III SA/Łd 146/17
WyrokWSA w Łodzi2017-03-23
Skład orzekający: Ewa Alberciak, Janusz Nowacki, Teresa Rutkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy może zostać wydana, jeśli kierowca w momencie kontroli drogowej nie posiadał przy sobie dokumentu prawa jazdy, mimo że przekroczył dopuszczalną prędkość o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym?Ratio decidendi
Decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy może zostać wydana, nawet jeśli kierowca nie posiadał przy sobie dokumentu w momencie kontroli drogowej, pod warunkiem, że policjant stwierdził przekroczenie dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym i przekazał stosowną informację staroście. Brak dokumentu wpływa jedynie na sposób obliczenia okresu zatrzymania prawa jazdy, który biegnie od daty zwrotu dokumentu do organu właściwego.Stan faktyczny
Skarżący M.F. został ukarany mandatem za przekroczenie dopuszczalnej prędkości o 60 km/h na obszarze zabudowanym. Policjant nie zatrzymał mu prawa jazdy, ponieważ skarżący oświadczył, że nie ma go przy sobie. Policja poinformowała starostę o przekroczeniu prędkości. Starosta wydał decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy na okres trzech miesięcy, zobowiązując skarżącego do zwrotu dokumentu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym stosowanie przepisów, które miały nie obowiązywać w dacie wydania decyzji, oraz brak podstaw do wydania decyzji z uwagi na niezatrzymanie prawa jazdy w momencie kontroli.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę M.F.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 23 marca 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Alberciak, Sędziowie Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.), Sędzia NSA Teresa Rutkowska, , Protokolant pomocnik sekretarza Blanka Kuźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 marca 2017 roku sprawy ze skargi M. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy oddala skargę.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia [...] r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 102 ust. 1 pkt 4 i ust. 1c ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (tekst jedn.: Dz.U. z 2016 r., poz. 627 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania M.F. od decyzji Starosty P. z dnia [...] r. w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy kat. AM, T, B, B1, C, C1, C+E, C1+E, nr [...], nr blankietu [...] na okres trzech miesięcy liczony od dnia zwrotu dokumentu za przekroczenie dopuszczalnej prędkości na obszarze zabudowanym o więcej niż 50 km/h, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ II instancji podniósł, że decyzją z dnia 15 listopada 2016 r. Starosta P. orzekł o zatrzymaniu M.F. prawa jazdy kat. AM, T, B, B1, C, C1, C+E, C1+E, nr [...], nr blankietu [...] na okres trzech miesięcy liczony od dnia zwrotu dokumentu za przekroczenie dopuszczalnej prędkości na obszarze zabudowanym o więcej niż 50 km/h.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji powołał się na powiadomienie Komendy Powiatowej Policji w B. z dnia 22 lipca 2016 r., którym poinformowano Starostę o stwierdzeniu przekroczenia przez skarżącego dopuszczalnej prędkości w obszarze zabudowanym. Z uwagi na fakt, iż skarżący nie posiadał prawa jazdy podczas kontroli, dokument nie został zatrzymany.
W odwołaniu skarżący wskazał, że Starosta P. nie miał podstaw do orzeczenia o zatrzymaniu prawa jazdy, ponieważ dokument nie został zatrzymany w momencie kontroli przez funkcjonariuszy Policji. Wydając decyzję, organ naruszył zatem art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 541, ze zm.), zwanej dalej ustawą zmieniającą, skoro nie posiadał wymaganej informacji o zatrzymaniu prawa jazdy. Informacja o zatrzymaniu prawa jazdy nie jest tożsama z informacją o przekroczeniu prędkości. Skarżący podniósł, że przekroczył dozwoloną prędkość, ponieważ "jechał po żonę, która musiała pilnie znaleźć się w szpitalu (Instytut Centrum Zdrowia Matki Polki w Łodzi) z uwagi na powikłania z jakimi przebiegała ciąża [...] karetka pogotowia mogła być natomiast zadysponowana tylko w przypadku bezpośredniego zagrożenia życia i zawiozłaby żonę jedynie do najbliższego szpitala".
Organ II instancji uznając decyzję organu I instancji za prawidłową podniósł, że kolejność działań podejmowanych przez organy państwa w związku z naruszeniem przez kierującego pojazdem przepisów ruchu drogowego, polegającym na przekroczeniu dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym, jest następująca: 1) policjant stwierdza fakt przekroczenia przez kierującego pojazdem dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym; 2) w związku z tym ustaleniem policjant zatrzymuje prawo jazdy; 3) Policja przekazuje zatrzymane prawo jazdy staroście, 4) starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy na okres trzech miesięcy od dnia zatrzymania prawa jazdy przez policjanta (pierwszym dniem okresu zatrzymania prawa jazdy jest data tej czynności). Z chronologii działań związanych z zatrzymaniem prawa jazdy w związku z przekroczeniem przez kierującego pojazdem dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym wynika zatem, że ustalenia przekroczenia dopuszczalnej prędkości dokonuje organ kontroli ruchu drogowego i decyzja starosty podejmowana jest na podstawie tych ustaleń. Decyzja ta jest następstwem stwierdzenia przez organ kontroli ruchu drogowego (a nie przez starostę) przesłanki zatrzymania prawa jazdy, którą jest przekroczenie przez kierującego pojazdem dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. W niniejszym postępowaniu Starosta P. nie był zatem uprawniony do tego by dociekać i weryfikować, w jaki sposób organ kontroli ruchu drogowego ustalił fakt przekroczenia przez skarżącego dozwolonej prędkości, lecz miał obowiązek w oparciu o informację przekazaną przez Policję na podstawie art. 136 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn.: Dz.U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm.), zwanej dalej p.r.d., wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy na okres 3 miesięcy (licząc od dnia jego zatrzymania). Wydanie decyzji nie zostało zatem pozostawione uznaniu organowi administracji. Przekroczenie przez kierującego pojazdem dopuszczalnej prędkości obowiązującej na terenie zabudowanym i przekazanie informacji o stwierdzeniu tego faktu przez funkcjonariusza Policji rodzi po stronie starosty obowiązek wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Z powiadomienia funkcjonariusza Policji z dnia 22 lipca 2016 r., znak: [...], wynika, że w dniu 22 lipca 2016 r. o godz. 22°° skarżący na ul. W. w B., kierując samochodem marki BMW, nr rej. [...], przekroczył dozwoloną prędkość na obszarze zabudowanym o 60 km/h (110/50 km/h). Z uwagi na fakt, iż skarżący nie posiadał prawa jazdy podczas kontroli, dokument nie został zatrzymany. Wskazana informacja obligowała Starostę P. do wydania, na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 4 i ust. 1c ustawy o kierujących pojazdami, decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy i nie ma przy tym znaczenia, że dokument faktycznie nie został zatrzymany. Możliwość wydania zaskarżonej decyzji, pomimo niezatrzymania prawa jazdy przez funkcjonariuszy Policji, wynika bezpośrednio z treści art. 102 ust. 1c ustawy o kierujących pojazdami wskazującego, że starosta wydaje decyzję, o której mowa w ust. 1 pkt 4 lub 5, na okres 3 miesięcy, nadając jej rygor natychmiastowej wykonalności oraz zobowiązując kierującego do zwrotu prawa jazdy, jeżeli dokument ten nie został zatrzymany w trybie art. 135 ust. 1 p.r.d.
Organ II instancji ustosunkowując się do argumentacji skarżącego, że popełnienie wykroczenia było spowodowane koniecznością zawiezienia ciężarnej żony do szpitala do Ł., stwierdził, że wskazane okoliczności mogące usprawiedliwiać jego zachowanie, skarżący mógłby podnosić jedynie w postępowaniu przed sądem powszechnym. Z akt sprawy oraz z odwołania nie wynika, aby skarżący wystąpił na drogę sądową, a także, aby w dniu popełnienia wykroczenia usprawiedliwiał swoje zachowanie w ten sposób. Z powiadomienia funkcjonariusza Policji z dnia 22 lipca 2016 r. wynika natomiast bezspornie, że skarżący przyjął mandat karny za przekroczenie prędkości, jak i prowadzenie pojazdu bez wymaganego dokumentu. Wśród przepisów ustawy o kierujących pojazdami brak jest takich, które wskazują na ewentualne okoliczności wyłączające możliwość wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy.
W skardze na powyższą decyzję M.F. wniósł o jej uchylenie w całości, orzeczenie co do istoty sprawy i umorzenie postępowania.
Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił:
1. naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez zastosowanie przepisu art. 102 ust. 1 pkt 4 i ust. 1c ustawy o kierujących pojazdami, który w chwili orzekania jeszcze nie obowiązywał;
2. naruszenie przepisów postępowania poprzez naruszenie:
a. 7 k.p.a. poprzez naruszenie art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy zmieniającej poprzez błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na tym, że Starosta P. wydał decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy, w sytuacji gdy nie dysponował informacją Policji o zatrzymaniu prawa jazdy na podstawie art. 135 ust. 1 pkt 1a p.r.d., podczas gdy zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy zmieniającej w chwili wydania zaskarżonej decyzji winien posiadać wskazaną informację;
b. art. 6 k.p.a. poprzez zastosowanie przepisu art. 102 ust. 1 pkt 4 i ust. 1c ustawy o kierujących pojazdami, który w chwili orzekania jeszcze nie obowiązywał.
