III SA/Łd 1274/13

Dnia 26 marca 2014 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale III Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2014r. na posiedzeniu niejawnym wniosków W. Spółki Akcyjnej z siedzibą w Ł. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi oraz o przywrócenie terminu do złożenia wniosku na urzędowym formularzu w sprawie ze skargi W. Spółki Akcyjnej z siedzibą w Ł. na postanowienie Okręgowego Inspektora Pracy w Ł. z dnia [...] znak [...] w przedmiocie: nałożenia grzywny w celu przymuszenia p o s t a n a w i a: 1. odrzucić wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku na urzędowym formularzu; 2. odmówić W. Spółce Akcyjnej z siedzibą w Ł. prawa pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi. M.K. W. Spółka Akcyjna z siedzibą w Ł. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. ze skargę na postanowienie Okręgowego Inspektora Pracy w Ł. z dnia [...] w przedmiocie nałożenia na skarżącą grzywny w celu przymuszenia. W skardze zawarty był wniosek o zwolnienie od wpisu sądowego. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 17 grudnia 2013 roku skarżąca została wezwana do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na załączonym do wezwania urzędowym formularzu PPPr, w terminie 7 dni od doręczenia wezwania pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Powyższe zarządzenie zostało skarżącej doręczone w dniu 23 grudnia 2013 roku. W dniu 8 stycznia 2014 roku do sądu wpłynął pochodzący od skarżącej urzędowy formularzu PPPr wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego złożenia. Ze złożonego na urzędowym formularzu PPPr oświadczenia o majątku i dochodach wynika, że spółka prowadzi działalność w zakresie produkcji urządzeń komunalnych w tym pozostałych samochodów osobowych, ostatni rok bilansowy zakończyła zyskiem w wysokości 966.660 zł. wysokość jej kapitału zakładowego zmyka się kwotą 5.799.800 zł wartość jej środków trwałych wynosi 2.404.279 zł. Na rachunkach bankowych w P. Bank posiada na dzień składania formularza środki w wysokości ok. 430 zł , zaś na rachunku w A. Bank jej deficyt wynosi 753 zł. Zarządzeniem z 19 lutego 2014 roku skarżąca została wezwana do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez nadesłanie: ostatniego rachunku zysków i strat, sprawozdania finansowego za III i IV kwartał 2013 roku oraz deklaracji w podatku od towarów i usług VAT-7 za 3 ostatnie okresy rozliczeniowe, a także wyciągów z posiadanych rachunków bankowych za ostatni miesiąc, w terminie 7 dni pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. Powyższe wezwanie zostało dręczone skarżącej w dniu 21 lutego 2014 roku i do chwili obecnej pozostało bez odpowiedzi. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.)- dalej "p.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Zgodnie z art. 252 § 2 powołanej ustawy wniosek składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru. Skarżąca otrzymała wezwanie do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy w dniu 23 grudnia 2013 r. W dniu 8 stycznia 2014 roku do sądu wpłynął wypełniony formularz PPPr wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego złożenia. Zgodnie z art. 86 § p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Przywrócenie terminu uzależnione jest od spełnienia łącznie przesłanek wymienionych w art. 87 p.p.s.a. W myśl powołanego przepisu pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, w piśmie należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu, równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Jednocześnie zgodnie z art. 88 p.p.s.a. spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Oceniając przedmiotowy wniosek o przywrócenie terminu do złożenia urzędowego formularza PPPr stwierdzić należy, iż jest on niedopuszczalny bowiem uchybienie terminowi, o którego przywrócenie wnosi strona, nie powoduje dla niej w istocie ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego. Przepisy prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zakreślają terminów, które zawężałyby czas, w jakim strona może wystąpić z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, ani nie zakazują występowania z takim wnioskiem wielokrotnie, w toku postępowania. Stąd strona postępowania ma możliwość złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy podczas całego postępowania sądowoadministracyjnego. W przedmiotowej sprawie, z uwagi na zawarty w skardze do sądu wniosek o zwolnienie od wpisu sądowego, do strony nie zostało skierowane wezwanie do jego uiszczenia, nie rozpoczął więc biegu termin procesowy, którego uchybienie wiązałoby się z ujemnymi skutkami w postaci odrzucenia jej skargi. Skutek uchybienia siedmiodniowemu terminowi do złożenia wniosku o prawo pomocy na urzędowym formularzu (252 §2 p.p.s.a) został przez skarżącą usunięty bowiem do wniosku o przywrócenie terminu załączyła ona formularz PPPr . Z tych względów, na podstawie art. 88 p.p.s.a, wniosek strony skarżącej o przywrócenie terminu do złożenia na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, należało odrzucić jako niedopuszczalny (por. postanowienie NSA z 28 marca 2008r. sygn. akt II OZ 254/08 dostępny w bazie CBOIS http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Niedostarczenie przez stronę wypełnionego formularza, w chwili gdy wzywał o niego sąd, nie spowoduje dla strony ujemnych skutków, bowiem strona dołączyła go ponownie składając wniosek. W przedmiotowej sprawie względy ekonomiki procesowej przemawiały za rozpoznaniem przesłanego wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu, złożonego na urzędowym formularzu wniosku o prawo pomocy jako nowego wniosku. Przechodząc do jego oceny wskazać należy, iż w myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego od skargi, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 245 § 3 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie do treści art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym może zostać przyznane, gdy spółka wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić przez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Zgodnie z zasadą obowiązującą w postępowaniu przed sądem administracyjnym - wyrażoną w art. 199 p.p.s.a. - strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Prawo pomocy stanowi wyjątek od tej zasady i może zostać przyznane osobie prawnej w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.). Z treści powyższego przepisu (w szczególności z użytego w nim określenia "gdy wykaże") wynika, że ciężar udowodnienia okoliczności uzasadniających wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy. Strona ma przekonać, że znajduje się w sytuacji, która uniemożliwia poniesienie przez nią pełnych kosztów postępowania. Ponadto powinna należycie uzasadnić i wykazać okoliczności, które podaje we wniosku. Ze złożonego na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz nadesłanych dokumentów wynika, że skarżąca spółka ostatni rok obrotowy swojej działalności zakończyła zyskiem w wysokości 966.660 zł, wartość jej środków trwałych zamyka się kwotą około 2.404.279 zł. Jej kapitał zakładowy stanowi kwota 5.799.800 zł. Skarżąca pomimo wezwania nie nadesłała dokumentów obrazujących jej bieżącą sytuację finansową, a dane zawarte w formularzu PPPr przeczą jej twierdzeniom o braku środków, z których mogłaby uiścić należny wpis od skargi w wysokości 100 zł. Dane uwidocznione w formularzu PPPr wskazują, że spółka prowadzi działalność gospodarczą w dużych rozmiarach, a wielkość zysku za ostatni rok obrotowy przeczy jej twierdzeniom o trudnej sytuacji finansowej. Środki niezbędna do uiszczenia wpisu sądowego w przedmiotowej sprawie spółka posiadała także na dzień wystąpienia z wnioskiem na swoich rachunkach bankowych w P. Bank. Oceniając zasadność wniosku skarżącej spółki oprócz jej sytuacji majątkowe i finansowej uwzględnić należy wysokość obciążeń finansowych, do których poniesienia jest zobowiązana. Uwzględniając wysokość wpisu od skargi w sprawie niniejszej (100 zł), oraz treść art. 245 § 3 i art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. należało uznać, że skarżąca nie wykazała, iż nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania w przedmiotowej sprawie. Reasumując, jeżeli wnioskodawca dysponuje jakimikolwiek zasobami majątkowymi winien partycypować w kosztach postępowania. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest bowiem formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Ubiegając się o pomoc ze strony państwa wnioskodawca winien wykazać, iż mimo poczynionych oszczędności we własnych wydatkach nie jest w stanie uczestniczyć w obowiązkowych opłatach sądowych. Zgodnie z ugruntowaną linią orzeczniczą NSA posiadanie majątku (kapitał zakładowy, środki trwałe) w zasadzie wyłącza możliwość przyznania zwolnienia od kosztów sądowych, zwłaszcza w sytuacji, gdy majątek ten nie jest obciążony prawami osób trzecich i w żaden inny sposób nie została ograniczona możliwość jego zbycia (por. post. NSA z dnia 16 czerwca 2005 r. sygn. akt I FZ 85/05, niepubl, post. NSA z 5 grudnia 2005 r. sygn. akt II FZ 556/05 niepubl.). Skoro zatem strona skarżąca posiada znacznej wartości majątek, a jej dochód za ostatni rok obrotowy wyniósł 966.660 zł i na dzień wstępowania z przedmiotowym wnioskiem posiadała na rachunkach bankowych środki pieniężne w kwocie przekraczającej wymagany wpis od skargi, nie można mówić o wykazaniu braku dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, o których mowa w art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 88 i art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. M.K.