III SA/Łd 1271/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Furmanek, Sędziowie Sędzia NSA Irena Krzemieniewska (spr.), Sędzia NSA Janusz Nowacki, , Protokolant specjalista Dominika Janicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 kwietnia 2016 roku sprawy ze skargi A. S. na czynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie opłaty za przechowywanie broni w depozycie 1) stwierdza bezskuteczność zaskarżonej czynności; 2) zasądza od Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. na rzecz skarżącej A. S. kwotę 738 ( siedemset trzydzieści osiem ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu 16 września 1999r. A.R. (wówczas S.) złożyła do depozytu Komendy Wojewódzkiej Policji w [...] dwie sztuki broni palnej myśliwskiej, stanowiącej własność zmarłego w dniu 31 października 1998r. ojca - C.S. Skarżąca oświadczyła, że broń będzie przechowywana depozycie do czasu rozstrzygnięcia sprawy spadkowej po zmarłym C.S., zainicjowanej przez konkubinę – I.M. Postanowieniem z dnia 18 października 1999r., sygn. akt I Ns 948/99 Sąd Rejonowy w Z. I Wydział Cywilny stwierdził, że spadek po C.S. na podstawie ustawy nabyły zstępne, tj. A.B.S. i A.M.S. po ½ części spadku każda z nich. Pomimo zakończenia sprawy spadkowej żaden ze spadkobierców nie zgłosił się do KWP w [...] celem odebrania broni, bądź zadysponowania bronią. Pismem z dnia 27 lutego 2002r. skierowanym do I.M. (przedstawiciela prawnego skarżącej A.S.) KWP w [...] poinformował stronę o treści art. 23 ustawy z dnia 21 maja 1999r. o broni i amunicji (Dz.U. nr 53, poz. 549), tj. że za broń, która nie została zbyta w trybie art. 22 ustawy lub która nie została przekazana do wyzłomowania, po upływie roku pobierana jest opłata za przechowywanie broni w depozycie właściwego organu Policji. Wskazując na wysokość opłaty za przechowywanie borni w depozycie, organ Policji wezwał stronę do zgłoszenia w celu uzgodnienia trybu zbycia broni lub konieczności jej dalszego przechowywania. Powyższe wezwanie zostało doręczone I.M. osobiście w dniu 6 marca 2002r. która była przedstawicielką ustawową małoletniej wówczas A.S. Pismem z dnia 16 kwietnia 2012r. KWP w [...] w ramach pomocy zwrócił się do KPP w Z. o ustalenie spadkobierców po zmarłym C.S. – właścicielu znajdującej się w depozycie Policji broni palnej. W odpowiedzi na powyższe wezwanie, w dniu 24 kwietnia 2012r. KPP w Z. poinformował, że w wyniku rozpytania mieszkańców oraz administratora wspólnoty mieszkaniowej w Z., przy ul. A. 30b ustalono, że lokal mieszkalny nr 1, w którym zamieszkiwał C.S., jest niezamieszkały od dnia jego śmierci, tj. od roku 1998, a administratorem lokalu jest Wojskowa Agencja Mieszkaniowa w B. W wyniku podjętych czynności nie udało się ustalić danych osobowych członków rodziny lub bliskich osób C.S. Pomimo podjętych przez organ działań nie zdołano również w oparciu o dane zawarte w Centralnej Ewidencji Ludności ustalić adresu zamieszkania I.M. W dniu 14 maja 2012r. do organu Policji wpłynęło postanowienie Sądu Rejonowego w Z. I Wydział Cywilny z dnia 18 października 1999r., sygn. akt I Ns 948/99 o stwierdzeniu nabycia spadku po C.S. Pismem z dnia 8 czerwca 2012r. KWP w [...] zawiadomił skarżącą o przeprowadzeniu w dniu 4 lipca 2012r. komisyjnej oceny stanu technicznego przechowywanej w depozycie Policji broni palnej, informując, że niestawiennictwo właściciela lub innej uprawnionej, zgłoszonej przez właściciela osoby do oceny stanu technicznego, nie wstrzymuje wydania opinii przez komisję. Powyższe wezwanie pozostawiono w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia. Kierowane do skarżącej w roku 2014 kolejne pisma również nie zostały odebrane. W dniu 3 września 2015r. do KWP w [...] wpłynęło oświadczenie A.S. z dnia 25 sierpnia 2015r. o przekazaniu zdeponowanej broni na złom. Pismem z dnia 8 września 2015r., nr [...] KWP w [...] poinformował skarżącą o wysokości naliczonej opłaty od dnia 21 marca 2000r. tj. w wysokości 24 578,40 zł za przechowywanie w okresie od dnia 16 września 1999r. do dnia 3 września 2015r. dwóch sztuk broni palnej myśliwskiej i konieczności jej uiszczenia w terminie 14 dni od dnia otrzymania niniejszego pisma. Powyższe wezwanie zostało doręczone skarżącej w dniu 19 września 2015r. W dniu 2 października 2015r. skarżąca złożyła wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, w którym wskazała, że dniu przekazania broni do depozytu, tj. 16 września 1999r. miała sześć lat, a w postanowieniu o dziedziczeniu nie ma wzmianki o dziedziczeniu broni. Podniosła, że jako osoba nieletnia dziedziczyła spadek z dobrodziejstwem inwentarza, tj. do wartości czynnego spadku (art. 1031 K.c.). Zgodnie natomiast z cyt. ustawą o broni i amunicji, organ administracji jest zobowiązany co dwa lata przeprowadzić przegląd broni i dwa tygodnie wcześniej poinformować o tym stronę. Wskazała, że nikt ją nie informował o przeglądzie technicznym broni, a o okoliczności zdeponowania broni dowiedziała się dopiero po doręczeniu wezwania do zapłaty. Odwołując się do art. 10 i art. 17 Kodeksu Dobrej Administracji wskazała, że organ powinien zawiadomić ją o zdeponowaniu broni i obowiązku zapłaty. Wniosła o zwolnienie z kosztów za przechowywanie broni. W odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa z dnia 15 października 2015r. (doręczone skarżącej w dniu 20 października 2015r.) KWP w [...] wskazał, że skarżąca dopiero w dniu 3 września 2015r. złożyła oświadczenie o przekazaniu do zniszczenia znajdujących się w depozycie dwóch jednostek broni palnej myśliwskiej, które stanowiły własność zmarłego ojca C.S. Ze znajdującej się w aktach sprawy kopii postanowienia Sądu Rejonowego w Z. z dnia 18 października 1999r. wynika, że spadek po zmarłym właścicielu broni Panu C.S. nabyła skarżąca oraz A.R. po jednej drugiej części spadku każda. A.S. złożyła stosowne oświadczenie dopiero w dniu 3 września 2015r. (data wpływu do KWP w [...]). Obowiązujące w dniu złożenia broni do depozytu przepisy ustawy z dnia 31 stycznia 1961r. o amunicji i materiałach wybuchowych (Dz.U. z 1961r. Nr 6, poz. 43) nie przewidywały odpłatności za przechowywanie broni w depozycie Policji. W dniu 21 marca 2000r. weszła w życie ustawa z dnia 21 maja 1999r. o broni i amunicji (tekst jedn. Dz.U. z 2012r. poz. 576 z późn. zm.), która uchyliła powyższą ustawę i w art. 23 nowej ustawy wprowadziła obowiązek ponoszenia opłaty. Zgodnie z tym przepisem koszty ponoszą (m. in.) osoby, które weszły w posiadanie broni po osobie zmarłej. Naliczanie przedmiotowej opłaty rozpoczyna się po upływie roku od dnia złożenia broni do depozytu. Z uwagi natomiast na fakt, że ustawa z dnia 21 maja 1999r. nie zawiera żadnych przepisów przejściowych, które regulowałyby kwestie związane z bronią zdeponowaną w czasie obowiązywania poprzedniej ustawy, brak jest jakiejkolwiek podstawy prawnej do zwolnienia od obowiązku ponoszenia kosztów przechowywania broni w depozycie. Odnosząc się do zarzutów skarżącej KWP wskazał, że skarżąca nie była informowana o okoliczności przechowywania broni w depozycie, ponieważ, jak sama wskazała w chwili złożenia broni do depozytu była osobą nieletnią, nie posiadającą zdolności do czynności prawnych. Pismo z informujące o przechowywaniu broni w depozycie oraz o konieczności ponoszenia kosztów jej przechowywania zostało doręczone ustawowemu przedstawicielowi –I.M. w dniu 6 marca 2002r. Jednocześnie, po uzyskaniu przez skarżącą pełnoletniości organ deponujący kilkukrotnie podejmował próby poinformowania o przechowywaniu w depozycie bron. Pisma wysyłane były na adres, pod którym była skarżąca była zameldowana na pobyt stały, tj. Z., ul. A. 30b m 1 były zwracane bez doręczenia. Organ nie posiadał informacji dotyczących faktycznego miejsca pobytu, czy też adresu, pod który mogłaby być doręczana korespondencja. Również czynności podjęte przez KPP w Z. nie doprowadziły do ustalenia adresu zamieszkania skarżącej, informację o adresie do korespondencji organ uzyskał dopiero z nadesłanego oświadczenia, które wpłynęło do KWP w [...] w dniu 3 września 2015r. KWP przyznał, że okoliczność, ze oceny stanu technicznego broni przechowywanej w depozycie nie były przeprowadzane zgodnie z regulacją zawartą w rozporządzeniu Ministra Wewnętrznych i Administracji z dnia 9 czerwca 2004r. w sprawie szczegółowych zasad deponowania i niszczenia broni i amunicji w depozycie PoIicji, Żandarmerii Wojskowej lub organu celnego oraz stawki odpłatności za ich przechowywanie w depozycie (Dz.U. z 2004r., nr 152, poz. 1609) jest bezsporny. Niemniej jednak, ze względów wskazanych powyżej, okoliczność ta pozostaje bez znaczenia w niniejszej sprawie, ponieważ kierowana do skarżącej korespondencja i tak nie była odbierana. Odnosząc się do zawartego w wezwaniu stwierdzenia, że jako osoba nieletnia skarżąca nabyła spadek z dobrodziejstwem inwentarza organ wskazał, że nie kwestionuje powyższej okoliczności. Zgodnie z art. 1015 § 2 K.c., osoba nie posiadająca pełnej zdolności do czynności prawnych (a więc także osoba nieletnia) przyjmuje spadek "z dobrodziej inwentarza" co oznacza, że jej odpowiedzialność za ewentualne długi spadkowe jest ograniczona do wysokości wartości odziedziczonych składników majątku. Powyższa okoliczność będzie zatem miała znaczenie dopiero na etapie ewentualnego postępowania egzekucyjnego, tym bardziej, że KWP w [...] nie posiada żadnej wiedzy na temat wartości składników majątku które weszły w skład odziedziczonej przez skarżącą części spadku. Odpowiedzialność spadkobierców za koszty przechowywania borni w depozycie na charakter solidarny w rozumieniu art. 1034 § 1 K.c., co oznacza, że spłata całości zobowiązania przez jednego z dłużników zwalnia pozostałych z tego Odnosząc się do zarzutu naruszenia przez organ deponujący art. 10 i art. 17 Europejskiego Kodeksu Dobrej Praktyki Administracyjnej organ wskazał, że akt ten, uchwalony w dniu 6 września 2001r. przez Parlament Europejski nie ma mocy bezwzględnie obowiązującej. Postanowienia Kodeksu mają zatem jedynie charakter zaleceń w sprawach załatwianych przez organy Wspólnot i ich państw członkowskich, ale zalecenia te mogą odegrać pozytywną rolę w usprawnianiu działalności administracji publicznej oraz pogłębianiu zaufania w relacjach z obywatelami. Mogą stanowić cenną wskazówkę przy interpretowaniu obowiązującego prawa, zwłaszcza, że wskazania Kodeksu współbrzmią w wielu miejscach z przepisami regulującymi polskie postępowanie administracyjne oraz z orzecznictwem sądowym. Organ podkreślił, że o przechowywaniu broni w depozycie i fakcie naliczania opłat za depozyt skarżąca została poinformowana poprzez swojego przedstawiciela ustawowego. W piśmie skierowanym do przedstawiciela ustawowego zawarta była informacja o konsekwencjach dalszego przechowywania broni w depozycie, jak również prośba o kontakt celem podjęcia decyzji dotyczących przechowywanej broni. Po uzyskaniu przez skarżącą pełnoletniości, organ kilkukrotnie podjął starania aby poinformować ją bezpośrednio, jednakże wysyłana do na adres zameldowania korespondencja była zwracana bez doręczenia. Podjęte w tym zakresie czynności nie doprowadziły do ustalenia faktycznego miejsca pobytu skarżącej. Jednocześnie KWP wyjaśnił, że organy Policji, które dokonują obliczenia wysokości opłaty za przechowywanie broni w depozycie nie są uprawnione do orzekania w kwestii ewentualnego umorzenia przedmiotowej opłaty. Organem właściwym do rozpoznania wniosku o zwolnienie z obowiązku poniesienia kosztów za przechowywanie broni w depozycie jest Minister Spraw Wewnętrznych. W dniu 19 listopada 2015r. skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na czynność KWP w [...] z dnia 8 września 2015r. naliczenia opłaty za przechowywanie broni. Zarzucając zaskarżonej czynności sprzeczność z prawem, wniosła o wstrzymanie czynności egzekwujących opłatę na czas postępowania i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi podniosła, że jej matka I.M. została wezwana do KWP i poinformowana, że w posiadanie broni weszły dwie osoby, tj. A.R. i A.S. i wyraziła chęć zezłomowania broni. Poprosiła aby poinformować drugiego spadkobiercę, nie udzielono jej jednak wyjaśnień, czy i jakich formalności winna dopełnić jako przedstawiciel ustawowy skarżącej. Z uwagi na fakt, że żadna korespondencja nie została jej doręczona była przekonana, że drugi spadkobierca dopełnił wszystkich formalności. Skarżąca podkreśliła, że koszty przechowywania broni wielokrotnie przekraczają jej wartość. Organ powinien uznać, że wszelkie zyski i ciężary powinny przejść na Skarb Państwa. Nie uwzględniono przedawnienia, nie konserwowano broni i nie dokonywano przeglądów co najmniej co 2 lata i nie informowano o nich stron. Zdaniem skarżącej organ administracji w sposób rażący naruszył: -art. 7 K.p.a., poprzez niewyjaśnienie wszelkich okoliczności związanych ze złożeniem broni do depozytu; -art. 8 K.p.a., poprzez nieinformowanie o złożeniu broni w depozycie i obowiązku uiszczenia opłaty; -art. 9 K.p.a., poprzez brak należytego informowania i czuwania nad tym, aby uczestnicy postępowania nie ponieśli szkody z powodu nieznajomości prawa i braku wiedzy o obowiązku opłaty za depozyt, jak również brak wyjaśnień i wskazówek co do możliwości skrócenia okresu przechowywania broni w depozycie; - art. 10 § 1 K.p.a., poprzez nie zawiadomienie stron o okresowych przeglądach broni, co skutkowałoby wiedzą strony o broni i ojej deponowaniu; - art. 12 § 1 K.p.a., poprzez brak wnikliwości w rozpatrywaniu sprawy w sytuacji, gdy ustalenia prowadzą do stwierdzenia, że skarżąca nie była osobą deponującą broń; -art. 15 K.p.a. w zw. z art. 1 Konstytucji RP w zakresie prawa do rzetelnej i sprawiedliwej procedury, ze względu na urzeczywistnienie w treści zasady państwa prawnego, zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego; - art. 75 K.p.a., poprzez nie przeprowadzenie dowodu z protokołu zdania broni do depozytu w celu ustalenia osoby deponującej broń; - art. 77 K.p.a., poprzez nie przeprowadzenie dowodu z protokołu zdania broni do depozytu, w celu ustalenia osoby deponującej broń i rozpatrzenie materiału dowodowego; - art. 80 K.p.a., poprzez nie rozstrzygnięcia sprawy na podstawie pełnego materiału dowodowego; - art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji, poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i uznanie, że skarżąca jest osobą, która utraciła prawo do posiadania broni deponując ją w trybie art. 22 ust. 3 ustawy; - art. 23 ust. 1 pkt 3 ustawy o broni i amunicji, poprzez uznanie, że skarżąca jest osobą deponującą, która weszła w posiadanie broni po osobie zmarłej; - art. 23 ust. 2 ustawy o broni, poprzez jego zastosowanie wobec skarżącej pomimo, że nie jest osobą deponującą; - art. 24 ustawy o broni i amunicji, poprzez pominięcie w delegacji ustawowej do określenia w drodze rozporządzenia szczegółowych zasad deponowania i niszczenia broni i amunicji w depozycie Policji oraz stawki odpłatności za ich przechowywanie w depozycie, przy wskazaniu tylko i wyłącznie osoby deponującej; -§ 11 w zw. z § 2 rozporządzenia Ministra Sprawa Wewnętrznych i Administracji z dnia 9 czerwca 2004r. w sprawie szczegółowych zasad deponowania i niszczenia broni i amunicji w depozycie Policji, Żandarmerii Wojskowej lub organu celnego oraz stawki odpłatności za ich przechowywanie w depozycie oraz rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 8 marca 2000 r. w sprawie szczegółowych zasad deponowania broni i amunicji oraz stawek odpłatności za przechowywanie broni i amunicji w depozycie Policji lub organu celnego, poprzez nałożenie opłaty na skarżącą pomimo, że protokół deponowania broni wskazuje inną osobę składającą broń; -przedawnienie obowiązku zapłaty wobec skarżącej. W odpowiedzi na skargę organ administracji podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy). Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012. 270 ze zm.) – dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Natomiast w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z art., 23 ust. 1 pkt. 3 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji ( Dz. U. z 2004 r. nr 52 poz. 525 ze zm.) koszty związane z deponowaniem broni i amunicji ponosi osoba deponująca która weszła w jej posiadanie po osobie zmarłej. Osobą taką nie była A.S. ani jej matka I.M. Osobą taką była A.R. co wynika z oświadczenia złożonego przez nią w dniu 16. 09. 1999 r ( k- 35 akt administracyjnych ). W oświadczeniu tym A.R. ( wówczas S. ) oświadczyła, że zdaje do depozytu Komendy Wojewódzkiej Policji w [...] broń myśliwską po zmarłym jej ojcu C.S. Oświadczyła również, że broń będzie przechowywana w depozycie do czasu rozstrzygnięcia sprawy spadkowej wniesionej przez konkubinę zmarłego I.M. Z powyższego wynika, że organ bezzasadnie obciążył kosztami A.S., wywodząc, iż skoro była spadkobiercą po zmarłym ojcu C.S. to była również posiadaczką broni ojca i jako spadkobierca powinna ponosić koszty przechowywania broni. Ustawodawca jednak w przepisach nie wspomina o spadkobiercach po osobie zmarłej a wyraźnie wskazuje w art. 23 ust. 1 pkt. 3 ustawy o broni i amunicji z 1999 r. iż koszty ponosi osoba deponująca. Skoro A.S. ( wówczas niepełnoletnia ) ani jej matka I.M. nie były osobami deponującymi broń, brak było podstaw do obciążenia skarżącej kosztami przechowywania broni. Organ naruszył tym samym przepisy prawa materialnego a to art. 23. ust.1 pkt. 3 ustawy o broni i amunicji z 1999 r. Nawet gdyby przyjąć, że obciążenie skarżącej kosztami przechowywania broni było zasadne, to podkreślenia wymaga, iż organ w toku postępowania administracyjnego nie odniósł się do zarzutu przedawnienia. Dopiero na rozprawie pełnomocnik organu stwierdził, iż w tej sprawie nie doszło do przedawnienia. Ze stanowiskiem takim nie można się zgodzić . Sąd nie podzielił stanowiska skarżącej co do obowiązywania w tym zakresie przepisów kodeksu cywilnego, bowiem kodeksu cywilnego nie stosuje się w postępowaniu administracyjnym. Ustawa o broni i amunicji z 1999 r. nie reguluje kwestii przedawnienia. W dniu 1. 01. 2010 r. weszła jednak w życie ustawa z dnia 27. 08. 2009 r. o finansach publicznych. Z art. 60 pkt. 7 tej ustawy wynika, że środkami publicznymi stanowiącymi niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publiczno-prawnym są w szczególności następujące dochody budżetu państwa albo budżetu jednostki samorządu terytorialnego – pkt 7 – dochody pobierane przez państwowe i samorządowe jednostki budżetowe na podstawie odrębnych ustaw. Jednocześnie z art. 67 tej ustawy wynika, że do spraw dotyczących należności o których mowa w art. 60 mają zastosowanie przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r Ordynacja podatkowa. Przepisy działu III ustawy Ordynacja podatkowa dotyczą zobowiązań, w tym przedawnienia. Organ wyliczając koszty przechowywania broni nie wziął pod uwagę przedawnienia tych roszczeń. Błędem organu było również i to, iż w zaskarżonej czynności organ obciążył kosztami podwójnie, gdyż tą samą kwotą obciążył A.R. jak i jej siostrę przyrodnią A.S. W zaskarżonej czynności brak było stwierdzenia, iż organ obciąża obie siostry przyrodnie solidarnie. Wyjaśnienie tego organ zawarł dopiero w pismach z dnia 8.09.2015 r. skierowanych do obu sióstr. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art., 146 paragraf 1 i art. 200 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. D.Cz.