III SA/Łd 1298/15
PostanowienieWSA w Łodzi2016-06-24
Skład orzekający: Robert Adamczewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych może zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca nie przedstawiła wszystkich wymaganych dokumentów i informacji dotyczących jej stanu majątkowego, mimo wcześniejszych wezwań i odmów?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych nie zasługuje na uwzględnienie, jeśli strona skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, a w szczególności nie przedstawiła wymaganych dokumentów i informacji o swoim stanie majątkowym, mimo wcześniejszych wezwań i odmów w tym zakresie. Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania z budżetu państwa i powinno być stosowane w przypadkach obiektywnej niemożności poniesienia kosztów.Stan faktyczny
J. Z. wniosła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. dotyczące egzekucji administracyjnej. Jednocześnie złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Wcześniejsze wnioski w tym zakresie zostały odmówione, ponieważ skarżąca nie przedstawiła wymaganych dokumentów dotyczących jej stanu majątkowego. Mimo to złożyła kolejny wniosek, ograniczając się jedynie do podania wysokości dochodu z umowy o pracę, nie załączając żadnych dokumentów źródłowych.Rozstrzygnięcie
Odmówiono J. Z. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Starszy Referendarz Sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi, w Wydziale III - Robert Adamczewski po rozpoznaniu 24 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. Z. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z jej skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z [...] roku znak [...] w przedmiocie uznania za nieuzasadnione zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej postanawia odmówić J. Z. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych
III SA/Łd 1298/15
Uzasadnienie
J. Z. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z [...] r. w przedmiocie uznania za nieuzasadnione zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej.
Skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
Postanowieniem z 9 maja 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi prawomocnie, po rozpoznaniu sprzeciwu do postanowienia referendarza sądowego, odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Podstawą do odmowy przyznania skarżącej prawa pomocy było w głównej mierze nieprzekazanie wszystkich żądanych przez sąd informacji o stanie majątkowym skarżącej, niezbędnych do prawidłowego rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy. Jak skonstatował Sąd, w rozpoznawanej sprawie brak jest wszystkich dokumentów źródłowych, do których skarżąca była wzywana, a złożone przez stronę niespójne oświadczenia i dokumenty, tylko pogłębiły trudności w ocenie jej stanu majątkowego i możliwości płatniczych.
W dniu 7 czerwca 2016 r. do Sądu wpłynęło pismo skarżącej zawierające kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy. Do wniosku skarżąca załączyła formularz "PPF", w którym ograniczyła się do wskazania, iż uzyskuje dochody z tytułu umowy o pracę w kwocie 462,50 zł.
Referendarz Sądowy zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) [dalej: ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi], prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Jednocześnie ustawodawca w art. 246 § 1 powoływanej ustawy uzależnił przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym).
Działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należy rozważyć, czy w świetle podanych okoliczności strona skarżąca spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym.
Odnosząc się do wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy stwierdzić należy, że w stanie faktycznym istniejącym w rozpatrywanej sprawie brak jest przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, tym samym wniosek skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim zauważyć należy, iż stosownie do powołanych przepisów, warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie przez stronę, iż występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2004 roku o sygn. akt GZ 71/04). W interesie strony skarżącej leży zatem przedstawienie wszelkich okoliczności, które wskazywałyby na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej.
W tej sytuacji referendarz sadowy uznał, iż wniosek skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie. Nie wykazała ona bowiem, iż nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania.
Należy przy tym zwrócić uwagę, iż referendarz sądowy odmówił już skarżącej przyznania prawa pomocy, a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi podtrzymał to rozstrzygnięcie z tożsamą argumentacją. Zasadniczym natomiast powodem odmowy było nieprzekazanie przez skarżącą żądanych dokumentów, mających wyjaśnić jej sytuację majątkową.
W związku z rozpoznawaniem obecnego wniosku o przyznanie prawa pomocy również zaistniała taka sytuacja. Odmowa bowiem przyznania prawa pomocy (postanowienie tutejszego Sądu z 9 maja 2016 r.) zasadzało się na wskazaniu, iż skarżąca – wezwana do uzupełnienia informacji – takowych nie przedstawiła.
Składając zatem kolejny wniosek w ramach tego samego postępowania skarżąca była świadoma konieczności przekazania żądanych dokumentów i informacji, zdawała sobie sprawę, iż ich brak może skutkować odmową przyznania prawa pomocy. Mimo to składając kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy ograniczyła się jedynie do wskazania wysokości uzyskiwanego dochodu. Do wniosku nie załączyła żadnych dokumentów źródłowych dotyczących jej sytuacji majątkowej, o których przekazanie była już uprzednio wzywana.
Z tych też względów, uznać należy, iż składając kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżąca nie wykazała w żaden sposób, by zmieniły się okoliczności, leżące u podstaw poprzednich rozstrzygnięć w przedmiocie prawa pomocy.
Dlatego też, w ocenie referendarza sądowego, brak jakichkolwiek okoliczności świadczących o zmianie stanu majątkowego strony, a przede wszystkim wciąż brak przekazania żądanych uprzednio dokumentów i informacji o stanie majątkowym i dochodach przesądza o braku podstaw do zmiany stanowiska zaprezentowanego w postanowieniu referendarza sądowego z 29 lutego 2016 r. oraz przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi 9 maja 2016 r., wydanych w tej samej sprawie w zakresie w jakim odmówiono skarżącej przyznania prawa pomocy z uwagi na brak przekazania dodatkowych danych o jej sytuacji majątkowej i finansowej.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.
e.o.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło