III SA/Łd 127/15

Dnia 25 marca 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Alberciak (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Teresa Rutkowska Sędzia WSA Monika Krzyżaniak Protokolant Asystent sędziego Tomasz Porczyński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 marca 2015 roku sprawy ze skargi M. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...] nr [...] z dnia [...]; 2) orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Decyzją z dnia [...], nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 10 ust. 2 pkt 4 i ust. 7 pkt 2, art. 33 ust. 4 pkt 9, ust. 4 ca, art. 71 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2013 r., poz. 674 ze zm.), Wojewoda [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...], nr [...] w przedmiocie utraty przez M. P. statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku z dniem [...]. Powyższe rozstrzygnięcie wydane zostało w oparciu o następuje ustalenia faktyczne. Decyzją z dnia [...], nr [...] Prezydent Miasta [...] przyznał M. P. status osoby bezrobotnej od dnia zarejestrowania, tj. od dnia 31 lipca 2014 r. oraz prawo do zasiłku dla bezrobotnego w wysokości 100% zasiłku określonego w art. 72 ust. 1 ww. ustawy na okres 180 dni, tj. od dnia 31 lipca 2014 r., o ile wcześniej nie zaistnieją okoliczności powodujące utratę statusu bezrobotnego lub utratę prawa do zasiłku. Organ wskazał, że z akt sprawy wynika, że M. P. przedłożyła w Powiatowym Urzędzie Pracy w [...] zaświadczenia lekarskie na druku ZUS ZŁA dokumentujące Jej niezdolność do pracy w następujących okresach: 1) od dnia 20 sierpnia 2014 r. do dnia 9 września 2014 r., tj. 21 dni, 2) od dnia 10 września 2014 r. do dnia 30 września 2014 r., tj. 21 dni, 3) od dnia 1 października 2014 r. do dnia 18 października 2014 r., tj. 18 dni, 4) od dnia 19 października 2014 r. do dnia 07 listopada 2014 r., tj. 20 dni, 5) od dnia 8 listopada 2014 r. do dnia 28 listopada 2014 r., tj. 21 dni. Biorąc pod uwagę treść art. 33 ust. 4 pkt 9 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, Prezydent Miasta [...] wydał w dniu [...] decyzję nr [...] o pozbawieniu M. P. statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku dla bezrobotnego z dniem 18 listopada 2014 r. Od powyższej decyzji M. P. złożyła odwołanie wnosząc o ponowne rozpatrzenie sprawy i uchylenie zaskarżonej decyzji. Strona wskazała, że wraz z utratą statusu osoby bezrobotnej utraciła prawo do zasiłku dla bezrobotnego, które było jej jedynym źródłem utrzymania oraz prawo do bezpłatnej opieki zdrowotnej. M. P. została zapoznana z aktami sprawy w dniu 1 grudnia 2014 r., zgodnie z art. 10 K.p.a. i złożyła oświadczenie. Decyzją z dnia [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...]. W uzasadnieniu powyższej decyzji organ II instancji powołał treść art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku i stwierdził, że jedną z przesłanek posiadania statusu bezrobotnego jest "zdolność i gotowość do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy". Przez pojęcie zdolność do podjęcia zatrudnienia należy rozumieć sytuację, w której konkretna osoba może podjąć zatrudnienie, jest zdatna do pracy i ma do tego wymagane kwalifikacje. Pojęcie gotowości do podjęcia zatrudnienia oznacza natomiast sytuację, gdy osoba ma zamiar, chęć i możliwość wykonywania pracy i jednocześnie nie występują żadne przeszkody po stronie tej osoby, aby świadczyć pracę. Zatem ww. warunki bezrobotny winien spełnić przez cały okres pozostawania w ewidencji prowadzonej przez powiatowy urząd pracy. W sytuacji, gdy bezrobotny przestanie spełniać ww. warunki traci status bezrobotnego m.in. na podstawie art. 33 ust. 4 pkt 9 cytowanej ustawy. Brzmienie przepisu art. 33 ust. 4 pkt 9 ustawy o promocji zatrudnienia nie pozostawia wątpliwości, że w razie zaistnienia przewidzianych w nim okoliczności obowiązkiem organu jest pozbawienie określonej osoby statusu bezrobotnego. Rozstrzygnięcia w kwestii statusu osoby bezrobotnej nie pozostawiono uznaniu organu. Organ nie ma zatem możliwości odstąpienia od zastosowania tego przepisu, jeżeli okres niezdolności do pracy trwał nieprzerwanie 90 dni. Zgodnie z art. 33 ust. 4 pkt 9 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, starosta pozbawia statusu bezrobotnego, który pozostaje niezdolny do pracy wskutek choroby lub przebywania w zakładzie lecznictwa odwykowego przez nieprzerwany okres 90 dni, przy czym za okres nieprzerwany uważa się również okresy niezdolności do pracy wskutek choroby oraz przebywania w zakładzie lecznictwa odwykowego w sytuacji, gdy każda kolejna przerwa między okresami niezdolności do pracy wynosi mniej niż 30 dni kalendarzowych; pozbawienie statusu bezrobotnego następuje z upływem ostatniego dnia wskazanego okresu 90-dniowego. Organ odwoławczy wskazał, że biorąc pod uwagę przedłożone przez bezrobotną zwolnienia lekarskie stwierdzić należy, że nieprzerwanie przebywała na zwolnieniu lekarskim łącznie przez okres 101 dni. Z powyższych zwolnień lekarskich wynika, że 90 dzień niezdolności do pracy przypadał na dzień 17 listopada 2014 r. Zatem w sytuacji braku zdolności do pracy wskutek choroby trwającej przez nieprzerwany okres 90 dni, zgodnie z art. 33 ust. 4 pkt 9 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, uzasadnione jest pozbawienie strony statusu osoby bezrobotnej z dniem 18 listopada 2014 r. Wraz z utratą statusu osoby bezrobotnej, osoba bezrobotna traci wszelkie inne uprawnienia przysługujące na podstawie przepisów ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, w tym prawo do zasiłku dla bezrobotnego. Ponadto decyzji o pozbawieniu statusu bezrobotnego oraz decyzji o pozbawieniu statusu i prawa do zasiłku nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności. Organ II instancji stwierdził, że decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...], nr [...] pozbawiająca M. P. statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku dla bezrobotnego z dniem 18 listopada 2014 r. jest prawidłowa. Ponadto organ wskazał, że bezrobotna została pouczona o obowiązkach osoby bezrobotnej, w tym o okolicznościach utraty statusu osoby bezrobotnej z powodu niezdolności do pracy wskutek choroby przez nieprzerwany okres 90 dni. W dniu 31 lipca 2014 r. M. P. otrzymała w Powiatowym Urzędzie Pracy w [...] "Informację o prawach i obowiązkach", w której pod oświadczeniem "Potwierdzam własnoręcznym podpisem przyjęcie do wiadomości niniejszej informacji i kwituję jej odbiór" złożyła własnoręczny podpis (pouczenie z dnia 31 lipca 2014 r. w aktach sprawy). Bezrobotna w dniu rejestracji zadeklarowała zdolność i gotowość do podjęcia pracy. Składając podpis pod dokumentem strona jest świadoma jego treści i znaczenia. Organ ma natomiast uzasadnione prawo pozostawać w zaufaniu do wagi podpisu składanego przez stronę postępowania. Organ wyjaśnił, że M. P. może dokonać ponownej rejestracji jako osoba bezrobotna w chwili, gdy będzie spełniać określone w ustawie warunki, tj. będzie posiadać zdolność i gotowość do podjęcia pracy. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy potwierdza, że M. P. na mocy decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...], nr [...] została uznana za osobę bezrobotną od dnia rejestracji, tj. od dnia 1 grudnia 2014 r., bez prawa do zasiłku dla bezrobotnego. Ponadto organ wyjaśnił, że art. 54 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. nr 164, poz. 1027 z późn. zm), zgodnie z którym do korzystania ze świadczeń opieki zdrowotnej (np. świadczenia zdrowotnego - profilaktyka, zachowanie, ratowanie, przywracanie lub poprawa stanu zdrowia oraz inne) są uprawnione wszystkie osoby posiadające obywatelstwo polskie i mające miejsce zamieszkania w Polsce, które spełniają kryterium dochodowe z art. 8 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2013 r., poz. 182 z późn. zm.), tj. 542 zł dla osoby samotnie gospodarującej, 456 zł dla osoby w rodzinie, albo które nie ukończyły 18 roku życia lub są w ciąży lub połogu - na podstawie decyzji wójta (burmistrza, prezydenta) - przez okres 90 dni od dnia wydania takiej decyzji. Decyzja może być wydana na wniosek osoby - lub w stanie nagłym - na wniosek jednostki udzielającej świadczenia zdrowotnego. Wojewoda [...] stwierdził, że w rejestrze bezrobotnych mają pozostawać osoby zdolne i gotowe do podjęcia pracy, a zatem w opisanym stanie faktycznym i prawnym nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji organu I instancji. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżąca wniosła o przywrócenie jej zasiłku dla bezrobotnych. Podała, że leczy się z powodu wielu schorzeń, nie ma żadnej pracy i nie ma za co wykupić lekarstw. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy). Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012. 270) – dalej p.p.s.a.,) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl art. 145 p.p.s.a. sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji lub stwierdzenia nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięta jest ona naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 K.p.a. lub innych przepisach. Ponadto, co wymaga podkreślenia, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 ww. ustawy). Przedmiotem kontroli sądowej w rozpoznawanej sprawie jest decyzja Wojewody [...] z dnia [...] utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] o utracie przez M. P. statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku z dniem [...]. Kontrolując zaskarżoną decyzję sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych przyczyn niż w niej podniesione. Podstawę prawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (j.t. Dz. U. z 2013 r., poz. 674 ze zm.). Stosownie do treści art. 2 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy ilekroć w ustawie jest mowa o bezrobotnym - oznacza to osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 1 i 2 lit. a-g, lit. i, j, l oraz osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 2 lit. ha, która bezpośrednio przed rejestracją jako bezrobotna była zatrudniona nieprzerwanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres co najmniej 6 miesięcy, oraz osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 3 i 4, niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub w danej służbie albo innej pracy zarobkowej albo jeżeli jest osobą niepełnosprawną, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia co najmniej w połowie tego wymiaru czasu pracy, nieuczącą się w szkole, z wyjątkiem uczącej się w szkole dla dorosłych lub przystępującej do egzaminu eksternistycznego z zakresu programu nauczania tej szkoły lub w szkole wyższej, gdzie studiuje na studiach niestacjonarnych, zarejestrowaną we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukującą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, jeżeli spełnia warunki określone w od lit. a) do lit. m). Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy w art. 2 ust. 1 pkt 2 zawiera legalną definicję osoby bezrobotnej, określając przesłanki konieczne do nabycia takiego statusu. Podstawą jest zdolność i gotowość do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie, służbie lub innej pracy zarobkowej. Obowiązkiem osoby bezrobotnej jest zatem pozostawanie w gotowości do podjęcia zatrudnienia. Pojęcie "gotowość do podjęcia zatrudnienia" oznacza natomiast sytuację, gdy osoba ma zamiar, chęć i możliwość wykonywania pracy i jednocześnie nie występują żadne przeszkody po stronie tej osoby, aby świadczyć pracę. Stosownie do treści przepisu art. 33 ust. 4 pkt 9 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy - starosta, z zastrzeżeniem art. 75 ust. 3, pozbawia statusu bezrobotnego, który pozostaje niezdolny do pracy wskutek choroby lub przebywania w zakładzie lecznictwa odwykowego przez nieprzerwany okres 90 dni, przy czym za okres nieprzerwany uważa się również okresy niezdolności do pracy wskutek choroby oraz przebywania w zakładzie lecznictwa odwykowego w sytuacji, gdy każda kolejna przerwa między okresami niezdolności do pracy wynosi mniej niż 30 dni kalendarzowych; pozbawienie statusu bezrobotnego następuje z upływem ostatniego dnia wskazanego okresu 90-dniowego. Art. 33 ust. 4 pkt 9 powołanej ustawy został dodany przez art. 1 pkt 14 lit. b) tiret szóste ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. (Dz.U z 2009 r. nr 6, poz. 33) zmieniającej nin. ustawę z dniem 1 lutego 2009 r. Następnie zmieniony przez art. 1 pkt 14 lit. a) tiret trzecie ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. (Dz.U.2010.257.1725) zmieniającej nin. ustawę z dniem 1 lutego 2011 r. Brzmienie przepisu art. 33 ust. 4 pkt 9 ww. ustawy nie pozostawia wątpliwości, że jedyną możliwą reakcją organu w razie zaistnienia przewidzianych w nim okoliczności jest pozbawienie określonej osoby statusu bezrobotnego. W przypadku długotrwałego pozostawania niezdolnym do pracy ustawa przewiduje sankcję w postaci pozbawienia statusu osoby bezrobotnej. Stosownie do art. 33 ust. 4 pkt 9 wskazanej wyżej ustawy starosta pozbawia statusu bezrobotnego m.in. takiego bezrobotnego, który pozostaje niezdolny do pracy na skutek choroby przez nieprzerwany okres 90 dni. Przepis ten wskazuje jednocześnie, że za okres nieprzerwany uważa się okres niezdolności do pracy wskutek choroby w sytuacji, gdy każda kolejna przerwa między okresami niezdolności do pracy wynosi mniej niż 30 dni kalendarzowych. Pozbawienie statusu bezrobotnego następuje z upływem ostatniego dnia tego 90-dniowego okresu. Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy należy wskazać, że M. P. zarejestrowała się w Powiatowym Urzędzie Pracy w [...] jako osoba bezrobotna w dniu 31 lipca 2014 r. W tym samym dniu skarżąca oświadczyła, że jest osobą zdolną i gotową do podjęcia pracy, oraz że została pouczona o przysługujących jej prawach i obowiązkach. W dniach 2 października, 20 października i 12 listopada 2009 r. skarżąca przesłała do Powiatowego Urzędu Pracy w [...] zwolnienia lekarskie za okres: od 25 sierpnia do 9 września 2014 r., od 10 września do 30 września 2014 r., od 1 października do 18 października 2014 r., od 19 października do 7 listopada 2014 r. oraz od 8 listopada do 28 listopada 2014 r. Z akt przedmiotowej sprawy wynika, że decyzją Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] skarżąca utraciła status osoby bezrobotnej oraz utraciła prawo do zasiłku z dniem 18 listopada 2014 r. Z uzasadnienia decyzji organu II instancji z dnia [...] wynika, że organ przyjął, że zaświadczenia potwierdzają m.in. niezdolność do pracy skarżącej od dnia 20 sierpnia 2014 r. do 9 września 2014 r., tj. 21 dni. Stanowisko organów w tym zakresie jest błędne, bowiem zaświadczenie wystawione w dniu 22 sierpnia 2014 r. potwierdza niezdolność do pracy skarżącej od dnia 25 sierpnia do 9 września 2014 r. Powyższe potwierdził na wezwanie sądu lekarz, który wystawił to zaświadczenie (k. 16 akt sądowych). Stwierdzić należy, że orzekające w niniejszej sprawie organy poprzez błędne przyjęcie daty początkowej niezdolności do pracy skarżącej nieprawidłowo ustaliły 90 dzień niezdolności do pracy, co oznacza, że pozbawiły skarżącą statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku dla bezrobotnego w nieprawidłowej dacie. W ocenie sądu, decyzja organu I instancji pozbawiająca skarżącą statusu osoby bezrobotnej od dnia 18 listopada 2014 r. pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa, tj. z treścią art. 33 ust. 4 pkt 9 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, który stanowi, że pozbawienie statusu bezrobotnego następuje z upływem ostatniego dnia wskazanego w nim okresu 90 - dniowego. Organy administracji naruszyły w tym zakresie przepisy prawa materialnego, a mianowicie art. 33 ust.4 pkt 9 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz przepisy postepowania, w tym, art. 7, art. 77, 80 K.p.a. art. 107 § 3 K.p.a., co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), c) oraz art. 135 p.p.s.a., sąd orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. Uwzględniając treść art. 152 tej ustawy, zgodnie z którym, w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane, sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy administracji winny rozważyć wydanie decyzji w przedmiocie utraty przez skarżącą statusu osoby bezrobotnej oraz utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnego uwzględniając treść powyższego uzasadnienia wyroku sądu. b.a.