III SA/Łd 135/11
WyrokWSA w Łodzi2011-05-25
Skład orzekający: Krzysztof Szczygielski, Monika Krzyżaniak, Małgorzata Łuczyńska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Narodowego Funduszu Zdrowia może odmówić refundacji kosztów transportu medycznego zagranicznego do Polski, jeśli wniosek o refundację złożył spadkobierca osoby zmarłej, a nie ona sama przed transportem?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organ administracji publicznej naruszył przepisy postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organ wydał decyzję merytoryczną o odmowie refundacji, jednocześnie w uzasadnieniu wskazując, że wnioskodawczyni (wdowa po zmarłym) nie posiada przymiotu strony i interesu prawnego w sprawie, co powinno skutkować umorzeniem postępowania z powodu jego bezprzedmiotowości. Sprzeczność między sentencją a uzasadnieniem uniemożliwiła sądowi kontrolę legalności decyzji.Stan faktyczny
B. K. złożyła wniosek o zwrot kosztów transportu medycznego zmarłego męża z Czech do Polski. Dyrektor Narodowego Funduszu Zdrowia odmówił refundacji, argumentując, że zgoda na refundację musi być uzyskana przed transportem, a spadkobierca nie ma prawa do żądania zwrotu kosztów poniesionych przez zmarłego. Skarżąca podniosła zarzut naruszenia prawa materialnego i procesowego, twierdząc, że stan zdrowia męża uniemożliwił mu wcześniejsze złożenie wniosku, a ona sama działała w jego imieniu. Sąd uznał, że organ naruszył przepisy postępowania, wydając decyzję merytoryczną zamiast umorzyć postępowanie z powodu bezprzedmiotowości.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję i przyznaje radcy prawnemu koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski Sędziowie Sędzia WSA Monika Krzyżaniak Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska (spr.) Protokolant Tomasz Porczyński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 maja 2011 r. sprawy ze skargi B. K. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wyrażenia zgody na refundację kosztów transportu medycznego zagranicznego do Polski 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. przyznaje radcy prawnemu P. R. J. prowadzącemu Kancelarię Radcy Prawnego w Ł. przy ul. [...], kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć i 20/100) złotych obejmującą podatek od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu skarżącej B. K. i nakazuje wypłacić powyższą kwotę radcy prawnemu P. R. J. z funduszu Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.
Pismem z dnia [...] B. K. wystąpiła do Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z wnioskiem o zwrot kosztów zagranicznego transportu medycznego zmarłego męża – P. K. ze szpitala w Czechach do Szpitala im. Kopernika w Łodzi. Do wniosku wnioskodawczyni załączyła fakturę o nr [...] wystawioną w dniu [...] wskazując, iż pozostałe informacje w sprawie zawiera jej wniosek z dnia [...] złożony w sprawie o refundację kosztów leczenia, w której toczy się odrębne postępowanie.
Decyzją z dnia [...], nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia działając na podstawie art. 109 ust. 1 i 5 ustawy z dnia 24 sierpnia 2007 roku o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2009r., Nr 38, poz. 299., z późn. zm.) w związku z art. 107 ust. 5 pkt 16 oraz art. 25 ust. 3 pkt 2 tej ustawy, w związku z art. 104 § 1 i 2 k.p.a. po rozpatrzeniu wniosku B. K. odmówił wyrażenia indywidualnej zgody na refundację kosztów transportu medycznego zagranicznego do Polski. W uzasadnieniu decyzji organ administracji podniósł, iż przepis art. 25 ust. 3 pkt 2 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz § 10 ust. 3 Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 grudnia 2007r. w sprawie wniosku o leczenie lub badania diagnostyczne poza granicami kraju oraz pokrycie kosztów transportu (Dz. U. Nr 249, póz. 1867 z późn. zm.) określają wprost sytuacje i warunki, w których ubezpieczonemu (świadczeniobiorcy) przysługuje wniosek o pokrycie kosztów transportu sanitarnego. Dyrektor Oddziału Wojewódzkiego Funduszu może wydać wnioskodawcy, na wniosek podmiotu uprawnionego, zgodę na pokrycie kosztów transportu do miejsca leczenia lub zamieszkania w kraju - najtańszym środkiem komunikacji możliwym do zastosowania w aktualnym stanie zdrowia, gdy przewidywane koszty leczenia za granicą przewyższają koszty transportu i leczenia w kraju. Oznacza to, że zgoda na refundację kosztów transportu medycznego zagranicznego wydawana jest na rzecz osoby, której transport ma dotyczyć, a jej uprzednie uzyskanie tj., przed realizacją transportu sanitarnego do Polski, jest w ocenie organu warunkiem koniecznym do sfinansowania kosztów świadczenia ze środków publicznych. Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia podkreślił, iż wniosek żony świadczeniobiorcy może być podstawą procedowania w sprawie o uzyskanie zgody na pokrycie kosztów transportu medycznego tylko wówczas gdyby działała w imieniu i na rzecz osoby uprawnionej, adresatem decyzji jest natomiast wyłącznie osoba uprawniona, ponieważ tylko ona posiada interes prawny. Orzeczenie o sfinansowaniu kosztów transportu medycznego nie może być zatem wydane na wniosek spadkobierców ubezpieczonego. Organ administracji wskazał ponadto, że Narodowy Fundusz Zdrowia przy wykonywaniu swoich zadań określonych w ustawie, zarządza środkami publicznymi na rzecz ubezpieczonych (świadczeniobiorców) w granicach określonych prawem. Podstawa finansowania świadczeń opieki zdrowotnej musi wynikać bezpośrednio z przepisów ustawy, która nie przewiduje możliwości finansowania świadczeń zdrowotnych na zasadach słuszności i uznania. Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, nie przewiduje natomiast refundacji bezpośrednio ubezpieczonemu (świadczeniobiorcy) kosztów leczenia, czy też kosztów poniesionych za zrealizowany transport sanitarny. Z dokumentacji zgromadzonej w toku postępowania wynika, że wnioskodawca nie spełnił warunków, określonych w art. 25 ust. 3 pkt 2 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz § 10 ust. 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 grudnia 2007 roku, które uprawniałby do wydania decyzji w przedmiocie pokrycia kosztów transportu sanitarnego. Wskazał, iż wnioskodawczyni jako spadkobierca męża nie może domagać się zwrotu poniesionych przez niego bezpośrednio kosztów transportu sanitarnego, skoro z załączonej faktury jednoznacznie wynika, że nabywcą usługi o nazwie: Transport "R" na trasie Praga-Łódź był P. K., który w dacie złożenia wniosku już nie żył. Ponadto, jak podkreślił Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia żaden przepis ustawy nie przyznaje osobom objętym jej działaniem prawa do żądania zwrotu środków poniesionych na opiekę zdrowotną poza systemem tej ustawy.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżąca podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego tj. art. art. 25 ust. 3 pkt 2 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz § 11 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 grudnia 2007 roku, a także naruszenie przepisów postępowania tj. art. 6, art., 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 i k.p.a., wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, iż nie zgadza się ze stanowiskiem Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia, że złożenie wniosku o zwrot kosztów transportu medycznego po jego zrealizowaniu czyni wniosek bezprzedmiotowym. W ocenie skarżącej z przepisu art. 25 ust. 3 pkt 2 ustawy, nie wynika, aby zgoda na refundację kosztów transportu medycznego mogła być wyrażona jedynie przed dokonaniem transportu. Skarżąca podniosła, że stan zdrowia, w którym znajdował się jej mąż, a którego organ nie zbadał, spowodował konieczność przewiezienia go na dalsze leczenie do Polski i nie miał on możliwości wystąpienia przed dokonaniem transportu z wnioskiem o uzyskanie zgody na jego refundację. Zdaniem skarżącej błędne jest stanowisko organu administracji, że rozstrzygnięcie o pokryciu kosztów transportu medycznego jej zmarłego męża jest rozstrzygnięciem o prawach osobistych ubezpieczonego.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia wniósł o jej oddalenie. Podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podniósł, iż wniosek B. K. potraktowany został, jako pochodzący od podmiotu uprawnionego w rozumieniu przepisów ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, gdyż przedmiotem postępowania była następcza refundacja kosztów, której wnioskodawczyni żądała na swoją rzecz. Organ wyjaśnił, że zgodnie z treścią art. 25 ust. 3 pkt 2 i ust. 4 w/w ustawy, Dyrektor Oddziału Wojewódzkiego Funduszu może wydać wnioskodawcy, na wniosek podmiotu uprawnionego, zgodę na pokrycie kosztów transportu do miejsca leczenia lub zamieszkania w kraju - najtańszym środkiem komunikacji możliwym do zastosowania w aktualnym stanie zdrowia, gdy przewidywane koszty leczenia za granicą przewyższają koszty transportu i leczenia w kraju. Złożenie wniosku o sfinansowanie transportu uzależnione jest zatem od woli wnioskodawcy w rozumieniu art. 25 ust. 1 ustawy co wyklucza inicjatywę Funduszu w tym zakresie. Z treści § 10 ust. 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 grudnia 2007 roku wynika, że do wniosku o uzyskanie zgody na transport należy dołączyć dokumentację zawierającą: 1) szczegółowe rozpoznanie kliniczne, z uwzględnieniem kodu ICD10; 2) opis aktualnego stanu zdrowia; 3) prawdopodobny zakres i czas trwania leczenia; 4) wstępny kosztorys leczenia; 5) wskazanie ściśle określonych środków transportu, w szczególności środków transportu sanitarnego, możliwych do zastosowania ze względu na stan zdrowia wnioskodawcy. Dopiero bowiem w oparciu o przedstawione dokumenty podejmowana jest decyzja o celowości transportu ze względów ekonomicznych. Ustalony w sprawie stan faktyczny potwierdza, że ani podmiot uprawniony, ani żaden członek jego rodziny nie wystąpili z wnioskiem o wyrażenie zgody na sfinansowanie kosztów transportu. Dopiero po przeprowadzeniu postępowania spadkowego z wnioskiem o bezpośrednią refundację wystąpiła żona, jako spadkobierczyni świadczeniobiorcy. Taki stan faktyczny, zdaniem organu nie jest zaś objęty powołanymi wyżej przepisami. Okolicznością uniemożliwiającą pozytywne dla skarżącej załatwienie sprawy jest według organu nie tylko brak podstawy materialno prawnej do orzeczenia o refundacji , ale także brak strony uprawnionej do domagania się wydania decyzji administracyjnej w tej sprawie. Postępowanie administracyjne w tej sprawie toczące się z wniosku spadkobiercy jest postępowaniem, w którym brak jest stosunku administracyjnoprawnego pomiędzy wnioskodawcą i Dyrektorem [...] OW NFZ i zasadniczo powinno zostać umorzone. Zważywszy jednak, że wnioskodawczyni decyzję o umorzeniu postępowania odbierałaby jako krzywdzącą i pozbawiającą ją merytorycznego rozpoznani jej wniosku, wydana została decyzja merytoryczna, z tego faktu jednak nie wynika uprawnienie wnioskodawczyni do żądania refundacji, gdyż decyzja o wyrażeniu zgody na pokrycie kosztów transportu przyznaje prawa osobiste ubezpieczonemu, którego dotyczy transport. Zatem jedynie ubezpieczony ma interes prawny w rozstrzygnięciu sprawy administracyjnej o wyrażenie zgody na pokrycie kosztów transportu. Prawa takie nie przysługują zaś jego spadkobiercom także w zakresie żądania zwrotu poniesionych przez nich kosztów. Niezależnie od tego do uzyskania pozytywnej decyzji nie byłby też uprawniony sam ubezpieczony, brak jest bowiem jakichkolwiek podstaw do zastosowania odstępstwa od zasady uprzedniej zgody ze względu na nieproporcjonalne lub utrudnione warunki jej uzyskania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 137), zwanej dalej p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje wskazane w przepisie orzeczenia wydawane przez organy administracji publicznej, w tym decyzje administracyjne.
Z kolei w myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b, c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przesądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w sytuacji, gdy sąd stwierdzi, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję w całości lub w części, albo stwierdza jej nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organowi administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa czy to materialnego, czy też procesowego jeżeli naruszenie to miało lub mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Na mocy art. 134 § 1 tej ustawy sąd dokonuje również z urzędu kontroli rozstrzygnięć administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem i nie jest związany w tym zakresie zarzutami, podstawą prawną i wnioskami sformułowanymi w skardze.
Zaskarżona decyzja nie może pozostać w obrocie prawnym, bowiem zapadła z naruszeniem przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Otóż postępowanie zostało zainicjowane wnioskiem skarżącej - wdowy po zmarłym P. K., która po zakończeniu postępowania spadkowego wystąpiła do Dyrektora [...] OW NFZ z wnioskiem o zwrot kosztów transportu medycznego męża – P. K. z Czech do Polski, przedstawiając stosowną fakturę. Organ wydał decyzję o odmowie wyrażenia indywidualnej zgody na refundacje kosztów transportu medycznego zagranicznego do Polski, P. K.. Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy art. 109 ust. 1 i 5, art. 107 ust. 5 pkt 16 oraz art. 25 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 roku o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t.j. Dz.U. z 2008r. Nr 164 poz. 1027 ze zm.). W świetle art. 25 ust. 3 pkt 2 Prezes Funduszu lub dyrektor oddziału wojewódzkiego Funduszu może wydać wnioskodawcy, na wniosek podmiotu uprawnionego, zgodę na pokrycie kosztów transportu: do miejsca leczenia lub zamieszkania w kraju - najtańszym środkiem komunikacji możliwym do zastosowania w aktualnym stanie zdrowia, gdy przewidywane koszty leczenia za granicą przewyższają koszty transportu i leczenia w kraju. Decyzje, o których mowa w ust. 2 i 3 są ostateczne. Od tych decyzji przysługuje skarga do sądu administracyjnego.
Zgodnie zaś z powołanym w podstawie prawnej decyzji art. 109 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych Dyrektor oddziału wojewódzkiego Funduszu rozpatruje indywidualne sprawy z zakresu ubezpieczenia zdrowotnego. Do indywidualnych spraw z zakresu ubezpieczenia zdrowotnego zalicza się sprawy dotyczące objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym i ustalenia prawa do świadczeń. Odwołanie od decyzji wydanej w sprawach, o których mowa w ust. 1, wnosi się do Prezesa Funduszu w terminie 7 dni od dnia jej otrzymania.( ust. 5). W sprawach, o których mowa w ust. 1, w zakresie nieregulowanym niniejszą ustawą, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego(ust. 6).
W świetle przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek ( art. 28 kpa.). Jak wynika z treści art. 61 § 1Kpa., postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Zgodnie zaś z normą wynikającą z art. 105 § 1 Kpa., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. W tym przypadku organ ma obowiązek umorzenia postępowania. Jak podkreśla się w doktrynie, aby umorzyć postępowanie na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. organ musi stwierdzić brak jakiegokolwiek elementu stosunku materialnoprawnego. W związku z czym nie jest możliwe wydanie decyzji załatwiającej sprawę co do jej istoty. W orzecznictwie sądów administracyjnych uznaje się, że bezprzedmiotowość może dotyczyć każdego z elementów stosunku admninistracyjnoprawnego, tj. podmiotu, przedmiotu postępowania, a także sytuacji, gdy stosunek, którego ustalenie jest przedmiotem wszczętej sprawy administracyjnej, nie jest stosunkiem administracyjnoprawnym. Według przepisów obowiązujących w dacie wydania decyzji organ, który stwierdził, że wniosek nie pochodzi od strony w rozumieniu art. 28 Kpa., nie ma możliwości wyboru rozstrzygnięcia w takim przypadku, ale musi zakończyć postępowanie wydaniem decyzji umarzającej postępowanie. Z kolei wydanie decyzji na podstawie art. 105 § 1 Kpa., rodzi prawo strony do wniesienia odwołania od takiej decyzji do organu wyższego stopnia. Zasadą w postępowaniu administracyjnym jest bowiem dwuinstancyjność postępowania (art. 15 Kpa.). Odstąpienie od zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, jej ograniczenie lub wyłączenie bądź wprowadzenie innego środka ochrony prawnej może nastąpić tylko w drodze ustawy, a jako wyjątek od zasady musi być wyraźne i jednoznaczne.
Z oceny organu przedstawionej w uzasadnieniu decyzji wynika , że orzeczenie o sfinansowaniu wnioskowanego rodzaju świadczenia jako rozstrzygnięcie o prawach osobistych przysługujących ubezpieczonemu nie może być wydane na wniosek spadkobierców ubezpieczonego. Wprawdzie wniosek żony może być podstawą procedowania w sprawie zgody na pokrycie kosztów transportu w sytuacji jej działania w imieniu i na rzecz osoby uprawnionej, jednak adresatem decyzji jest wyłącznie osoba uprawniona, gdyż jedynie ona ma interes prawny w rozstrzygnięciu sprawy administracyjnej. W dalszej zaś części uzasadnienia organ wyjaśnia skarżącej, że również jej zmarły mąż nie uzyskałby pozytywnej decyzji z uwagi na fakt, iż przepisy obowiązującego prawa w tym wskazanego art. 25 ust. 3 pkt 2 w/w ustawy nie przewiduje refundacji bezpośrednio ubezpieczonemu (świadczeniobiorcy) kosztów poniesionych za zrealizowany transport sanitarny. Takie świadczenie jest uzależnione od uzyskania uprzedniej zgody NFZ, o którą P. K. nie wystąpił.
W przedmiotowej sprawie organ wydał na podstawie art. 25 ust. 3 pkt 2 ustawy decyzję merytoryczną o odmowie refundacji kosztów transportu medycznego i pouczył o prawie wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego. W podstawie prawnej tej decyzji organ wskazał również, na art. 109 ust. 5 ustawy przewidujący prawo odwołania w terminie 7 dni do Prezesa NFZ. Adresatem decyzji organ wskazał B. K. Jednak w uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ argumentował, że B. K. nie posiada interesu prawnego i tym samym przymiotu strony.
Analizując ustalony w sprawie stan faktyczny oraz podstawę prawną rozstrzygnięcia w konfrontacji z jego uzasadnieniem Sąd doszedł do przekonania, że rozstrzygnięcie zaskarżonej decyzji pozostaje w sprzeczności z jej uzasadnieniem, co uniemożliwia Sądowi kontrolę i ocenę legalności zaskarżonej decyzji z powodu braku możliwości ustalenia koncepcji organu. Uzasadnienie decyzji ma, bowiem na celu wykazanie procesu myślowego, który doprowadził do ustalenia treści rozstrzygnięcia. Pomiędzy rozstrzygnięciem decyzji, a jej uzasadnieniem nie może być nie dających się usunąć sprzeczności, gdyż mimo pierwszeństwa, jakie ma wówczas treść rozstrzygnięcia decyzji, taka sytuacja uniemożliwia ocenę racjonalności przesłanek, jakimi kierował się organ przy wydawaniu decyzji. Pomiędzy sentencją decyzji, a jej uzasadnieniem powinna zachodzić spójność. Niedopuszczalne jest, aby lektura uzasadnienia zaprzeczała podjętemu rozstrzygnięciu. Sąd kontroluje decyzję, a nie zastępuje organu w podaniu motywów uzasadnienia decyzji o oznaczonej treści. Dlatego też ocena samego rozstrzygnięcia jest przedwczesna wobec wykluczania się sentencji z treścią uzasadnienia.
Wobec powyższego, jeżeli organ uznał, że B. K. nie jest stroną postępowania nie mógł rozpoznać sprawy merytorycznie, a powinien zakończyć postępowanie jego umorzeniem z powodu bezprzedmiotowości z przyczyn podmiotowych i pouczyć B. K. o możliwości wniesienia odwołania do Prezesa NFZ. Rozstrzygnięcie merytoryczne i postępowanie jednoinstancyjne możliwe byłoby zaś w sytuacji uznania przez organ następstwa prawnego B. K.. Rozstrzygnięcie uzależnione jest od prawidłowego ustalenia stanu faktycznego i dokonania jego subsumcji do określonej normy prawnej zgodnie z zasadą praworządności. Zgodnie bowiem z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładne wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes strony.
Nie jest usprawiedliwieniem okoliczność, na którą powołuje się organ w odpowiedzi na skargę, że wnioskodawczyni decyzję o umorzeniu "odbierałaby jako krzywdzącą i pozbawiającą ją merytorycznego rozpoznania jej wniosku" i dlatego została wydana decyzja merytoryczna. Zresztą natychmiast organ wyjaśnia, że wydanie decyzji merytorycznej nie rodzi uprawnienia wnioskodawczyni do żądania refundacji, gdyż decyzja o wyrażeniu zgody na pokrycie kosztów transportu przyznaje prawa osobiste ubezpieczonemu, którego dotyczy transport. Zatem jedynie ubezpieczony ma interes prawny w rozstrzygnięciu sprawy administracyjnej o wyrażenie zgody na pokrycie kosztów transportu. W innym miejscu odpowiedzi na skargę organ wyjaśnia natomiast, że wniosek B. K. potraktowany został jako pochodzący od podmiotu uprawnionego w rozumieniu przepisów ustawy, gdyż przedmiotem postępowania była następcza refundacja kosztów, której wnioskodawczyni żądała na swoją rzecz. Wprawdzie odpowiedź na skargę nie jest aktem skarżonym, ale treść tego dokumentu jak również podjętej decyzji dowodzi, że organ nie zdecydował ostatecznie jaki jest status prawny B. K.
Tymczasem nie jest sprawą obojętną jednoznaczne rozstrzygnięcie przez organ administracji czy B. K. ma przymiot strony czy też go nie posiada. Od tego czy B. K. jest stroną postępowania w sprawie zwrotu kosztów transportu medycznego jej męża P. K. zależy zatem wynik postępowania administracyjnego. Stwierdzenie braku interesu prawnego wnioskodawczyni zamyka drogę do wydania orzeczenia merytorycznego w sprawie. Dodatkowo godzi się podnieść, że ustalenie, że decyzja została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie uznawane jest w doktrynie i orzecznictwie jako spełnienie przesłanki z art. 156 § 1 pkt 4 Kpa..
Reasumując przy ponowny rozpoznaniu sprawy organ uwzględni wyrażoną ocenę prawną i wyda jednoznaczną decyzję zgodnie z ustalonym w sprawie stanem faktycznym. Argumentację rozstrzygnięcia przedstawi w sposób jasny w spójnym uzasadnieniu rozstrzygnięcia spełniającym wymogi art. 107 § 3 Kpa. W zależności od sposobu rozpoznania sprawy zastosuje odpowiedni tryb i pouczy prawidłowo o terminie i sposobie wniesienia środka zaskarżenia.
Z tych wszystkich względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym, Sąd orzekł jak w sentencji.
O kosztach orzeczono stosownie do art. 250 ustawy.
B.A.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło