III SA/Łd 142/16

PostanowienieWSA w Łodzi2016-03-07

Skład orzekający: Robert Adamczewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej odmowy wszczęcia postępowania w przedmiocie umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne, skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, a jeśli tak, czy może mu być przyznane prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata?
Ratio decidendi
Skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawach dotyczących ubezpieczeń społecznych na mocy art. 239 pkt 1 lit. e) PPSA, co czyni wniosek o zwolnienie od kosztów zbędnym i uzasadnia umorzenie postępowania w tym zakresie. Jednocześnie, ze względu na trudną sytuację materialną skarżącego, utrzymującego rodzinę z dochodów żony i posiadającego na utrzymaniu dwójkę niepełnoletnich dzieci, przyznano mu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata.
Stan faktyczny
Skarżący P. F. złożył skargę na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek. Następnie wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Skarżący wskazał, że utrzymuje się wraz z żoną i dwiema córkami z dochodów żony w kwocie 1.939 zł, a sam jest bezrobotny.
Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie sądowe w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy Referendarz Sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi, w Wydziale III - Robert Adamczewski po rozpoznaniu w dniu 7 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. F. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi P. F. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania postanawia 1) umorzyć postępowanie sądowe w zakresie dotyczącym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych; 2) przyznać skarżącemu P. F. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata R.A. III SA/Łd 142/16 Uzasadnienie P. F. (dalej skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w przedmiocie umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Następnie skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, załączając formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na druku "PPF". W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący wskazał, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną oraz dwiema córkami (13 lat i 9 lat). Skarżący jest właścicielem domu o powierzchni 142 m2, nie posiada ponadto żadnej innej nieruchomości. Na dochody gospodarstwa domowego, zgodnie z oświadczeniem strony, składają się: dochody z tytułu umowy o pracę żony skarżącego (1.939 zł). Sam skarżący jest osobą bezrobotną. Referendarz Sądowy zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 239 pkt 1 lit. e) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Przedmiotem skargi w niniejszym postępowaniu jest odmowy wszczęcia postępowania w przedmiocie umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Stąd też spełnione zostały warunki przewidziane w art. 239 pkt 1 lit. e) wskazywanej ustawy. Tym samym wniosek skarżącego w tym zakresie nie może zostać uwzględniony, gdyż z mocy ustawy korzysta on już z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych. Z tego też względu postępowanie wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych stało się zbędne i jako takie należało je umorzyć na podstawie art. 249a w zw. z art. 239 pkt 1 lit. e) ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (pkt 1 postanowienia). Z kolei jak wynika z art. 262 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy, stronie korzystającej z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych może być ponadto przyznane prawo pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Rozpoznając wniosek skarżącego referendarz miał na względzie przede wszystkim fakt, że prawo pomocy jest instytucją, której zasadniczym celem jest umożliwienie realizacji prawa do sądu osobom ubogim, niedysponującym wystarczającymi środkami na prowadzenie sporów przed sądem. W tym kontekście należy mieć przede wszystkim na uwadze obecną sytuację materialno-bytową skarżącego. Przede wszystkim należy wskazać, że w praktyce utrzymuje się on wraz z żoną i dwiema niepełnoletnimi córkami z dochodów z tytułu umowy o pracę żony w kwocie 1.939 zł, co daje ok. 500 zł na jednego członka rodziny. Skarżący nie posiada także żadnych zasobów pieniężnych. Istotne dla oceny sytuacji finansowej skarżącego i rozstrzygnięcia jest natomiast fakt, że skarżący ma na utrzymaniu dwoje niepełnoletnich dzieci w wieku 13 i 9 lat. W tym stanie faktycznym należy uznać, że skarżący nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wobec powyższego, działając na podstawie art. 249a w zw. z art. 239 pkt 1 lit. e) oraz art. 262 i art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu. R.A.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło