III SA/Łd 143/16

PostanowienieWSA w Łodzi2016-04-13

Skład orzekający: Robert Adamczewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy strona skarżąca w sprawie dotyczącej odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne oraz Fundusz Pracy i Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych jest zwolniona z mocy prawa z kosztów sądowych i czy może jej być przyznane prawo pomocy w zakresie zastępstwa prawnego?
Ratio decidendi
Strona skarżąca w sprawie dotyczącej odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne oraz Fundusz Pracy i Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych jest zwolniona z mocy prawa z kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. e) PPSA. W związku z tym postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych zostało umorzone jako zbędne. Jednocześnie, strona ta może ubiegać się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie radcy prawnego, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Stan faktyczny
Z. M. złożył skargę do WSA w Łodzi na decyzję ZUS odmawiającą umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne oraz FP i GSP. W skardze wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów i ustanowienie adwokata). Skarżący wraz z żoną utrzymuje się z renty w kwocie 787,60 zł, nie posiada innych zasobów pieniężnych, a jego miesięczne wydatki wynoszą ok. 600 zł.
Rozstrzygnięcie
1) umorzono postępowanie sądowe w zakresie dotyczącym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych; 2) przyznano skarżącemu Z. M. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego R.A.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy Referendarz Sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi, w Wydziale III - Robert Adamczewski po rozpoznaniu w dniu 13 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi Z. M. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] znak [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne oraz Fundusz Pracy i Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych postanawia 1) umorzyć postępowanie sądowe w zakresie dotyczącym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych; 2) przyznać skarżącemu Z. M. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego R.A. III SA/Łd 143/16 Uzasadnienie Z. M. (dalej skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] (znak [...]) w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne oraz Fundusz Pracy i Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. W treści skargi strona złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, załączając formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na druku "PPF". W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący wskazał, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną. Skarżący jest właścicielem mieszkania o powierzchni 44,60 m2, nie posiada ponadto żadnej innej nieruchomości. Na dochody gospodarstwa domowego, zgodnie z oświadczeniem strony, składają się: dochody z tytułu renty skarżącego w kwocie 787,60 zł. Nadmienił, iż ponosi koszy bieżącego utrzymania (m.in. woda, gaz, energia elektryczna, opał) w kwocie ok. 400 zł oraz koszty leków dla siebie i żony w kwocie ok. 210 zł. Referendarz Sądowy zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 239 pkt 1 lit. e) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Przedmiotem skargi w niniejszym postępowaniu jest odmowa umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne oraz Fundusz Pracy i Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Stąd też spełnione zostały warunki przewidziane w art. 239 pkt 1 lit. e) wskazywanej ustawy. Tym samym wniosek skarżącego w tym zakresie nie może zostać uwzględniony, gdyż z mocy ustawy korzysta on już z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych. Z tego też względu postępowanie wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych stało się zbędne i jako takie należało je umorzyć na podstawie art. 249a w zw. z art. 239 pkt 1 lit. e) ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (pkt 1 postanowienia). Z kolei jak wynika z art. 262 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy, stronie korzystającej z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych może być ponadto przyznane prawo pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Rozpoznając wniosek skarżącego referendarz miał na względzie przede wszystkim fakt, że prawo pomocy jest instytucją, której zasadniczym celem jest umożliwienie realizacji prawa do sądu osobom ubogim, niedysponującym wystarczającymi środkami na prowadzenie sporów przed sądem. W tym kontekście należy mieć przede wszystkim na uwadze obecną sytuację materialno-bytową skarżącego. Przede wszystkim należy wskazać, że w praktyce utrzymuje się on wraz z żoną z renty w kwocie 787,60 zł. Skarżący nie posiada także żadnych zasobów pieniężnych. Istotne dla oceny sytuacji finansowej skarżącego i rozstrzygnięcia jest natomiast fakt, że skarżący na bieżące wydatki i koszty leków wydaje w praktyce ok. 600 zł miesięcznie. W tym stanie faktycznym należy uznać, że skarżący nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wobec powyższego, działając na podstawie art. 249a w zw. z art. 239 pkt 1 lit. e) oraz art. 262 i art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu. R.A.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło