III SA/Łd 129/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki, Sędziowie Sędzia NSA Janusz Furmanek (spr.), Asesor Małgorzata Łuczyńska, Protokolant asystent sędziego Krzysztof Rybicki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lipca 2005 roku sprawy ze skargi W. K. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania dyscyplinarnego uchyla zaskarżoną decyzję. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 26 października 2004 roku w sprawie III SA/Łd 499/04 uchylił decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. z dnia [...] w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego. Sąd stwierdził, że «Przedmiotowe postępowanie zostało wznowione w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 października 2002 r. sygn. akt K.36/00, orzekającym o niekonstytucyjności art. 139 ustawy o Policji (Dz.U. z 2002 r.,Nr 7 poz. 58 ze zm.) W myśl art. 145a § 1 k.p.a. można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja. Stosownie zaś do § 2 tegoż przepisu skargę o wznowienie wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Zaznaczyć należy, że zgodnie z art. 145a § 1 k.p.a. nie uzasadnia żądania wznowienia samo orzeczenie Trybunału o niezgodności. Muszą tutaj wystąpić dwie przesłanki : zarówno wydanie takiego orzeczenia przez Trybunał, jak i utrata jego mocy obowiązującej. Tymczasem, mimo iż orzeczenia Trybunału wchodzą w życie z dniem ogłoszenia w organie urzędowym, w którym akt normatywny był ogłoszony, Trybunał może określić inny termin utraty mocy obowiązującej. Nie może on przekroczyć osiemnastu miesięcy, gdy chodzi o ustawę, a gdy chodzi o inny akt normatywny dwunastu miesięcy. [...] Dopiero upływ tego terminu daje podstawę do liczenia okresu jednego miesiąca z art. 145a § 2 k.p.a. (vide : M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz Wyd. Zakamycze 2000, s. 819). Zgodnie z powołanym orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego art. 139 ust. 2 ustawy o Policji w części dotyczącej postępowania dyscyplinarnego stracił moc z dniem 30 września 2003 r. A zatem, wbrew poglądowi organu II instancji, termin do wniesienia skargi o wznowienie przedmiotowego postępowania biegł od dnia 1 października 2003 r., a nie od dnia 24 października 2002 r. Wobec powyższego skarżący składając w dniu 7 października 2003 r. wniosek o wznowienie postępowania dyscyplinarnego z 1994 r. dochował terminu do jego wniesienia stosownie do art. 145a § 2 k.p.a. Zaznaczyć należy, że art. 151 § 1 k.p.a. przewiduje tylko dwa możliwe sposoby zakończenia wznowionego postępwania. W razie braku podstaw z art. 145 § 1 k.p.a. odmawia się uchylenia dotychczasowej decyzji, a gdy podstawy te są, uchyla się dotychczasową decyzję i wydaje nową, rozstrzygającą o istocie sprawy. Stosownie zaś do § 2 art. 151 w przypadku, gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146, organ administracji publicznej ograniczy się jedynie do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji. Oznacza to, iż wyłączone jest podjęcie innej treści rozstrzygnięcia kończącego postępowanie. Organ I instancji orzekł w niniejszej sprawie na podstawie art. 151§ 2 w zw. z art. 146 § 1 k.p.a. Organ II instancji uchylił zaś decyzję organu I instancji i umorzył wznowione postępowanie dyscyplinarne, uznając, że skarżący nie zachował terminu przewidzianego w art. 145a § 2 k.p.a. Mając na uwadze powyższe, w ocenie Sądu rozstrzygnięcie organu II instancji jest nieprawidłowe. » Po ponownym rozpoznaniu sprawy Komendant Wojewódzki Policji decyzją Nr [...] z dnia [...] utrzymał w mocy decyzję Komendanta Powiatowego Policji w B. z dnia [...] stwierdzającą, że orzeczenie dyscyplinarne zostalo wydane z naruszeniem prawa i odmawiającą uchylenia zaskarżonego orzeczenia. W uzasadnieniu wskazał, iż « Zgodnie z art.145a kpa można żądać wznowienia postępowania w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja. Art.151 § 1 kpa przewiduje dwa możliwe sposoby zakończenia postępowania. W razie braku podstaw z art.145 § 1 lub art.145a kpa odmawia się uchylenia dotychczasowej decyzji, a gdy podstawy te są, uchyla się dotychczasową decyzję i wydaje nową, rozstrzygającą o istocie sprawy. W przypadku, gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146 kpa, organ administracji publicznej ograniczy się jedynie do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji. Negatywną przesłanką uchylenia decyzji administracyjnej mającą zastosowanie w stanie faktycznym analizowanej sprawy jest przesłanka terminu. Zgodnie z art.146 § 1 kpa uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art.145 kpa nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat. Postępowanie, którego wznowienia domaga się strona zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem dyscyplinarnym - doręczonym stronie w 1994 roku, a więc 5-letni okres do jego uchylenia upłynął w 1999 roku. Odnośnie zaś podnoszonego przez stronę argumentu zastosowania do rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy przepisów nowelizujących ustawę o Policji Dz.U nr 192 z 14 listopada 2003 roku, poz.1873 /data wejścia w życie 29 listopada 2003 roku/ zauważyć należy, iż art.135r ust.5 ustawy o Policji w brzemieniu nadanym po nowelizacji stanowi, iż postępowanie dyscyplinarne wznawia się na wniosek ukaranego lub obwinionego, albo w przypadku śmierci na wniosek członka rodziny uprawnionego do renty rodzinnej, jeżeli w wyniku orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego stracił moc lub uległ zmianie przepis prawny będący podstawą wydania zaskarżonego orzeczenia. Jednakże zgodnie z art.135r ust.5 ustawy 5 o Policji postępowania dyscyplinarnego nie wznawia się po upływie 5 lat od dnia uprawomocnienia się orzeczenia. Zastosowanie więc przepisów ustawy o Policji nie wpłynie na treść rozstrzygnięcia kończącego wznowione postępowanie. Nadto zauważyć należy tu, iż zgodnie z art.2 ust.1 ustawy o zmianie ustawy o Policji /Dz.U nr 192, poz.1873/ przepisy ustawy stosuje się do postępowań dyscyplinarnych nie zakończonych prawomocnym orzeczeniem do dnia jej wejścia w życie tj. 14 listopada 2003 roku. Postępowanie dyscyplinarne, którego wznowienia żąda strona zostało zaś prawomocnie zakończone w 1994 roku. Odnośnie zaś rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 listopada w sprawie szczegółowego trybu wykonywania czynności związanych z postępowaniem dyscyplinarnym w stosunku do policjantow /Dz.U nr 198, poz.1933/ stwierdzić należy, iż powyższe przepisy regulują jedynie zagadnienia dotyczące obiegu dokumentów związanych z postępowaniem dyscyplinarnym, wzorów postanowień i innych dokumentów sporządzonych w postępowaniu dyscyplinarnym oraz tryb prostowania błędów pisarskich i rachunkowych. » W. K. w skardze na tę decyzję wniósł 1/ o jej uchylenie w części dotyczącej odmowy uchylenia orzeczenia o ukaraniu, 2/ wznowienia postępowania z jego udziałem, 3/ zasądzenie zadośćuczynienia w kwocie 100.00o zł za wprowadzenie do w błąd co do stanu prawnego, 4/ zasądzenie zwrotu z ustawowymi odsetkami utraconych świadczeń i podanie wyroku do publicznej wiadomości. Podniósł, że nie minął dziesięcioletni okres wskazany w art.146 § 1 kpa, gdyż z wnioskiem o wznowienie postępowania wystąpił już w dniu 20 stycznia 2003 r. Decyzja o ukaraniu zostala wydana z naruszeniem Konstytuacji w warunkach fałszowania dowodów. W 1994 r. wykonano czynność procesową z nieistniejącą osobą. Komendant Wojewódzki Policji wniósł o oddalenie skargi z przyczyn podanych w uzasadnieniu decyzji. Wojewodzki Sąd Administracyjny zważył co następuje : Zgodnie z art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U Nr 153, poz.1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej /art.1 § 2 ustawy/. Zgodnie z art.3§ 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U Nr 153, poz.1270/ Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do art.145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd uchyla decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi: a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd - po myśli art.145 § 1 pkt 2 - stwierdza nieważność decyzji lub ustanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 kpa lub w innych przepisach. W tej sprawie doszło do naruszenia art.7 i 77 § 1 kpa. Zgodnie z art.7 kpa organy administracji publicznej podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. W tym celu organ administracyjny jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Ustalenie stanu faktycznego to również określenie żądania strony. Zgodzić się należy, że nie można było uchylić decyzji z przyczyn określonych w art.145a kpa, gdyż od jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło pięć lat. Skarżący we wniosku o wznowienie postępowania dyscyplinarnego oprócz tego, że powołał się na orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego to stwierdził, że " w postępowaniach dopuszczono się szeregu przestępstw kryminalnych..." Również w odwołaniu od decyzji organu I instancji podniósł, że orzeczenie wydano w wyniku przestępstwa. Wobec powyższego organy powinny wyjaśnić, czy wniosek oparto wyłącznie na podstawie art.145a kpa, czy też strona powołuje się jeszcze na inne podstawy wznowienia. Z tego też względu Sąd na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit.c/ uchylił zaskarżoną decyzję. Dla porządku wyjaśnić należy, że Sąd bada legalność zaskarżonych decyzji, dlatego też nie mógł rozstrzygać co do pozostałych żądań strony.