III SA/Łd 13/09

Dnia 24 września 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki Sędziowie Sędzia NSA Teresa Rutkowska Sędzia WSA Monika Krzyżaniak (spr.) Protokolant asystent sędziego Anna Łuczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 września 2009 roku sprawy ze skargi A. M. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów na postępowanie zabezpieczające p o s t a n a w i a: umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne. Postanowieniem z dnia [...] roku Dyrektor Izby Skarbowej w Ł., po rozpatrzeniu zażalenia A. M. od postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.-P. z dnia [...] nr [...] w sprawie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów na postępowanie zabezpieczające, uchylił w całości zaskarżone postanowienie i umorzył postępowanie organu I instancji. W toku postępowania ustalono, że w dniu 30 stycznia 2007 roku do organu I instancji wpłynął wniosek A. M. z dnia [...] o przywrócenie terminu do wniesienia zarzutów na postępowanie zabezpieczające wraz z zarzutami na to postępowanie. Z uzasadnienia wniosku wynika, iż wobec uznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w wyroku z dnia 24 października 2006r. w spr o sygn. akt I SA/Łd 911/06, że faktyczne doręczenie zarządzenia o zabezpieczeniu z dnia 15 listopada 2005 roku nr ZB/SM/OF/15/2005 nastąpiło w dniu 12 grudnia 2005 roku, to koniecznym staje się ponowne wniesienie zarzutów na postępowanie zabezpieczające. Zdaniem strony, zarzuty wniesione przez nią na postępowanie zabezpieczające pismem z dnia 2 grudnia 2005r., po wyroku z dnia 24 października 2006r. okazały się być złożonymi przedwcześnie. Postanowieniem z dnia [...] organ I instancji odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów, podnosząc, iż zarzuty na postępowanie zabezpieczające, załączone do pisma z dnia [...], były już wnoszone przez A. M. w piśmie z dnia [...], uzupełnionym pismem z dnia [...]. Zarzut nieistnienia obowiązku podatkowego został rozpatrzony postanowieniem z dnia [...], natomiast zarzut niespełnienia przez zarządzenie zabezpieczenia nr [...] wymogów określonych w art. 156 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji postanowieniem z dnia [...]. Organ uznał, iż ustalona przez WSA w Łodzi okoliczność doręczenia skarżącemu zarządzenia zabezpieczenia w dniu 12 grudnia 2005r. nie wpłynęła na pozbawienie strony możliwości wniesienia zarzutów, których merytoryczna treść zbieżna jest z zarzutami zawartymi w piśmie z dnia 2 grudnia 2005r. i 9 stycznia 2006r. i podlegała rozpatrzeniu w odrębnych postępowaniach. Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł.-P. podkreślił, iż z uwagi na powyższe wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzonego postępowania zabezpieczającego jest merytorycznie bezprzedmiotowy. Jednocześnie, postanowieniem nr [...] z dnia [...] organ pozostawił zarzuty na postępowanie zabezpieczające - wniesione przez stronę pismem z dnia [...] - bez rozpatrzenia z powodu uchybienia terminu do ich wniesienia. Rozstrzygnięcie organu I instancji w przedmiocie zarzutów na postępowanie zabezpieczające zostało następnie uchylone przez Dyrektora Izby Skarbowej w Ł., a zarzuty - wniesione pismem z dnia [...] - oddalone z uwagi na ich niedopuszczalność (postanowienie Nr [...] z dnia [...]). W zażaleniu z dnia [...] skarżący wniósł o uchylenie postanowienia organu I instancji z dnia [...] Nr [...]. Podkreślił, że do postępowania egzekucyjnego w administracji w zakresie wniosku o przywrócenie terminu należy stosować przepisy k.p.a. Zaznaczył również, że w okresie od 3 do 23 grudnia 2005 roku przebywał w szpitalu i nie mógł uczestniczyć w toczącym się postępowaniu. Postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. uchylił w całości zaskarżone rozstrzygnięcie w przedmiocie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zarzutów na postępowanie zabezpieczające i umorzył postępowanie organu I instancji. W uzasadnieniu wskazano, że decyzją z dnia [...] nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł.-P. zabezpieczył na majątku J. i A. M. należności pieniężne z tytułu przewidywanej zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999 roku wraz z należnymi odsetkami za zwłokę w łącznej wysokości 273 260,90 złotych. Decyzja ta stanowiła podstawę wydania w dniu [...] zarządzenia przedmiotowego zabezpieczenia. Zawiadomieniem nr [...] organ dokonał zabezpieczenia prawa majątkowego stanowiącego świadczenie z zaopatrzenia emerytalnego oraz z ubezpieczenia społecznego skarżącego. Dyrektor Izby Skarbowej ustalił, że w piśmie z dnia [...] roku, doprecyzowanym pismem z dnia [...] roku, skarżący złożył odwołanie od decyzji z dnia [...] roku w sprawie zabezpieczenia oraz zarzuty na postępowanie zabezpieczające. Skarżący zakwestionował istnienie obowiązku podatkowego oraz zarzucił niespełnienie wymogów wynikających z art. 156 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przez wystawione w dniu [...] roku zarządzenie zabezpieczenia. Organ odwoławczy wskazał, że treść zarzutów podniesionych we wniosku z dnia [...] roku jest tożsama z zarzutami z pisma z dnia [...] roku, uzupełnionego w dniu [...] roku. Podniesiono, że w sprawie zarzutów toczy się odrębne postępowanie administracyjne. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. powołał się na treść art. 34 § 1a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zgodnie, z którym jeżeli zarzut zobowiązanego jest lub był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu administracyjnym (...) wierzyciel wydaje postanowienie o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu. W związku z tym organ nie znalazł podstaw prawnych do merytorycznego rozpatrzenia wniosku zobowiązanego z dnia [...] roku. Organ odwoławczy uznał, że skoro zarzuty na postępowanie zabezpieczające zostały już wcześniej skutecznie złożone przez zobowiązanego, to bezzasadnym była odmowa przywrócenia terminu do złożenia tych zarzutów dokonana przez organ I instancji. W ocenie organu, wniosek skarżącego należy potraktować jako bezprzedmiotowy. Za podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia organ wskazał art. 138 § 1 punkt 2 k.p.a. oraz art. 17, art. 18 i art. 34 § 1 a w związku z art. 33 punkt 3, 6 i 7 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia [...], A. M. wniósł o stwierdzenie nieważności powyższego postanowienia ze względu na rażące naruszenie prawa, materialnego i procesowego. W uzasadnieniu wskazał, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zarzutów został złożony przez stronę z zachowaniem terminu wskazanego w trybie art. 58 § 2 k.p.a. i uprawdopodobniono jednocześnie brak winy w uchybieniu tego terminu. Skarżący podkreślił, iż dochowanie wymaganych przez przepisy Ordynacji podatkowej i Kodeks postępowania administracyjnego warunków w zakresie dotrzymania terminu złożenia wniosku o przywrócenie terminu jak i merytorycznego uzasadnienia powodu wnioskowania o przywrócenie terminu, winno skutkować rozstrzygnięciem zgodnym z wnioskiem i obowiązującym prawem. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wniósł o oddalenie skargi, podtrzymał dotychczasową argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. W piśmie procesowym z dnia [...] roku skarżący podniósł, że nie można zgodzić się ze stanowiskiem Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. wyrażającym się w łączeniu dwóch postępowań zabezpieczającego i wymiarowego poprzez sugerowanie, że w odwołaniu od decyzji wymiarowej można było kwestionować bezprawność postępowania zabezpieczającego, co w sprawie miało miejsce. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie mogła zostać merytorycznie rozpoznana, albowiem postępowanie sądowoadministracyjne stało się bezprzedmiotowe i jako takie podlegało umorzeniu. Należy na wstępie wyjaśnić, że Wojewódzki Sąd Administracyjny, stosownie do przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), dokonuje kontroli pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, przy czym nie jest związany granicami skargi. Zgodnie natomiast z art. 161 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania gdy: skarżący skutecznie cofnął skargę (pkt 1), w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania (pkt 2) oraz gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe (pkt 3). Z bezprzedmiotowością postępowania sądowego "z innych przyczyn" w rozumieniu tego artykułu, mamy do czynienia wówczas, kiedy w toku tego postępowania, a przed wydaniem wyroku przestanie istnieć przedmiot zaskarżenia. Umorzenie postępowania przed sądem następuje zatem, gdy w jego toku zaistnieją zdarzenia, które uniemożliwiają osiągnięcie jego celu, albo powodują, że dokonanie przez sąd administracyjny kontroli zaskarżonego aktu lub czynności staje się zbędne, niecelowe lub nawet niedopuszczalne. Sąd administracyjny ma przy tym obowiązek uwzględnienia tych zdarzeń, o ile istnieją one w dacie orzekania. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, iż w niniejszym postępowaniu zaskarżone zostało postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. Nr [...] odnoszące się do wniosku A. M. z dnia [...] o przywrócenie terminu do wniesienia zarzutów na postępowanie zabezpieczające. Jednocześnie, z akt administracyjnych wynika, iż zarzuty na postępowanie zabezpieczające, wniesione przez skarżącego tym samym pismem z dnia [...], zostały ostatecznie rozpatrzone przez organ odwoławczy postanowieniem z dnia [...] Nr [...] o uchyleniu orzeczenia organu I instancji i oddaleniu zarzutów na postępowanie zabezpieczające z uwagi na ich niedopuszczalność. Postanowienie z dnia [...] zostało przez A. M. zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł., który prawomocnym postanowieniem z dnia 11 lutego 2009r. wydanym w sprawie o sygn. akt III SA/Łd 28/09 skargę odrzucił (k. 28 – 30 akt sądowych). Powyższe wskazuje, iż w sprawie niniejszej na skutek okoliczności, które zaistniały po wniesieniu skargi, a przed wydaniem rozstrzygnięcia przez sąd, postępowanie sądowoadministracyjne stało się bezprzedmiotowe. Niezasadnym jest bowiem merytoryczne zajmowanie się wnioskiem o przywrócenie terminu do dokonania określonej czynności procesowej w sytuacji, gdy w sposób ostateczny zakończone zostało już postępowanie administracyjne odnoszące się właśnie do tej czynności procesowej. Skoro, postępowanie w sprawie zarzutów na postępowanie zabezpieczające, wniesionych przez skarżącego pismem z dnia [...], zostało przed organami administracji ostatecznie zakończone, a skarżącemu nie przysługują już w tej sprawie żadne środki zaskarżenia, to rozstrzyganie w przedmiocie wniosku strony o przywrócenie terminu do wniesienia tychże zarzutów trzeba uznać za bezcelowe. Nawet bowiem ewentualne uchylenie postanowienia organu odwoławczego w przedmiocie wniosku strony o przywrócenie terminu do wniesienia zarzutów na postępowanie zabezpieczające nie spowoduje, by organ ten mógł ponownie rozpatrywać zarzuty na postępowanie zabezpieczające wniesione pismem z dnia [...]. W chwili obecnej, niezasadnym jest zatem merytoryczne zajmowanie się wnioskiem skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia zarzutów na postępowanie zabezpieczające, gdyż zarzuty te zostały już przez organ administracyjny ostatecznie rozstrzygnięte. Postanowienie Sądu o umorzeniu postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość zwalnia Sąd od rozpoznawania merytorycznie zarzutów skargi. Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. A. B.