III SA/Łd 138/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2015r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata M. W. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie ze skargi kasacyjnej A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 18 lipca 2013r., sygn. akt III SA/Łd 138/13 w sprawie ze skargi A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku akcyzowym z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu postanawia: przyznać adwokatowi M. W., prowadzącemu Kancelarię Adwokacką w Ł., przy ul. A. 58, kwotę 1.476 (jeden tysiąc czterysta siedemdziesiąt sześć) złotych, zawierającą podatek od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej A. Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł., za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej i nakazuje wypłacenie powyższej kwoty adwokatowi M. W. z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. a.ł. Wyrokiem z dnia 18 lipca 2013r., sygn. akt III SA/Łd 138/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku akcyzowym z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu, przyznając adwokatowi M. W. kwotę 984 zł tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej stronie skarżącej z urzędu. Od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi pełnomocnik strony skarżącej wniósł skargę kasacyjną, w której zawarł wniosek o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej spółce z urzędu, oświadczając jednocześnie, że koszty te nie zostały pokryte w całości ani w części. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 24 lipca 2014 r., sygn. akt I GSK 1748/13 oddalił skargę kasacyjną A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 18 lipca 2013r., sygn. akt III SA/Łd 138/13 zasądzając od skarżącej spółki na rzecz Dyrektora Izby Celnej w Ł. kwotę 1 000 zł tytułem częściowego zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Z protokołu rozprawy przed Naczelnym Sądem Administracyjnym z dnia 24 lipca 2014r. wynika, że ustanowiony z urzędu pełnomocnik – adwokat M. W., nie uczestniczył w rozprawie (k nr 179 akt sądowych). Postanowieniem z dnia 18 listopada 2014r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi przyznał adwokatowi M. W. kwotę 492 zł, zawierającą podatek od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej spółce, za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie sąd wskazał, że z uwagi na wielość tożsamych spraw spółki zawisłych przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi, w których pełnomocnikiem z urzędu został wyznaczony wnioskodawca oraz poczyniony przez niego nakład pracy, konieczny do sporządzenia i wniesienia skarg kasacyjnych zasadnym jest miarkowanie wysokości zasądzonych adwokatowi kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Od powyższego postanowienia adwokat M. W. wniósł zażalenie. Zaskarżając powyższe postanowienie w całości wniósł o jego zmianę i przyznanie pełnomocnikowi wynagrodzenia w wysokości, wynikającej z rozporządzenia, ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie: 1) art. 250 p.p.s.a. poprzez jego błędną wykładnię i przyznanie pełnomocnikowi z urzędu wynagrodzenia poniżej stawek minimalnych, określonych w rozporządzeniu; 2) § 18 ust. 1 pkt 2 lit. b) oraz § 18 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 6 pkt 5 rozporządzenia poprzez ich błędną wykładnię i przyznanie pełnomocnikowi z urzędu wynagrodzenia w wysokości niższej niż stawka minimalna; 3) art. 207 § 2 p.p.s.a. poprzez jego błędne zastosowanie przejawiające się tym, że zastosowano przepis dotyczący zwrotu kosztów stronie, podczas gdy postanowienie dotyczy przyznania wynagrodzenia pełnomocnikowi z urzędu. Postanowieniem z dnia 13 stycznia 2015r., sygn. akt I GZ 629/14 Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 18 listopada 2014r. uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi. Naczelny Sąd Administracyjny zgodził się ze stanowiskiem wnoszącego zażalenie, że miarkowanie przez Sąd I instancji kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu i w efekcie przyznanie kosztów niższych od stawek minimalnych za czynności adwokackie, stanowi naruszenie przepisów wskazanych w zażaleniu, podzielając w tej kwestii stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w uchwale z dnia 8 marca 2012 r., sygn. akt III CZP 2/12 (opubl. w: OSNC 2012/115). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy podnieść, że Naczelny Sąd Administracyjny podzielił stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w uchwale z dnia 8 marca 2012 r., sygn. akt III CZP 2/12, że przyznane adwokatowi ustanowionemu z urzędu od Skarbu Państwa koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej stronie z urzędu obejmują opłatę nie niższą od właściwych stawek minimalnych opłat za czynności adwokackie przed organami wymiaru sprawiedliwości przewidzianych w powoływanym wyżej rozporządzeniu. Tym samym NSA odrzucił możliwość dokonywania miarkowania wynagrodzenia pełnomocnika poniżej wyznaczonych rozporządzeniem kwot minimalnych. W świetle przedstawionych okoliczności NSA uwzględnił zażalenie pełnomocnika i stosownie do treści art. 185 § 1 p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie WSA w Łodzi z dnia 18 listopada 2014r. Rozpatrując na nowo sprawę z wniosku adwokata M. W. o przyznanie wynagrodzenia z tytułu udzielonej skarżącej Spółce pomocy prawnej z urzędu, sąd uznał, że wniosek jest zasadny. Zgodnie z art. 250 p.p.s.a., wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Wprowadzenie w cyt. przepisie zewnętrznego odesłania do odrębnych przepisów oznacza, że art. 250 ustawy p.p.s.a. nie stanowi uregulowania pełnego. Szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu przez adwokata reguluje wskazane powyżej rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. W § 2 ust. 1 powołanego rozporządzenia sformułowano zasadę, że zasądzając opłatę za czynności adwokata z tytułu zastępstwa prawnego, sąd bierze się pod uwagę niezbędny nakład pracy adwokata, a także charakter sprawy i wkład pracy adwokata w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia. Podstawę zasądzenia opłaty, zgodnie z § 2 ust. 2 rozporządzenia, stanowią stawki minimalne określone w rozdziałach 3 – 5. Opłata ta nie może być wyższa niż sześciokrotna stawka minimalna ani przekraczać wartości przedmiotu sprawy. W myśl § 2 ust. 3 rozporządzenia w sprawach, w których strona korzysta z pomocy pranej udzielonej przez adwokata z urzędu, opłaty, o których mowa w ust. 1, sąd podwyższa o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach. Z przepisu tego wynika więc, że opłata za pomoc prawną udzieloną z urzędu jest opłatą, o której mowa w § 2 ust. 1 cyt. rozporządzenia. W konsekwencji do opłaty tej mają zastosowanie także zasady określone w § 2 ust. 1 i ust. 2, z modyfikacją wynikającą z § 19 pkt 1 rozporządzenia, który to przepis stanowi, że koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują opłatę w wysokości nie wyższej niż 150 % stawek minimalnych, o których mowa w rozdziałach 3 – 5. Oznacza to, że w odniesieniu do opłaty zasądzanej od Skarbu Państwa za nieopłaconą pomoc prawną udzieloną z urzędu przez adwokata nie może ona być wyższa od 150 % stawki minimalnej. Z tych względów kryteria określone w § 2 ust. 1 rozporządzenia mają znaczenie dla określenia wysokości opłaty ponoszonej przez Skarb Państwa za pomoc prawną udzieloną przez adwokata z urzędu w granicach pomiędzy opłatą wynikającą z zastosowania właściwych stawek minimalnych a opłatą podwyższoną do 150 % tych stawek. Mając powyższe na uwadze, ustalając koszty pomocy prawnej udzielonej skarżącej Spółce z urzędu na etapie postępowania kasacyjnego, sąd wziął pod uwagę okoliczność, że pełnomocnik skarżącej Spółki sporządził i wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu I instancji, lecz nie brał udziału w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Adwokat M. W. został wyznaczony pełnomocnikiem z urzędu skarżącej Spółki w kilkudziesięciu sprawach zawisłych przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi, w których stan faktyczny i prawny jest prawie identyczny, jak w niniejszej sprawie. Wszystkie te sprawy dotyczą określenia zobowiązania w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego pojazdu. Analiza skarg kasacyjnych prowadzi do wniosku, że każda kolejna skarga kasacyjna była powtórzeniem (powieleniem) argumentacji zawartej w pierwszej wniesionej skardze kasacyjnej. Okoliczności te uzasadniają przyznanie adwokatowi M. W. wynagrodzenia w kwocie 1.200 zł, podwyższonej o właściwą stawkę podatku od towarów i usług, która stanowi 50 % stawki minimalnej określonej w § 6 pkt 5 rozporządzenia. W przepisie tym przy wartości przedmiotu sprawy w przedziale 10.000 - 50.000 zł (wartość przedmiotu zaskarżenia w niniejszej sprawie wynosiła 18.745 zł) stawkę tę określono na 2.400 zł. W myśl § 18 ust. 1 pkt 1 lit. a powołanego rozporządzenia, stawki minimalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w sprawie, której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna – stawkę obliczoną na podstawie § 6 tego rozporządzenia. Natomiast zgodnie z § 18 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej stawka ta wynosi 50 % stawki minimalnej określonej w pkt 1, nie mniej jednak niż 120 zł. Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art. 250 p.p.s.a. oraz § 18 ust. 1 pkt 1 lit. a i pkt 2 lit. b w związku z § 6 pkt 5, § 2 ust. 1 i ust. 3 rozporządzenia w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, orzekł jak w postanowieniu. a.ł.