III SA/Łd 127/13
PostanowienieWSA w Łodzi2013-05-22
Skład orzekający: Małgorzata Kowalska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy strona, która nie udokumentowała w sposób pełny i aktualny swojej sytuacji finansowej, może zostać pozbawiona prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (ustanowienie adwokata) został odmówiony, ponieważ strona skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Mimo wezwania do uzupełnienia wniosku, strona nie przedstawiła wystarczających, aktualnych dokumentów potwierdzających jej sytuację materialną i koszty utrzymania, co uniemożliwiło dokonanie rzetelnej oceny jej możliwości płatniczych.Stan faktyczny
Skarżący R.K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata w sprawie dotyczącej odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. Wniosek został złożony po tym, jak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił jego skargę na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Skarżący przedstawił niepełne oświadczenie o stanie rodzinnym, majątkowym i dochodach, w związku z czym został wezwany do uzupełnienia wniosku. Mimo wezwania, skarżący nie przedstawił wymaganych dokumentów, twierdząc, że znajdują się one w aktach sprawy.Rozstrzygnięcie
Odmówić skarżącemu R. K. przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie (ustanowienie adwokata).Pełny tekst orzeczenia
Dnia 22 maja 2013 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale III Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 22 maja 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R.K. o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi R. K. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie: omowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych p o s t a n a w i a: odmówić skarżącemu R. K. przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. U. K.
Wyrokiem z dnia 5 kwietnia 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę R. K. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] odmawiająca skarżącemu umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych.
W dniu 10 kwietnia 2013 roku do sądu wpłynął formularz PPF z wnioskiem skarżącego o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata
W złożonym oświadczeniu o stanie rodzinnym majątku i dochodach R. K. wskazał, że wspólnie z żoną oraz dwojgiem dzieci prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania jest wynagrodzenie za prace żony wnioskodawcy będącej nauczycielką w wysokości 2.964 zł brutto miesięcznie oraz prowadzona przez skarżącego działalność gospodarcza, która jednak na skutek kradzieży przynosi straty. Skarżący wskazał, że jest właścicielem nieruchomości gruntowej o powierzchni 0,012 ha oraz samochodu Honda Civiv z 1997 roku nie posiada innego majątku. Z uwagi na fakt, że oświadczenie wnioskodawcy zawarte w formularzu PPF było niepełne bowiem nie została w nim w ogóle wskazana kwota wydatków na utrzymanie rodziny, ani kwota przychodów i kosztów związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą, skarżący został zobowiązany do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez: udokumentowanie wysokości dochodu żony skarżącego wskazanego we wniosku, nadesłanie ostatniego rachunku zysków i strat z działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącego; nadesłanie odpisu zeznania podatkowego skarżącego i jego żony za rok 2012; przedstawienie odpisów deklaracji VAT-7 z ostatnich czterech okresów rozliczeniowych z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, nadesłanie wyciągów z posiadanych rachunków bankowych skarżącego oraz jego żony osobistych i związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą za ostatnie 2 miesiące, wykazanie tytułu prawnego do nieruchomości stanowiącej miejsce zamieszkania rodziny i udokumentowanie wysokości wydatków eksploatacyjnych i innych stałych obciążeń gospodarstwa domowego wnioskodawcy, w terminie 10 dni pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. Do chwili obecnej skarżący nie udzielił żądanych informacji, a jedynie pismem poinformował, że dokumenty te znajdują się w aktach sprawy. W aktach sądowych sprawy znajduje się jedynie zaświadczenie potwierdzające, że żona wnioskodawcy uzyskuje dochód w wysokości 2.964 zł brutto oraz 2.131 zł netto miesięcznie. Zaś w aktach administracyjnych postępowania znajdują się zeznanie PIT-36 skarżącego i jego żony za 2011 oraz 2010 rok, deklaracje na zaliczki na podatek dochodowy za miesiące od maja do sierpnia 2012 roku. Rachunek za prąd z listopada 2012 roku w wysokości 125 zł, informacja administratora dotycząca czynszu za mieszkanie od 1 maja 2012 roku w wysokości 411 zł., ksero opłaty za przedszkole córki wnioskodawcy za październik 2012 roku w wysokości 223 zł, składka na rade rodziców za dwa miesiące w wysokości 45 zł, oraz faktura za usługi telefoniczne na kwotę 89 zł.
Referendarz sądowy zważył, co następuje:
Wniosek nie jest zasadny.
Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Należy jeszcze podkreślić, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
We wniosku o przyznanie prawa pomocy R. K. wskazał, że wspólnie z żoną oraz dwojgiem małoletnich dzieci prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania jest wynagrodzenie żony w wysokości 2.131 zł miesięcznie oraz prowadzona przez skarżącego działalność gospodarcza, która jednak przynosi straty. Wnioskodawca wskazał, że jest właścicielem nieruchomości gruntowej o powierzchni 0,012 ha oraz samochodu Honda Civiv z 1997 roku nie posiada innego majątku. W odpowiedzi na wezwanie służące ustaleniu bieżącej sytuacji finansowej rodziny oraz koniecznych kosztów jej utrzymania wnioskodawca nie udzielił żadnej informacji wskazując, że dane te znajdują się w aktach sprawy. Informacje dotyczące strat z działalności gospodarczej znajdujące się w aktach administracyjnych sprawy dotyczą jednak roku 2011 i nie obrazują aktualnej sytuacji wnioskodawcy, zaś dane za rok 2010 wskazują, że prowadzona działalność przyniosła niewielki dochód. Twierdzenia strony dotyczące bieżących strat z prowadzonej działalności gospodarczej ani wyniku finansowego roku ubiegłego, mimo wystosowanego w tym zakresie wezwania nie zostały w żaden sposób udokumentowane, podobnie jak wysokość niezbędnych wydatków na utrzymanie gospodarstwa domowego skarżącego. Z dokumentów zawartych w aktach administracyjnych możliwy do ustalenia poziom kosztów utrzymania rodziny w 2012 roku kształtował się w wysokości ok. 535 zł opłaty za mieszkanie energie do tego dochodziła opłata za przedszkole córki w wysokości ok. 220 zł miesięcznie, wydatki na telefon w granicach 90 zł miesięcznie. W tym miejscu należy wskazać, iż w sytuacji, w której oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach strony okaże się niewystarczające dla oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego, i możliwości płatniczych bądź wzbudza wątpliwości jest ona obowiązana złożyć dodatkowe oświadczenia lub dokumenty źródłowe. Z akta sprawy wynika, że skarżący obciążony jest obowiązkiem spłaty kredytu oraz pożyczki zaciągniętych na spłatę swoich zobowiązań wobec ZUS brak jednak informacji o wysokości ich rat oraz terminowości ich uiszczania. Skarżący nie wywiązał się z nałożonych na niego obowiązków w żaden sposób nie udokumentował swojej aktualnej sytuacji materialnej, kwoty bieżących dochodów z prowadzonej działalności gospodarczej, nie udokumentował też wysokości ponoszonych kosztów utrzymania. Nie nadesłał także rachunków bankowych umożliwiających ustalenie wysokości tych kosztów oraz prześledzenie W tej sytuacji brak jest praktycznie możliwości przeprowadzenia kompleksowej oceny sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych skarżącego w celu ustalenia czy rzeczywiście obiektywnie odpowiada ona przesłankom uzasadniającym przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Wskazać należy, iż w interesie skarżącego ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy leżeć powinno prawidłowe oraz pełne wyjaśnienie rzeczywistej sytuacji materialnej i możliwości płatniczych. Uwzględniając powyższe oraz treść art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. należało uznać, że skarżący nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wnioskodawca nie wywiązał się z obowiązku udzielenia informacji nałożonych wezwaniem do uzupełnienia wniosku o prawo pomocy, a szczątkowe i nieaktualne informacje znajdujące się w aktach sprawy uniemożliwiają dokonanie rzetelnej analizy jego sytuacji finansowej i możliwości płatniczych, dlatego jego postawę należy potraktować jako niewykazanie przesłanek, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
U.K.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło