III SA/Łd 128/23
WyrokWSA w Łodzi2023-06-22
Skład orzekający: Janusz Nowacki, Monika Krzyżaniak, Krzysztof Szczygielski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie organu o odmowie przywrócenia terminu do uzupełnienia braku formalnego odwołania jest zasadne, jeśli wezwanie do uzupełnienia braków nie było sformułowane w sposób jasny i precyzyjny, a strona podjęła działania zmierzające do ich usunięcia?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, wzywając stronę do uzupełnienia braków formalnych pisma, musi sformułować wezwanie w sposób jasny i niedwuznaczny, aby strona nie miała wątpliwości co do przedmiotu wezwania i grożących konsekwencji. Jeśli wezwanie jest nieprecyzyjne, a strona podjęła działania zmierzające do usunięcia braków w sposób, który w jej ocenie odpowiada wezwaniu, nie można z tego wyprowadzać dla niej niekorzystnych skutków prawnych, a tym samym odmówić przywrócenia terminu.Stan faktyczny
Skarżący S.S. wniósł odwołanie od decyzji Wójta Gminy Ł. w sprawie wymeldowania. Pełnomocnik skarżącego dołączył do odwołania pełnomocnictwo substytucyjne. Wojewoda Łódzki wezwał pełnomocnika do uzupełnienia braku formalnego poprzez przedłożenie pełnomocnictwa udzielonego przez osobę uprawnioną do jego udzielenia, wskazując, że samo pełnomocnictwo substytucyjne nie jest wystarczające. Pełnomocnik przesłał pełnomocnictwo udzielone J. O. przez S. S. Wojewoda uznał to za niewystarczające i pozostawił odwołanie bez rozpoznania. Następnie Wojewoda odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych, uznając, że strona nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu. Skarżący zarzucił organowi naruszenie przepisów postępowania, w tym niejasne wezwanie do uzupełnienia braków.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Wojewody Łódzkiego i zasądził od Wojewody na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 22 czerwca 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Janusz Nowacki Sędziowie: Sędzia WSA Monika Krzyżaniak (spr.) Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski po rozpoznaniu w dniu 22 czerwca 2023 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi S. S. na postanowienie Wojewody Łódzkiego z dnia 30 stycznia 2023 roku nr SO-II.621.108.2022 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do uzupełnienia braku formalnego odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Wojewody Łódzkiego na rzecz skarżącego S. S. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Postanowieniem z 30 stycznia 2023 r., numer SO-II.621.108.2022, wydanym na podstawie art. 59 § 1 w związku z art. 58 § 1 oraz w zw. z art. 64 § 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2000 ze zm.; dalej: "k.p.a."), Wojewoda Łódzki odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia braku formalnego odwołania od decyzji Wójta Gminy Ł. nr USC.5343.2.2022 z 7 października 2022 r. w sprawie wymeldowania S. S. z pobytu stałego w miejscowości W. 87 gmina Ł..
Rozstrzygnięcie podjęte zostało w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i rozważania prawne:
W dniu 3 listopada 2022 r. S. S. - zastępowany przez radcę prawnego J.K. - wniósł odwołanie od decyzji Wójta Gminy Ł. z 7 października 2022 r. w sprawie wymeldowania z pobytu stałego w miejscowości W. 87 gmina Ł.. Do odwołania załączona została uwierzytelniona kopia pełnomocnictwa substytucyjnego udzielonego radcy prawnemu przez J. O. do reprezentowania J. O. w charakterze pełnomocnika w sprawie postępowania dotyczącego wymeldowania S. S. spod adresu W. 87, gmina Ł. (...) - w postępowaniu administracyjnym i sądach administracyjnym we wszystkich instancjach wraz z prawem udzielania substytucji.
Pismem z 28 listopada 2022 r. Wojewoda Łódzki, działając na podstawie art. 64 § 2 k.p.a., wezwał pełnomocnika do usunięcia braku formalnego odwołania poprzez nadesłanie pełnomocnictwa udzielonego przez osobę uprawnioną do jego udzielenia w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania. W wezwaniu organ poinformował, że zgodnie z art. 106 k.c. pełnomocnik może ustanowić dla mocodawcy innych pełnomocników tylko wtedy, gdy umocowanie takie wynika z treści pełnomocnictwa, z ustawy lub ze stosunku prawnego będącego podstawą pełnomocnictwa. Wskazał, iż "w przypadku pełnomocnika substytucyjnego przedstawienie jedynie dokumentu pełnomocnictwa substytucyjnego, a więc zawierającego oświadczenie pełnomocnika "podstawowego", nie jest wystarczające do wykazania prawa substytuta do działania bezpośrednio w imieniu strony. Jego umocowanie do reprezentacji strony (a także jego zakres) zawsze bowiem uzależnione jest od istnienia więzi między pełnomocnikiem "podstawowym" a mocodawcą. Pełnomocnik substytucyjny winiec zatem przedłożyć, oprócz dokumentu pełnomocnictwa substytucyjnego, również dokument pełnomocnictwa dla pełnomocnika, który udzielił pełnomocnictwa substytucyjnego".
Z załączonego do akt pełnomocnictwa zdaniem organu umocowanie takie nie wynika.
W dniu 6 grudnia 2022 r. pełnomocnik S.S. – J. O. przesłał organowi odpis pełnomocnictwa notarialnego z 7 maja 2021 r. Rep. [...] udzielonego przez S. S. (przebywającego w areszcie) pani J. O., tj. dokument pełnomocnictwa dla pełnomocnika, który udzielił pełnomocnictwa substytucyjnego.
Pismem z dnia 20 grudnia 2022 r. Wojewoda Łódzki zawiadomił r. pr. J.K., iż wniesione przez niego odwołanie od decyzji Wójta Gminy Ł. nr USC.5343.2.2022 z dnia 7 października 2022 r. w sprawie wymeldowania S. S. z pobytu stałego w miejscowości W. 87 gmina Ł., na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. zostaje pozostawione bez rozpoznania. Organ podniósł w treści pisma, iż wezwanie do uzupełnienia braku formalnego odwołania zostało skutecznie doręczone pełnomocnikowi w dniu 5 grudnia 2022 r., za pośrednictwem operatora pocztowego. W dniu 9 grudnia 2022 r. do Łódzkiego Urzędu Wojewódzkiego w Łodzi wpłynęła odpowiedź na powyższe wezwanie, przekazująca kopię pełnomocnictwa udzielonego przez S. S. J. O. , tożsamą z kopią pełnomocnictwa znajdującego się w aktach postępowania ewidencyjnego. W ocenie organu pełnomocnictwo to nie daje umocowania dla p. J. O. do ustanawiania pełnomocnictwa substytucyjnego. Wojewoda Łódzki podniósł, iż wobec bezskutecznego upływu czternastodniowego terminu na uzupełnienie właściwego pełnomocnictwa podanie zostało pozostawione bez rozpoznania.
W dniu 23 stycznia 2023 r. pełnomocnik strony złożył wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego odwołania od decyzji Wójta Gminy Ł. w sprawie wymeldowania S. S.. Do wniosku o przywrócenie terminu załączono uwierzytelnioną kopię pełnomocnictwa udzielonego w dniu 10 stycznia 2023 r. radcy prawnemu J. K. przez S. S. do reprezentowania go w sprawie toczącego się postępowania o wymeldowaniu. W uzasadnieniu wniosku podniesiono, iż w piśmie z 20 grudnia 2022 roku (otrzymanym 30 grudnia 2022 r.) organ wskazał, iż przesłane pełnomocnictwo notarialne nie pozwalało J. O. na udzielenie pełnomocnictwa substytucyjnego, a tym samym z uwagi na nieuzupełnienie braków formalnych w terminie, odwołanie zostało pozostawione bez rozpoznania. Po zaistnieniu powyższych okoliczności pełnomocnik podjął czynności zmierzające do uzyskania pełnomocnictwa od odwołującego S. S., co z uwagi na fakt pozostawania przez niego w Areszcie Śledczym w Ł. oraz limit wizyt w miesiącu, było utrudnione. Wysłany został stosowny list do osadzonego z prośbą o podpisanie i odesłanie pełnomocnictwa i pełnomocnik otrzymał dokument pełnomocnictwa w dniu 18 stycznia 2023 roku - na dowód czego przedłożył w załączeniu kserokopię koperty otrzymanego listu z pełnomocnictwem wraz ze stemplem daty nadania 12 styczeń 2023 r. List ten otrzymał w dniu 18 stycznia 2023 roku.
Z uwagi na powyższe, zdaniem wnioskodawcy, uchybienie terminowi nastąpiło bez winy strony, która nie mogła wcześniej udzielić stosownego pełnomocnictwa z uwagi na pobyt w zakładzie karnym - czas oczekiwania wydłużył także okres świąteczny. Podkreślono jednocześnie, iż wniosek o przywrócenie terminu wnoszony jest w terminie 7 dni od ustania w/w przyczyny, bowiem pełnomocnik otrzymał pełnomocnictwo dające mu umocowanie do wniesienia odwołania w sprawie dopiero 18 stycznia 2023 r.
W dniu 30 stycznia 2022 r. Wojewoda Łódzki wydał zaskarżone postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do uzupełnienia braku formalnego odwołania od decyzji Wójta Gminy Ł. nr USC.5343.2.2022 z 7 października 2022 r. w sprawie wymeldowania S. S. z pobytu stałego w miejscowości W. 87 gmina Ł.. Przywołując treść art. 58 § 1 i § 2 k.p.a. organ wskazał, że w rozpoznawanej sprawie zasadniczą kwestią jest ustalenie, czy została spełniona podstawowa przesłanka przywrócenia terminu, jaką jest uprawdopodobnienie braku winy w niedochowaniu terminu, polegającej na przejawieniu należytej staranności w dbałości o swoje interesy, znajdującej oparcie na obiektywnych przesłankach wynikających z wniosku o przywrócenie terminu. W ocenie organu, wnioskodawca nie podjął wszelkich możliwych czynności w celu dochowania terminu wskazanego w wezwaniu, co nie pozwala uznać ww. przesłanki za spełnioną. W wystosowanym w niniejszej sprawie do profesjonalnego pełnomocnika w dniu 28 listopada 2022 r. wezwaniu, organ w sposób klarowny i wyczerpujący wskazał jakim brakiem formalnym obarczone jest wniesione odwołanie. Jest zatem zaniedbaniem, iż jak wskazano w uzasadnieniu do wniosku o przywrócenie terminu, czynności zmierzające do uzyskania właściwego pełnomocnictwa od S. S., r. pr. J. K. podjął dopiero po zaistnieniu powyższych okoliczności, a więc nie na skutek wezwania do uzupełnienia braku formalnego z 28 listopada 2022 r., a dopiero po otrzymaniu pisma z 20 grudnia 2022 r. o pozostawieniu odwołania bez rozpoznania.
Organ nie podzielił podniesionego we wniosku zarzutu, iż dotrzymanie wyznaczonego terminu do uzupełnienia braku formalnego było utrudnione z uwagi na pobyt wymeldowanego w Areszcie Śledczym oraz limit wizyt w miesiącu, w sytuacji gdy pełnomocnictwo zostało zgodnie z dalszymi wyjaśnieniami przekazane J. K. drogą pocztową. Ponadto organ nie podzielił argumentu wnoszącego wniosek, iż uchybienie terminowi spowodowane było wydłużeniem czasu oczekiwania z uwagi na okres świąteczny, gdyż wezwanie do uzupełnienia braku doręczone zostało na początku grudnia, znacznie przed świętami. W ocenie organu, wyznaczony do uzupełnienia braku formalnego termin nie był niemożliwy do realizacji, a okoliczność nie została podważona we wniosku o przywrócenie terminu oraz nie uprawdopodobniono, iż niedochowanie terminu nastąpiło z przyczyn niezależnych i niemożliwych do przezwyciężenia przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Wnoszący podanie mógł ponadto zwrócić się do organu o wyznaczenie innego terminu, czego jednak nie uczynił - w odpowiedzi na wezwanie składając jedynie pismo z dnia 9 grudnia 2022 r., przesyłające uwierzytelnioną kopię pełnomocnictwa, tożsamą z uwierzytelnioną kopią pełnomocnictwa znajdującą się w aktach sprawy.
Organ nie przychylił się także do podniesionego w piśmie braku winy strony, która nie mogła wcześniej udzielić stosownego pełnomocnictwa z uwagi na pobyt w zakładzie karnym. W sprawie o wymeldowanie z pobytu stałego w miejscowości W. 87 gmina Ł., S. S. reprezentował na podstawie pełnomocnictwa ogólnego pełnomocnik J. O. (pełnomocnictwo udzielone 7 maja 2021 r. Repertorium [...]), odwołanie od decyzji Wójta Gminy Ł., mogło zostać zatem złożone zarówno przez S. S. jak i pełnomocnika J. O. , a ewentualna zmiana lub udzielenie pełnomocnictwa substytucyjnego czy też dodatkowego w związku z zamiarem wniesienia odwołania powinna zostać uprzednio poddana wnikliwej analizie. Sam pobyt strony postępowania meldunkowego w zakładzie karnym nie może skutkować uprzywilejowaniem jej pozycji w prowadzonym postępowaniu administracyjnym, a taka sytuacja niewątpliwie miałaby miejsce gdyby organ postanowił o przywróceniu terminu na uzupełnienie braku formalnego odwołania na podstawie argumentów przedstawionych we wniosku.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi pełnomocnik S. S. zaskarżył powyższe rozstrzygnięcie organu w całości, zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania, tj.:
- art. 58 § 1 i 2 k.p.a. poprzez błędne uznanie, iż odwołujący nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy, polegającej na przejawieniu należytej staranności w dbałości o swoje interesy, znajdującej oparcie na obiektywnych przesłankach wynikających z wniosku o przywrócenie terminu, w sytuacji gdy odwołujący wykazał, że nie było możliwym wcześniej uzupełnienie braków formalnych odwołania od decyzji, nadto pełnomocnik niezwłocznie podjął kroki zmierzające do usunięcia tychże braków, co winno prowadzić do wniosku, iż wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania był w pełni zasadny;
- art. 7 k.p.a. poprzez jego błędną wykładnię i niepodjęcie kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, w szczególności poprzez pominięcie istoty sprawy, jaką jest fakt przebywania odwołującego w zakładzie karnym, co znacznie utrudniało uzyskanie stosownego umocowania, de facto wykazanego przez organ dopiero w toku postępowania w przedmiocie wezwania do uzupełnienia braków formalnych;
- art. 8 k.p.a. poprzez nieodniesienie się w sposób indywidualny do sprawy, z pominięciem istotnej cechy postępowania jaką jest umożliwienie dochodzenia praw zainteresowanemu odwołującemu, w sytuacji gdy nie może on – z uwagi na przebywanie w zakładzie karnym – osobiście dokonywać czynności w postępowaniu, co powoduje odwrotny do zamierzonego w w/w przepisie skutek w postaci utraty zaufania obywateli do organów władzy publicznej.
W uzasadnieniu skargi strona podniosła, iż nie może zgodzić się z organem, że nie zostały przez nią podjęte wszelkie możliwe czynności w celu dochowania terminu wskazanego w wezwaniu, gdyż zdaniem skarżącego wezwanie organu nie było tak klarowne, jak twierdzi sam organ - co skutkowało załączeniem na to wezwanie tego samego pełnomocnictwa, które już znajdowało się w aktach sprawy. Organ nie wskazał bowiem w wezwaniu, że załączony wcześniej przez J. O. akt notarialny jest niewystarczający. Pełnomocnik skarżącego dodał, że gdyby już wtedy wiedział, iż koniecznym jest przedłożenie dodatkowego pełnomocnictwa, to zgodnie ze wskazaniem organu - wystąpiłby z wnioskiem o przedłużenie terminu do uzupełnienia braków formalnych w celu spotkania ze skarżącym i uzyskania umocowania do prowadzenia sprawy. Powyższe działanie organu spowodowało, że dopiero po otrzymaniu pisma o pozostawieniu odwołania bez rozpatrzenia i uzyskaniu wiedzy o konieczności dołączenia do akt innego pełnomocnictwa, pełnomocnik podjął niezbędne czynności w celu uzyskania umocowania wymaganego przez organ.
W oparciu o wskazane zarzuty strona wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia jako wydanego z naruszeniem przepisów prawa oraz o zasądzenie od Wojewody Lubelskiego (powinno być: Wojewody Łódzkiego - przyp. sądu) na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Łódzki wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Przedmiotem kontroli sądu jest postanowienie Wojewody Łódzkiego wydane na podstawie art. 59 § 1 w związku z art. 58 § 1 oraz w zw. z art. 64 § 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2000 ze zm.; dalej: "k.p.a."), o odmowie przywrócenia terminu do uzupełnienia braku formalnego odwołania od decyzji Wójta Gminy Ł. nr USC.5343.2.2022 z 7 października 2022 r. w sprawie wymeldowania S. S. z pobytu stałego w miejscowości W. 87 gmina Ł. z powodu nieuprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu.
Kluczowy w niniejszej sprawie jest więc problem, czy w okresie 14 dni od dnia doręczenia pisma Wojewody Łódzkiego z 28 listopada 2022 r. adresowanego do r. pr. J. K., tj. od 5 grudnia 2022 r. - pełnomocnik skarżącego faktycznie nie uzupełnił braków formalnych odwołania, a jeżeli tak, to przy tym nie uprawdopodobnił, że nie ponosi winy w uchybieniu terminu.
Zgodnie z art. 58 § 1 k.p.a., w razie uchybienia terminowi należy przywrócić go na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni on, że uchybienie nastąpiło bez jego winny. Przytoczony przepis określa zasadę, że przywrócenie uchybionego terminu może nastąpić tylko na wniosek zainteresowanego oraz przesłankę przywrócenia terminu - uprawdopodobnienie braku winy. W literaturze przedmiotu nie budzi wątpliwości, że osoba zainteresowana ma uprawdopodobnić brak swojej winy, czyli powinna - uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna (B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2011, str. 284). Uprawdopodobnienie prowadzi do uzasadnionego przypuszczenia, że zdarzenie rzeczywiście miało miejsce. Jednakże sam fakt występowania w przepisie instytucji uprawdopodobnienia nie zwalnia organu z konieczności podjęcia wszelkich działań, których efektem będzie potwierdzenie przez osobę wnioskującą, wiarygodności okoliczności, na które powołała się podając przyczynę niedopełnienia w terminie określonych czynności procesowych.
Powołanie się przez stronę we wniosku o przywrócenie uchybionemu terminowi na określone okoliczności, nie zwalnia organu z obowiązku badania wniosku o przywrócenie terminu zgodnie z zasadami procedury administracyjnej. Oznacza to, że ocena przesłanek zastosowania w sprawie art. 58 k.p.a. musi odbywać się z odwołaniem do wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności konkretnego przypadku, przy uwzględnieniu wszelkich koniecznych środków dowodowych, z uwzględnieniem słusznego interesu strony, a wszelkie niedające się wyjaśnić okoliczności nie mogą być interpretowane na jej niekorzyść. Zauważyć trzeba, że jedną z naczelnych zasad procedury administracyjnej jest wyrażona w art. 7 k.p.a. zasada prawdy obiektywnej, zgodnie z którą organy administracji publicznej podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Rozwinięciem tej zasady jest art. 77 § 1 k.p.a., zgodnie z którym organ jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Natomiast w myśl art. 80 k.p.a., organ winien dokonać oceny okoliczności na podstawie całokształtu materiału dowodowego. Prowadząc postępowanie w przedmiocie wniosku o przywrócenie terminu należy zatem, stosownie do art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., podejmować działania w celu wyjaśnienia stanu faktycznego istotnego dla podjęcia rozstrzygnięcia i dokonać oceny na podstawie całokształtu wyczerpująco zebranego i rozpatrzonego materiału dowodowego. Badanie okoliczności braku winy zainteresowanego w uchybieniu terminowi powinno być każdorazowo odniesione do indywidualnych, specyficznych dla sprawy uwarunkowań, a samo ustanie przyczyny uchybienia terminu musi mieć charakter realny, a nie tylko potencjalny lub domniemywany. Takich działań, ze strony Wojewody Łódzkiego zabrakło.
Zdaniem sądu organ nie rozważył najistotniejszej w omawianym zakresie kwestii tj. wadliwego i nieprecyzyjnego wezwania przez Wojewodę Łódzkiego o uzupełnienie braków formalnych odwołania skierowanego do pełnomocnika skarżącego. Pismem z 28 listopada 2022 r. Wojewoda Łódzki, działając na podstawie art. 64 § 2 k.p.a., wezwał pełnomocnika do usunięcia braku formalnego odwołania poprzez nadesłanie pełnomocnictwa udzielonego przez osobę uprawnioną do jego udzielenia w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania. W wezwaniu organ wskazał, iż "w przypadku pełnomocnika substytucyjnego przedstawienie jedynie dokumentu pełnomocnictwa substytucyjnego, a więc zawierającego oświadczenie pełnomocnika "podstawowego", nie jest wystarczające do wykazania prawa substytuta do działania bezpośrednio w imieniu strony. Jego umocowanie do reprezentacji strony (a także jego zakres) zawsze bowiem uzależnione jest od istnienia więzi między pełnomocnikiem "podstawowym" a mocodawcą. Pełnomocnik substytucyjny winiec zatem przedłożyć, oprócz dokumentu pełnomocnictwa substytucyjnego, również dokument pełnomocnictwa dla pełnomocnika, który udzielił pełnomocnictwa substytucyjnego".
Należy przy tym podkreślić, iż w analizowanej sprawie pełnomocnik skarżącego, składając odwołanie od decyzji Wójta Gminy Ł. nr USC.5343.2.2022 z 7 października 2022 r., złączył do tego odwołania wyłącznie pełnomocnictwo szczególne z 31.10.2022 r., z treści którego wynika, że J. O. działająca jako pełnomocnik S. S. upoważnia radcę prawnego do reprezentowania w charakterze pełnomocnika w sprawie dotyczącej wymeldowania S. S. spod adresu W. 87 gm. Ł..
Nie ulega również wątpliwości, iż z art. 33 § 3 k.p.a. wynika obowiązek pełnomocnika polegający na dołączeniu do akt sprawy oryginału lub urzędowo poświadczonego odpisu pełnomocnictwa. Zatem ustawodawca zobowiązał pełnomocnika, a nie stronę postępowania do wykazania umocowania do działania w sprawie. W jednolitym orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że nieprzedstawienie organowi dokumentu świadczącego o udzielonym mu pełnomocnictwie wraz ze sporządzonym przez niego odwołaniem jest brakiem formalnym podlegającym uzupełnieniu w trybie określonym w art. 64 § 2 k.p.a.
W rozpoznawanej sprawie, po otrzymaniu w dniu 5 grudnia 2022 r. opisanego wyżej wezwania do uzupełnienia braku formalnego odwołania, pełnomocnik skarżącego pismem nadanym w dniu 6 grudnia 2022 r. przesłał do organu odpis pełnomocnictwa "udzielonego przez osobę uprawnioną do jego udzielenia" tj. dokument pełnomocnictwa (akt notarialny z dnia 7 maja 2021 r. Rep.[...]) udzielonego przez odwołującego S. S. p. J. O., z adnotacją, iż jest to "dokument pełnomocnictwa dla pełnomocnika, który udzielił pełnomocnictwa substytucyjnego". Dodać należy, iż z pełnomocnictwa notarialnego udzielonego J. O. przez S. S. wynika, że została ona umocowana do sprawowania zwykłego zarządu całym majątkiem mocodawcy oraz do "reprezentowania go we wszystkich sprawach osobistych i majątkowych przed wszelkimi organami administracji państwowej i samorządowej, organami skarbowymi, bankami, wspólnotami mieszkaniowymi, administracjami nieruchomości, spółdzielniami mieszkaniowymi, instytucjami ubezpieczeniowymi, Pocztą Polską i innymi doręczycielami, podmiotami dostarczającymi media oraz wszelkimi osobami prawnymi i fizycznymi, w szczególności do składania w jego imieniu i na jego rzecz oświadczeń wiedzy i woli, pism i podań, deklaracji i zeznań podatkowych, odbioru i kwitowania wszelkich dokumentów, korespondencji - w tym przesyłek poleconych, pism urzędowych, a nadto do reprezentowania go przed zakładami opieki zdrowotnej i innymi podmiotami leczniczymi w sprawach związanych z podejmowaniem decyzji dotyczących diagnostyki, wyrażania zgód na leczenie lub zabiegi lecznicze w wypadku niemożności mocodawcę, wglądu do dokumentacji medycznej i jej odbioru oraz do dokonywania wszelkich innych czynności, które dla wykonania niniejszego pełnomocnictwa okażą się konieczne".
Po otrzymaniu korespondencji, która zdaniem strony uzupełniała braki formalne odwołania, Wojewoda Łódzki pismem z dnia 20 grudnia 2022 r. zawiadomił r. pr. J. K., iż wniesione przez niego odwołanie od decyzji Wójta Gminy Ł. z 7 października 2022 r., na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. zostaje pozostawione bez rozpoznania. Organ podniósł w treści pisma, iż do Łódzkiego Urzędu Wojewódzkiego w Łodzi wpłynęła odpowiedź na wezwanie do uzupełnienia braków odwołania, przekazująca kopię pełnomocnictwa udzielonego przez S. S. J. O., tożsama z kopią pełnomocnictwa znajdującego się w aktach postępowania ewidencyjnego. W ocenie organu pełnomocnictwo to nie daje umocowania dla p. J. O. do ustanawiania pełnomocnictwa substytucyjnego. Wojewoda Łódzki podniósł zatem, iż wobec bezskutecznego upływu czternastodniowego terminu na uzupełnienie właściwego pełnomocnictwa podanie zostało pozostawione bez rozpoznania.
Zdaniem sądu takie działanie organu nie może zostać uznane za prawidłowe. Skoro bowiem Wojewoda Łódzki uważał, że przesłane przez pełnomocnika skarżącego i załączone do akt sprawy pełnomocnictwo notarialne udzielone przez S. S. dla p. J.O. nie daje umocowania dla p. J. O. do ustanowienia pełnomocnictwa substytucyjnego dla r. pr. J. K., to winien wyraźnie zaznaczyć swoje stanowisko w wezwaniu z dnia 28 listopada 2022 r. lub też po otrzymaniu pisma z uzupełnieniem braku formalnego odwołania zawierającego akt notarialny Rep. [...], wyjaśnić stronie że taki dokument znajduje się już w aktach sprawy i w ocenie organu nie daje J. O. prawa do ustanowienia substytucji. W wezwaniu z dnia 28 listopada 2022 r. organ wskazał, iż uzupełnienie braku formalnego odwołania ma nastąpić poprzez "nadesłanie pełnomocnictwa udzielonego przez osobę uprawnioną do jego udzielenia" oraz że "pełnomocnik substytucyjny winiec zatem przedłożyć, oprócz dokumentu pełnomocnictwa substytucyjnego, również dokument pełnomocnictwa dla pełnomocnika, który udzielił pełnomocnictwa substytucyjnego". Taki dokument "pełnomocnictwa dla pełnomocnika, który udzielił pełnomocnictwa substytucyjnego" w postaci aktu notarialnego Rep. [...] został przez stronę w terminie zakreślonym w wezwaniu dostarczony, a zatem brak jest podstaw do twierdzenia, iż braki formalne odwołania nie zostały uzupełnione. Skoro uzupełnienie braków przez pełnomocnika skarżącego nastąpiło w sposób odmienny, niż oczekiwał Wojewoda Łódzki, to organ winien dokonać oceny wezwania z dnia 28 listopada 2022 r. pod kątem tego, czy zostało ono sformułowane w sposób precyzyjny, ponieważ w sprawie nie mamy do czynienia z bezczynnością strony i z niewykonaniem wezwania organu przez pełnomocnika, bowiem pełnomocnik już następnego dnia po otrzymaniu pisma z 28 listopada 2022 r. przesłał listem poleconym dokument, który w jego ocenie stanowił odpowiedź na wezwanie organu. Pełnomocnictwo udzielone notarialnie przez S. S. dla p. J. O. zawierało bowiem umocowanie do reprezentowania go we wszystkich sprawach osobistych i majątkowych przed wszelkimi organami administracji państwowej i samorządowej oraz do dokonywania wszelkich innych czynności, które dla wykonania niniejszego pełnomocnictwa okażą się konieczne. Jak zaznaczono wyżej, pełnomocnik skarżącego do odwołania załączył wyłącznie pełnomocnictwo udzielone mu przez J. O., zatem po otrzymaniu wezwania organu do uzupełnienia braku formalnego odwołania, które polegać miało na tym, że "pełnomocnik substytucyjny winiec przedłożyć, oprócz dokumentu pełnomocnictwa substytucyjnego, również dokument pełnomocnictwa dla pełnomocnika, który udzielił pełnomocnictwa substytucyjnego" - radca prawny mógł zasadnie domniemywać, że organ wymaga od niego załączenia do odwołania również pełnomocnictwa udzielonego J. O. przez S. S.. I takie działanie zostało przez pełnomocnika podjęte, gdyż w wyznaczonym terminie organ otrzymał akt notarialny Rep. [...]. Wskazać trzeba, że termin do uzupełnienia braku formalnego odwołania upływał dla strony z dniem 19 grudnia 2022 r., a zatem w sytuacji, gdy już 9 grudnia 2022 r. organ miał świadomość, że strona w odpowiedzi na wezwanie przesłała pełnomocnictwo, jednak takie, które organ posiada już w aktach sprawy i zdaniem organu nie jest wystarczające do udzielenia substytucji przez J. O. - winien niezwłocznie poinformować pełnomocnika skarżącego o tym fakcie. Pełnomocnik skarżącego miałby wtedy możliwość podjęcia niezbędnych działań w celu skutecznego wniesienia odwołania bądź uzupełnienia braków tego odwołania w wyznaczonym terminie.
Tymczasem organ załączył do akt dokumenty przesłane w dniu 6 grudnia 2022 r. przez pełnomocnika skarżącego jako uzupełnienie braku formalnego odwołania i dopiero w dniu 20 grudnia 2022 r. przygotował pismo o pozostawieniu odwołania bez rozpoznania.
Zdaniem sądu, skoro wezwanie do uzupełnienia braku formalnego odwołania nie zostało sformułowane przez organ w sposób, który umożliwiał stronie skarżącej wykonanie tego wezwania w taki sposób, jak oczekiwał tego organ, to w sytuacji, gdy strona reaguje na to wezwanie i przesyła w jej ocenie niezbędne dokumenty w wyznaczonym terminie, brak jest podstaw do pozostawienia odwołania bez rozpatrzenia.
Sąd Najwyższy w postanowieniu z 9 września 1999 r. (III RN 6/99, OSNC 2000, Nr 9, poz. 343), przyjął stanowisko, zgodnie z którym wezwanie do uzupełnienia braków pisma powinno być tak jasne i niedwuznaczne, by u strony, do której zostało skierowane, nie powstała wątpliwość, co do przedmiotu wezwania i rygorów grożących w razie niezastosowania się do jego treści. Jeśli wezwanie do usunięcia braków formalnych pisma budzi wątpliwości, co do treści, to nie można z tego wyprowadzać skutków niekorzystnych dla strony. Zatem niezachowanie wymagań wezwania pozbawia je sankcji. Pogląd ten podzielił NSA w wyroku z 22 kwietnia 2005 r., FSK 1675/04, a także w postanowieniu z 5 września 2006 r., sygn. I FZ 292/06 oraz z 29 listopada 2013 r. sygn. I FSK 2052/13.
Zdaniem sądu, treść wezwania Wojewody Łódzkiego z 28 listopada 2022 r. potwierdza zawarty w skardze zarzut niejasnego i nieprecyzyjnego wezwania strony do uzupełnienia braku formalnego odwołania od decyzji Wójta Gminy Ł. nr USC.5343.2.2022 z 7 października 2022 r. w sprawie wymeldowania S. S. z pobytu stałego. Pismo to zostało sformułowane i przygotowane w sposób niewłaściwy, mogący wprowadzić stronę skarżącą w błąd.
Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę stwierdza wobec powyższego, że nieprecyzyjność wezwania do uzupełnienia braków odwołania nie może prowadzić do niekorzystnych dla strony skutków. Jak już wskazano, wezwanie o uzupełnienie braków formalnych pisma powinno być jednoznaczne i nie budzić wątpliwości. W przedmiotowej sprawie nie można natomiast uznać, by organ należycie sformułował treść wezwania z 28 listopada 2022 r., a zatem brak było podstaw do zastosowania wskazanego w nim rygoru, tj. pozostawienie odwołania z 3 listopada 2022 r. bez rozpoznania.
Cała zatem argumentacja Wojewody Łódzkiego dotycząca winy skarżącego w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków formalnych odwołania, wobec naruszenia przez organ przywołanych wyżej przepisów, jest bezskuteczna. Strona skarżąca nie ponosi winy w uchybieniu terminowi do uzupełnienia braków, skoro z naruszeniem prawa wezwanie do uzupełnienia braków formalnych odwołania nie zostało sformułowane przez organ w sposób jasny i precyzyjny.
Co do zasady jednak, sąd podziela stanowisko organu w zakresie tego, że dołączone do odwołania pełnomocnictwo było niewystarczające do uznania, iż r. pr. J. K. posiada umocowanie do reprezentowania S. S. w postępowaniu administracyjnym dotyczącym wymeldowania z pobytu stałego, zatem samo wezwanie organu do uzupełnienia braków było zasadne.
Mając powyższe na uwadze, sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O zwrocie kosztów postępowania sądowego sąd orzekł w punkcie 2 sentencji wyroku, na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 265 ze zm.). Zasądzona kwota obejmuje zwrot wpisu od skargi (100 zł), wynagrodzenie pełnomocnika będącego radcą prawnym (480 zł) oraz zwrot opłaty skarbowej od pełnomocnictwa (17 zł).
Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ będzie miał na względzie treść niniejszego uzasadnienia i wobec przedłożenia przez stronę pełnomocnictwa udzielonego przez S. S. radcy prawnemu J. K. , dokona merytorycznego rozpoznania odwołania z 3 listopada 2022 r. od decyzji Wójta Gminy Ł. nr USC.5343.2.2022 z 7 października 2022 r. w sprawie wymeldowania S. S. z pobytu stałego w miejscowości W. 87 gmina Ł..
EC
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło