III SA/Łd 126/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska Sędziowie Sędzia NSA Irena Krzemieniewska Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska (spr.) Protokolant Tomasz Porczyński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 sierpnia 2010 r. sprawy ze skargi P. O. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wniosku o zawieszenie postępowania zabezpieczającego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] Nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. dokonał zabezpieczenia na majątku P. O. przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od przychodu uzyskanego z tytułu sprzedaży nieruchomości położonej w S. przy ul. A. 41, w wysokości 28 535 zł. Decyzją natomiast z dnia [...], Nr [...] ten sam organ podatkowy dokonał zabezpieczenia na majątku podatnika przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od przychodu uzyskanego ze sprzedaży spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego położonego w S. przy ul. A. 41, w wysokości 21,805 zł. W oparciu o powyższe decyzje, w dniu 2 września 2009 roku Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. wystawił zarządzenia o zabezpieczeniu o nr [...] oraz [...]. Zawiadomieniami z dnia [...], nr [...] oraz [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w Skierniewicach dokonał zajęcia zabezpieczającego prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem, tj. w Banku Spółdzielczym w S. oraz w B. Powyższe zawiadomienia, wraz z zarządzeniami zabezpieczenia z dnia 2 września 2009 roku o numerach [...] oraz [...] P. O. odebrał w dniu 8 września 2009 roku. W piśmie z dnia 11 września 2009 roku skierowanym do Urzędu Skarbowego w S. zatytułowanym "zarzuty od zarządzenia zabezpieczenia", P. O. podnosząc zarzut zastosowania zbyt uciążliwego środka zabezpieczającego, wniósł o uchylenie zaskarżonego zarządzenia i zawieszenie postępowania zabezpieczającego do momentu rozstrzygnięcia sprawy. W uzasadnieniu podniósł, iż dokonane zabezpieczanie pozbawione jest uzasadnionego celu, a ponadto w sposób uciążliwy wpływa na prowadzoną przez skarżącego działalność gospodarczą. Podkreślił, iż niezrozumiała jest dla niego przyczyna, z powodu której dokonano zabezpieczenia na majątku, bowiem nie uchyla się od uregulowania ciążących na nim należności. Postanowieniem z dnia [...], Nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. na podstawie art. 105 § 1 i art. 17 § 1 oraz art. 18 w związku z art. 56 i art. 166b ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2005r., Nr 229, poz. 1954 ze zm.) umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie wniosku z dnia 11 września 2009 roku o zawieszenie postępowania zabezpieczającego z uwagi na brak w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji podstaw do rozpatrzenia wniosku o zawieszenie postępowania zabezpieczającego. Na powyższe postanowienie P. O. złożył zażalenie, w którym zarzucając naruszenie jego interesów i utrudnianie prowadzenia działalności gospodarczej, wniósł o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia. W uzasadnieniu podniósł, iż stanowisko organu podatkowego, że dokonanie zabezpieczeń nie wpłynie na prowadzoną działalność gospodarczą jest nietrafne. Wskazał, iż zablokowanie kwoty przekraczającej wartość 50.000,00 zł., przy wielkości i zakresie prowadzonej działalności należy uznać za rażące utrudnianie prowadzenia działalności gospodarczej, która w konsekwencji może doprowadzić do utraty płynności finansowej i konieczności ogłoszenia upadłości. Podkreślił, iż posiada majątek ruchomy oraz nieruchomości, który wystarczy jako zabezpieczenie prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Postanowieniem z dnia [...], nr Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, iż postępowanie zabezpieczające uregulowane zostało w sposób odrębny w Dziale IV ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, przy czym z mocy art. 166b ww. ustawy, w postępowaniu zabezpieczającym stosuje się odpowiednio przepisy art. 31-34, art. 36, art. 38, art. 40, art. 45-54, art. 70c, art. 71 i art. 168d. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że w piśmie z dnia 11 września 2009 roku zatytułowanym "zarzuty od zarządzenia zabezpieczenia", skierowanym do Urzędu Skarbowego w S. P. O. wniósł o zawieszenie postępowania zabezpieczającego do momentu rozstrzygnięcia sprawy. Przedmiotowy wniosek strona sformułowała również w odwołaniach z dnia 11 września 2009 roku od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...] o nr [...] i [...]. Mając na uwadze poczynione ustalenia faktyczne podkreślił, iż art. 166b ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie zawiera odesłania do odpowiedniego stosowania w postępowaniu zabezpieczającym art. 56 dotyczącego zawieszenia postępowania egzekucyjnego. W ustawie brak jest również przepisów regulujących kwestię zawieszenia postępowania zabezpieczającego w sposób odrębny od zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Z uwagi zatem na nieistnienie podstaw do merytorycznego rozpatrzenia wniosku strony o zawieszenie postępowania zabezpieczającego, przedmiotowe postępowanie podlegało umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżący podnosząc zarzut rażącego naruszenia tj. art. 120, art. 121 i art. 33a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku – Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz.U. z 2005r., Nr 8, poz. 60 ze zm.) wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i umorzenie postępowania w sprawie. W uzasadnieniu skargi skarżący podtrzymując argumentację zawartą w odwołaniu podkreślił, że stosownie do treści art. 33a Ordynacji podatkowej, decyzja o zabezpieczeniu wygasa po upływie 14 dni od dnia doręczenia decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego. Z uwagi zatem na fakt, iż decyzja ustalająca wysokość zobowiązania podatkowego została doręczona, dokonane organ egzekucyjny zabezpieczenie straciło rację bytu i dalsze jego utrzymywanie jest nieuzasadnione. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną, postanowienie lub inny akt z zakresu administracji publicznej wyłącznie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu. Ponadto, co należy podkreślić, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Rozpatrując skargę, w tak zakreślonej kognicji Wojewódzki Sąd Administracyjny nie stwierdził, aby zaskarżone postanowienie naruszało przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania administracyjnego w sposób wpływający na wynik sprawy, co w myśl art. 145 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi mogłoby stanowić podstawę do jego uchylenia. Przedmiotem sporu w rozpoznawanej sprawie jest prawidłowość rozstrzygnięcia organu egzekucyjnego w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wniosku o zawieszenie postępowania zabezpieczającego. Przystępując do oceny zgodności z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia należy wskazać, że ustawa z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz.U. z 2005r., Nr 229, poz. 1954 ze zm.) w Dziale IV zawiera przepisy regulujące postępowanie zabezpieczające. Stosownie do treści art. 166b tej ustawy, w postępowaniu zabezpieczającym stosuje się odpowiednio przepisy normujące postępowanie egzekucyjne tj. art. 31-34, art. 36, art. 38, art. 40, art. 45-54, art. 70c, art. 71 i art. 168d. Tylko zatem odpowiednie stosowanie wskazanych unormowań dotyczących postępowania egzekucyjnego pozwala osiągnąć kompletność regulacji postępowania zabezpieczającego, które charakteryzuje się znacznymi odrębnościami w stosunku do postępowania egzekucyjnego. Postępowanie zabezpieczające jest postępowaniem szczególnym. Podstawowym jego celem jest ochrona "przyszłych" interesów wierzyciela. Postępowanie zabezpieczające nie prowadzi do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, stwarza jedynie pewne gwarancje, że w przyszłości dojdzie do wyegzekwowania (wykonania) tego obowiązku (por. wyrok NSA z dnia 8 września 200r., sygn. akt III SA177/99, niepubl.). Postępowanie to ma charakter postępowania pomocniczego w stosunku do postępowania egzekucyjnego. Postępowanie zabezpieczające, jeśli jest prowadzone, zawsze poprzedza postępowanie egzekucyjne i zasadniczo ma na celu zapewnienie realizacji w przyszłości, w drodze postępowania egzekucyjnego roszczeń wierzyciela. W przedmiotowej sprawie w dniu 2 września 2009 roku wierzyciel wystosował w trybie art. 154 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zarządzenia zabezpieczenia, w oparciu o wydane na podstawie art. 33 § 1, § 2, § 3 i § 4 pkt 2 Ordynacji podatkowej decyzje zabezpieczające przybliżoną kwotę zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowym wydane w dniu 25 sierpnia 2009 roku. W uzasadnieniu zarządzenia wierzyciel wskazał jako przesłanki wskazujące na możliwość utrudnienia lub udaremnienia przeprowadzenia egzekucji: nieujawnianie zobowiązań oraz nierzetelne prowadzenie ksiąg podatkowych i niezgłaszanie się na wezwania organów podatkowych. Strona skarżąca w piśmie z dnia 11 września 2009 roku zatytułowanym "zarzuty od zarządzenia zabezpieczenia", skierowanym do Urzędu Skarbowego w S. wniosła o zawieszenie postępowania zabezpieczającego do momentu rozstrzygnięcia sprawy. W ocenie Sądu organy zasadnie orzekły o bezprzedmiotowości postępowania w sprawie zgłoszonego wniosku. Brak bowiem w Dziale IV ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przepisów nakazujących stosowanie bez ograniczeń do postępowania zabezpieczającego – przepisów o postępowaniu egzekucyjnym powoduje, że nie istnieje prawnie umotywowana możliwość domagania się zawieszenia postępowania zabezpieczającego. Jak wskazano wyżej z mocy art. 166b tej ustawy w postępowaniu zabezpieczającym stosuje się odpowiednio przepisy normujące postępowanie egzekucyjne tj. art. 31-34, art. 36, art. 38, art. 40, art. 45-54, art. 70c, art. 71 i art. 168d. Stąd też, jak słusznie zauważyły organy orzekające w niniejszej sprawie, wniosek o zawieszenie postępowania zabezpieczającego jest pozbawiony podstawy prawnej. Nie mają bowiem zastosowania do tego postępowania ani przepisy art. 56 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, ani też przepisy ogólnej procedury administracyjnej o zawieszeniu postępowania, w tym art. 97 k.p.a. Już tylko na marginesie sprawy godzi się wskazać, że zgodnie z art. 157a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organ egzekucyjny może w każdym czasie uchylić lub zmienić sposób lub zakres zabezpieczenia. Powyższy przepis w powiązaniu z treścią art. 166b wskazuje jednoznacznie, na brak podstaw prawnych do zgłaszania i rozpoznania wniosku o zawieszenie postępowania zabezpieczającego. W tej sytuacji wobec przedstawionych okoliczności sprawy, za trafne należało uznać stanowisko organów orzekających w sprawie, że nie było podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego z uwagi na brak podstawy prawej do zawieszenia postępowania zabezpieczającego. W tym stanie rzeczy należało stwierdzić, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Analiza natomiast akt sprawy oraz uzasadnienia zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej dowodzi, że organ z należytą starannością odniósł się do wniosku i zarzutów postawionych przez skarżącego. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd skargę oddalił. a.ł.