polega na tym, że inna osoba dostarcza do budynku korespondencję w postaci zbiorczej paczki, a inna dokonuje jej rozpakowania i sortowania dla poszczególnych instytucji mających siedzibę w przedmiotowym budynku. Przesyłka nigdy nie jest doręczana osobiście adresatowi przez pełnomocnika, pośredniczy przy tym portier budynku". Pełnomocnik wyjaśnił, że przedmiotowa przesyłka, "została dostarczona do budynku w dniu 25 stycznia 2013 roku (piątek), jednak faktycznie została mi ona wydana dopiero w najbliższym dniu roboczym, tj. w dniu 28 stycznia 2013 roku (poniedziałek) Po wydaniu mi w dniu 28 stycznia 2013 roku przesyłki, dokonałem na niej adnotacji o przyjęciu jej w tym dniu. Przy podpisywaniu zwrotki, portier, który odbiera przesyłki, poinformował mnie, że przesyłka została dostarczona w dniu 25 stycznia 2013r, ale nie było możliwości doręczenia przesyłki w tym dniu". Pełnomocnik wyjaśnił, iż sugerując się datą wskazaną przez osobę wręczającą mu przesyłkę, dokonał adnotacji w rubryce data przyjęcia: "25 stycznia 2013r.", tymczasem, faktyczną datą osobistego doręczenia mu przesyłki był dzień "28 stycznia 2013r." i taką adnotację uczynił na przesyłce. Stąd w dobrej wierze skarga kasacyjna została złożona przed upływem 30 dni od daty jej faktycznego doręczenia pełnomocnikowi. Ponadto pełnomocnik oświadczył, że portier odbierający przedmiotową przesyłkę ze względu na stan zdrowia (wylew) do chwili obecnej nie pełni swoich obowiązków służbowych i nie jest w stanie poświadczyć przedstawionych okoliczności. W tej sytuacji zdając sobie sprawę, że powyższe doręczenie pisma może zostać uznane za prawidłowe w dniu 25 stycznia 2013r. na podstawie art. 72 § 1 ustawy prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi pełnomocnik wskazał, że z przyczyn niezawinionych przez niego faktyczne doręczenie osobiste w rozumieniu art. 67 § 1 p.p.s.a. nastąpiło w dniu 28 stycznia 2013r.i wniósł o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zaważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zasadą wynikającą z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r., poz. 270)- [zwaną dalej w skrócie: - p.p.s.a.] jest bezskuteczność czynności podjętej w postępowaniu sądowym przez stronę po upływie terminu. Jednakże w sytuacji, gdy strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu (art. 83 § 1). Warunkami skuteczności takiego wniosku jest złożenie go w ciągu 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, spowodowanie dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego, równoczesne ze złożeniem wniosku dokonanie uchybionej czynności oraz uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu (art. 86 § 1 i § 2 oraz art. 87 § 1, § 2 i § 4 p.p.s.a.) Wszystkie te przesłanki muszą być spełnione łącznie, co oznacza, że brak jednej z nich skutkować musi odmową przywrócenia terminu. Z brzmienia cytowanych wyżej przepisów wynika, że instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć zastosowanie jedynie wtedy, gdy wszystkie określone w nich przesłanki zostaną spełnione łącznie, tj. wniesiono wniosek w ciągu siedmiu dni od ustania przeszkody uniemożliwiającej dochowanie terminu, dopełniono (wraz z wnioskiem) czynności, dla której był ustanowiony termin oraz wystąpił brak winy w uchybieniu terminu. Kryterium braku winy jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania staranności przy dokonywaniu czynności. Powszechnie przyjmuje się - jako kryterium przy ocenie istnienia winy lub jej braku w uchybieniu terminu procesowego - obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia z 14 stycznia 1972 r., II CRN 448/71, OSPiKA 1972, z. 7-8, poz. 144). Zatem, przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia z dnia 6 października 1998 r., II CKN 8/98, LEX nr 50679). Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 maja 1998 roku, sygn. akt IV SA 1153/96 (LEX nr 45637) brak winy w uchybieniu terminu należy przyjąć wtedy, gdy zainteresowany nie był w stanie przeszkody pokonać (usunąć) przy użyciu sił i środków normalnie dostępnych. Podkreślenia więc wymaga, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wówczas, gdy strona w sposób przekonujący uprawdopodobni brak swojej winy. Dodać należy, że miernik staranności, o którym mowa jest podwyższony w sytuacji, gdy strona skarżąca jest reprezentowana przez fachowego pełnomocnika. W takiej sytuacji bowiem, przy ocenie możliwości przywrócenia terminu należy uwzględnić wiedzę i konieczność zachowania należytej staranności przez takiego pełnomocnika, który powinien mieć świadomość wagi terminowego dokonywania określonych czynności w postępowaniu sądowym. Odnosząc się do kwestii skuteczności doręczenia przedmiotowego wyroku wyjaśnić należy, że stosownie do treści art. 65 § 2 p.p.s.a. do doręczania pism w postępowaniu sądowym przez pocztę stosuje się tryb doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym, jeżeli przepisy nie stanowią inaczej. Termin do wystąpienia ze skargą kasacyjną rozpoczyna więc niewątpliwie swój bieg od dnia doręczenia Skarżącemu wyroku wraz z uzasadnieniem, który ma stać się przedmiotem zaskarżenia do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Ustalenie tej daty następuje między innymi w oparciu o dokument, jakim jest pocztowe zwrotne potwierdzenie odbioru pisma, którym doręczane jest stronie orzeczenie sądu zapadłe w sprawie. Zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 12 października 2010 r. w sprawie szczegółowego trybu doręczania pism sądowych przez pocztę w postępowaniu cywilnym (Dz. U. z 2010 r. Nr 190, poz. 1277 ze zm., dalej jako rozporządzenie), które, jak wskazano wyżej, ma także zastosowanie do pism doręczanych w postępowaniu sądowoadministracyjnym, odbierający przesyłkę potwierdza jej odbiór na formularzu potwierdzenia odbioru przez wpisanie daty otrzymania przesyłki i umieszczenie czytelnego podpisu zawierającego imię i nazwisko. Zgodnie z ust. 2 tego przepisu pracownik operatora (...), wpisuje na formularzu potwierdzenia odbioru datę doręczenia przesyłki, imię i nazwisko odbiorcy i zaznacza sposób doręczenia, co potwierdza własnoręcznym podpisem. Natomiast zgodnie z § 5 ust. 1 wskazanego rozporządzenia jeżeli doręczającym jest pracownik operatora, niezwłocznie po doręczeniu przesyłki przekazuje formularz potwierdzenia odbioru placówce pocztowej, która na pierwszej stronie formularza potwierdzenia odbioru umieszcza odcisk datownika i odsyła je sądowi wysyłającemu. Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy należy wskazać, że skarżący reprezentowany był przez ustanowionego z urzędu pełnomocnika w osobie adwokata W. M. Podkreślając więc, że poza zainteresowaniem Sądu jest kwestia sposobu organizacji obiegu korespondencji w budynku, w którym mieści się siedziba kancelarii, godzi się podnieść, że z akt sprawy bezspornie wynika, że zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 6 grudnia 2012 roku, sygn. akt III SA/Łd 1205/11 wraz z uzasadnieniem został doręczony pełnomocnikowi strony skarżącej w dniu 25 stycznia 2013 roku na adres Kancelarii Adwokackiej mieszczącej się w Ł. przy ul. A 125. Wynika to ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki poleconej (k – 164). Świadczy o tym data wpisana na zwrotnym potwierdzeniu odbioru i podpis osoby odbierającej przesyłkę, który jest podpisem samego pełnomocnika. Potwierdza to również data wpisana przez doręczyciela i jego podpis widniejący na odwrocie potwierdzenia odbioru przesyłki. Również odcisk datownika pocztowej placówki oddawczej, na pierwszej stronie formularza potwierdzenia odbioru wskazuje datę 25 stycznia 2013r. Do biura podawczego WSA w Łodzi zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki wpłynęło w dniu 28 stycznia 2013 roku. Powyższe okoliczności zaprzeczają podnoszonym przez pełnomocnika strony skarżącej argumentom jakoby przesyłka faktycznie została mu doręczona w dniu 28 stycznia 2013 roku, a data 25 stycznia 2013 roku została wpisana na skutek sugestii osoby (portiera) wręczającego mu odebrana przez niego przesyłkę. Godzi się w tym miejscu jeszcze raz podkreślić, że zgodnie z § 5 ust. 1 wskazanego rozporządzenia pracownik operatora, niezwłocznie po doręczeniu przesyłki przekazuje formularz potwierdzenia odbioru placówce pocztowej, która na pierwszej stronie formularza potwierdzenia odbioru umieszcza odcisk datownika i odsyła je sądowi wysyłającemu. Nie jest więc możliwe, wbrew twierdzeniom pełnomocnika, żeby w dniu 28 stycznia 2013r. pełnomocnik był jeszcze w posiadaniu dowodu zwrotnego potwierdzenia odbioru i tylko zasugerowany wpisał datę 25 stycznia 2013r., skoro już w dniu 25 stycznia 2013r, doręczyciel przekazał podpisany formularz potwierdzenia odbioru placówce pocztowej, która na pierwszej stronie formularza potwierdzenia odbioru umieściła odcisk datownika wskazującego na datę 25 stycznia 2013r. i odesłała je sądowi wysyłającemu. Do biura podawczego WSA w Łodzi zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki wpłynęło w dniu 28 stycznia 2013 roku. Podkreślenia również wymaga fakt, że na doręczenie przesyłki w dniu 25 stycznia 2013 r. "adresatowi" (nie portierowi, czy dozorcy) wskazał również listonosz potwierdzając to imienną pieczątką i podpisem. Wobec powyższego, oceniając okoliczności faktyczne występujące w niniejszej sprawie, w kontekście przesłanek uprawniających do przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, Sąd doszedł więc do wniosku, że nie została wykazana podstawowa przesłanka uzasadniająca przywrócenie terminu jaką jest brak winy w jego uchybieniu. Podkreślić należy, że w przypadku profesjonalnego pełnomocnika procesowego (adwokata, radcy prawnego), który zawodowo trudni się reprezentacją uczestników postępowania w ramach udzielonego pełnomocnictwa obowiązuje podwyższony standard staranności. Profesjonalny pełnomocnik zobowiązany jest zatem do szczególnej dbałości (staranności) o interesy swoich mocodawców. Uchybienia pełnomocnika procesowego są uchybieniami strony, gdyż pełnomocnik działa na jej rzecz w oparciu o udzielone przez stronę pełnomocnictwo procesowe. Prawidłowy sposób nadania biegu skardze kasacyjnej jest obowiązkiem pełnomocnika, który bierze odpowiedzialność nie tylko za jej treść, ale i za formę i skuteczność formalną. W analizowanym stanie faktycznym tłumaczenie pełnomocnika jakoby omyłka w adnotacji daty doręczenia przesyłki spowodowana była sugestią osoby wręczającej korespondencję, jest z jednej strony niewiarygodne na tle bezspornych dokumentów, a z drugiej strony nie może być traktowane jako okoliczność niezawiniona uzasadniająca przywrócenie uchybionego terminu. Z tych względów, uznając, że pełnomocnik skarżącego nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, na podstawie art. 86 § 1 i § 2 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w postanowieniu. a.ł.