III SA/Łd 125/06

Dnia 18 maja 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki, Sędziowie Sędzia NSA Teresa Rutkowska, Asesor WSA Ewa Alberciak (spr.), Protokolant Asystent sędziego Dominika Trella, po rozpoznaniu w dniu 18 maja 2006 roku na rozprawie sprawy ze skargi S.H. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zwolnienia funkcjonariusza celnego ze służby postanawia: umorzyć postępowanie przed wojewódzkim sądem administracyjnym. III SA/Łd 125/06 U Z A S A D N I E N I E Decyzją z dnia [...] Nr [...] Dyrektor Izby Celnej w Ł., na podstawie art. 138 § 1 pkt l ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. Nr 98 z 2000r poz. 1071 ze zm.) oraz art. 25 ust l pkt 8 b) i 81 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej (tekst jedn. Dz.U. Nr 156 z 2004 r. poz. 1641 ze zm.), po rozpoznaniu wniosku S.H. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] Nr [...] o zwolnieniu go ze służby z dniem 19 grudnia 2005 r., utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu Dyrektor Izby Celnej w Ł. wyjaśnił, że postanowieniem z dnia [...] sygn. akt [...] Sąd Rejonowy dla Ł. Ś. w Ł. postanowił zastosować wobec S.H. środek zapobiegawczy w postaci tymczasowego aresztowania. W związku z powyższym, decyzją z dnia [...] nr [...] Dyrektor Izby Celnej w Ł., działając w oparciu o przepis art. 25 ust l pkt 8 b) powołanej ustawy o Służbie celnej orzekł o zwolnieniu S.H. ze służby. Pismem z dnia 1 stycznia 2006 r. S.H. wystąpił z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wskazał, iż został on aresztowany niesłusznie, wyłącznie w wyniku pomówienia go przez współpodejrzanych. Postanowieniem z dnia [...] sygn. akt [...] Sąd Okręgowy w Ł. utrzymał w mocy ww. postanowienie Sądu Rejonowego z dnia [...] z tym że "zastrzegł, iż tymczasowe aresztowanie stosowane wobec podejrzanego S.H. ulegnie zmianie na środki zapobiegawcze w postaci poręczenia majątkowego w kwocie 15000 zł oraz dozoru Policji, z chwilą wpłacenia ww. sumy na konto sum depozytowych Sądu Okręgowego w Ł., nie później niż do dnia 27.01.2006r". Powołując się na powyższe postanowienie, S.H. wystąpił do Dyrektora Izby Celnej w Ł. z wnioskiem o przywrócenie do służby (pisma z dnia 30 stycznia 2006 r. oraz z dnia 7 lutego 2006r). Dyrektor Izby Celnej w Ł., po ponownym rozpoznaniu sprawy stwierdził, iż zaskarżona decyzja pozostaje w zgodzie z obowiązującymi przepisami prawa. Zgodnie z treścią art. 25 ust l pkt 8 b), ustawy o Służbie Celnej, funkcjonariusza celnego zwalnia się ze służby w wypadku zastosowania wobec niego tymczasowego aresztowania. Zdaniem organu celnego, zgodnie z dyspozycją wskazaną w powyższym przepisie, dyrektor izby celnej, zobowiązany jest do zwolnienia ze służby każdego funkcjonariusza, który znalazł się w opisanej w tym artykule sytuacji. Przepis ten nie pozostawia przy tym uprawnionemu organowi żadnej dowolności, czy możliwości swobodnego uznania w decyzji, ze względu na szczególne okoliczności i wyjaśnienia funkcjonariusza. Organ wskazał, iż bezspornym jest, że S.H. znalazł się w opisanej w powyższym przepisie sytuacji. W ocenie organu celnego bez znaczenia pozostaje fakt jego późniejszego zwolnienia z aresztu. Z treści art. 25 ust l pkt 8 b) wynika bowiem jednoznacznie, iż sam fakt zastosowania wobec funkcjonariusza celnego środka zapobiegawczego w postaci tymczasowego aresztowania uprawnia i jednocześnie zobowiązuje dyrektora izby celnej do zwolnienia go ze służby. Ustawodawca wyraźnie wskazał, że zdarzenie to (tymczasowe aresztowanie) powoduje ex lege skutek w postaci zwolnienia ze służby. Dyrektor Izby Celnej w Ł. podkreślił, iż konstrukcja prawna stosowania środków zapobiegawczych przewiduje natychmiastową wykonalność orzeczenia o ich zastosowaniu, choćby samo orzeczenie było nieprawomocne. Tak sformułowane brzmienie przepisu art. 25 ust l pkt 8 b) ustawy o Służbie celnej nie zostało także zakwestionowane przez Trybunał Konstytucyjny. Co więcej, jak stwierdzono w uzasadnieniu wyroku Trybunału z dnia 19 października 2004 r. (sygn. akt K 1/04) "troska o dobro służby publicznej, w tym służby celnej usprawiedliwia zastosowanie indywidualnych rygorów prawnych zdeterminowanych jej specyfiką, nawet jeżeli cechować je będzie duży stopień represyjności". Ponadto, zgodnie z obowiązującymi przepisami, przywrócenie do służby funkcjonariusza zwolnionego w oparciu o ten przepis, nastąpić może wyłącznie w wypadku umorzenia postępowania karnego lub uniewinnienia prawomocnym wyrokiem sądu. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżący wniósł o zmianę ww. decyzji i przywrócenie go do służby z uwagi na zwolnienie przed uprawomocnieniem się postanowienia o zastosowaniu wobec niego izolacyjnego środka zapobiegawczego w postaci tymczasowego aresztowania. Skarżący podał, iż w dniu 19 stycznia 2006r. opuścił Areszt Śledczy w Ł. i złożył wnioski do Dyrektora Izby Celnej w Ł. o przywrócenie go do służby (pisma z dnia 30 stycznia 2006 r. oraz z dnia 7 lutego 2006 r.). Skarżący podniósł, iż stanowisko Dyrektora jest krzywdzące dla niego, bowiem zarówno Sąd I, jak i II instancji nie badał sprawy co do meritum, ogólnikowo uzasadniał, iż zebrane w sprawie dowody uprawdopodobniają fakt popełnienia przez niego zarzucanego mu przestępstwa. Zdaniem skarżącego, do chwili wydania rozstrzygnięcia przez niezawisły sąd w jego sprawie, jest osobę niewinną. Zgodnie z art. 4 ust. 3 Konstytucji RP, każdego uważa się za niewinnego dopóki jego wina nie zostanie stwierdzona prawomocnym wyrokiem sądu. Biorąc pod uwagę fakt, iż proces w jego sprawie może trwać długo uważa za krzywdzące podjęcie decyzji o zwolnieniu go w oparciu o ww. podstawę prawną. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w Ł. wnosiło o jej oddalenie. W uzasadnieniu wskazał, iż konstrukcja prawna środków zapobiegawczych przewiduje natychmiastową wykonalność orzeczenia o ich zastosowaniu, choćby samo orzeczenie było jeszcze nieprawomocne. Przepis art. 25 ust l pkt 8 b) również odnosi się jednoznacznie do samego zdarzenia w postaci zastosowania tymczasowego aresztowania, w żadnym miejscu nie stawia natomiast wymogu prawomocności postanowienia stanowiącego podstawę zastosowania tego środka zapobiegawczego. W jego ocenie stan taki, nie może zostać uznany za przeoczenie ustawodawcy. Wśród wskazanych w artykule 25 ustawy o Służbie celnej okoliczności powodujących zwolnienie funkcjonariusza ze służby, co do niektórych z nich wymóg prawomocności orzeczenia został przez prawodawcę ustanowiony. Skoro więc w treści art. 25 ust l pkt 8b wymóg ten nie został wyraźnie przewidziany, prawomocność postanowienia o zastosowaniu tymczasowego aresztowania pozostaje bez znaczenia dla sprawy zwolnienia ze służby. Przyjęcie rozumowania odmiennego, pozostawałoby w oczywistej sprzeczności z literalnym brzmieniem tej regulacji. Ponadto organ celny podkreślił, iż w uzasadnieniu postanowienia z dnia [...] sygn. akt [...] Sąd Okręgowy w Ł. uznał, iż w sprawie niniejszej wysoce prawdopodobnym jest popełnienie przez S.H. zarzucanych mu przestępstw, zaś zebrany w toku postępowania materiał dowodowy stanowił wystarczającą podstawę do zastosowania wobec niego tymczasowego aresztowania. Za uprawnioną uznał Sąd Okręgowy ocenę Sądu Rejonowego co do konieczności zabezpieczenia prawidłowego toku postępowania, w chwili zatrzymania podejrzanego, izolacyjnym środkiem zapobiegawczym. Z uwagi jedynie na fakt, iż do czasu rozpatrzenia sprawy przez Sąd Okręgowy materiał ten został dostatecznie przez organy ścigania zabezpieczony, zmieniono środek zapobiegawczy na wolnościowy, jako wystarczający na tym etapie postępowania. W dniu 12 maja 2006 r. wpłynęło do Sądu pismo skarżącego cofające wniesioną skargę w związku z podjęciem przez niego pracy zarobkowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 184 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej Naczelny Sąd Administracyjny oraz inne sądy administracyjne sprawują, w zakresie określonym w ustawie, kontrolę działalności administracji publicznej /.../. Przy czym jak stanowi art. 1 § l ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że Sąd bada legalność zaskarżonej do niego decyzji, a więc, czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji. Nie zawsze zachodzi jednak konieczność merytorycznej kontroli zaskarżonego do Sądu aktu. Zgodnie z art. 60 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skarżący może cofnąć skargę. Cofnięcie skargi wiąże sąd. Jednakże sąd uzna cofnięcie skargi za niedopuszczalne, jeżeli zmierza ono do obejścia prawa lub spowodowałoby utrzymanie w mocy aktu lub czynności dotkniętych wadą nieważności. Cofnięcie skargi jest czynnością procesową, przez którą skarżący rezygnuje z postępowania przed sądem administracyjnym, a tym samym z rozpoznania skargi. W niniejszej sprawie, Sąd, uznając cofnięcie skargi za dopuszczalne, na podstawie art. 161 § 1 pkt 1 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi umorzył postępowanie.