III SA/Łd 138/06
WyrokWSA w Łodzi2006-05-30
Skład orzekający: Małgorzata Łuczyńska, Janusz Nowacki, Ewa Alberciak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania jest zasadne, jeśli doręczenie decyzji organu pierwszej instancji było wadliwe i nie ustalono jednoznacznie, kto i kiedy ją odebrał?Ratio decidendi
Postanowienie o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania zostało uchylone z powodu istotnego naruszenia przepisów postępowania administracyjnego. Sąd uznał, że doręczenie decyzji organu pierwszej instancji było wadliwe, ponieważ nie ustalono jednoznacznie, kto odebrał przesyłkę i z jaką datą. Brak pewności co do prawidłowości doręczenia uniemożliwia stwierdzenie, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu.Stan faktyczny
M.K. złożyła skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S., które stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza W. cofającej zezwolenie na sprzedaż alkoholu. Skarżąca podniosła, że decyzja została jej doręczona w późniejszym terminie niż wskazywał organ, a uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Organ odwoławczy twierdził, że decyzja została doręczona mężowi skarżącej, a nie córce, jak twierdziła skarżąca. Sąd otrzymał dokumentację z urzędu pocztowego, która wskazywała na różne okoliczności doręczenia.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska Sędziowie Sędzia NSA Janusz Nowacki Asesor WSA Ewa Alberciak /spr./ Protokolant Asystent sędziego Jarosław Szkudlarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 maja 2006 r. sprawy ze skargi M.K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania uchyla zaskarżone postanowienie.
III SA/Łd 138/06
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] Nr [...], wydaną na podstawie art. 18 ust. 10 pkt 2 i 3 w związku z art. 18 ust. 7 pkt 6 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. Nr 147 z 2002 r. poz. 1231 ze zm.), Burmistrz W. cofnął zezwolenie z dnia [...], na sprzedaż w Pawilonie Handlowym w W. ul. A 6 napojów alkoholowych powyżej 18 % zawartości alkoholu, udzielone M.K.
Od powyższej decyzji odwołała się M.K.
Postanowieniem z dnia [...] Nr [...], wydanym na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. stwierdziło, że odwołanie M.K., od decyzji Burmistrza W. z dnia [...] Nr [...], zostało wniesione z uchybieniem terminu.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podano, że powyższa decyzja Burmistrza W. została doręczona w dniu 28 grudnia 2005 r. Decyzja zwierała pouczenie o prawie, terminie oraz sposobie wniesienia odwołania. Termin do złożenia odwołania - liczony zgodnie z art. 57 § 1 i art. 129 § 2 k.p.a. - upłynął z dniem 11 stycznia 2006 r. Odwołanie zostało nadane w Urzędzie Pocztowym w W. w dniu 13 stycznia 2006 r., a więc po upływie przewidzianego prawem terminu.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego M.K. podniosła, iż przedmiotowa decyzja została doręczona córce B.K., która poinformowała ją, że decyzję otrzymała w dniu 31 grudnia 2005 r. W ocenie skarżącej jest to data tak charakterystyczna, że dała wiarę słowom córki i dlatego nadała odwołanie w dniu 13 stycznia 2006 r., będąc przekonana, iż termin został zachowany. Podniosła, iż z powyższych przyczyn uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie. Na uzasadnienie stanowiska powołało argumenty wskazane w zaskarżonym postanowieniu oraz dodatkowo podniosło, iż zarzuty przedstawione w skardze mogłyby zostać wzięte pod uwagę, gdyby wraz z odwołaniem od decyzji Burmistrza W. skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, czego nie uczyniła. Zdaniem organu odwoławczego, wbrew twierdzeniom skarżącej, decyzja Burmistrza W. nie została doręczona jej córce, lecz, jak wynika ze znajdującego się w aktach sprawy zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzji, mężowi – E.K.
W dniu 30 maja 2006 r. wpłynęło faksem do Sądu pismo Urzędu Pocztowego w W. dotyczące doręczenia korespondencji wraz z kserokopią karty doręczeń listów poleconych, z której wynika, iż przesyłkę nr [...] skierowaną do M.K. w dniu 28 grudnia 2005 r. odebrała córka B.K.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. W myśl zaś § 2 art. 1 cyt. ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
W myśl zaś art. 145 § 1 wymienionej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie :
l/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:
a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy,
2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach,
3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
W niniejszej sprawie Sąd, oceniając legalność zaskarżonego postanowienia, stwierdził, iż doszło do naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organy administracji zobowiązane są do podejmowania wszelkich kroków zmierzających do dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy – co wynika z art. 7 k.p.a. oraz zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a. muszą w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
Istota spornego problemu sprowadza się do wyjaśnienia kwestii, czy doręczenie skarżącej decyzji Burmistrza W. z dnia [...] Nr [...] dokonane zostało prawidłowo.
Art. 43 k.p.a. stanowi, że w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Doręczenie takie, aby było skuteczne, musi być dokonane z zachowaniem kilku przesłanek wynikających z treści przepisu. Po pierwsze adresat w mieszkaniu przebywa, a tylko jest nieobecny w chwili doręczania pisma. Po drugie pismo przyjmują za pokwitowaniem osoby wymienione w przepisie z zachowaniem kolejności w nim przewidzianej, a więc dorosły domownik, dorosły sąsiad, dozorca domu osobiście. Po trzecie osoba odbierająca pismo zobowiązuje się do oddania pisma adresatowi osobiście (por. wyrok NSA z dnia 17 maja 1999 r. II SA 447/99 LEX nr 46791). Podjęcie przesyłki adresowanej do strony postępowania przez dorosłego domownika i złożenie podpisu na zwrotnym potwierdzeniu odbioru oznacza podjęcie się przez niego oddania decyzji adresatowi (por. wyrok NSA z dnia 24 października 1997 r. I SA/Gd 360/97 LEX nr 44241).
Z adnotacji dokonanej przez doręczyciela na potwierdzenia odbioru przesyłki listowej (k.109-110 akt administracyjnych) wynika, iż z powodu nieobecności adresata w domu decyzja została doręczona dorosłemu domownikowi - mężowi skarżącej E.K. w dniu 28 grudnia 2005 r. Przy czym w części, którą wypełnia doręczyciel nazwisko K. wpisane zostało innym charakterem pisma, co budzi wątpliwości, kto je wpisał. Natomiast w miejscu przeznaczonym na datę i podpis odbiorcy, brak jest podpisu osoby, która odebrała przesyłkę adresowaną do skarżącej.
Oznacza to, iż doręczenie było wadliwe, ponieważ z potwierdzenia odbioru nie wynika, aby dorosły domownik zobowiązał się do oddania przesyłki jej adresatowi, a tym samym zapewnił doręczyciela o przekazaniu pisma adresatowi. Jeżeli domownik podpisał się na potwierdzeniu odbioru w innym miejscu, to przed wydaniem postanowienia w trybie art. 134 k.p.a., organ odwoławczy winien był uzupełnić materiał dowodowy i zwrócić się do właściwego urzędu pocztowego – w ramach postępowania wyjaśniającego – o potwierdzenie podpisu umieszczonego na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki.
Należy zwrócić również uwagę i na to, że skarżąca w skardze podała, iż decyzję odebrała córka B.K. w dniu 31 grudnia 2005 r., natomiast z kserokopii karty doręczeń listów poleconych Urzędu Pocztowego w W., przesłanej do Sądu w dniu rozprawy, wynika, że w dniu 28 grudnia 2005 r. B.K. odebrała przesyłkę o numerze nadawczym [...], adresowaną do skarżącej M.K. Przy czym wątpliwości budzi, czy przesyłka o tym numerze nadawczym zawierała decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...], a jednocześnie potwierdza wątpliwości co do prawidłowości, dokonanej przez doręczyciela, pisemnej adnotacji na druku potwierdzenia odbioru decyzji.
Ponieważ przepis art. 43 k.p.a. przewiduje możliwość doręczenia zastępczego, co może mieć doniosłe skutki dla strony postępowania administracyjnego, nie może budzić wątpliwości, że doręczyciel dochował określonych w nim wymogów. Obowiązkiem organów administracji jest egzekwowanie od urzędów pocztowych ścisłego przestrzegania wymogów dotyczących doręczania adresatom przesyłek, w szczególności, by przesyłki doręczane adresatom za zwrotnym poświadczeniem odbioru na odwrocie dowodu doręczenia były szczegółowo i prawidłowo wypełnione. Z dokumentu tego musi jednoznacznie wynikać, w jaki sposób przesyłka została doręczona. W przeciwnym razie doręczenie nie może zostać uznane za skuteczne.
Niewyjaśnienie powyższych okoliczności, wobec stanowiska skarżącej, iż była przekonana, że zachowała termin do wniesienia odwołania, powoduje, iż zaskarżone postanowienie zostało wydane z istotnym naruszeniem przepisów proceduralnych (art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a.).Skoro bowiem nie ustalono w sposób niewątpliwy, kto odebrał decyzję adresowaną do skarżącej i z jaką datą została doręczona, brak podstaw do ustalenia, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu do jego wniesienia.
Ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy, uwzględniając powyższe rozważania, winien zwrócić się do urzędu pocztowego z prośbą o przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego i udzielenie pisemnej odpowiedzi, kiedy została doręczona skarżącej przedmiotowa przesyłka, jak również kto potwierdził odbiór tej przesyłki.
Z powyższych względów, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym uchylił zaskarżone postanowienie. Uwzględniając treść art. 152 tej ustawy, zgodnie z którym, w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane, Sąd stwierdza, iż wobec braku przymiotu wykonalności zaskarżonego postanowienia, orzekanie w tej kwestii jest bezprzedmiotowe.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło