III SA/Łd 1285/15

WyrokWSA w Łodzi2016-03-09

Skład orzekający: Ewa Alberciak, Janusz Nowacki, Krzysztof Szczygielski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków może dokonać zmian w zakresie granic i powierzchni działek na podstawie żądania strony, jeśli spór o te granice nie został rozstrzygnięty w odrębnym postępowaniu (np. rozgraniczeniowym) lub prawomocnym orzeczeniu sądu?
Ratio decidendi
Organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków nie może samodzielnie rozstrzygać sporów o przebieg granic nieruchomości, gdyż postępowanie ewidencyjne ma charakter techniczno-deklaratoryjny i rejestruje jedynie stany prawne ustalone w innym trybie. Zmiany w ewidencji dotyczące granic i powierzchni działek wymagają udokumentowania w postaci prawomocnych orzeczeń sądowych lub ostatecznych decyzji administracyjnych, np. z postępowania rozgraniczeniowego. W przypadku braku takich dokumentów, żądanie strony nie może być uwzględnione.
Stan faktyczny
Skarżący S. S. zakwestionował prace modernizacyjne ewidencji gruntów i budynków z lat 2011-2012, domagając się wprowadzenia zmian w operacie dotyczącym jego działek. Starosta odmówił wprowadzenia zmian, wskazując na trwający od lat 70. spór graniczny. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał decyzję w mocy, podkreślając, że ewidencja rejestruje stany prawne ustalone w innym trybie i nie rozstrzyga sporów o granice. Skarżący w skardze do WSA domagał się wprowadzenia zmian, kwestionując powierzchnie działek i przebieg granic, wskazując na błędy w pomiarach i posługiwanie się przez sąsiadów starym aktem.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 9 marca 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Alberciak (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Janusz Nowacki, Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski, , Protokolant Referent-stażysta Blanka Kuźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 marca 2016 roku sprawy ze skargi S. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków oddala skargę. Decyzją z dnia [...], nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 7b ust.2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz.U. z 2015r., poz. 520) oraz rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2015, poz. 542), po rozpoznaniu odwołania S. S. od decyzji Starosty [...] z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów budynków w zakresie działek położonych o obrębie ewidencyjnym P. jednostce ewidencyjnej W. o nr ewidencyjnych 202/1, 203/1 i 203/2 stanowiących współwłasność S. S. i P. S. oraz działek o nr 218, 1718 i 1845 położonych w obrębie P., stanowiących własność P. S., utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne. W dniu 30 stycznia 2015r. do Urzędu Miejskiego w W. wpłynęło pismo S. S., w którym zakwestionował prace wykonane w latach 2011 - 2012 w trakcie modernizacji ewidencji gruntów i budynków w obrębie P. Pismo to zgodnie z właściwością zostało przekazane do Starosty [...]. W dniu 30 marca 2015r. S. S. złożył do Starosty [...] pismo, w którym w którym ponownie zakwestionował prace wykonane w latach 2011 - 2012 w trakcie modernizacji ewidencji gruntów i budynków w obrębie P. W dniu 25 maja 2015r. Starosta [...] zawiadomił S. S. o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu P., dotyczącego działek o numerach ewidencyjnych: 202/1, 203/1 203/2 stanowiących współwłasność S. S. i P. S. oraz działek nr 218, 1718 i 1845 stanowiących własność P. S. Decyzją z dnia [...] Starosta [...] odmówił wprowadzenia żądanych zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu P. wskazując w uzasadnieniu, że w stosunku do przedmiotowych działek od lat 70-tych toczy się spór graniczny, który powstał jeszcze pomiędzy nieżyjącymi rodzicami S. S. i P. S. – A. i H. S., a zmarłym w roku 2010 sąsiadem – F. S. W związku z trwającym sporem co do przebiegu granic przedmiotowych działek w wyniku modernizacji ewidencji nie zmodyfikowano danych ewidencyjnych, a dokumentów przedstawionych przez wnioskodawcę nie wynikają żadne nowe dane, które organ był zobowiązany uwzględnić. Od powyższej decyzji S. S. złożył odwołanie, w którym wniósł o wprowadzenie zmian do księgi wieczystej, przeprowadzenie postępowania w sprawie, dokończenie prac geodezyjnych, które pominięto i dokonanie podziału działek zgodnie z prawem, tj. według stanu prawnego, jaki istniał po zmarłym ojcu jego matki. W ocenie skarżącego jego sąsiad zawłaszczył część należącej do niego działki siedliskowej (10 arów). [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. utrzymując zaskarżoną decyzje w mocy wskazał, że z analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że w obrębie P. w 1961r. została założona ewidencja gruntów. Z rejestru gruntów wynika, że F. S. posiadał działki o nr 202 o pow. 2,18 ha i nr 219 o pow. 1,83 ha. A. S. była natomiast właścicielem działek o nr 203 o pow. 0,74 ha i nr 218 o pow. 0,59 ha. W 1972r. zostały wydane Akty Własności Ziemi na podstawie których: F. S. (nr [...]) stał się właścicielem działek nr 202, 219, 1230, 1162, 1125, 1061 i 266 o pow. 5,56 ha, natomiast A. S. ([...]) stała się właścicielką działek 203, 218, 1196 i 265 o pow. 1,83 ha. Po wniesieniu odwołania przez H. i A. małż. S., Akt Własności Ziemi został uchylony przez Wojewódzką Komisję ds. Uwłaszczeń w 1979r. i przekazany do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Z uwagi fakt, że stan użytkowania działek o nr 202 i 203 na gruncie różnił się od stanu wykazanego w ewidencji gruntów oraz w Akcie Własności Ziemi dokonano podziału działki o nr 202. W wyniku podziału powstała działka 202/1 o pow. 0,04 ha, którą faktycznie użytkowała A. S. i działka o 202/2 o pow. 2,14 ha będąca w użytkowaniu F. S. Na podstawie wydanego w 1980r. przez Naczelnika Gminy w W. Aktu Własności Ziemi o nr [...] A. S. stała się właścicielem działek o nr 203, 218, 1845, 1718 i 202/1 o pow. 2.01 ha. Od powyższego aktu A. S. złożyła odwołanie, ale Komisja ds. Uwłaszczeń utrzymała w mocy zaskarżony akt. W dniu 30 lipca 1980r. A. i H. małż. S. złożyli do Urzędu Gminy w W. wniosek o dokonanie rozgraniczenia pomiędzy nieruchomościami stanowiącymi ich własność, a nieruchomością stanowiąca własność F. S. Decyzją z dnia [...] listopada 1980r., nr [...] Naczelnik Gminy w W. wszczął postępowanie rozgraniczeniowe. Z załączonej opinii geodety oraz szkicu granicznego wynika, że granica użytkowania pomiędzy działką 202/1 a działką 202/2 w tym czasie przebiegała wzdłuż istniejących budynków i płotów (kolor brązowy na szkicu) - z przebiegiem granicy zgadzał się F. S., natomiast H. S. nie zgadzał się z przebiegiem granicy, uważał, że granica powinna przebiegać wzdłuż linii prostej prostopadłej do drogi po zewnętrznej stronie budynków (kolor czerwony na szkicu). Strony nie zgodziły się na polubowne załatwienie sporu, sprawa została przekazana do sądu. Postanowieniem z dnia 14 czerwca 1982r. sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w P. ustalił przebieg granicy pomiędzy działką 203 stanowiącą własność A. S., a działką 202/2 stanowiącą własność F. S. W powiatowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym brak jest materiałów geodezyjnych dotyczących przedmiotowego rozgraniczenia toczącego się przed sądem. Na podstawie aktu notarialnego z dnia [...] marca 1987r. nr [...] A. S. przekazała całe swoje gospodarstwo na współwłasność synom – S. S. i P. S. W 2012r. S. S. stał się prawnym opiekunem P. S. na podstawie zaświadczenia Sądu Rejonowego w P. z dnia [...] stycznia 2012r. sygn. akt [...]. W latach 2011 - 2012 na terenie obrębu P. została przeprowadzona kompleksowa modernizacja ewidencji gruntów i budynków w trybie art. 24a ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. W wyniku modernizacji, ze względu na przecinającą działki drogę gminną, działka 202/2 otrzymała numery 202/3 i 202/4, natomiast działka 203 otrzymała numery 203/1 i 203/2. Organ odwoławczy podkreślił, że podczas modernizacji ewidencji gruntów i budynków przebieg granic działek ewidencyjnych wykazuje się na podstawie dokumentacji geodezyjnej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, sporządzonej w postępowaniach wymienionych w § 36 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków i tylko w przypadku jeżeli brak jest dokumentacji wymienionej w § 36 lub jeżeli zawarte w niej dane nie są wiarygodne, dane dotyczące przebiegu granic działek ewidencyjnych pozyskuje się w wyniku geodezyjnych pomiarów terenowych poprzedzonych ustaleniem przebiegu tych granic, zgodnie z § 38 i 39 rozporządzenia. W rozpatrywanej sprawie, jak wynika z załączonego protokołu ustalenie przebiegu granic na gruncie dotyczyło między innymi działek o nr 218, 202/1, 203/1 i 203/2 będących współwłasnością S. S., lecz na tak okazane granice właściciel nie zgodził się. W odwołaniu oraz poprzednich pismach skarżący podnosił, że nie zgadza się z powierzchniami swoich działek po modernizacji oraz kwestionował przebieg granicy pomiędzy działkami 202/1 i obecną 202/3 (stary numer 202/2) Z akt sprawy wynika jednak, że powierzchnie działek o nr 202/1 i 203/1, 203/2 i 218 oraz ich granice nie zostały zmienione w trakcie modernizacji, gdyż jak wskazano powyżej strona nie wyraziła zgody na wskazany przebieg granic. Natomiast działki o nr 1718 i 1845 zostały przyjęte zgodnie z operatem scalenia części gruntów obrębu P., zatwierdzonego decyzją [...] z dnia [...] czerwca 1976r. Potwierdzeniem powyższych okoliczności są aktualne wypisy z ewidencji gruntów oraz wypis z 1985r. przesłany przez S. S., z których wynika, iż powierzchnie działek nie uległy zmianie. W przedmiotowej sprawie przebieg granicy między działkami o nr 202/1 i 202/3 jest sporny od lat 70 i był już przedmiotem rozpatrzenia między innymi przez Sąd Rejonowy w P. W ramach przeprowadzonej modernizacji również zostały podjęte próby ustalenia granicy, lecz skarżący nie zgodził się na ich przebieg. Z powyższych względów przebieg przedmiotowej granicy nie został zmodyfikowany, a z dokumentów dostarczonych przez skarżącego nie wynikają żadne nowe dane mogące być podstawą do zmian w ewidencji gruntów i budynków. Odwołując się do treści art. 2 pkt 8 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne organ odwoławczy wyjaśnił, że celem ewidencji gruntów i budynków jest stworzenie jednolitego dla kraju i systematycznie aktualizowanego zbioru informacji o gruntach i budynkach, ich właścicielach oraz innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami. Zapisy w ewidencji mają wyłącznie charakter techniczno-deklaratoryjny. Organy ewidencyjne rejestrują jedynie stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające. Nie mogą natomiast samodzielnie rozstrzygać kwestii uprawnień wnioskodawcy do gruntu lub budynku. Granica nieruchomości wyznacza zasięg przysługiwania do niej prawa własności, dlatego spór o tę granicę jest w istocie sporem o zasięg prawa własności, którego rozstrzygnięcie nie należy do postępowania ewidencyjnego. Postępowanie ewidencyjne służy ewidencji bezspornych danych o gruntach i budynkach i ma charakter informacyjny, a modernizacja ewidencji gruntów nie służy do dokonywania zmian granic nieruchomości. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżący wniósł o nakazanie wprowadzenia zmian w zakresie działki o nr 218 i 203/1 i 202/1 i przeprowadzenie postępowania z udziałem stron. W uzasadnieniu skargi skarżący podał, że zwrócił się do starosty o wprowadzenie wpisu do księgi wieczystej prowadzonej dla działki o nr 218, ponieważ powierzchnia działki nagle zwiększyła się o ponad 2 ary. Wskazał, że osoby, które dokonywały pomiarów zaznaczyły działki wzdłuż drogi wiejskiej, bez naniesienia na nie budynków. Skarżący wskazał, że nie podpisał żadnych dokumentów, ponieważ prace na gruncie nie zostały dokończone. Przedstawiając rys historyczny dotyczący powierzchni i własności przedmiotowych działek wskazał, że nie rozumie dlaczego wyrysy geodezyjne do aktu nie zostały wprowadzone do ewidencji, ponieważ to one obowiązują i zmieniają wielkość działki siedliskowej na 10 arów. Zdaniem skarżącego starosta błędnie interpretuje wielkość siedliska, tj. po krzywiznach, co jest niezgodne z prawem własności. Wskazał, że sąsiedzi do dziś posługują się starym aktem, który jest nieważny. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł., podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył , co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy). Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr z 2012. 270) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Badając legalność zaskarżonej decyzji sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego, bądź procesowego uzasadniającego jej uchylenie. Podstawę prawną rozstrzygnięcia w sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2015 r., poz. 520 ze zm.). Kwestie związane z prowadzeniem ewidencji gruntów reguluje art. 20 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne. Zgodnie z art. 20 ust. 1, ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące: 1) gruntów – ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas bonitacyjnych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty; 2) budynków – ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i ogólnych danych technicznych; 3) lokali – ich położenia, funkcji użytkowych oraz powierzchni użytkowej. Stosownie do treści art. 20 ust. 2 ustawy w ewidencji gruntów i budynków wykazuje się także właścicieli nieruchomości, a w przypadku: a) nieruchomości Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego - oprócz właścicieli inne podmioty, w których władaniu lub gospodarowaniu, w rozumieniu przepisów o gospodarowaniu nieruchomościami Skarbu Państwa, znajdują się te nieruchomości, b) gruntów, dla których ze względu na brak księgi wieczystej, zbioru dokumentów albo innych dokumentów nie można ustalić ich właścicieli - osoby lub inne podmioty, które władają tymi gruntami na zasadach samoistnego posiadania. Według art. 24 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 tej ustawy informacje, o których mowa w art. 20 ust. 1 i ust. 2, zawiera operat ewidencyjny, który składa się m.in. z bazy danych, o której mowa w art. 4 ust. 1a pkt 2, prowadzonej za pomocą systemu teleinformatycznego zapewniającego w szczególności, wizualizację danych w formie rejestrów, kartotek i wykazów oraz mapy ewidencyjnej, a także udostępnianie zainteresowanym wypisów z tych rejestrów, kartotek i wykazów oraz wyrysów z mapy ewidencyjnej oraz zbioru dokumentów uzasadniających wpisy do bazy danych. Istotne znacznie ma także to, że stosownie do treści art. 24 ust. 2a ustawy informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji: 1) z urzędu, jeżeli zmiany tych informacji wynikają z: a) przepisów prawa, b) dokumentów, o których mowa w art. 23 ust. 1-4, c) materiałów zasobu, d) wykrycia błędnych informacji; 2) na wniosek podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1, lub władających gruntami na zasadach samoistnego posiadania. Natomiast w myśl art. 24 ust. 2b aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje: 1) w drodze czynności materialno-technicznej na podstawie: a) przepisów prawa, b) wpisów w księgach wieczystych, c) prawomocnych orzeczeń sądu, a w przypadkach dotyczących europejskiego poświadczenia spadkowego orzeczeń sądu; d) ostatecznych decyzji administracyjnych, e) aktów notarialnych; ea) aktów poświadczenia dziedziczenia oraz europejskich poświadczeń spadkowych; f) zgłoszeń budowy budynku, zawiadomień o zakończeniu budowy budynku oraz zgłoszeń rozbiórki budynku, o których mowa odpowiednio w art. 30, art. 54 oraz art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, oraz zgłoszeń dotyczących zmiany sposobu użytkowania budynku lub jego części, o których mowa w art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, do których właściwy organ nie wniósł sprzeciwu, g) wpisów w innych rejestrach publicznych, h) wniosku zainteresowanego podmiotu ewidencyjnego i wskazanej w tym wniosku dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, jeżeli wnioskowana zmiana obejmuje informacje gromadzone w ewidencji gruntów i budynków dotyczące nieruchomości znajdujących się w wyłącznym władaniu wnioskodawcy albo wnioskodawców; 2) w drodze decyzji administracyjnej - w pozostałych przypadkach. Odmowa aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje w drodze decyzji administracyjnej (art. 24 ust. 2c ustawy). Stosownie do treści art. 22 ust. 1 powołanej ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne, ewidencję gruntów i budynków oraz gleboznawczą klasyfikację gruntów prowadzą starostowie. W świetle powyższego nie może budzić wątpliwości, że organy administracji prawidłowo zastosowały formę rozstrzygnięcia w drodze decyzji administracyjnej, jako w ustawowo domniemanej formie załatwienia sprawy z zakresu administracji publicznej. Procedura aktualizacji ma zatem charakter rejestrowy. Wprowadzane w jej trakcie zmiany są wtórne wobec zdarzeń prawnych, z których wynikają. Jest to zatem procedura sformalizowana w zakresie określenia dokumentów stanowiących podstawę zmienionego wpisu (por. wyrok NSA z 7 maja 2008 r., I OSK 719/07, LEX nr 505313). Postępowanie ewidencyjne jest więc postępowaniem rejestrowym, co oznacza, że nie rozstrzyga sporów o prawa do gruntów, budynków, lokali ani nie nadaje tych praw, rejestruje jedynie stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające. W przypadku regulacji dotyczących ewidencji gruntów chodzi o naniesienie do ewidencji prawidłowych danych o gruntach, budynkach i lokalach, co ma charakter informacyjny. Ewidencja gruntów jest tylko zbiorem informacji wynikających z odpowiedniej dokumentacji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 października 1998 r. sygn. akt II SA 1094/98, LEX nr 41305). W rozpoznawanej sprawie kwestią sporną jest powierzchnia działek ewidencyjnych oznaczonych numerami 218, 201/1 i 203/1, położonymi w obrębie ewidencyjnym P., gmina W. Z akt sprawy wynika, że w latach 2011-2012 przeprowadzona została modernizacja ewidencji gruntów gminy W., obręb P. W wyniku przeprowadzonej modernizacji powierzchnie ww. działek nie uległy zmianie, gdyż skarżący nie wyraził zgody na wskazany przebieg granic. Z akt sprawy wynika także, że postanowieniem z dnia 14 czerwca 1982 r. w sprawie o sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w P. Wydział I Cywilny ustalił przebieg granicy pomiędzy działką 203 stanowiącą własność matki skarżącego –A. S. a działką 202/2 stanowiącą własność F. S. Natomiast skarżący kwestionuje zapisy w ewidencji, podnosząc, że starosta błędnie interpretuje wielkość siedliska, a sąsiedzi posługują się starym aktem, który jest nieważny. Wskazać należy, że przebieg granic działek ewidencyjnych, zgodnie z § 36 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 w sprawie ewidencji gruntów i budynków (j.t. Dz.U. z 2015 r., poz. 542) wykazuje się w ewidencji na podstawie dokumentacji geodezyjnej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, sporządzonej: w postępowaniu rozgraniczeniowym, w celu podziału nieruchomości, w postępowaniu scaleniowym i wymiany gruntów, w postępowaniu dotyczącym scalenia i podziału nieruchomości, na potrzeby postępowania sądowego lub administracyjnego, a następnie wykorzystanej do wydania prawomocnego orzeczenia sądowego lub ostatecznej decyzji administracyjnej, przy zakładaniu, na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów, katastru nieruchomości i ewidencji gruntów i budynków, w wyniku geodezyjnego pomiaru sytuacyjnego istniejących lub wznowionych znaków granicznych albo punktów granicznych. Wprawdzie ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków nakłada na starostę jako organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków (w rozumieniu art. 22 ust. 1 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne) m.in. obowiązek utrzymania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, jednakże w zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi. Regulując zasady prowadzenia ewidencji gruntów i budynków oraz zasady wymiany danych ewidencyjnych, przepisy ustawy i rozporządzenia posługują się kategorią aktualizacji operatu ewidencyjnego poprzez wprowadzanie udokumentowanych zmian do danych ewidencyjnych. Aktualizacja taka, jak wyżej wskazano, nastąpić może z urzędu lub na wniosek. Zgodnie z postanowieniami art. 24 ustawy podstawę wprowadzenia zmian stanowić może również zmiana wynikająca z opracowań geodezyjnych i kartograficznych, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierających wykazy zmian ewidencyjnych. Oznacza to, że w pojęciu "aktualizacji" ewidencji gruntów i budynków mieści się także usuwanie (prostowanie) błędnych wpisów bazy danych ewidencyjnych. Tym niemniej czym innym jest prostowanie błędnych wpisów w ewidencji, mających charakter oczywistych (w świetle złożonych dokumentów) pomyłek, a czym innym merytoryczne ustalanie przez organ prowadzący ewidencję m.in. przebiegu granic pomiędzy sąsiadującymi działkami, czy też ich powierzchni. Aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje bowiem poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych. Dokonuje się jej niezwłocznie po uzyskaniu przez starostę odpowiednich dokumentów określających zmiany danych ewidencyjnych (art. 23 ust. 7 ustawy). W przedmiotowej sprawie żądanie skarżącego wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów dotyczących powierzchni działek nie zostało udokumentowane żadnymi nowymi dokumentami. Zaznaczyć należy, że zmiana granic dotyczy stanów własnościowych. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się, że nie można dokonywać żadnych zmian własnościowych, a należą do nich zmiany granic i powierzchni działek poprzez samoistne zmiany w ewidencji gruntów, gdyż ewidencja gruntów jest tylko publicznym rejestrem obejmującym dane o gruntach wynikające z odpowiedniej dokumentacji urzędowej. Aktualizacja ewidencji gruntów i budynków nie może powodować skutków prawnych z mocą wsteczną. Dokonanie obecnie w ewidencji gruntów i budynków korekt granic działek prowadziłoby do zmiany uwzględnionych dotąd w ewidencji gruntów i budynków skutków prawnych przeprowadzonej modernizacji. Dokonanie tego rodzaju korekt poprzez zmiany w ewidencji gruntów i budynków byłoby niedopuszczalne. Niniejsze postępowanie nie wyklucza jednak możliwości występowania błędów w operacie ewidencji gruntów odnośnie powierzchni działki 218, 203/1 i 201/1 oraz działki sąsiedniej 202/2. Wskazane uwarunkowania nie wyłączają więc praw strony do ustalenia właściwego stanu prawnego na gruncie w drodze postępowania przed sądem powszechnym lub stosownego odrębnego postępowania administracyjnego np. administracyjnego postępowania rozgraniczeniowego. Dopiero wydana w takiej sprawie ostateczna decyzja, lub prawomocny wyrok sądu, będą mogły stanowić podstawę do dokonania przez organy stosownych zmian w ewidencji gruntów i budynków. Wobec powyższego prawidłowe jest stanowisko organów, że żądana przez skarżącego zmiana w ewidencji gruntów nie mogła zostać dokonana w toku niniejszego postępowania administracyjnego. Tego rodzaju zmiana w ewidencji gruntów i budynków oznaczenia granic wymaga uprzedniego przeprowadzenia odrębnego postępowania rozgraniczeniowego. Skarżący kwestionuje przebieg granic swojej nieruchomości uwidoczniony w ewidencji gruntów i budynków. Zgodnie więc z art. 29 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 ustawy Prawo geodezyjnej i kartograficzne, rozgraniczenie nieruchomości ma na celu ustalenie przebiegu ich granic przez określenie położenia punktów i linii granicznych, utrwalenie tych punktów znakami granicznymi na gruncie oraz sporządzenie odpowiednich dokumentów; rozgraniczeniu podlegają, w miarę potrzeby, wszystkie albo niektóre granice określonej nieruchomości z przyległymi nieruchomościami lub innymi gruntami; rozgraniczenia dokonują zaś wójtowie, burmistrzowie i prezydenci miast, oraz w wypadkach określonych w ustawie, sądy. Podkreślić więc należy, że granica nieruchomości wyznacza zasięg przysługiwania do niej prawa własności, dlatego spór o tę granicę jest w istocie sporem o zasięg prawa własności, którego rozstrzygnięcie nie należy do postępowania ewidencyjnego, lecz rozgraniczeniowego w sposób określony przez ustawodawcę w art. 29 i nast. ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Organy administracji prawidłowo więc zinterpretowały § 36 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2002 r. jako określający dokumenty mogące stanowić podstawę ujawnienia w ewidencji gruntów i budynków stanu prawnego obejmującego przebieg granic nieruchomości wyznaczających zasięg przysługiwania prawa własności. Żądanie skarżącego nie zostało poparte żadnymi, wymaganymi przez prawo, dokumentami, które mogłyby uzasadniać dokonanie zmian w zakresie granic wskazanych przez niego działek. Natomiast z załączonego do akt postanowienia Sądu Rejonowego w P. Wydział I Cywilny z dnia 14 czerwca 1982 r., [...] wynika, że sąd dokonał rozgraniczenia działki nr 203, położonej w P. gmina W., stanowiącej własność A. S. (matki skarżącego) z działką nr 202/2, położoną w P. gmina W., stanowiącą własność F. S. Jednak jak wynika ze skargi skarżący z powyższym postanowieniem Sądu nie zgadza się. Z tych wszystkich względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd oddalił skargę. m.m.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło