III SA/Łd 133/15

PostanowienieWSA w Łodzi2015-04-24

Skład orzekający: Magdalena Sieniuć

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika) powinien zostać uwzględniony, jeśli strona nie przedstawiła wszystkich wymaganych dokumentów potwierdzających jej trudną sytuację majątkową, mimo wezwania sądu?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym nie zasługuje na uwzględnienie, jeśli strona, mimo wezwania sądu, nie przedstawiła wymaganych dokumentów potwierdzających jej trudną sytuację majątkową, co uniemożliwia ocenę jej rzeczywistych możliwości płatniczych. Niewykonanie obowiązków nałożonych zarządzeniem sądu uniemożliwia przyznanie prawa pomocy.
Stan faktyczny
Skarżący I.M. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika. W oświadczeniu podał, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, ponosi straty z działalności gospodarczej, posiada mieszkanie i samochód, a jego zadłużenie wynosi 300.000 zł. Referendarz sądowy wezwał skarżącego do złożenia dodatkowych dokumentów potwierdzających jego sytuację majątkową, jednak skarżący nie zastosował się do wezwania.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania skarżącemu I.M. prawa pomocy w zakresie całkowitym.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 24 kwietnia 2015 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale III - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2015 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku I.M. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata i doradcy podatkowego w sprawie ze skargi I.M. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia na postanowienie w sprawie podjęcia zawieszonego postępowania egzekucyjnego p o s t a n a w i a: odmówić przyznania skarżącemu – I.M. prawa pomocy w zakresie całkowitym. (MSi) I.M. złożył na urzędowym formularzu (PPF) wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia na postanowienie w sprawie podjęcia zawieszonego postępowania egzekucyjnego. W złożonym oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący podał, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej ponosi straty. Jego majątek stanowią mieszkanie o pow. 68,8 m2 i samochód osobowy marki Opel Vectra (rocznik 1999) o wartości 5.000 zł. Skarżący oświadczył przy tym, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym i rzecznikiem patentowym. W uzasadnieniu wniosku skarżący dodatkowo wyjaśnił, że prowadzi działalność gospodarczą – tartak, od dnia jej rozpoczęcia (tj. od 23 kwietnia 2008 roku) wykazuje brak dochodu. Skarżący podkreślił, że na uruchomienie zakładu przeznaczył wszystkie oszczędności życia oraz kredyty. Aktualnie jest zadłużony w kilku bankach, nie płaci czynszu za mieszkanie, składek ZUS, ma zaległości w podatkach (z tytułu sprzedaży mieszkań i podatku dochodowego od pracowników) w urzędzie skarbowym. Jego zadłużenie na dzień składania wniosku wynosi 300.000 zł. Środki finansowe uzyskane ze sprzedaży mieszkań w całości przeznaczył na uruchomienie zakładu, obecnie żyje na granicy ubóstwa. Ma zablokowane konta bankowe i zajęcia komornicze. Ponadto skarżący dodał, że sytuacja, w jakiej się znalazł, jest skutkiem panującego kryzysu gospodarczego oraz brakiem zrozumienia i pomocy ze strony urzędów państwowych. Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego, zarządzeniem z dnia 13 marca 2015 roku wezwano wnioskodawcę do złożenia dodatkowych dokumentów i informacji dotyczących jego sytuacji majątkowej, w tym do nadesłania wyciągów z ewentualnie posiadanych przez skarżącego rachunków i lokat bankowych - z okresu ostatnich 3 miesięcy, podania źródła i kwoty środków przeznaczanych miesięcznie na utrzymanie i podstawowe opłaty eksploatacyjne, przedstawienia dokumentów potwierdzających fakt ponoszenia straty z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej wraz ze wskazaniem kwoty tej straty za okres obejmujący ostatnie 3 miesiące, nadesłania dokumentów potwierdzających wskazaną we wniosku kwotę zadłużenia w wysokości 300.000 zł, przedstawienia aktualnego zeznania podatkowego, w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. Wezwanie w powyższej kwestii wraz ze stosownym pouczeniem o skutkach jego niewykonania zostało doręczone skarżącemu w dniu 25 marca 2015 roku. W zakreślonym terminie skarżący nie nadesłał wymaganych przez referendarza sądowego dodatkowych dokumentów dotyczących jego sytuacji majątkowej i zdolności płatniczych, szczegółowo wskazanych w zarządzeniu z dnia 13 marca 2015 roku. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje: Wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. Tytułem wstępu wyjaśnić należy, że instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej jako: "p.p.s.a.". Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244, art. 245, art. 246 § 1 oraz art. 252 tej ustawy wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym, majątkowym i dochodach. Od referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy w sposób niebudzący wątpliwości wynika jedynie, że skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jego majątek stanowią mieszkanie o pow. 68,8 m2 i samochód osobowy marki Opel Vectra (rocznik 1999) o wartości 5.000 zł. Pozostałe zaś kwestie dotyczące sytuacji majątkowej skarżącego – wobec niewykonania zarządzenia referendarza sądowego z dnia 13 marca 2015 roku – należało uznać, że nie zostały przez skarżącego dostatecznie wyjaśnione. W szczególności, skarżący nie udokumentował w żaden sposób kwoty poniesionej straty z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej, nie podał także źródła i kwoty środków przeznaczanych miesięcznie na własne utrzymanie i podstawowe opłaty eksploatacyjne, a ponadto nie nadesłał dokumentów potwierdzających wskazaną we wniosku kwotę zadłużenia w wysokości 300.000 zł. Ponadto wobec braku nadesłania wyciągów z posiadanych rachunków bankowych nie sposób zweryfikować twierdzeń skarżącego o przeznaczeniu wszystkich środków finansowych uzyskane ze sprzedaży mieszkań w całości na uruchomienie zakładu i życiu na granicy ubóstwa. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, stwierdzić należy, że niewykonanie przez skarżącego obowiązków nałożonych powyższym zarządzeniem referendarza sądowego uniemożliwia faktyczną ocenę rzeczywistych możliwości płatniczych skarżącego i ustalenia, czy rzeczywiście nie jest on w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania w niniejszej sprawie. Tym samym uznać należało, iż wnioskodawca nie wykazał, iż znajduje się w trudnej sytuacji majątkowej, uzasadniającej przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Wyjaśnić przy tym należy, że strona w postępowaniu sądowoadministracyjnym może się ubiegać wyłącznie o jednego pełnomocnika z urzędu, którym może zostać m. in. adwokat bądź radca prawny. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 245 § 2 i art. 258 § 1 oraz § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. (MSi)

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło