III SA/Łd 127/11
WyrokWSA w Łodzi2011-06-17
Skład orzekający: Sędzia NSA Janusz Nowacki, Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, modernizując ewidencję gruntów i budynków, może odmiennie ustalić przebieg granic działek ewidencyjnych niż ten wynikający z dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zwłaszcza gdy granica ta przecina istniejące budynki?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, modernizując ewidencję gruntów i budynków, nie może odmiennie ustalić przebiegu granic działek ewidencyjnych niż ten wynikający z dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Ewidencja gruntów odzwierciedla stan prawny, a nie faktyczny sposób użytkowania gruntu, a spory graniczne nie wstrzymują modernizacji ewidencji. Zmiany w ewidencji wymagają prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych lub ostatecznych decyzji administracyjnych, a nie żądań strony opartych na faktycznym sposobie wyznaczenia granicy.Stan faktyczny
Skarżący P.S. złożył zarzut do operatu ewidencji gruntów i budynków dotyczący działek nr [...] i [...] w obrębie W-30, domagając się wykazania granic zgodnie ze stanem faktycznym, tj. według aktualnego usytuowania budynków i ogrodzeń. Organy administracji odrzuciły zarzut, wskazując, że ewidencja odzwierciedla stan prawny, a granice zostały ustalone zgodnie z dokumentacją geodezyjną i stanem władania z lat 70. XX wieku. Skarżący kwestionował przebieg granic, twierdząc, że przecinają one jego budynki, a powierzchnia działki jest niezgodna z rzeczywistością. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo odtworzyły stan prawny zarejestrowany w ewidencji.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 17 czerwca 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki Sędziowie Sędzia WSA Monika Krzyżaniak (spr.) Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski Protokolant ref. staż. Bartosz Adamus po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 czerwca 2011 roku sprawy ze skargi P. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odrzucenia zarzutu do operatu ewidencji gruntów oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej K.p.a.) w związku z art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz.U. z 2005 r., Nr 240, poz. 2027, dalej p.g.k.), utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] nr [...] o odrzuceniu zarzutu P.S. do operatu ewidencji gruntów i budynków w zakresie działek ewidencyjnych nr [...] i [...] w obrębie ewidencyjnym W-30, położonych w [...].
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, iż w dniu 1 stycznia 2001 r., stosownie do art. 7d ust. 1 oraz art. 20-26 p.g.k., wszczęto postępowanie w sprawie założenia ewidencji budynków i lokali oraz modernizacji ewidencji gruntów na terenie Miasta Ł.. W toku postępowania organ ustalił, że ewidencja gruntów i budynków dla obrębu W-30 została założona 1977r., w oparciu o dekret z dnia 2 lutego 1955 r. o ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 6, poz. 32) oraz przepisy wykonawcze - zarządzenie Ministrów Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z dnia 20 lutego 1969r. w sprawie ewidencji gruntów. Na podstawie ww. przepisów, ewidencja gruntów i budynków zakładana była na podstawie faktycznego stanu władania gruntem w terenie. Zgodnie z § 7 ust. 1 ww. zarządzenia z 1969 r., działkę stanowił obszar gruntu ograniczony gruntami stanowiącymi przedmiot odrębnego władania.
Organ I instancji podniósł, iż w dniu 24 lipca 1969r. została zaewidencjonowana mapa podziału nr [...] dla nieruchomości położonej w [...], stanowiącej własność Z. i M. małżonków S. Nieruchomość o obszarze 0,1194 ha została podzielona na dwie działki: nr [...] o pow. 0,0620 ha i [...] o pow. 0,0574 ha. Na podstawie mapy podziału nr [...], w księdze wieczystej KW [...] zawierającej obszar 0,1165 ha ujawniono działki [...] i [...]. Z księgi wieczystej [...] odłączono działkę nr [...] i założono dla niej księgę wieczystą KW [...], gdzie jako właściciela wpisano Skarb Państwa, a jako wieczystego użytkownika – [...] Spółdzielnię Mieszkaniową B.. W 1977 roku, w szczegółowym rejestrze pomiarowo-klasyfikacyjnym, na podstawie protokołu ustalenia i ogłoszenia stanu władania, jako współwłaścicieli działki [...] o pow. 0,0640 ha wpisano Z. S. i P.S. Pomiaru działki nr [...] dokonano w kwietniu 1976 r. Jako granice ewidencyjne działki przyjęto przebieg ogrodzenia i usytuowanie budynków. Ponadto, Prezydent Miasta Ł. ustalił, iż działka ewidencyjna nr [...] o pow. 0,0623 ha odpowiada działce nr [...] z mapy podziału nr ewid. [...], ujawnionej w księdze wieczystej KW [...], gdzie jako właściciel figuruje P.S., natomiast działka ewidencyjna nr [...] o pow. 0,0020 ha stanowi część dawnej działki nr [...] o pow. 0,0574 ha z mapy [...] i jest obecnie ujawniona w księdze wieczystej KW [...], gdzie jako właściciel figuruje Gmina Miasto Ł., a jako użytkownik wieczysty Spółdzielnia Mieszkaniowa [...].
Organ podniósł, iż zawiadomienie o wyłożeniu projektu operatu opisowo-kartograficznego dla obrębu W-30 wywieszone było w dniach od 4 stycznia 2010 r. do 5 lutego 2010 r. na tablicy ogłoszeń Urzędu Miasta Ł., Delegatur Urzędu Miasta Ł. wszystkich dzielnic i Miejskiego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej. Ponadto dnia 22 grudnia 2009 r. ukazało się ogłoszenie w [...], informujące o terminach wyłożenia projektu. Wyłożenie operatu opisowo-kartograficznego dla obrębu ewidencyjnego W-30 odbyło się w dniach 18 stycznia 2010 r. do 5 lutego 2010 r. w siedzibie Miejskiego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w Ł.. Z dniem 6 lutego 2010r. projekt operatu opisowo-kartograficznego stał się operatem ewidencji gruntów i budynków, zgodnie z art. 24a ust. 8 p.g.k., o czym ogłoszono w Dzienniku Urzędowym Województwa Nr 158 poz.1315 z dnia 31 maja 2010 r.
W dniu 5 lutego 2010 r. do projektu operatu opisowo-kartograficznego, na podstawie art. 24a ust 6 p.g.k., P.S. złożył wniosek o wykazanie w operacie ewidencji gruntów i budynków granic nieruchomości zgodnie ze stanem faktycznym tj. według aktualnego usytuowania budynków i ogrodzeń. Wobec nieuwzględnienia uwagi, w dniu 26 lutego 2010r. skarżący złożył pismo do MODGiK w Ł. z prośbą o ponowną analizę stanu faktycznego i prawnego nieruchomości położonej w [...]. W dniu 3 marca 2010r. MODGiK zwrócił się do wykonawcy prac modernizacyjnych dla obrębu W-30 o ponowną analizę stanu prawnego i pomiar kontrolny budynków dla nieruchomości przy ul. [...]. W następstwie kontroli w operacie ewidencji gruntów i budynków wykazano działki ewidencyjne nr [...] i [...] w obrębie W-30.
W dniu 28 czerwca 2010r. P.S. złożył zarzut do operatu ewidencji gruntów i budynków w zakresie działek ewidencyjnych nr [...] i [...] w obrębie ewidencyjnym W-30 żądając po raz kolejny, uznania stanu faktycznego za stan prawny.
Rozpoznając powyższy zarzut Prezydent Miasta Ł. stwierdził, iż w ewidencji należało wykazać stan prawny, natomiast uwzględnienie żądania wykazania stanu faktycznego możliwe było jedynie poprzez wydzielenie działki [...], której P.S. jest władającym. Przy opracowaniu mapy sytuacyjnej - podział nieruchomości nr ewid. [...] z 1969 roku na nowo powstałej działce nr [...] nie było wykazanych budynków. Natomiast na działce nr [...] wykazano budynek mieszkalny i gospodarczy. Podczas zakładania ewidencji gruntów i budynków obręb W-30 dokonano pomiaru istniejących szczegółów sytuacyjnych, jak budynki i ogrodzenia, według stanu władania na gruncie. Pomierzony został wówczas budynek gospodarczy oznaczony obecnie w operacie ewidencji gruntów i budynków numerem 136. W 1979 roku Pan P.S. uzyskał decyzję Nr L.dz. [...] z 31 sierpnia 1979 r. - pozwolenie na budowę budynku gospodarczego wraz z garażem, odbiór których potwierdził w 1984 roku Urząd Dzielnicowy Ł. Wydział Gospodarki Komunalnej i Przestrzennej, jako wybudowanych zgodnie z ww decyzją. Podczas procesu modernizacji ewidencji gruntów i budynków obrębu W-30 i ujawniania stanów prawnych stwierdzono, że budynki oznaczone nr 135, 136, 369 przekroczyły granicę podziału z mapy nr ewid. [...]. Z kolei nowy, wnioskowany przez stronę przebieg granic może być obecnie ustalony jedynie w trybie zasiedzenia lub wykupu, a dokonanie żądanych przez skarżącego zmian będzie możliwe dopiero po dostarczeniu do MODGiK stosownych dokumentów.
Mając powyższe na uwadze organ I instancji, na podstawie art. 104 K.p.a i art. 24a ust. 12 p.g.k, odrzucił zarzut P.S. do operatu ewidencji gruntów i budynków we wskazanym w nim zakresie.
Od decyzji organu I instancji z dnia [...], P.S. wniósł odwołanie z żądaniem uchylenia zaskarżonej decyzji i uwzględnienia zgłoszonych przez niego zarzutów. Wskazał, iż obecny stan faktyczny dawnej działki nr [...] (obecnie nr [...] i nr [...]) nie uległ zmianie od czasu wywłaszczenia, kiedy to część nieruchomości położonej w [...] została przekazana na rzecz Skarbu Państwa decyzją z dnia 29 listopada 1969 r. wydaną przez Prezydium Rady Narodowej m. Ł. Powierzchnia nieruchomości przed wywłaszczeniem w roku 1969 była większa od powierzchni wynikającej z podziału nieruchomości i wynosiła 0,1222 ha, na co wskazuje wypis z rejestru gruntów [...] z dnia 18 września 1974r. znajdujący się w aktach księgi wieczystej KW [...] - według stanu z 1967 roku. Nieruchomość ta została podzielona na dwie działki: nr [...] o powierzchni 0,0620 ha i nr [...] o powierzchni 0,0574 ha o łącznej powierzchni 0,1194 ha.
Skarżący podniósł, iż Wojewoda Ł. decyzją z dnia 31 stycznia 2001r. nr [...] nieodpłatnie przekazał z dniem 27 maja 1990r. Gminie Ł. z mocy prawa własność nieruchomości położonej przy ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki o nr [...] (o pow. 0,0540 ha), [...] (o pow. 0,0024 ha), [...] (o pow. 0,0020 ha), uregulowanej w księdze wieczystej KW [...] i uwidocznionej na mapie sytuacyjnej dla celów prawnych nr [...] znajdującej się w księdze wieczystej KW [...]. Następnie Prezydent Miasta Ł. wnioskiem z dnia 12 września 2000r. wystąpił o wpisanie w KW [...] ww. działki o powierzchni łącznej 0,0584 ha. W załączonej do decyzji Wojewody ego karcie inwentaryzacyjnej nieruchomości nr [...] znajduje się adnotacja, że budynek stanowi odrębną własność użytkownika wieczystego tj. SM Z. Łączna powierzchnia tych działek wynosi 0,0584 ha czyli jest o 0,0010 ha większa od powierzchni działki nr [...] wywłaszczonej w roku 1969 jako działka niezabudowana. Obecnie działka nr [...] posiada powierzchnię 0,0623 ha. Wynika z tego, że łączna powierzchnia wszystkich działek wynosi 0,1207 ha, czyli powiększyła się o 0,0013 ha w stosunku do stanu z roku 1963.
Dalej odwołujący się zauważył, iż mapa sytuacyjna dla celów prawnych nr [...] została sporządzona według stanu z roku 1980, a wtedy jeszcze nie dokonano inwentaryzacji garażu i budynku gospodarczego (nr 135 i nr 369). Taki stan prawny MODGiK wpisał do ewidencji w dniu 20 stycznia 1993 r. W tej sytuacji SM Z. stała się właścicielem części nieruchomości zabudowanej garażem i budynkami gospodarczymi, które wcześniej były własnością P.S.
W ocenie skarżącego, błędne dane zawarte w operacie pomiarowym z roku 1969 spowodowały w konsekwencji wpisanie w księdze wieczystej niewłaściwej powierzchni pozostawionej mu działki. Podniósł, że nie ma pewności czy stan faktyczny działek nr [...] i nr [...] pokrywa się ze stanem prawnym określonym powierzchnią i współrzędnymi punktów granicznych, ponieważ pomiary geodezyjne zostały przeprowadzone bez jego udziału.
Organ II instancji po ponownym przeanalizowaniu akt sprawy wskazał, iż decyzją z dnia [...] nr [...] Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej w Ł. zatwierdziło podział nieruchomości położonej w [...], dla której prowadzona była księga wieczysta KW [...], na dwie działki: nr [...] o powierzchni 0,0620 ha i nr [...] o powierzchni 0,0574 ha, zgodnie z mapą podziału nr [...]. Podział ten ujawniono w księdze wieczystej KW [...] wpisując działki [...] i [...]. Z księgi wieczystej KW [...] odłączono działkę nr [...] i założono dla niej księgę wieczystą KW [...], gdzie jako właściciela wpisano Skarb Państwa, a SM B. jako wieczystego użytkownika. Przy założeniu ewidencji gruntów w latach 1976-77 dla obrębu W-30 zgodnie zobowiązującymi wówczas przepisami granice działki nr [...], której współwłaścicielami byli Z.S. i P.S., pomierzono według stanu władania. Konsekwencją takiego pomiaru było określenie powierzchni działki
nr [...] na 0,0640 ha. Zdaniem organu, z powyższego należy wywnioskować, że SM B. odtwarzając na działce nr [...] budynek gospodarczy nr 136 oraz płot betonowy w miejsce rozebranego budynku i ogrodzenia, nowy budynek oraz ogrodzenie posadowiła z przekroczeniem granicy prawnej pomiędzy działkami nr [...] i nr [...], wynikającej z decyzji podziałowej z [...].
Następnie organ odwoławczy zauważył, iż aktualnie działka ewidencyjna nr [...] o powierzchni 0,0623 ha odpowiada działce nr [...] z mapy podziału nr ewidencyjny [...], ujawnionej w księdze wieczystej KW [...], gdzie jako właściciel figuruje P.S. Natomiast działka ewidencyjna nr [...] o powierzchni 0,0020 ha stanowi część dawnej działki nr [...] o powierzchni 0,0574 ha z mapy [...] i jest obecnie ujawniona w księdze wieczystej KW [...], gdzie jako właściciel figuruje Gmina Miasto Ł., a jako użytkownik wieczysty Spółdzielnia Mieszkaniowa [...].
Mając powyższe na uwadze organ II instancji stwierdził, iż przedmiotem wydawanej przez niego decyzji nie może być rozstrzyganie o prawie własności budynków znajdujących się w części na działce nr [...]. Odnosząc się natomiast do podnoszonej przez skarżącego różnicy w powierzchni działki nr [...], sumy powierzchni działek nr [...] i nr [...], jak i sumy powierzchni działek nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] organ odwoławczy wskazał, że powierzchnia nieruchomości jest cechą fizyczną, wynikająca z określenia granic tej nieruchomości i może ona ulec zmianie na skutek różnych zdarzeń prawnych lub zaszłości faktycznych, bądź zastosowania dokładniejszych technik pomiaru.
Na ostateczną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. skargę do sądu administracyjnego wniósł P.S., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Skarżący uznał, iż obie decyzje są sprzeczne z przepisami prawa, bowiem organy administracji nie podjęły żadnych prób w celu wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego istotnego dla jej rozstrzygnięcia, czym naruszyły podstawowe zasady przewidziane w kodeksie postępowania administracyjnego. Podkreślił, iż położenie granic jego nieruchomości jest dobrze widoczne, gdyż wyznaczają je urządzenia graniczne istniejące od kilkudziesięciu lat, a powierzchnia nieruchomości nie jest objęta rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych. Wskazał, że nie rozumie dlaczego, ktoś dokonując pomiarów tak wyznaczył punkty graniczne, że odbiegają one od rzeczywistego przebiegu granic, a błędne dane zawarte w operacie pomiarowym z 1969 roku spowodowały w konsekwencji wpisanie do KW niewłaściwej powierzchni. Podniósł ponadto, że odmówiono mu nieodpłatnego wglądu w dokumentację dotyczącą niniejszej sprawy, a wszystkie pomiary zostały dokonane bez jego udziału, co powoduje, iż nie ma możliwości skontrolować, czy stan faktyczny działek [...] i [...] pokrywa się ze stanem prawnym określonym powierzchnią i współrzędnymi punktów granicznych.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł., podtrzymując dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wniósł o oddalenie skargi. Organ II instancji wskazał także, iż wbrew twierdzeniu skarżącego w toku postępowania odwoławczego umożliwiono mu bezpłatne zapoznanie się z dokumentami geodezyjnymi dotyczącymi działek nr [...] i [...], o które skarżący występował do MODGiK w Ł. W toku postępowania organ odwoławczy dwukrotnie występował do organu I instancji o uzupełnienie akt sprawy w powyższym zakresie oraz do Archiwum Urzędu Wojewódzkiego w Ł. o akta sprawy zakończonej decyzją Wojewody Ł. z dnia [...] nr [...] stwierdzającą nieodpłatne nabycie z dniem 27 maja 1990r. przez gminę Ł. z mocy prawa własności nieruchomości położonej przy ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako m.in. działka nr [...]. Natomiast z wnioskiem o wgląd do operatu pomiarowego z roku 1969 skarżący zwrócił się do Miejskiego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w Ł. pismem z dnia 22 września 2010 r. tj. po wydaniu decyzji przez Prezydenta Miasta Ł. z dnia 16 [...], a w odpowiedzi z dnia 28 września 2010r. Miejski Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w Ł. poinformował stronę, iż wnioskowane dane stanowią tzw. zasób bazowy, do którego wgląd mają geodeci i rzeczoznawcy majątkowi.
Na rozprawie w dniu 8 czerwca 2011r. skarżący wyjaśnił, iż kwestionuje przebieg granic pomiędzy jego działką o nr [...], a działką należącą do Gminy Ł., ponieważ granica ta przebiega przez budynki, które są jego własnością. Jednocześnie oświadczył, iż nie posiada żadnych dokumentów potwierdzających przebieg granic wskazanych przez niego. Ponadto skarżący wyjaśnił, iż wszczął postępowanie mające na celu stwierdzenie nieważności decyzji o wywłaszczeniu z 1969r. i decyzja w tej sprawie ma zapaść do końca czerwca 2011r. Druga, wszczęta przez niego sprawa - dotycząca komunalizacji mienia Skarbu Państwa, znajduje się w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, póz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola działalności organów administracyjnych, o której mowa, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 powołanego przepisu). Oznacza to, iż sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej.
Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na
wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., w skrócie p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, Sąd skargę oddala (art. 151 p.p.s.a.).
W rozpatrywanej sprawie bezspornym jest, iż zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca wydane zostały na podstawie art. 24a ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, a przedmiotem rozstrzygnięcia było rozpoznanie zarzutów P.S. do operatu ewidencji gruntów i budynków odnośnie działek ewidencyjnych nr [...] i [...] w obrębie ewidencyjnym W-30, położonych w Ł. przy ulicy [...], sporządzonego w następstwie przeprowadzonej przez Prezydenta Miasta Ł. (wykonującego zadania starosty) modernizacji ewidencji gruntów i budynków.
Zgodnie z powołanym wyżej art. 24a ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne określającym tryb modernizacji ewidencji gruntów i budynków, starosta może zarządzić przeprowadzenie modernizacji ewidencji gruntów i budynków na obszarze poszczególnych obrębów ewidencyjnych (ust. 1), a każdy, czyjego interesu prawnego dotyczą dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków ujawnione w operacie opisowo-kartograficznym, może w terminie 30 dni od dnia ogłoszenia w dzienniku urzędowym województwa informacji, o której mowa w ust. 8, zgłaszać zarzuty do tych danych (ust. 9). Uwzględnienie lub odrzucenie zarzutów następuje przez starostę w drodze decyzji (ust. 10).
Sposób zakładania i prowadzenia ewidencji gruntów i budynków oraz szczegółowy zakres informacji objętych tą ewidencją, sposób i terminy sporządzania powiatowych, wojewódzkich i krajowych zestawień zbiorczych danych objętych tą ewidencją, a także rodzaje budynków i lokali, które nie będą wykazywane w ewidencji, oraz zakres informacji objętych rejestrem cen i wartości nieruchomości, zapewniając informację o gruntach, budynkach, lokalach, ich właścicielach oraz o innych osobach fizycznych lub prawnych, władających tymi gruntami, budynkami i lokalami, a także szczegółowe zasady wymiany danych ewidencyjnych określa, zgodnie z art. 26 ust. 2 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, rozporządzenie wykonawcze do ustawy Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38, poz. 454). W § 55 tego rozporządzenia wskazano, iż modernizacja ewidencji to zespół działań technicznych, organizacyjnych i administracyjnych podejmowanych przez starostę w celu uzupełnienia bazy danych ewidencyjnych i utworzenia pełnego zakresu zbiorów danych ewidencyjnych zgodnie z wymogami rozporządzenia, modyfikacji istniejących danych ewidencyjnych do wymagań określonych w rozporządzeniu i poprawy funkcjonowania informatycznego systemu obsługującego bazę danych ewidencyjnych.
Jednocześnie w § 36 omawianego rozporządzenia postanowiono, iż przebieg granic działek ewidencyjnych wykazuje się w ewidencji na podstawie dokumentacji geodezyjnej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, sporządzonej:
1) w postępowaniu rozgraniczeniowym,
2) w celu podziału nieruchomości,
3) w postępowaniu scaleniowym i wymiany gruntów,
4) w postępowaniu dotyczącym scalenia i podziału nieruchomości,
5) na potrzeby postępowania sądowego lub administracyjnego, a następnie wykorzystanej do wydania prawomocnego orzeczenia sądowego lub ostatecznej decyzji administracyjnej,
6) przy zakładaniu, na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów, katastru nieruchomości i ewidencji gruntów i budynków.
Natomiast zgodnie z § 39 rozporządzenia, spory graniczne nie wstrzymują czynności związanych z założeniem ewidencji. W razie ich wystąpienia przebieg spornych granic działek ewidencyjnych wykazuje się na podstawie danych państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego lub wyników pomiaru stanu posiadania na gruncie.
Wobec przytoczonej wyżej regulacji, sytuację prawną skarżącego należy rozważyć na tle dokonanych w sprawie ustaleń faktycznych. Ewidencja gruntów i budynków dla obrębu W-30 została założona 1977r., w oparciu o dekret z dnia 2 lutego 1955r. o ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 6, poz. 32) oraz zarządzenia Ministrów Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z dnia 20 lutego 1969r. w sprawie ewidencji gruntów. W oparciu o ww. przepisy, ewidencja gruntów i budynków zakładana była na podstawie faktycznego stanu władania gruntem w terenie. Zgodnie natomiast z § 7 ust. 1 ww. zarządzenia z 1969r., działkę stanowił obszar gruntu ograniczony gruntami stanowiącymi przedmiot odrębnego władania.
Z załączonych do akt sprawy dokumentów wynika, że podział nieruchomości położonej w [...], dla której prowadzona była księga wieczysta KW [...], został zatwierdzony decyzją Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej w Ł. z dnia [...], nr [...]. W wyniku podziału na podstawie mapy podziału nr [...] powstały dwie działki: nr [...] o powierzchni 0,0620 ha i nr [...] o powierzchni 0,0574 ha. Podział ten ujawniono w księdze wieczystej KW [...] wpisując działki [...] i [...]. Następnie z księgi wieczystej KW [...] odłączono działkę nr [...] i założono dla niej księgę wieczystą KW [...], gdzie jako właściciela wpisano Skarb Państwa, a SM B. jako wieczystego użytkownika.
Przy założeniu ewidencji gruntów w latach 1976-77 dla obrębu W-30 zgodnie zobowiązującymi wówczas przepisami granice działki nr [...] pomierzono według faktycznego stanu władania gruntem. W 1977r. w szczegółowym rejestrze pomiarowo-klasyfikacyjnym, na podstawie protokołu ustalenia i ogłoszenia stanu władania, jako współwłaścicieli działki [...] wpisano Z.S. i P.S. Jako granice ewidencyjne działki przyjęto przebieg ogrodzenia i usytuowanie budynków, natomiast pomiaru działki nr [...] dokonano w kwietniu 1976r., którego konsekwencją było określenie powierzchni działki nr [...] na 0,0640 ha. Podczas zakładania ewidencji gruntów i budynków obręb W-30 pomierzony został wówczas budynek gospodarczy oznaczony obecnie w operacie ewidencji gruntów i budynków numerem 136. W 1979 roku Pan P.S. uzyskał decyzję Nr L.dz. [...] z 31 sierpnia 1979r. - pozwolenie na budowę budynku gospodarczego wraz z garażem, odbiór których potwierdził w 1984 roku Urząd Dzielnicowy Wydział Gospodarki Komunalnej i Przestrzennej jako zgodnie wybudowany z ww decyzją. Podczas procesu modernizacji ewidencji gruntów i budynków obrębu W-30 i ujawniania stanów prawnych stwierdzono, że budynki oznaczone nr 135, 136, 369 przekroczyły granicę podziału z mapy nr ewid. [...].
Analizując materiał dowodowy w sprawie należy dojść do wniosku, iż aktualnie działka ewidencyjna nr [...] odpowiada działce nr [...] z mapy podziału nr ewidencyjny [...], ujawnionej w księdze wieczystej KW [...], gdzie jako właściciel figuruje P.S.. Natomiast działka ewidencyjna nr [...] stanowi część dawnej działki nr [...] według mapy podziału nr [...] i jest obecnie ujawniona w księdze wieczystej KW [...], gdzie jako właściciel figuruje Gmina Miasto Ł., a jako użytkownik wieczysty Spółdzielnia Mieszkaniowa [...].
Z powyższego wynika zatem, że skoro przebieg granic działki nr [...] i [...], został ustalony w procesie zakładania ewidencji gruntów i budynków według faktycznego stanu władania na gruncie, to oznacza, iż organ administracji dokonując modernizacji ewidencji gruntów i budynków nie mógł odmiennie ustalić przebiegu tych granicy. Przebieg granic działek ewidencyjnych wykazany bowiem został w zmodernizowanej ewidencji na podstawie dokumentacji geodezyjnej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, a czynności organu administracji nie wykroczyły poza zakres określony w § 55 rozporządzenia z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.
Odnosząc się do zarzutów skarżącego podkreślić należy, iż w świetle powyższych ustaleń niewątpliwie granica działek nr [...] i [...] przebiega w taki sposób, że przecina istniejące na gruncie budynki. Jednakże, fakt błędnego przekonania skarżącego o przebiegu granicy wzdłuż linii usytuowania budynków nie może być uwzględniony w postępowaniu, będącym przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie. Bez znaczenia dla niniejszego postępowania pozostaje zatem okoliczność, iż przebieg granicy jest przez skarżącego kwestionowany, albowiem skoro jak wskazano powyżej, spory graniczne nie wstrzymują czynności związanych z założeniem ewidencji, to tym bardziej nie mogą wstrzymywać czynność związanych jedynie z jej modernizacją. Trafnym jest w takiej sytuacji wykazywanie przebiegu spornej granicy działek ewidencyjnych na podstawie danych państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zwłaszcza, że jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, dane te odpowiadają stanowi prawnemu działki, czego skarżący nie kwestionuje.
Podkreślić należy, iż ewidencja gruntów jest tylko publicznym rejestrem obejmującym dane o gruntach wynikające z odpowiedniej dokumentacji urzędowej i zmian w stanie prawnym zapisanym w ewidencji budynków dokonuje się wyłącznie na podstawie prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, a także innych aktów normatywnych, a nie na podstawie żądań strony wynikających nie z dokumentów urzędowych, lecz z faktycznego sposobu wyznaczenia granicy w codziennym użytkowaniu przedmiotowej nieruchomości. Oczywistym naruszeniem prawa byłoby zatem uwzględnienie w toku postępowania modernizacyjnego dotyczącego ewidencji gruntów i budynków, wniosków zawartych przez skarżącego w zarzutach do operatu ewidencyjnego, albowiem właśnie to prowadziłoby do zmiany granic i powierzchni działek poprzez samoistne zmiany w ewidencji gruntów.
Reasumując, w ocenie Sądu, organy ewidencyjne w ramach przeprowadzanej procedury modernizacyjnej jedynie odtworzyły przy zastosowaniu nowych środków technicznych stan prawny zarejestrowany uprzednio, przy zakładaniu ewidencji gruntów i budynków. Podkreślenia wymaga, iż postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie przeprowadzone zostało wszechstronnie, przy wykorzystaniu wszelkich dostępnych środków dowodowych, a poczyniona ocena zebranego materiału dowodowego nie nosi cech dowolności.
Sąd, wbrew twierdzeniom skarżącego, nie dopatrzył się również w postępowaniu organu działań ograniczających prawo strony do aktywnego udziału w postępowania, jak tez innych naruszeń przepisów postępowania, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy.
Należy dodać, iż wynik zainicjowanych przez skarżącego nadzwyczajnych postępowań administracyjnych w sprawie weryfikacji ostatecznej decyzji z dnia 25 czerwca 1969 r. o podziale nieruchomości przy ul. [...] oraz decyzji z dnia 31 stycznia 2001 r. o nieodpłatnym nabyciu z dniem 27 maja 1990 r. przez gminę Ł. z mocy prawa własności nieruchomości położonej przy ul. [...], pozostaje bez wpływu na rozpoznanie niniejszej sprawy, gdyż podstawą oceny dokonanego przez organ rozstrzygnięcia mogą być dowody i dokumenty, którymi organ dysponował w momencie orzekania. Ewentualne uzyskanie przez P.S. korzystnego dla siebie rozstrzygnięcia w tych sprawach, może wpłynąć na zmianę przyszłych zapisów w ewidencji gruntów i budynków.
Wobec dostatecznego wyjaśnienia wszystkich okoliczności mające wpływ na wynik sprawy i dokonania ustaleń faktycznych na podstawie materiału dowodowego prawidłowo ocenionego przez organ administracji, skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Z tych względów, na podstawie art. art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
P.Pij.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło