III SA/Łd 13/19
WyrokWSA w Łodzi2019-04-23
Skład orzekający: Ewa Alberciak, Janusz Nowacki, Krzysztof Szczygielski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił aktualizacji danych w ewidencji gruntów i budynków, polegającej na zmianie użytku gruntowego z "B" (tereny mieszkaniowe) na "Br" (grunty rolne zabudowane), "R" (grunty orne) i "S" (sad), w sytuacji gdy skarżący nie przedstawił dokumentów potwierdzających spełnienie wymogów definicji tych użytków?Ratio decidendi
Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo odmówiły aktualizacji danych w ewidencji gruntów i budynków. Skarżący nie przedstawił wymaganych dokumentów potwierdzających, że jego działka spełnia kryteria dla użytków rolnych zabudowanych, gruntów ornych czy sadów, w szczególności nie wykazał odpowiedniej powierzchni ani liczby nasadzeń dla sadu, a także nie udokumentował przeznaczenia budynków do produkcji rolnej. Zmiany w ewidencji wymagają udokumentowania, a oświadczenia strony nie są wystarczające, zwłaszcza gdy zostały złożone po terminie na zgłaszanie uwag w procesie modernizacji ewidencji.Stan faktyczny
Skarżący R. P. wniósł o zmianę użytku gruntowego swojej działki ewidencyjnej nr 151/2 z "B" (tereny mieszkaniowe) na "Br" (grunty rolne zabudowane), "R" (grunty orne) i "S" (sad). Organy administracji odmówiły tej zmiany, uznając działkę za teren mieszkaniowy. Skarżący twierdził, że nabył nieruchomość jako grunty rolne zabudowane i dokonał jej modernizacji, sadząc drzewa owocowe. Organy wskazały na brak dokumentacji potwierdzającej przeznaczenie budynków do produkcji rolnej oraz niespełnienie wymogów definicji sadu (powierzchnia, liczba nasadzeń). Skarżący nie zgłaszał uwag w trakcie modernizacji ewidencji gruntów w 2017 r., a jego późniejszy wniosek został potraktowany jako wniosek o zmianę danych.Rozstrzygnięcie
Oddalenie skargi.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 23 kwietnia 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Alberciak, Sędziowie Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.), , Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski, Protokolant Sekretarz sądowy Renata Tomaszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2019 roku sprawy ze skargi R. P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy aktualizacji danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków 1) oddala skargę 2) przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokatowi F. B. prowadzącemu Kancelarię Adwokacką w Ł. przy ul. A 27/29 lok. 203 kwotę 295,20 ( dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych obejmującą podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu..
Decyzją z [...] r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r., poz. 2101 ze zm.), zwanej dalej p.g.k., [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z [...] r. o odmowie aktualizacji danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków, polegających na zmianie użytku gruntowego oznaczonego symbolem "B" – tereny mieszkaniowe na użytki gruntowe oznaczone symbolami: "Br" – grunty rolne zabudowane, "R" – grunty orne i "S" – sad, w odniesieniu do działki ewidencyjnej nr 151/2, położonej w obrębie [...] miasta S. przy ul. A 105.
W uzasadnieniu organ II instancji przedstawiając stan faktyczny sprawy podniósł, że pismem z 19 listopada 2017 r. R. P. wystąpił do Starosty [...] wnosząc sprzeciw do dokonanej na działce ewidencyjnej nr 151/2, położonej w obrębie [...] miasta S. zmiany oznaczenia użytków gruntowych, tj.: gruntów rolnych zabudowanych – "Br", sadu – "S", gruntów ornych – "R" na tereny mieszkaniowe oznaczone symbolem "B". Skarżący wskazał, że [...] marca 2012 r. na podstawie aktu notarialnego nr [...] nabył nieruchomość gruntową, jako grunty rolne zabudowane, składającą się z użytków rolnych zabudowanych, gruntów rolnych i sadu. Od tego czasu dokonał modernizacji (w dalszym ciągu prowadzi remont budynku mieszkalnego), utwardził podjazd do budynków, wykonał część rekreacyjną na części użytków rolnych zabudowanych, co spowodowało, iż owa powierzchnia zmniejszyła się z 0,0605 ha do 0,0520 ha. Na powstałej różnicy zasadził sad. Zdaniem skarżącego, aktualny podział użytków gruntowych jest następujący: użytki rolne zabudowane 0,0520 ha, grunty orne 0,0650 ha, sad 0,0271 ha.
W piśmie z 23 stycznia 2018 r. Starosta Powiatu [...] wezwał skarżącego do dostarczenia dokumentacji architektoniczno-budowlanej budynków, znajdujących się na działce w celu udokumentowania posiadania budynków przeznaczonych do produkcji rolnej.
W piśmie z 6 lutego 2018 r. skarżący poinformował organ, że po zaciągnięciu informacji u sąsiadów, znających pierwszego właściciela działki, dowiedział się, iż budynki istniejące na niej do dzisiaj, zbudowane zostały prawdopodobnie w latach 50-tych lub początku 60-tych. Poprzedni właściciel prowadził uprawy związane z rolnictwem. Od tego czasu sposób korzystania nie uległ zmianie.
W piśmie z 11 marca 2018 r. skarżący wskazał organowi, że jego działka o nr 151/2 powstała z podziału działki nr 151/1 na sześć działek na podstawie decyzji Prezydenta Miasta S. z [...] marca 2012 r. orzekającej o zatwierdzeniu podziału nieruchomości. Z decyzji tej wynika, że działki oznaczone nr 151/3, 151/4, 151/5 i 151/6 wydzielone zostały pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną. Natomiast działka oznaczona nr 151/2 jest użytkowana w sposób dotychczasowy i składa się z użytków rolnych zabudowanych, gruntów ornych i sadu.
29 sierpnia 2018 r. drogą elektroniczną wpłynęło do Starosty [...] kolejne pismo skarżącego z 1 lipca 2018 r.. W piśmie tym skarżący podniósł, że organ I instancji nie zapoznał się z decyzją o zatwierdzeniu podziału, o czym świadczy fakt, iż w dniu zapoznania się z aktami sprawy, tj. 25 czerwca 2018 r. w aktach sprawy brak było decyzji. 26 czerwca 2018 r. wypowiedział umowę z ojcem i od tego dnia żadna działalność nie jest zarejestrowana na ul. A 105, co czyni jego zdaniem, nieważne dowody w postaci wypisu z rejestru prowadzonej działalności.
Organ I instancji ustalił, że 19 kwietnia 2017 r. stosownie do art. 24 a ust. 1, 2 i 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r., poz. 2101 ze zm.), zwanej dalej p.g.k., oraz w oparciu o dane i materiały zgromadzone w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym, Starosta [...] rozpoczął prace geodezyjne, mające na celu modernizację ewidencji gruntów i budynków w zakresie aktualizacji użytków gruntowych działek zabudowanych, położonych, m. in. obręb [...] miasta S. Informacja o pracach została wywieszona na okres 14 dni na tablicach ogłoszeń: Starostwa Powiatowego w S., Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjno-Kartograficznej w S. oraz Urzędu Miasta S. Ponadto powyższa informacja była opublikowana w Biuletynie Informacji Publicznej Starostwa Powiatowego w S. W trakcie prac modernizacyjnych ustalono, że na działce skarżącego znajdują się: jednokondygnacyjny, jednorodzinny, murowany budynek mieszkalny o powierzchni zabudowy 86 m2, jednokondygnacyjny, murowany budynek niemieszkalny o funkcji gospodarczej o powierzchni 42 m2, w którym prowadzona jest działalność gospodarcza niezwiązana z rolnictwem oraz wiata. Na działce brak jest budynków i urządzeń służących produkcji rolniczej, a wymienione zabudowania nie zostały wykazane jako budynki i urządzenia związane z produkcją rolną. Działka ta nie stanowi gruntu rolnego zabudowanego. Podczas prac modernizacyjnych wykonawca sporządził dokumentację geodezyjno-kartograficzną, w tym wykaz zmian danych ewidencyjnych dla działki skarżącego. Starosta [...] zawiadomieniem z 29 maja 2017 r. poinformował o wyłożeniu do wglądu zainteresowanych osób projektu operatu opisowo-kartograficznego w zakresie aktualizacji użytków gruntowych działek zabudowanych, położonych na terenie miasta S., m. in. dla obrębu ewidencyjnego nr [...]. Projekt operatu opisowo-kartograficznego ewidencji gruntów i budynków, m. in. dla wskazanego obrębu został wyłożony do wglądu osób zainteresowanych od 13 czerwca 2017 r. do 4 lipca 2017 r. w siedzibie Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjno-Kartograficznej w S. Wszyscy zainteresowani w powyższym terminie wyłożenia operatu opisowo-kartograficznego ewidencji gruntów i budynków obrębu [...], miasta S., mieli możliwość zapoznania się z dokumentacją, uzyskania niezbędnych wyjaśnień oraz zgłoszenia ewentualnych uwag i wniosków w powyższej sprawie. Skarżący we wskazanym wyżej terminie nie wniósł uwag do projektu operatu opisowo-kartograficznego. Po upływie ustawowego terminu wyłożenia projektu operatu opisowo-kartograficznego i rozpatrzeniu zgłoszonych uwag i zastrzeżeń, dane objęte modernizacją, zawarte w projekcie operatu opisowo- kartograficznego stały się danymi ewidencji gruntów i budynków i podlegały ujawnieniu w bazie danych ewidencji gruntów i budynków. Informację, że operat wyłożony do wglądu zainteresowanych osób fizycznych, osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej stał się 26 lipca 2017 r. operatem ewidencji gruntów i budynków Starosta [...] ogłosił w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] 6 września 2017 r., pod pozycją [...]. W terminie 30 dni od dnia ogłoszenia każdy, czyjego interesu prawnego dotyczyły dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków, ujawnione w operacie opisowo-kartograficznym, mógł zgłaszać zarzuty do tych danych. Skarżący w powyższym terminie nie wniósł zarzutów do operatu ewidencji gruntów i budynków. Organ I instancji ustalił ponadto, że skarżący jest właścicielem nieruchomości w skład, której wchodzi wyłącznie działka ewidencyjna nr 151/2 o powierzchni 0,1441 ha, położona w obrębie [...] miasta S. przy ul. [...] 105. Skarżący nie jest rolnikiem, bowiem nie posiada żadnych nieruchomości rolnych, w związku, z czym nie spełnia wymogów art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r., poz. 2196 ze zm.). Nie jest posiadaczem gospodarstwa rolnego, w którym powierzchnia nieruchomości rolnej przekracza 1 ha w rozumieniu przepisów k.c.. Na działce skarżącego do 6 lutego 2013 r. prowadzona była działalność gospodarcza pod nazwą "A" w zakresie konserwacji i naprawy pojazdów samochodowych. Od 1 marca 2013 r. prowadzona jest tam w tym samym zakresie działalność gospodarcza pod nazwą A.
W piśmie z 6 lutego 2018 r. Prezydent Miasta S. poinformował Starostę [...], że działka skarżącego leży na terenie, na którym brak jest miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Działka powstała w wyniku podziału działki nr 151/1, położonej w obrębie [...] miasta S. na działki nr 151/2, 151/3, 151/4, 151/5, 151/6, 151/7, zatwierdzonego decyzją Prezydenta Miasta S. z [...] r.. Działka objęta jest ustaleniami decyzji Prezydenta Miasta S. z [...] czerwca 2006 r. o warunkach zabudowy dla inwestycji, polegającej na budowie budynku gospodarczo-garażowego, w której ustalony został rodzaj zabudowy jako zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna. Projektowany budynek, jednak nie został zrealizowany. W obecnie obowiązującej zmianie Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Miasta S., uchwalonej uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej w S. z 24 kwietnia 2012 r., działka nr ewidencyjny 151/2 obręb [...], położona jest w granicach obszaru oznaczonego symbolem 4MN, dla którego studium określa następujące kierunki zagospodarowania: 4MN – tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej rozwojowe mieszane.
Starosta [...] [...] lipca 2018 r. wydał decyzję o odmowie aktualizacji danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków polegających na zmianie użytku gruntowego oznaczonego symbolem "B"- tereny mieszkaniowe na użytki gruntowe oznaczone symbolami: "Br" – grunty rolne zabudowane, "R" – grunty orne i "S" – sad, w odniesieniu do działki skarżącego.
W odwołaniu od tej decyzji skarżący zakwestionował ustalenia organu I instancji, odnoszące się do faktycznego użytkowania działki. Skarżący podniósł, że 12 marca 2012 r. nabył działkę o numerze ewidencyjnym 151/2 położoną w obrębie [...] miasta S. Z decyzji Prezydenta Miasta S. z [...] marca 2012 r. o zatwierdzeniu podziału nieruchomości wynika, że przeznaczenie jego działki nie uległo zmianie. Działka w dniu zakupu składała się z "Br" grunty rolne zabudowane o powierzchni 0,0605 ha, "R" grunty orne – 0,0733 ha, "S" sad – 0,0103 ha ze znajdującym się budynkiem mieszkalnym wraz z przybudówką, budynkiem gospodarczo-garażowym i fundamentami budynku. Po zakupie skarżący przystąpił do rekultywacji działki, remontu budynków i do produkcji rolniczej sadząc na miejscu oczyszczonego terenu drzewa i krzewy owocowe. Zdaniem skarżącego, powierzchnia gruntów rolnych zabudowanych wynosi 0,0426 ha, powierzchnia sadu wynosi ponad 0,1000 ha. Od 13 listopada 2013 r. do 30 stycznia 2015 r. skarżacy prowadził na kilkunastu metrach kwadratowych działki jednoosobową działalność gospodarczą w zakresie świadczenia usług, tj. diagnostyki komputerowej i obsługi klimatyzacji pojazdów samochodowych. Od 1 marca 2015 r. do 26 czerwca 2018 r. na działce tej taką samą działalność prowadził ojciec skarżącego. Dodatkowo, w ocenie skarżącego, organ I instancji naruszył art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nie poczynienie ustaleń odnośnie funkcjonowania na działce gospodarstwa ogrodniczego, chociaż zarówno skarżący, jak i jego ojciec informowali organ o powyższym fakcie. Skarżący o modernizacji dowiedział się 16 listopada 2017 r. po otrzymaniu zawiadomienia o zmianie z gruntów "Br" na "B" tereny mieszkaniowe.
Organ II instancji nie znajdując podstaw do uwzględnienia odwołania stwierdził, że organ I instancji wziął pod uwagę wszystkie okoliczności i zebrane dowody w sprawie. W sposób wyczerpujący został rozpatrzony materiał dowodowy na podstawie, którego oceniono jego znaczenie, wartość i wiarygodność dla toczącego się postępowania oraz wydano przedmiotową decyzję. W ocenie organu II instancji, działka skarżącego nie stanowi gruntu rolnego zabudowanego, wskazanego w 1p. 5 załącznika nr 6 do rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r., poz. 1034 ze zm.), zwanego dalej rozporządzeniem z dnia 29 marca 2001 r., ponieważ skarżący jest właścicielem nieruchomości w skład, której wchodzi wyłącznie działka ewidencyjna nr 151/2 o powierzchni 0,1441 ha, położona w obrębie [...] miasta S. przy ul. A 105. Skarżący nie jest rolnikiem, albowiem nie posiada żadnych nieruchomości rolnych. Część działki, będąca dojazdem do budynków jest wybrukowana i stanowi część rekreacyjną. Na części znajdują się drzewka owocowe. Na działce znajdują się: jednokondygnacyjny, jednorodzinny murowany budynek mieszkalny o powierzchni zabudowy 86 m2, jednokondygnacyjny, murowany budynek niemieszkalny o powierzchni 42 m2 pełniący funkcję gospodarczą niezwiązana z rolnictwem oraz wiata. Na działce nie występują budynki i urządzenia służące produkcji rolniczej, a zlokalizowane zabudowania nie zostały wykazane, jako budynki i urządzenia związane z produkcją rolną. Działka znajduje się na terenie, na którym brak jest miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Działka powstała w wyniku podziału działki nr 151/1 obręb [...] miasta S. i objęta jest ustaleniami decyzji Prezydenta Miasta S. z [...] czerwca 2006 r. o warunkach zabudowy dla inwestycji, polegającej na budowie budynku gospodarczo-garażowego, w której ustalony został rodzaj zabudowy, jako zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna. W obecnie obowiązującej zmianie Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Miasta S., uchwalonej uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej w S. z 24 kwietnia 2012 r. działka skarżącego położona jest w granicach obszaru oznaczonego symbolem 4MN, dla którego studium określa następujące kierunki zagospodarowania: 4MN – tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej rozwojowe mieszane. Jak stanowi załącznik nr 6 do rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 r. 1p. 2, do sadów zalicza się grunty o powierzchni, co najmniej 0,1000 ha, na których w zwartym nasadzeniu rosną drzewa owocowe lub krzewy owocowe (minimum 600 drzew lub 2 000 krzewów na 1 ha) lub na których założone zostały szkółki owocowych drzew lub krzewów lub winnice. Skarżący nie przedłożył organowi I instancji dokumentów geodezyjno-kartograficznych potwierdzających, że na chwilę obecną powierzchnia sadu wynosi ponad 0,1000 ha i spełnia wymogi liczby nasadzeń na 1 ha. Starosta [...] przeprowadził modernizację ewidencji gruntów i budynków w zakresie aktualizacji użytków gruntowych działek zabudowanych, położonych m. in. obręb [...] miasta S. stosownie do art. 24a ust. 1, 2 i 3 p.g.k. oraz w oparciu o dane i materiały zgromadzone w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym. Skarżący po terminie wskazanym w art. 24a ust. 9 p.g.k. wystąpił do Starosty [...] wnosząc sprzeciw do dokonanej na działce ewidencyjnej nr 151/2 zmiany oznaczenia użytków gruntowych, tj.: gruntów rolnych zabudowanych – Br, sadu – S, gruntów ornych – R na tereny mieszkaniowe oznaczone symbolem B. Organ I instancji, słusznie wniosek ten potraktował jako wniosek o zmianę danych objętych ewidencją gruntów i budynków, wzywając wnioskodawcę do przedłożenia dokumentów, uzasadniających wprowadzenie w ewidencji gruntów i budynków dla przedmiotowej działki zmian wskazanych we wniosku. Skarżący jednak, nie przedłożył organowi I instancji dokumentów, które potwierdzałyby fakt, że budynki znajdujące się na działce tworzą zorganizowaną całość gospodarczą z innymi budynkami przeznaczonymi do produkcji rolniczej lub do przetwórstwa rolno-spożywczego bądź z innymi budynkami projektowanymi przeznaczonymi do produkcji rolniczej, objętymi ważnym pozwoleniem na budowę.
W skardze na powyższą decyzję R. P. stwierdził, że zaskarża aktualizację rejestru podczas modernizacji ewidencji gruntów i budynków, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Skarżący zarzucił organowi niewyjaśnienie w sposób nie budzący żadnych wątpliwości, sposobu przeprowadzenia modernizacji ewidencji gruntów i budynków, jakich argumentów i jakie podstawy prawne zastosowano do aktualizacji rejestru, jaka jest rola geodety w aktualizacji użytków gruntowych, dlaczego nie został w sposób nie budzący wątpliwości powiadomiony o prowadzonej modernizacji. Nadto skarżący zarzucił organowi prowadzenie postępowania nie kierunku wyjaśnienia, czy nieruchomość spełnia przesłanki użytków rolnych zabudowanych tylko szukaniu potwierdzenia zamiany dokonanej podczas modernizacji. Skarżący wniósł o zasądzenie od organu na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku -Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017r. poz.1369 ze zm.) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:
a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.
Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Badając legalność zaskarżonej decyzji sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja organu administracji odmawiająca zmiany użytku gruntowego oznaczonego symbolem B – tereny mieszkaniowe na użytki gruntowe oznaczone symbolami : Br – grunty rolne zabudowane, R- grunty orne i S – sad w odniesieniu do działki ewidencyjnej nr 151/2 położonej w S. przy ul. A 105.
Podstawą prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989r., Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U., z 2017r. poz. 2101 ze zm.), dalej p.g i k. oraz przepisy rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 19 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. z 2019r. poz.393 ze zm.).
Zgodnie z treścią art.20 ust.1 p.g i k. ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące:
1) gruntów - ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas bonitacyjnych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty;
2) budynków - ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i ogólnych danych technicznych;
3) lokali - ich położenia, funkcji użytkowych oraz powierzchni użytkowej.
W myśl art.24a ust.1-12 p.g i k. 1. Starosta może zarządzić przeprowadzenie modernizacji ewidencji gruntów i budynków na obszarze poszczególnych obrębów ewidencyjnych.
2. Starosta podaje do publicznej wiadomości informację o rozpoczęciu prac geodezyjnych oraz informuje o trybie postępowania związanego z modernizacją ewidencji gruntów i budynków.
3. Informacje, o których mowa w ust. 2, podlegają wywieszeniu na okres 14 dni na tablicy ogłoszeń w siedzibie starostwa powiatowego.
4. Projekt operatu opisowo-kartograficznego podlega, na okres 15 dni roboczych, wyłożeniu do wglądu osób fizycznych, osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, w siedzibie starostwa powiatowego.
5. Starosta informuje o terminie i miejscu wyłożenia, o którym mowa w ust. 4, poprzez wywieszenie tej informacji na tablicy ogłoszeń w siedzibie starostwa powiatowego i właściwego urzędu gminy, na co najmniej 14 dni przed dniem wyłożenia, oraz ogłoszenia jej w prasie o zasięgu krajowym.
6. Każdy, czyjego interesu prawnego dotyczą dane ujawnione w projekcie operatu opisowo-kartograficznego, może w okresie wyłożenia projektu do wglądu zgłaszać uwagi do tych danych.
7. Upoważniony pracownik starostwa powiatowego, posiadający uprawnienia, o których mowa w art. 43 pkt 2, przy udziale przedstawiciela wykonawcy prac geodezyjnych związanych z modernizacją ewidencji gruntów i budynków, w terminie 15 dni roboczych od upływu terminu wyłożenia do wglądu projektu operatu opisowo-kartograficznego, rozstrzyga o przyjęciu lub odrzuceniu uwag zgłoszonych do tego projektu, po czym informuje zgłaszającego uwagi o sposobie rozpatrzenia uwag oraz sporządza wzmiankę o treści zgłoszonych uwag i sposobie ich rozpatrzenia w protokole.
8. Po upływie terminu, o którym mowa w ust. 7, dane objęte modernizacją, zawarte w projekcie operatu opisowo-kartograficznego stają się danymi ewidencji gruntów i budynków i podlegają ujawnieniu w bazie danych ewidencji gruntów i budynków. Informację o tym starosta ogłasza w dzienniku urzędowym województwa oraz w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej starostwa.
9. Każdy, czyjego interesu prawnego dotyczą dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków ujawnione w operacie opisowo-kartograficznym, może w terminie 30 dni od dnia ogłoszenia w dzienniku urzędowym województwa informacji, o której mowa w ust. 8, zgłaszać zarzuty do tych danych.
10. O uwzględnieniu lub odrzuceniu zarzutów starosta rozstrzyga w drodze decyzji.
11. Do czasu ostatecznego zakończenia postępowania, o którym mowa w ust. 10, w stosunku do gruntów, budynków lub lokali, których dotyczą zarzuty, dane ujawnione w operacie opisowo-kartograficznym nie są wiążące.
12. Zarzuty zgłoszone po terminie określonym w ust. 9 traktuje się jak wnioski o zmianę danych objętych ewidencją gruntów i budynków.
W myśl § 45 ust.1 rozporządzenia z 29 marca 2001r. aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych w celu:
1) zastąpienia danych niezgodnych ze stanem faktycznym, stanem prawnym lub obowiązującymi standardami technicznymi odpowiednimi danymi zgodnymi ze stanem faktycznym lub prawnym oraz obowiązującymi standardami technicznymi;
2) ujawnienia nowych danych ewidencyjnych;
3) wyeliminowania danych błędnych.
Zgodnie z treścią § 45 ust.2 wymienionego rozporządzenia przy aktualizacji operatu ewidencyjnego przepisy § 35 i § 36 stosuje się odpowiednio.
W myśl § 35 cytowanego rozporządzenia źródłami danych ewidencyjnych niezbędnych do założenia ewidencji są:
1) materiały i informacje zgromadzone w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym;
2) wyniki pomiarów fotogrametrycznych;
3) wyniki terenowych pomiarów geodezyjnych;
4) dane zawarte w innych ewidencjach i rejestrach, prowadzonych na podstawie odrębnych przepisów przez: sądy, organy administracji publicznej oraz państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne;
5) dane zawarte w dokumentach udostępnionych przez zainteresowane osoby, organy i jednostki organizacyjne;
6) dane zawarte w dokumentacji architektoniczno-budowlanej gromadzonej i przechowywanej przez organy administracji publicznej;
7) wyniki oględzin.
Zgodnie z treścią § 67 rozporządzenia z 29 marca 2001r. użytki gruntowe wykazywane w ewidencji dzielą się na następujące grupy:
1) grunty rolne;
2) grunty leśne;
3) grunty zabudowane i zurbanizowane;
4) użytki ekologiczne, oznaczone symbolem złożonym z litery "E" oraz symbolu odpowiedniego użytku gruntowego określającego sposób zagospodarowania lub użytkowania terenu, np. E-Ws, E-Wp, E-Ls, E-Lz, E-N, E-Ps, E-R;
5) (uchylony);
6) grunty pod wodami;
7) tereny różne oznaczone symbolem - Tr.
W myśl § 68 ust.1 rozporządzenia z 29 marca 2001r. grunty rolne dzielą się na:
1) użytki rolne, do których zalicza się:
a) grunty orne, oznaczone symbolem - R,
b) sady, oznaczone symbolem - S,
c) łąki trwałe, oznaczone symbolem - Ł,
d) pastwiska trwałe, oznaczone symbolem - Ps,
e) grunty rolne zabudowane, oznaczone symbolem - Br,
f) grunty pod stawami, oznaczone symbolem - Wsr,
g) grunty pod rowami, oznaczone symbolem - W,
h) grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, oznaczone symbolem - Lzr;
2) nieużytki, oznaczone symbolem - N.
Zgodnie z treścią § 68 ust.3 pkt. 1 rozporządzenia z 29 marca 2001r. grunty zabudowane i zurbanizowane dzielą się na:
1) tereny mieszkaniowe, oznaczone symbolem - B;
W myśl załącznika nr 6 do rozporządzenia z 29 marca 2001r. lp.1 do gruntów ornych zalicza się grunty:
1.) poddane stałej uprawie mechanicznej mającej na celu produkcję rolniczą lub ogrodniczą;
2.) nadające się do uprawy, o której mowa w pkt.1, ale zajęte pod plantacje chmielu, wikliny lub drzew ozdobnych w tym choinek oraz szkółki ozdobnych drzew lub krzewów lub na których urządzone zostały rodzinne ogrody działkowe;
3.) zajęte pod urządzenia i budowle wspomagające produkcję rolniczą lub ogrodniczą i położone poza działką siedliskową;
4.) utrzymywane w postaci ugoru lub odłogowane.
Zgodnie z treścią załącznika nr 6 do wymienionego rozporządzenia lp.2 do sadów zalicza się grunty o powierzchni co najmniej 0,1000 ha, na których w zwartym nasadzeniu rosną drzewa owocowe lub krzewy owocowe (minimum 600 drzew lub 2000 krzewów na 1 ha) lub na których założone zostały szkółki owocowych drzew lub krzewów lub winnice.
W myśl załącznika nr 6 do rozporządzenia z 29 marca 2001r. lp.1 do gruntów ornych zalicza się zajęte pod:
1.) budynki przeznaczone do produkcji rolniczej nie wyłączając produkcji rybnej w szczególności; spichlerze, przechowalnie owoców i warzyw, stodoły budynki inwentarskie, budynki na sprzęt rolniczy, magazyny i sortownie ryb, wylęgarnie ryb, podchowalnie ryb, wędzarnie, przetwórnie, chłodnie a także budowle i urządzenia rolnicze w szczególności: zbiorniki na płynne odchody zwierzęce, płyty do składowania obornika, silosy na kiszonki, silosy na zboże i pasze, komory fermentacyjne i zbiorniki biogazu rolniczego a także instalacja służąca do otrzymywania biogazu rolniczego, place składowe, place postojowe i manewrowe dla maszyn rolniczych
2.) budynki przeznaczone do przetwórstwa rolno-spożywczego z wyłączeniem gruntów zajętych pod przemysłowe zakłady przetwórstwa rolniczego bazujących na surowcach pochodzących spoza gospodarstwa rolnego w skład którego wchodzą budynki
3. ) budynki mieszkalne oraz inne budynki i urządzenia takie jak: komórki, garaże, szopy, podwórza, śmietniki, składowiska owoców, jeżeli z gruntami, budynkami, budowlami lub urządzeniami, o których mowa w pkt.1 i 2 tworzą zorganizowaną całość gospodarczą i są położone w tej samej miejscowości lub w bezpośrednim sąsiedztwie w miejscowości sąsiedniej.
Zgodnie z treścią załącznika nr 6 lp.12 do terenów mieszkaniowych zalicza się grunty niewchodzące w skład działek siedliskowych, o których mowa w lp.5:
1.) zajęte pod budynki zaliczone w PKOB do działu 11 – budynki mieszkalne;
2.) zajęte pod budynki gospodarcze i techniczne związane funkcjonalnie z budynkami mieszkalnymi, o których mowa w pkt.1 oraz urządzenia w szczególności: podwórza, dojazdy, przejścia, przydomowe place gier, zabaw i odpoczynku, studnie, zbiorniki, przewody naziemne, urządzenia do gromadzenia i oczyszczenia ścieków, śmietniki, składowiska odpadów, obiekty małej architektury, ogrodzenia, oczka wodne, ogródki skalne;
3.) położone pomiędzy budynkami i urządzeniami, o których mowa w pkt.1 i 2 lub w bezpośrednim sąsiedztwie tych budynków i urządzeń i niewykorzystywane do innego celu, który uzasadniałby zaliczenie ich do innej grupy użytków gruntowych, w tym zajęte pod trawniki, rabaty, kwietniki, warzywniki.
Spór w niniejszej sprawie sprowadza się do kwestii zaliczenia działki nr 151/2 w S. przy ul. A 105 do odpowiedniej grupy użytków gruntowych. W ocenie skarżącego jego działka winna zostać zaliczona do gruntów ornych – R, gruntów rolnych zabudowanych – Br i sadów – S. Zdaniem zaś organów administracji wymieniona działka jest terenem mieszkaniowym oznaczonym symbolem B.
Z zebranego materiału dowodowego wynika, że w 2017r. przeprowadzono modernizację ewidencji gruntów i budynków w wyniku której działkę nr 151/2 o powierzchni 0,1441 ha zaliczono do terenów mieszkaniowych – B (wcześniej działka ta była zaliczona do gruntów ornych - R - 0,0733ha, gruntów rolnych zabudowanych – Br – 0.0605 ha i sadów – S – 0,0103 ha). R. P. nie zgłaszał w wymaganych terminach uwag i zarzutów. W związku z czym operat opisowo – kartograficzny stał się operatem ewidencji gruntów i budynków. Dopiero w dniu 19 listopada 2017r., skarżący złożył wniosek o przywrócenie w ewidencji gruntów poprzedniego stanu jego działki nr 151/2 sprzed modernizacji tzn. jako gruntu ornego – R, gruntu rolnego zabudowanego – Br i sadu – S. Z uwagi na to, że wniosek został zgłoszony po terminie określonym w art.24a ust.9 p.g i k. organy administracji trafnie potraktowały go jako wniosek o zmianę danych objętych ewidencją gruntów i budynków stosownie do art.24a ust.12 p.g i k.
Należy zaznaczyć, że starosta odpowiada za aktualność danych w ewidencji gruntów i budynków (§ 44 pkt.2 rozporządzenia z 29 marca 2001r.) przy czym wszelkie zmiany w ewidencji mogą być dokonane na podstawie danych udokumentowanych. Dokumentami w oparciu o które następuje aktualizacja ewidencji gruntów zostały wymienione w art.24 ust.2a i 2b, art.23 ust.4 p.g i k. oraz § 35 i 36 rozporządzenia z 29 marca 2001r.
Przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało, że działka nr 151/2 ma stosunkowo niewielką powierzchnię – 0,1411 ha. Na działce tej znajduje się jednokondygnacyjny murowany budynek mieszkalny o powierzchni zabudowy 86 m2, jednokondygnacyjny murowany budynek niemieszkalny o powierzchni 42 m2 pełniący funkcję gospodarczą niezwiązaną z rolnictwem oraz wiata. Na działce tej w okresie od 13 listopada 2013r. do 6 lutego 2017r. była prowadzona działalność gospodarcza pod nazwą A – Konserwacja i naprawa pojazdów samochodowych z wyłączeniem motocykli. Od dnia 1 marca 2015r. do chwili obecnej w tym samym zakresie jest prowadzona działalność gospodarcza pod nazwą A. Część działki będąca dojazdem do budynków jest wybrukowana i stanowi część rekreacyjną a na części znajdują się drzewka owocowe.
Organy administracji trafnie uznały, że brak jest podstaw do dokonania aktualizacji ewidencji gruntów i budynków w sposób wnioskowany przez skarżącego. R. P. nie przedstawił bowiem żadnych dokumentacji uzasadniającej dokonanie żądanej przez niego zmiany w ewidencji. Należy zaznaczyć, że R. P. pismem z dnia 23 stycznia 2018r. był wzywany do złożenia w określonym terminie dokumentacji architektoniczno – budowlanej budynków usytuowanych na działce nr 151/2 wykazującej, że budynki są przeznaczone do produkcji rolnej (wezwanie doręczono 26 stycznia 2018r.) lecz żadna taka dokumentacja nie została złożona.
R. P. nie jest rolnikiem gdyż nie poosiada nieruchomości rolnych (art.461 Kodeksu cywilnego). W związku z czym nie spełnia wymogów określonych w art.6 ust.1 ustawy z 11 kwietnia 2003r. o kształtowaniu ustroju rolnego (Dz.U. z 2017r. poz.2196 ze zm.). W myśl tego przepisu za rolnika indywidualnego uważa się osobę fizyczną będącą właścicielem, użytkownikiem wieczystym, samoistnym posiadaczem lub dzierżawcą nieruchomości rolnych, których łączna powierzchnia użytków rolnych nie przekracza 300 ha, posiadającą kwalifikacje rolnicze oraz co najmniej od 5 lat zamieszkałą w gminie, na obszarze której jest położona jedna z nieruchomości rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego i prowadzącą przez ten okres osobiście to gospodarstwo. R. P. nie jest również posiadaczem gospodarstwa rolnego w którym powierzchnia nieruchomości rolnej jest nie mniejsza niż 1 ha (art.2 pkt.2 ustawy z 11 kwietnia 2003r.).
Skarżący na działce nr 151/2 nie prowadzi żadnej produkcji rolniczej lub ogrodniczej rozumianej jako działalność związana z uprawą roślin oraz chowem i hodowlą zwierząt. Faktu prowadzenia takiej produkcji R. P. nie podnosił zresztą w żadnym ze swoich licznych pism składanych w postępowaniu administracyjnym. Na działce jest natomiast prowadzona działalność gospodarcza pod nazwą A w zakresie konserwacji i naprawy pojazdów samochodowych (wypis z CEIDG w aktach administracyjnych). Wskazuje to, że skarżący na swojej działce nie prowadzi produkcji rolniczej lub ogrodniczej lecz zajmuje się naprawami i konserwacją samochodów.
Skarżący nie wykazał również aby trzy budynki znajdujące się na działce nr 151/2 służyły do produkcji rolniczej bądź były związane z produkcją rolniczą mimo, że był do tego wzywany. Brak jest zatem podstaw do uznania, że budynki te są przeznaczone do takiej produkcji.
Jako uzasadnienie swojego żądania skarżący wielokrotnie podnosił, że na swojej działce posiada drzewka owocowe oraz krzewy owocowe (porzeczki, winogrona). Tereny te nie spełniając jednak przesłanek definicji sadu oznaczonego symbolem S określonej w punkcie 2 załącznika nr 6 do rozporządzenia z 29 marca 2001r. Z definicji tej wynika, że przesłankami tymi są: po pierwsze obszar o powierzchni co najmniej 0,1000 ha oraz po drugie na obszarze tym nasadzone są drzewa owocowe lub krzewy owocowe w ilości minimum 600 drzew lub 2000 krzewów na 1 ha. R. P. nie wykazał, że obszar na którym posiada drzewa i krzewy owocowe wynosi 0,1000 ha. W swoim wniosku z 19 listopada 2017r. podał natomiast, że wielkość jego sadu wynosi 0,0271 ha czyli jest znacznie mniejsza od wymaganej wielkości (0,1000 ha). Nadto skarżący nie przedłożył żadnych dokumentów wskazujących, że spełniona jest liczba nasadzeń drzew i krzewów na 1 ha (600 drzew lub 2000 krzewów na 1 ha). W sytuacji gdy R.P. nie złożył żadnych dokumentów stwierdzających, że obszar na którym znajdują się drzewa i krzewy owocowe wynosi co najmniej 0,1000 ha i spełniony jest wymóg liczby nasadzeń drzew lub krzewów na 1 ha to organy administracji trafnie uznały, że nie ma podstaw do przyjęcia, iż jest to sad (symbol S), o którym mowa w punkcie 2 załącznika nr 6 do rozporządzenia z 29 marca 2001r.
Dodać również należy, iż działka nr 151/2 znajduje się na terenie na którym brak jest miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zaś w decyzji Prezydenta Miasta S. nr [...] z [...] czerwca 2006r. o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku gospodarczo – garażowego, jako rodzaj zabudowy wskazano zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna (decyzja w aktach administracyjnych). W obecnie obowiązującym studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta S. działka nr 151/2 położona jest w granicach obszaru oznaczonego symbolem 4MN – tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej rozwojowe mieszane.
Jeszcze raz należy zaznaczyć, że zmiany w ewidencji gruntów i budynków są dopuszczalne na podstawie dokumentów wymienionych w ustawie Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz w rozporządzeniu z 29 marca 2001r. Zmiany takiej nie można dokonać jedynie na podstawie oświadczenia strony, która nie zgadza się z treścią zapisów w ewidencji. W czasie modernizacji ewidencji gruntów w 2017r., dotyczącej między innymi działki nr 151/2, R.P. miał możliwość zgłaszania uwag i zarzutów do wyników tej modernizacji lecz tego nie uczynił. W związku z czym operat opisowo – kartograficzny stał się operatem ewidencji gruntów i budynków. Dopiero po upływie wszystkich wymaganych terminów złożył wniosek o zmianę zapisów w ewidencji dotyczących zaliczenia jego działki do odpowiedniej grupy użytków gruntowych. Skoro uczynił to już po wpisaniu do ewidencji danych ustalonych w czasie modernizacji w 2017r. to na nim spoczywał ciężar wykazania zasadności jego żądania. Wykazanie takie musi się jednak opierać na dokumentach wymaganych przepisami prawa. R. P. żadnych takich dokumentów nie złożył mimo, że był wzywany do ich przedłożenia. Nie wykazał zatem zasadności swojego wniosku z 19 listopada 2017r. oraz swoich twierdzeń podnoszonych w szeregu pismach procesowych oraz w skardze. Skoro nie wykazał tego to organy administracji trafnie odmówiły uwzględnienia żądania R.P. Zebrany materiał dowodowy nie uzasadniał bowiem dokonania zmian w ewidencji gruntów w sposób określony przez skarżącego na podstawie złożonych przez niego oświadczeń.
Nieuzasadniony jest zarzut skarżącego naruszenia arty.7, 77 § 1 i 80 K.p.a. poprzez niewyczerpujące rozpatrzenie całego materiału dowodowego. Wbrew temu zarzutowi organy administracji w sposób wyczerpujący rozpatrzyły cały materiał dowodowy i trafnie doszły do przekonania, że nie daje on podstaw do uwzględnienia wniosku R.P. Skarżący nie wykazał bowiem żadnymi dokumentami zasadności zmian w ewidencji, których się domagał. Zarzuty skargi w tym zakresie nie są uzasadnione. Rozpoznając sprawę sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego, bądź przepisów postępowania administracyjnego mogących mieć wpływ na wynik sprawy. Z tych wszystkich względów, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd oddalił skargę R.P.
Na podstawie art.250 p.p.s.a. sąd przyznał adwokatowi F.B. kwotę 295,20 zł tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu.
dc
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło