III SA/Łd 1275/13
WyrokWSA w Łodzi2014-02-11
Skład orzekający: Ewa Cisowska - Sakrajda, Monika Krzyżaniak, Teresa Rutkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara dyscyplinarna wydalenia ze służby jest współmierna do przewinienia polegającego na przebywaniu na terenie Centrum Szkolenia Policji w stanie nietrzeźwości, uwzględniając wszystkie okoliczności sprawy, w tym te przemawiające na korzyść policjanta?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone orzeczenie, uznając, że wymierzenie kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby było nieproporcjonalne do popełnionego przewinienia. Sąd wskazał, że organy dyscyplinarne nie rozważyły w sposób wystarczający wszystkich okoliczności łagodzących, takich jak dobrowolne poinformowanie o zdarzeniu, opinie przełożonych czy brak poważnych skutków przewinienia dla służby, co jest wymagane przez art. 134h ust. 1 i 3 ustawy o Policji. Kara wydalenia ze służby, jako najsurowsza, wymaga bardziej wnikliwej oceny, aby uniknąć zarzutu dowolności.Stan faktyczny
Policjant M. Z. został uznany winnym popełnienia przewinienia dyscyplinarnego polegającego na przebywaniu na terenie Centrum Szkolenia Policji w stanie nietrzeźwości. Po przeprowadzeniu postępowania dyscyplinarnego, Komendant Miejski Policji wymierzył mu karę wydalenia ze służby. Komendant Wojewódzki Policji utrzymał to orzeczenie w mocy. Policjant wniósł skargę do sądu administracyjnego, kwestionując wymiar kary jako nieadekwatny i nieproporcjonalny do popełnionego czynu, zarzucając organom nieuwzględnienie okoliczności łagodzących.Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżone orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. i orzekł, że zaskarżone orzeczenie nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 11 lutego 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Ewa Cisowska - Sakrajda Sędziowie Sędzia WSA Monika Krzyżaniak Sędzia NSA Teresa Rutkowska (spr.) Protokolant specjalista Aneta Brzezińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lutego 2014 roku sprawy ze skargi M. Z. na orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uznania policjanta winnego zarzucanego mu czynu oraz wymierzenia kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby 1. uchyla zaskarżone orzeczenie; 2. orzeka, iż zaskarżone orzeczenie nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku.
Zaskarżonym orzeczeniem Nr [...] z dnia [...] r. Komendant Wojewódzki Policji w Ł., po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez post. M. Z., utrzymał w mocy orzeczenie Nr [...] z dnia [...] r. Komendanta Miejskiego Policji w Ł. uznające post. M.Z. winnym popełnienia przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej w ten sposób, że nie dopełnił ciążącego na nim obowiązku służbowego wynikającego z § 9 pkt 2 decyzji nr [...] Komendanta Centrum Szkolenia Policji z dnia [...] r. i przebywał na terenie Centrum Szkolenia Policji w L. w stanie nietrzeźwości ( badanie z dnia 24 marca 2013 r. godz. 23.59 – wynik – 0,97 mg/l; I badanie z dnia 25 marca 2013 r. godz. 00.01 wynik – 1,02 mg/l, II badanie godz. 08.02 wynik – 0,33mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu ) tj. - czynu z art. 132 ust. 1,2 i 3 pkt. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji ( Dz. U. z 2011 r. Nr 287, poz. 1687 ze zm.) w związku z § 14 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 19 czerwca 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków odbywania szkoleń zawodowych oraz doskonalenia zawodowego w Policji i wymierzył mu karę dyscyplinarną "wydalenie ze służby".
Postanowieniem z dnia [...] r. Komendant Centrum Szkolenia Policji w L. wszczął postępowanie dyscyplinarne wobec post. M. Z. będącego od dnia 24 stycznia 2013 r. słuchaczem szkolenia zawodowego podstawowego SzP-1/13 organizowanego i prowadzonego przez Centrum Szkolenia Policji w L..
Obwinionemu postawiono zarzut, że w dniu 25 marca 2013 r. przebywał na terenie Centrum Szkolenia Policji w stanie nietrzeźwości, tj. popełnił przewinienie dyscyplinarne określone w art. 132 ust. 3 pkt. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji ( Dz. U. z 2011 r. Nr 287, poz. 1687 ze zm.) w związku z § 14 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 19 czerwca 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków odbywania szkoleń zawodowych oraz doskonalenia zawodowego w Policji ( Dz. U. Nr 126, poz. 877 ze zm.) i § 9 pkt. 2 decyzji nr [...] Komendanta Centrum Szkolenia Policji z dnia [...] r. w sprawie zasad pobytu słuchaczy w Centrum Szkolenia Policji, zmienionej decyzją nr [...] z dnia [...] r. oraz zarzut, że :
w dniu 25 marca 2013 nie dopełnił obowiązku służbowego w ten sposób, że bez usprawiedliwienia nie stawił się na zajęciach dydaktycznych przewidzianych programem szkolenia zawodowego podstawowego tj. popełnił przewinienie dyscyplinarne określone w art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji.
W wyniku przeprowadzonego postępowania dyscyplinarnego rzecznik dyscyplinarny, biorąc pod uwagę zgromadzony materiał dowodowy, wnosił o wymierzenie obwinionemu kary dyscyplinarnej – nagany. Wniosku tego nie zatwierdził Komendant Centrum Szkolenia Policji w L., proponując wymierzenie kary wyższej przez Komendanta Miejskiego Policji na podstawie art. 133 ust. 2 ustawy o Policji. Postępowanie z uwagi na zmianę przełożonego dyscyplinarnego zostało przekazane do dalszego prowadzenia zgodnie z właściwością do Komendanta Miejskiego Policji w Ł..
Obwiniony przyznał się do popełnienia zarzucanych mu czynów i wyraził żal w związku ze swoim zachowaniem.
Orzeczeniem z dnia [...] r. Nr [...] Komendant Miejski Policji w Ł. uznał obwinionego winnym stawianych zarzutów i wymierzył karę wydalenia ze służby.
Od orzeczenia tego post. M. Z. złożył odwołanie, w którym wnosił o wymierzenie łagodniejszej kary nie kwestionując zasadności prowadzenia postępowania dyscyplinarnego.
Orzeczenie organu I instancji uchylił w dniu [...] r. Komendant Wojewódzki Policji wskazując na potrzebę zmiany stawianych funkcjonariuszowi zarzutów. Postanowieniem nr [...] z dnia [...] r. obwinionemu przedstawiono zarzut, jak wskazano w sentencji.
Przesłuchany w dniu 31 lipca 2013 r. w charakterze obwinionego post. M. Z. przyznał się do popełnieni a zarzucanego mu czynu i złożył w tym zakresie obszerne wyjaśnienia, które korelowały, w ocenie organu, ze zgromadzonym materiałem dowodowym. Obwiniony wyraził skruchę i wyjaśnił, że nie miał świadomości, że jest pod tak znacznym wpływem alkoholu.
Komendant Miejski Policji w Ł. uznał, że wina obwinionego została udowodniona. Fakt przebywania obwinionego na terenie Centrum Szkolenia Policji w stanie nietrzeźwości w nocy z 24/25 marca 2013 r. potwierdziły wyniki przeprowadzonych badań, a przeprowadzone postępowanie dyscyplinarne uzupełnione o zeznania świadków, wyjaśniło wszystkie okoliczności faktyczne sprawy. Przebywanie na terenie Centrum w stanie nietrzeźwości oznacza, że obwiniony nie dopełnił ciążącego na nim obowiązku służbowego wynikającego z § 9 pkt 2 Decyzji Komendanta Centrum Szkolenia Policji. Decyzja ta określa zasady pobytu, prawa i obowiązki słuchaczy, w tym w § 9 zabrania słuchaczowi przebywania na terenie Centrum w stanie nietrzeźwości pod wpływem środka odurzającego albo podobnie działających substancji. Skarżący w dniu 24 stycznia 2013 r. zapoznał się z treścią tego aktu i zobowiązał do przestrzegania wynikających z niego zasad. Tym samym przyjąć należy , że swoim czynem naruszył art. 132 ust. 1,2 i 3 pkt .3 ustawy o Policji.
Organ podkreślił, że zachowanie obwinionego stoi w sprzeczności z podstawowymi zasadami Policji, jest niedopuszczalne i godzi w dobre imię całej formacji służącej społeczeństwu. Wymierzając karę dyscyplinarną, wydalenie ze służby uwzględniono, że obwiniony posiada niewielki staż służby, który powinien zobowiązywać do nienagannego zachowania. Nie dopatrzono się przesłanek, które mogłyby wpłynąć na złagodzenie kary. Stwierdzono, że nie można wziąć pod uwagę zachowania obwinionego przed popełnieniem przewinienia dyscyplinarnego z uwagi na to, że dotychczasowy przebieg służby jest krótki. Przebywanie funkcjonariusza na terenie Centrum w stanie nietrzeźwości w czasie odbywania szkolenia podstawowego wymaga podjęcia stanowczych kroków zmierzających do wyeliminowania z szeregów Policji osób, które nie są w stanie przestrzegać podstawowych obowiązków służbowych. W
łaśnie na tym etapie służby obwiniony powinien wykazywać się zaangażowaniem oraz nienaganną dyscypliną służbową. W ocenie organu, wymierzona kara jest współmierna do stopnia zawinienia.
Wskazując na treść art. 132 ust.1 i ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji oraz treść art. 132a organ uznał, że przedstawiony stan faktyczny upoważnia do stwierdzenia, że obwiniony jest winny popełnienia przewinienia dyscyplinarnego i przypisania obwinionemu umyślności popełnienia przewinienia. Obwiniony spożywając alkohol przed przyjazdem do CSP w L. w podanej przez siebie ilości miał świadomość, że będzie znajdował się w stanie nietrzeźwości i na to się godził. Można jedynie stwierdzić, że nie przewidział skutków i konsekwencji swojego działania i zapomniał, że będąc poza służbą nie może lekceważyć przepisów prawa.
Ostatecznie Komendant Miejski Policji w Ł. stwierdził, że popełnienie przewinienia dyscyplinarnego przez obwinionego nie budzi wątpliwości. Przy wydaniu orzeczenia uwzględniono charakter przewinienia, okoliczności jego popełnienia, skutki i stopień zawinienia i zastosowano również art. 134h ust. 2 pkt 1 ustawy o Policji, który stanowi, że wpływ na zaostrzenie wymiaru kary ma działanie w stanie po użyciu alkoholu.
W odwołaniu od orzeczenia post. M. Z. podkreślał , że nie kwestionuje zasadności samego faktu wszczęcia wobec niego postępowania dyscyplinarnego z tego tytułu, że będąc słuchaczem szkolenia zawodowego podstawowego w dniu 24/25 marca 2013r. przebywał na terenie Centrum Szkolenia Policji będąc pod wpływem alkoholu. Przyznawał, że jego zachowanie było naganne i wyrażał skruchę oraz żal z tego powodu.
Kwestionując jedynie wymiar orzeczonej kary podnosił, że w orzeczeniu Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. z dnia [...] r. wskazano, że "według oceny komisji wymierzenie najwyższej kary dyscyplinarnej obwinionemu jest nieuzasadnione". Podkreślał, że przy ponownym rozpatrywaniu sprawy nie ustalono żadnych nowych okoliczności sprawy, a zgodnie ze wskazaniem wyższego przełożonego dyscyplinarnego nastąpiło uchylenie w całości jednego ze stawianych mu zarzutów.
Ponadto wskazywał, że organ I instancji nie wziął pod uwagę jego zachowania przed jak i po popełnieniu przewinienia uznając, że jest to zbyt krótki okres, gdy tymczasem pełni on służbę już 7 miesięcy. Został przyjęty po zajęciu pierwszego miejsca na liście rankingowej w naborze ze stycznia 2013 r. Starannie przygotowywał się do tego naboru, ma ukończone wyższe studia na Wydziale Prawa i Administracji UŁ, a służba w Policji była jego zawodowym marzeniem. Podczas 3- miesięcznego pobytu w Centrum Szkolenia Policji należał do grona wyróżniających się słuchaczy . W piątek 22 marca 2013 r. zdał jeden z najtrudniejszych egzaminów na ocenę b. dobrą i już w drodze powrotnej z L. do Ł. pił z kolegami piwo ciesząc się z zaliczonego egzaminu. Alkohol spożywał też w sobotę do późnych godzin oraz niedzielę do obiadu piwo , a wieczorem powrócił do L., choć przepustkę miał do 25 marca 2013 r. godz. 6.00 rano. Nie spożywał alkoholu w czasie bezpośrednio poprzedzającym powrót do CSP, ani na terenie Centrum. Odczuwał ogólne zmęczenie spowodowane małą ilością snu, nie odczuwał utrzymywania się w organizmie stężenia alkoholu i nie sądził aby ktokolwiek mógł to zauważyć. Nikt też nie zwrócił mu na to uwagi, a on sam zachowywał się normalnie.
W jego ocenie okolicznością łagodzącą może być to, że do popełnienia przewinienia dyscyplinarnego doszło w trakcie obowiązywania przepustki, w dniu wolnym od zajęć, a on nie wykonywał żadnych czynności służbowych pod wpływem alkoholu. Nie zmienia to kwalifikacji samego czynu, ale powinno mieć wpływ na ustalenie wymiaru kary . Podkreślał, że jego czyn nie wypełnia dyspozycji przepisu art. 132 ust 3 pkt. 3 ustawy , który stanowi, że naruszeniem dyscypliny służbowej jest w szczególności "stawienie się do służby w stanie po użyciu alkoholu lub podobnie działającego środka oraz spożywanie alkoholu lub podobnie działającego środka w czasie służby albo w obiektach lub na terenach zajmowanych przez Policję". Stan po spożyciu alkoholu w jego przypadku jest znamieniem czynu i nie może powodować zaostrzenia kary na podstawie art. 134h ust. 2 pkt 1 ustawy.
Na wymiar kary może mieć również znaczenie fakt, że skutki jego nagannego czynu nie miały żadnego znaczenia dla służby, czy realizacji zadań Policji. Zajście miało miejsce na zamkniętym terenie, czyn nie ma znamion czynu karalnego , nie mógł więc naruszyć dobrego imienia Policji. Zanim wszczęto postępowanie dyscyplinarne poinformował o zdarzeniu przełożonego dyscyplinarnego. Podkreślił, że obecnie swoje obowiązki służbowe wykonuje rzetelnie i nie powinno być do niego żadnych zastrzeżeń. Prosił aby to incydentalne przewinienie dyscyplinarne nie przekreślało możliwości jego pracy w Policji .
Po wniesieniu odwołania, na wniosek Komisji powołanej przez Komendanta Wojewódzkiego Policji do zbadania zaskarżonego orzeczenia przesłuchano ponownie świadków post. M. Ż. i post. M.K..
Następnie Komisja przedstawiła Komendantowi Wojewódzkiemu Policji w Ł. sprawozdanie z badania zasadności odwołania od orzeczenia KMP w Ł., wnioskując o wymierzenie obwinionemu kary ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku ( k-105-108 akt adm)
W dniu [...] r. Komendant Wojewódzki Policji w Ł. orzeczeniem nr [...] utrzymał w mocy orzeczenie organu I instancji.
Organ odwoławczy ponownie przeanalizował wszystkie okoliczności zdarzenia i przebieg całego postępowania dyscyplinarnego.
Komendant Wojewódzki Policji w Ł. stwierdził, że zgodnie z art. 132 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji – policjant odpowiada dyscyplinarnie za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej.
Zgodnie z art. 135e ust. 1 – rzecznik dyscyplinarny zbiera materiał dowodowy i podejmuje czynności niezbędne do wyjaśnienia sprawy. W szczególności przesłuchuje świadków obwinionego, przyjmuje od niego wyjaśnienia, dokonuje oględzin. Z czynności tych sporządza protokół .
W myśl art. 135g ust. 1 i 2 ustawy – przełożony i rzecznik dyscyplinarny są obowiązani badać oraz uwzględniać okoliczności przemawiające zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść obwinionego. Obwinionego uważa się za niewinnego dopóki wina jego nie zostanie udowodniona i stwierdzona prawomocnym orzeczeniem. Niedające się usunąć wątpliwości rozstrzyga się na korzyść obwinionego.
Organ odwoławczy uznał, że zebrany materiał dowodowy jednoznacznie potwierdza fakt znajdowania się przez obwinionego w stanie nietrzeźwości, w trakcie pobytu na terenie CSP w L. pomiędzy 23.45 w dniu 24 marca 2013 r. a 13.45 w dniu 25 marca 2013 r. Obwiniony w trakcie powrotu z przepustki był w stanie po spożyciu alkoholu i miał tego świadomość. Komendant Wojewódzki Policji stwierdził, że organ I instancji prawidłowo uznał, że obwiniony spożywając w dużych ilościach alkohol i mając świadomość, że będzie wracał do CSP w L. , godził się na fakt, że znajduje się w stanie nietrzeźwości i może naruszyć przepis § 9 pkt 2 decyzji nr [...] Komendanta CSP. Obwiniony powinien wziąć pod uwagę, że proces metabolizacji alkoholu w organizmie wymaga czasu. Nie stanowi okoliczności łagodzącej fakt, iż w przeświadczeniu obwinionego jego organizm funkcjonował poprawnie. Powinien on podjąć odpowiednie środki zmierzające do ustalenia swojego stanu trzeźwości. Tym samym organ odwoławczy ocenił, że prawidłowo przyjęto popełnienie przewinienia dyscyplinarnego przez obwinionego z winy umyślnej.
Wyższy przełożony dyscyplinarny stwierdził, że ciężar gatunkowy przewinienia jest wysoki i świadczy o rażącym naruszeniu dyscypliny służbowej i świadczy o niedochowaniu złożonego ślubowania ( rota ślubowania zawarta jest w art. 27 ust. 1 ustawy ). Fakt uzyskania dobrych wyników w procesie rekrutacji nie może mieć wpływu na negatywną ocenę czynu, jakiego dopuścił się obwiany. W ocenie organu swoim zachowaniem M.Z. zaprzepaścił swój dorobek. Od policjantów, jako funkcjonariuszy publicznych wymaga się zachowania szczególnej dyscypliny i daleko idącej odpowiedzialności, aby mogli właściwie realizować swoje obowiązki służbowe. Obwiniony dopuszczając się takiego przewinienia dyscyplinarnego nie daje gwarancji przestrzegania zasad dyscypliny służbowej i etyki zawodowej, a jao nowoprzyjęty funkcjonariusz podlega szczególnej ocenie pod kątem przydatności do służby. Organ stwierdził, że zważył na dotychczasową dobrą opinię i wyniki nauczania obwinionego, jego przyznanie się do winy i niewątpliwy żal i obietnicę poprawy. Nie mniej okoliczności te nie mogą wpłynąć na złagodzenie kary. Wskazał też, że gradacja kar jest swego rodzaju stopniowaniem środków, jakie mogą być zastosowywane. Wybór kary został pozostawiony uznaniu właściwego organu. Z tego względu Komendant Wojewódzki Policji w Ł. uznał, że wymierzona jest współmierna do popełnionego przewinienia dyscyplinarnego.
W skardze skierowanej do sądu administracyjnego M. Z. wnosił o przywrócenie do służby i zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego tj.:
- art. 132 a § 2 ustawy o policji poprzez przyjęcie, że czyn skarżącego jest popełniony z winy umyślnej;
- art. 134h ust. 1,2 i 3 ustawy o Policji poprzez uznanie, że orzeczona kara jest adekwatna i współmierna do zawinionego przewinienia ( ponieważ w sposób obiektywny nie jest);
- art. 139q ust. 1 ustawy o Policji przez kompletne nieuwzględnienie okoliczności przemawiających na korzyść obwinionego, wybiórcze i nieobiektywne zebranie materiału , bez uwzględnienia okoliczności przemawiających na jego korzyść;
- art. 135 a ust. 2 w związku z art. 135b ust. 1 pkt 3 poprzez zbyt późne wyłączenie rzecznika dyscyplinarnego;
- art. 135 m poprzez przekroczenie wydania terminu orzeczenia .
Zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego tj. art. 7 i 77 K.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy
Organ wnosił o oddalenie skargi
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje;
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy).
Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Przeprowadzona przez Sąd w niniejszej sprawie kontrola zaskarżonego aktu administracyjnego we wskazanym wyżej aspekcie wykazała, że zaskarżone orzeczenie zostało wydane z naruszeniem prawa w stopniu obligującym do jego wyeliminowania z obrotu prawnego.
Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tj. Dz. U. z 2007 Nr 43, poz. 277 ze zm.).
Sposób i tryb prowadzenia postępowania dyscyplinarnego przeciwko funkcjonariuszom Policji reguluje rozdział 10 powołanej ustawy. Postępowanie dyscyplinarne policjantów jest odrębnym postępowaniem w stosunku do postępowania karnego.
Zgodnie z art. 132 ust. 1 ustawy o Policji - policjant odpowiada dyscyplinarnie za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej. Naruszenie dyscypliny służbowej stanowi czyn policjanta polegający na zawinionym przekroczeniu uprawnień lub niewykonaniu obowiązków wynikających z przepisów prawa lub rozkazów i poleceń wydanych przez przełożonych uprawnionych na podstawie tych przepisów (art. 132 ust. 2 ustawy). Jak stanowi art. 132 ust. 3 ustawy naruszeniem dyscypliny służbowej jest w szczególności: ( pkt 3 ) niedopełnienie obowiązków służbowych albo przekroczenie uprawnień określonych w przepisach prawa.
W świetle postanowień art. 132a ustawy o Policji, przewinienie dyscyplinarne jest zawinione wtedy, gdy policjant: 1) ma zamiar jego popełnienia, to jest chce je popełnić albo przewidując możliwość jego popełnienia, na to się godzi; 2) nie mając zamiaru jego popełnienia, popełnia je jednak na skutek niezachowania ostrożności wymaganej w danych okolicznościach, mimo że możliwość taką przewidywał albo mógł i powinien przewidzieć.
W rozpatrywanej sprawie w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia nie budzi wątpliwości ani fakt popełnienia zarzucanego skarżącemu przewinienia dyscyplinarnego, ani okoliczności jego popełnienia. Także we wniesionej skardze, a wcześniej odwołaniu skarżący kwestionuje przede wszystkim wymiar kary podnosząc jej niewspółmierność w stosunku do popełnionego przewinienia.
Jak wynika z treści zacytowanego wyżej art.. 132a ustawy o Policji, wina określona w powołanym przepisie związana jest zarówno z umyślnym, jak i nieumyślnym przewinieniem dyscyplinarnym. Stopień winy powinien mieć wpływ na wymiar kary, albowiem zgodnie z art. 134h ust. 1 ustawy o Policji, wymierzona kara powinna być współmierna do popełnionego przewinienia dyscyplinarnego i stopnia zawinienia, w szczególności powinna uwzględniać okoliczności popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, jego skutki, w tym następstwa dla służby, rodzaj i stopień naruszenia ciążących na obwinionym obowiązków, pobudki działania, zachowanie obwinionego przed popełnieniem przewinienia dyscyplinarnego i po jego popełnieniu oraz dotychczasowy przebieg służby.
Zauważyć też należy, iż stosownie do art. 135g ust. 1 powołanej ustawy pragmatycznej, przełożony dyscyplinarny i rzecznik dyscyplinarny są obowiązani badać oraz uwzględniać okoliczności przemawiające zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść obwinionego. Obwinionego uważa się za niewinnego, dopóki wina jego nie zostanie udowodniona i stwierdzona prawomocnym orzeczeniem. Niedające się usunąć wątpliwości rozstrzyga się na korzyść obwinionego (ust. 2 ww. artykułu).
Przechodząc na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, iż skarżącego uznano za winnego umyślnego popełnienia przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej, w ten sposób, że przebywał na terenie Centrum Szkolenia Policji w L. w stanie nietrzeźwości i w ten sposób nie dopełnił ciążącego na min obowiązku służbowego wynikającego z § 9 pkt 2 decyzji nr [...] Komendanta Centrum Szkolenia Policji tj . o czyn z art. 132 ust. 1,2,3 pkt 3 ustawy o Policji w zw. z § 14 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnai 19 czerwca 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków odbywania szkoleń zawodowych oraz doskonalenia zawodowego w Policji (Dz. U. Nr 126, poz. 877, z późn. zm.).
W świetle bezspornych okoliczności faktycznych należy zgodzić się z oceną Komendanta Wojewódzkiego Policji, że skarżący pełnił zarzucane mu przewinienie służbowe z winy umyślnej w zamiarze ewentualnym Spożywając alkohol w dużych ilościach w nocy z soboty na niedzielę, a następnie, jak zeznał, piwo do obiadu w niedzielę i mając świadomość, że już w niedzielę wieczorem wróci do Centrum Szkolenia Policji, godził się na to, że znajdzie się na terenie Centrum w stanie nietrzeźwym, choć wiedział, że zabrania tego decyzja w sprawie zasad pobytu słuchaczy, z którą się zapoznał i której miał obowiązek przestrzegać. W tym więc zakresie podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 132a § 2 ustawy o Policji nie jest uzasadniony. Oczekiwanie aby organ w postępowaniu dyscyplinarnym dokładnie ustalał kiedy skarżący i w jakich ilościach spożywał alkohol nie znajduje żadnego uzasadnienia, skoro bezsprzeczny jest fakt, że na terenie Centrum Szkolenia Policji skarżący znajdował się jeszcze pod wpływem alkoholu. Skarżący miał świadomość, że spożywał przez dłuższy czas znaczne ilości alkoholu więc musiał też swoją świadomością obejmować taką możliwość, że w chwili przyjazdu do Centrum alkohol ma jeszcze w swoim organizmie. Przewidując taką możliwość i godząc się na to, że taka sytuacja może mieć miejsce wypełnił przesłanki z art. 132a pkt 1 ustawy.
W art. 134 ustawy określone zostały kary dyscyplinarne. Zgodnie z tym przepisem karami dyscyplinarnymi są:
1) nagana;
2) zakaz opuszczania wyznaczonego miejsca przebywania;
3) ostrzeżenie o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku;
4) wyznaczenie na niższe stanowisko służbowe;
5) obniżenie stopnia;
6) wydalenie ze służby.
Przedstawiona w powyższym przepisie gradacja kar jest swego rodzaju stopniowaniem środków jakie mogą być zastosowane w konkretnej sprawie. Ustawodawca nie określił jednak jakiemu przewinieniu służbowemu odpowiada każdy z nich. Pozostawił to do uznania właściwego organu. Kontrola uznaniowości w tym zakresie sprowadza się w istocie do oceny, czy organ badał sprawę w zakresie dyrektyw ustawowych, jak również czy zebrał i rozważył cały materiał dowodowy, oraz czy uwzględnił i rozważył wszystkie okoliczności mogące mieć wpływ na rozmiar kary.
W pełni należy zgodzić się z surową oceną zachowania skarżącego dokonaną przez Komendanta Miejskiego Policji w Ł. i podtrzymaną przez Komendanta Wojewódzkiego. Nie ulega najmniejszej wątpliwości, że ciężar popełnionego przewinienia dyscyplinarnego jest wysoki i świadczy o rażącym naruszeniu dyscypliny służbowej już w początkowym okresie służby. Zachowanie takie musiało spotkać się ze zdecydowaną reakcją przełożonych. Tak jak trafnie podkreślono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji od policjanta wymaga się stawania w obronie porządku publicznego, co oznacza konieczność wykazywania się rozwagą i odpowiedzialnością oraz umiejętnością właściwego zachowania, także w sytuacjach życia codziennego.
W ocenie Sądu, stanowisko organów co do zasady jest więc prawidłowe, ale wątpliwości budzi rozważenie okoliczności wpływających na wymiar zastosowanej kary. Organ odwoławczy uznał bowiem, że rodzaj przewinienia dyscyplinarnego popełnionego przez skarżącego powoduje, że nie daje on gwarancji przestrzegania przez niego przepisów prawa. Powyższe zaś uzasadnia zastosowanie kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby. Wniosek ten w ocenie Sądu jest, w świetle okoliczności sprawy zbyt daleko idący, a jego uzasadnienie nie jest w pełni przekonujące. Dlatego organ winien ponownie rozważyć wszystkie okoliczności mogące mieć wpływ na wybór zastosowanej wobec skarżącego kary. Wymierzenie w postępowaniu dyscyplinarnym kary wydalenia ze służby, jako kary najsurowszej, musi być - zdaniem Sądu – poprzedzone bardziej wnikliwą i obiektywną oceną. Aby nie można było postawić zarzutu dowolności, co do zastosowanej sankcji.
W art. 134h ust. 2 wymienione zostały okoliczności popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, które mają wpływ na zaostrzenie wymiaru kary:
1/ działanie z motywacji zasługującej na szczególne potępienie albo w stanie po użyciu alkoholu lub innego podobnie działającego środka ;
2/ popełnienie przewinienia dyscyplinarnego przez policjanta przed zatarciem wymierzonej mu kary dyscyplinarnej;
3/ poważne skutki przewinienia dyscyplinarnego, zwłaszcza istotne zakłócenie realizacji zadań Policji lub naruszenie dobrego imienia Policji;
4/ działanie w obecności podwładnego, wspólnie z nim lub na jego szkodę.
W świetle bezspornych okoliczności sprawy należy uznać, że żadna z przesłanek wpływających na zaostrzenie wymiaru kary nie zachodzi w tej sprawie. Organ I instancji orzekając karę dyscyplinarną "wydalenie ze służby" uznał, że taką okolicznością wpływającą na zaostrzenie wymiaru kary jest działanie w stanie po użyciu alkoholu. Nie jest to stanowisko prawidłowe, przebywanie na terenie Centrum Szkolenia Policji w stanie nietrzeźwym stanowi znamię czynu zarzuconego skarżącemu, nie może więc niejako po raz drugi wpływać na zaostrzenie wymiaru kary. Organ odwoławczy rozpoznając odwołanie skarżącego i analizując okoliczności wpływające na wymiar kary wprawdzie nie podnosi już takiego argumentu, ale rodzaju zastosowanej sankcji nie zmienia.
Z kolei w art. 134h ust. 3 o Policji wskazano okoliczności popełnienia przewinienia mające wpływ na złagodzenie wymiaru kary:
1/ nieumyślność jego popełnienia;
2/ podjęcie przez policjanta starań o zmniejszenie jego skutków;
3/ brak należytego doświadczenia zawodowego lub dostatecznych umiejętności zawodowych;
4/ dobrowolne poinformowanie przełożonego dyscyplinarnego o popełnieniu przewinienia dyscyplinarnego przed wszczęciem postępowania dyscyplinarnego.
W rozpatrywanej sprawie skarżący podnosi, że poinformował przełożonego dyscyplinarnego o zdarzeniu. Organ powinien więc odnieść się do tej kwestii i ocenić, czy może ją uwzględnić jako okoliczność łagodzącą. Organ powinien także wyjaśnić dlaczego mimo iż przy ponownym rozpatrywaniu sprawy zrezygnowano z jednego ze stawianych skarżącemu zarzutów, nie miało to wpływu na rodzaj zastosowanej kary. Należy także zgodzić się z zarzutem skargi, że organ nie wziął pod uwagę opinii bezpośrednich przełożonych o zachowaniu skarżącego przed popełnieniem przewinienia oraz po jego powrocie do pełnienia obowiązków służbowych. Okoliczność, że skarżący popełnił przewinienie dyscyplinarne na początku służby Policji nie zwalnia organu przy określaniu wymiaru kary od wzięcia pod uwagę zachowania obwinionego przed popełnieniem przewinienia dyscyplinarnego i po jego popełnieniu oraz dotychczasowego przebiegu służby. Fakt, że okres służby w Policji jest krótki jest tylko jedną z okoliczności podlegających ocenie. Art. 134h ust. 1 nakazuje bezwarunkowo uwzględnić te okoliczności i ocenić przy wymierzaniu kary.
Organ powinien także w sposób bardziej wnikliwy dokonać oceny skutków przewinienia i jego następstw dla służby. Nie ulega wątpliwości, że z jednej strony powinien mieć na uwadze, ze zdarzenie miało miejsce w czasie wolnym od zajęć służbowych i z okoliczności sprawy nie wynika aby wywołało jakiekolwiek poważne skutki, zwłaszcza nie nastąpiło naruszenie dobrego imienia Policji (art. 134 ust. 2 pkt 3 ustawy). Z drugiej oczywiste jest, że jakiekolwiek pobłażanie tego typu zdarzeniom nie powinno mieć miejsca.
Kara wymierzana funkcjonariuszowi spełnia oczywiście różne cele, ale organ dokonując wyboru kary powinien mieć na uwadze aby przede wszystkim była ona adekwatna do popełnionego przewinienia. Rozważania, z których będzie wynikać, ze organ wziął pod uwagę wszystkie powyższe okoliczności powinny być zawarte w uzasadnieniu orzeczenia.
W ocenie sądu nie są uzasadnione zarzuty naruszenia 135 a ust. 2 w zw z art. 135 b ust. 1 pkt 3 ustawy i art. 135 m. ustawy. Sąd nie dopatrzył się takich okoliczności ,które mogłyby wskazywać na to, że wyłączenie rzecznika dyscyplinarnego wobec zmiany właściwości przełożonego dyscyplinarnego i przejęcia postępowania dyscyplinarnego przez nowego przełożonego dyscyplinarnego miało wpływ na wynik sprawy . Okoliczności takich nie wskazuje także skarżący. Przekroczenie zaś terminu wydania orzeczenia również nie dawałoby podstaw do uwzględnienia skargi, gdyż termin taki jest terminem instrukcyjnym.
Za nieuzasadniony Sąd uznał zarzut naruszenia art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 107 § 1 k.p.a. Zagadnienie odpowiedzialności dyscyplinarnej funkcjonariuszy Policji regulują kompleksowo- art.132 -144a w rozdziale 10 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji. W ocenie Sądu, organy orzekające w niniejszej sprawie nie naruszyły przepisów dotyczących procedury przeprowadzenia postępowania dyscyplinarnego.
Z powyższych względów uznając za uzasadniony zarzut naruszenia przez organ odwoławczy art. 134h ust. 1, 2 i 3 ustawy o Policji i uznając, że naruszenie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c p.p.s.a. orzekł jak sentencji .
e.o.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło