III SA/Łd 1234/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska, Sędziowie Sędzia NSA Irena Krzemieniewska, Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.), , Protokolant asystent sędziego Anna Dębowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 marca 2016 r. sprawy ze skargi B.K. i Z.K. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji o odmowie dokonania zmiany w rejestrze ewidencji gruntów uchyla zaskarżone postanowienie. Postanowieniem z dnia [...] r., działając na podstawie art. 134, ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r., Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2013 poz. 267), art. 7b ustawy z dnia 17 maja 1989 r., Prawo geodezyjne i kartograficzne (tj. Dz. U. Nr 193, poz. 1287, z 2010 r.), [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Starosty [...] z dnia [...] r. znak [...], odmawiającej B. i Z. K. dokonania zmiany w rejestrze ewidencji gruntów polegającej na przywróceniu powierzchni działek z dokładnością do jednego metra kwadratowego w jednostce rejestrowej G.83 obrębu M. D. gm. B. stanowiącej własność B. i Z.K. na podstawie przedłożonej przez właścicieli dokumentacji, tj. kserokopii zawiadomienia o zmianie nr 25/2000 z dnia 26 czerwca 2000 r. oraz kserokopii informacji z rejestru gruntów z dnia 16 czerwca 2001 r. Pismem z dnia 23 września 2015 r., B. i Z. K. złożyli wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od powyższej decyzji. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że według art. 129 § 2 Kpa, strona ma 14 dni na złożenie odwołania, licząc od dnia doręczenia decyzji. Na zwrotnych poświadczeniach odbioru zaskarżonej decyzji, widnieje data 2 lipca 2015 r. i podpis Z. K., który odebrał decyzję adresowaną do siebie oraz adresowaną do jego żony B. K.. Zgodnie z zasadami obliczania terminów, zawartymi w Kpa, termin do wniesienia odwołania kończył się 16 lipca 2015 r., w związku z czym ww. decyzja stała się ostateczna 17 lipca 2015 r. Organ powołał brzmienie art. 58 Kpa, zgodnie z którym w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. W rozpatrywanej sprawie strony nie zachowały wyżej wspomnianego terminu siedmiu dni, jak również nie uprawdopodobniły, że uchybienie nastąpiło bez ich winy oraz nie dopełniły czynności, dla której określony był termin - nie wniesiono odwołania, a tylko wniosek o przywrócenie terminu. Powyższe postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] r., znak: [...], zaskarżyli w całości do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi B. i Z. K.. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucili: naruszenie art. 58 § 1 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy i błędne przyjęcie, że uchybienie terminowi do wniesienia odwołania nastąpiło z winy skarżących, naruszenie art. 58 § 2 k.p.a. poprzez przyjęcie, iż skarżący wraz ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Starosty [...] nie dopełnili czynności, dla której określony był termin, w sytuacji gdy z wniosku jednoznacznie wynika, iż zawierał on zarzuty oraz argumenty faktyczne i prawne dotyczące w/w decyzji. Wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu skargi wskazali, że z treści złożonego przez nich pisma jednoznacznie wynikały zarzuty dotyczące decyzji. Powołano orzecznictwo sądów administracyjnych, w którym podkreśla się, że niewłaściwe oznaczenie rodzaju pisma nie może wywoływać dla strony ujemnych skutków, jeżeli z treści pisma wynika, jaki jest jego rodzaj. Każde pismo, niezależnie od tego, jakie oznaczenie nada mu strona, winno być rozpoznane zgodnie z intencją strony zawartą w treści pisma. W związku z powyższymi okolicznościami zdaniem skarżących organ powinien uznać, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania zawierał również odwołanie. Pismo nie zostało jedynie oznaczone wprost jako odwołanie. Podniesiono, iż uchybienie terminowi do wniesienia odwołania nastąpiło bez winy skarżących. Skarżąca podniosła, iż ze względu na bardzo zły stan zdrowia nie byli w stanie złożyć odwołania w terminie. Cierpi na dolegliwości kręgosłupa i ma problemy z poruszaniem się. Zmuszona jest poddawać się częstej rehabilitacji. Mąż skarżącej przeszedł operację na żylaki i również ma problemy z chodzeniem. Wskazała, iż są osobami starszymi, mają już problemy z pamięcią, co z kolei przekłada się na ich życie codzienne, gdyż zapominają o załatwieniu wielu czynności, tym bardziej urzędowych. Mieszkają sami, dlatego też nikt nie mógł złożyć za nich odwołania. W związku z powyższymi okolicznościami wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpoznania. W odpowiedzi na skargę organ administracji podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Ponownie wskazał, iż w rozpatrywanej sprawie strony nie zachowały wymaganego terminu siedmiu dni, jak również nie uprawdopodobniły, że uchybienie nastąpiło bez ich winy oraz nie dopełniły czynności, dla której określony był termin - nie wniesiono odwołania, a tylko wniosek o przywrócenie terminu. W ocenie organu nawet jeśliby przyjąć, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania zawiera w swej treści również odwołanie od decyzji, to wciąż pozostaje kwestia niezachowania terminu. Termin do wniesienia odwołania upłynął 17 lipca 2015 r. B. K. dostarczyła zaświadczenie lekarskie o badaniu 3 lipca 2015 r. w Szpitalu Powiatowym w O., na którym otrzymała lek (zaświadczenie częściowo nieczytelne w zakresie rozpoznania) oraz o konieczności badania kontrolnego w dniu 27 lipca 2015 r. Pozostałe zaświadczenia nie dotyczą okresu, w którym powinno być wniesione odwołanie i kończą się 14 sierpnia 2015 r., natomiast wniosek o przywrócenie terminu napisany został dopiero 23 września 2015 r. Organ wskazał również, że Z. K. żadnych argumentów wyjaśniających brak złożenia odwołania w terminie, poza słabą pamięcią i problemami z chodzeniem, nie przedstawił. Nadmieniono też, że powyższe dowody zostały przedstawione dopiero przy składaniu skargi do WSA, natomiast wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania ich nie zawierał. Postanowieniem z dnia 12 stycznia 2016 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym przyznał skarżącym prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do art. 145 p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji i postanowień z obowiązującymi przepisami prawa materialnego, jak i przepisów proceduralnych - o ile ich naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. treść wydanej decyzji lub postanowienia. Skarga była zasadna i zasługiwała na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie naruszało prawo w stopniu powodującym konieczność jego uchylenia. Przedmiotem skargi jest postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] r. nr [...], na podstawie którego stwierdzono uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Starosty [...]z dnia [...] r. znak [...], odmawiającej B. i Z. K. dokonania zmiany w rejestrze ewidencji gruntów polegającej na przywróceniu powierzchni działek z dokładnością do jednego metra kwadratowego w jednostce rejestrowej G.83 obrębu M. D. gm. B. stanowiącej własność B. i Z. K. na podstawie przedłożonej przez właścicieli dokumentacji, tj. kserokopii zawiadomienia o zmianie nr 25/2000 z dnia 26 czerwca 2000 r. oraz kserokopii informacji z rejestru gruntów z dnia 16 czerwca 2001 r. Zgodnie z art. 127 oraz art. 129 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego odwołanie od decyzji wydanej w pierwszej instancji wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Zgodnie z art. 58 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. W myśl art. 59 k.p.a. o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia. Zgodnie z art. 134 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Przyjmować należy, że postanowienie o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania organ odwoławczy może wydać dopiero po ostatecznym rozpatrzeniu prośby strony o przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu wyłącza bowiem dopuszczalność wydania postanowienia o uchybieniu terminu, a zatem przed rozpatrzeniem prośby strony wydanie takiego postanowienia stwierdzające uchybienie terminu jest niezgodne z prawem. Wniesienie odwołania po terminie może spowodować dwojakiego rodzaju skutki procesowe. Jeżeli wnoszący odwołanie nie zwrócił się równocześnie o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania (art. 58 § 2 k.p.a.), organ odwoławczy jest wówczas obowiązany wydać postanowienie o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Jeżeli zaś w aktach organu drugiej instancji znajduje się odwołanie wniesione po terminie (nadesłane wraz z aktami sprawy przez organ pierwszej instancji) oraz wniosek o przywrócenie terminu (art. 58 § 2 k.p.a.), wówczas organ drugiej instancji musi najpierw wydać postanowienie w sprawie przywrócenia terminu (przy czym na postanowienie odmawiające przywrócenia terminu służy zażalenie - art. 59 § 1 k.p.a.) i dopiero gdy zapadnie ostateczne postanowienie o odmowie przywrócenia terminu, organ może postanowić o uznaniu odwołania za wniesione z naruszeniem obowiązującego terminu (A. Wróbel. Komentarz do art. 134 k.p.a., Wydawnictwo Lex,"2012 r., teza 11, B. Adamiak, J. Borkowski, Komentarz do art. 134 k.p.a. Wyd. C.H. Beck. Legalis, pkt III teza 2, G. Łaszczyca, A. Matan, Komentarz do art. 134 k.p.a., wyd. Lex, 2010 r., teza 9). Prezentowane wyżej stanowisko doktryny znajduje akceptację w orzecznictwie. Jak bowiem wskazano w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 marca 2010 r., sygn. akt: II GSK 473/09, w sytuacji, gdy strona złoży wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania jednocześnie z odwołaniem lub wprawdzie później, lecz jeszcze przed wydaniem przez organ odwoławczy postanowienia, o którym mowa w art. 134 k.p.a., organ ten jest zobligowany w pierwszej kolejności rozpoznać wniosek o przywrócenie terminu i wydać w tej sprawie stosowne postanowienie. Dopiero ostateczne orzeczenie organu odwoławczego o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania umożliwi wydanie postanowienia o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania ma charakter ostateczny, gdyż nie przysługuje od niego zażalenie. Tym samym zamyka postępowanie administracyjne w sprawie i powoduje ostateczność decyzji administracyjnej wydanej przez organ l instancji. Analogiczne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 2 sierpnia 2011 r., sygn. akt: l OSK 884/11, z dnia 29 września 2010 r., sygn. akt: l OSK 478/10, z dnia 17 grudnia 2008 r., sygn. akt: l OSK 129/08, z dnia 14 stycznia 1999 r., sygn. akt: SA/Sz 306/98. Przedmiotem sądowoadministracyjnej kontroli w rozpoznawanej sprawie jest legalność postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania (art. 134 k.p.a). Pismem z dnia 23 września 2015 r., B. i Z. K. złożyli wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Starosty [...] z dnia [...] r. Za bezsporny uznać należy fakt, że organ odwoławczy przed wydaniem zaskarżonego postanowienia nie rozpoznał wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, w zaskarżonym postanowieniu powołał brzmienie art. 58 k.p.a. i wskazał, że strony nie zachowały siedmiodniowego terminu do wniesienia odwołania jak również nie uprawdopodobniły, że uchybienie nastąpiło bez ich winy oraz nie dopełniły czynności, dla której określony był termin – nie wniesiono odwołania a tylko wniosek o przywrócenie terminu. W świetle powołanych na wstępie przepisów prawa, uznać należało, że przyjęty przez organ sposób procedowania, polegający na wydaniu postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania bez uprzedniego rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania naruszał prawo. W zaistniałej sytuacji procesowej należało do organu administracji w pierwszej kolejności rozpozanie wniosku o przywrócenie terminu. Rodzaj i charakter dalszych czynności winien zaś być uzależniony od treści rozstrzygnięcia w przedmiocie ostatnio wskazanego wniosku. W postępowaniu prowadzonym po uchyleniu zaskarżonego postanowienia, organ odwoławczy winien rozpoznać wniosek strony o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W ramach tego postępowania należy ustalić w sposób prawidłowy spełnienie wymogów formalnych, warunkujących dopuszczalność wniosku o przywrócenie terminu. Dalszy tok postępowania winien zaś być uzależniony od treści poczynionych ustaleń. Reasumując, jak wynika z powyższych rozważań, przyczyną uchylenia zaskarżonego postanowienia było naruszenie przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego przepisu art. 134 k.p.a. Mając na uwadze powyższe i uznając, że stwierdzone uchybienie mogło mieć wpływ na wynik sprawy, Sąd uchylił zaskarżone postanowienie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270). e.o.