W uzasadnieniu skarżący zarzucił, że organ II instancji wydając zaskarżoną decyzję, powołał się na nie obowiązujące w chwili orzekania art. 102 ust. 1 pkt 4 i ust. 1c ustawy o kierujących pojazdami, które wchodzą w życie od dnia 1 stycznia 2017 r. O dacie wejścia w życie przepisów przywołanych przez organ II instancji świadczy ust. 2 Obwieszczenia Marszałka Sejmu RP z dnia 8 kwietnia 2016 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o kierujących pojazdami. Przepisy, na które powołały się organy administracji, umożliwiają Staroście wydanie decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy w sytuacji, kiedy kierujący pojazdem przekroczył dopuszczalną prędkość o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym (art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami), a Policja dokonała zatrzymania prawa jazdy za pokwitowaniem (art. 135 ust. 1 pkt 1a p.r.d.). Przywołany przez organy administracji art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy zmieniającej stanowi, iż Starosta ma prawo wydać decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy jedynie w oparciu o informacje o zatrzymaniu prawa jazdy. Informacja ta winna pochodzić od właściwej jednostki Policji, w tym wypadku, z uwagi na podległość służbową funkcjonariuszy, którzy przeprowadzali kontrolę drogową – Komendy Powiatowej Policji w B. KPP w B. zawiadomiła jednak Starostę, co wynika również z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, o przekroczeniu prędkości przez skarżącego o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. Informacja o przekroczeniu prędkości nie jest informacją o zatrzymaniu prawa jazdy. Policja nie miała możliwości zawiadomienia Starosty o zatrzymaniu prawa jazdy, bowiem skarżący w momencie przeprowadzania kontroli drogowej nie posiadał przy sobie blankietu prawa jazdy, o czym poinformował przeprowadzających kontrolę funkcjonariuszy Policji. W związku z powyższym nie doszło do zatrzymania prawa jazdy. Tym samym Starosta nie miał możliwości wydania decyzji o jego zatrzymaniu wobec niespełnienia przesłanek wprost wynikających z przepisu, na który powołuje się Starosta i na podstawie którego wydał zaskarżoną decyzję. Skarżący w odwołaniu nie wskazywał, że Starosta błędnie zmierzył prędkość, lecz wskazał na błędy formalne decyzji – na mocy obowiązujących przepisów, tj. art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy zmieniającej. Starosta ma prawo wydać decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy jedynie w oparciu o informację o zatrzymaniu prawa jazdy. Starosta nie ma prawa weryfikacji przekroczenia prędkości i nie ma również prawa wydawać decyzji wbrew obowiązującym przepisom. Okoliczności podnoszone przez organ II instancji w ogóle nie miały miejsca w niniejszej sprawie i nikt nie oczekiwał ani nie wymagał od Starosty weryfikacji sposobu pomiaru prędkości. Organ II instancji błędnie wskazał, że informacja Policji o stwierdzeniu przekroczenia prędkości o więcej niż 50 km/h w terenie zabudowanym obliguje Starostę do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Według obowiązujących przepisów, Starosta ma obowiązek wydać decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy nie na podstawie informacji o przekroczeniu prędkości, lecz na podstawie informacji o zatrzymaniu prawa jazdy. Przyjąć zatem należy, iż organ administracji niewłaściwie ustalił stan faktyczny i nie wyciągnął stosownych wniosków ze zgromadzonego materiału dowodowego, co stanowi błąd ustaleń faktycznych. Skarżący powołał się również na stanowisko Ministerstwa Infrastruktury i Budownictwa zawarte w piśmie z dnia 18 lipca 2016 r. skierowanym do Związku Powiatów Polskich.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 t.j.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:
a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.
Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonego aktu pod kątem jego zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Badając legalność zaskarżonej decyzji sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego ani procesowego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.
Zgodnie z treścią art.102 ust.1 pkt. 4 ustawy z dnia 5 stycznia 2011r. o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2016r. poz.627 ze zm.), dalej u.k.p., starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem w przypadku gdy kierujący pojazdem przekroczył dopuszczalną prędkość o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym.
W myśl art.102 ust.1c wymienionej ustawy starosta wydaje decyzję, o której mowa w ust. 1 pkt 4 lub 5, na okres 3 miesięcy, nadając jej rygor natychmiastowej wykonalności oraz zobowiązując kierującego do zwrotu prawa jazdy, jeżeli dokument ten nie został zatrzymany w trybie art. 135 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym.
Zgodnie z treścią art.102 ust.1e u.k.p. okres, o którym mowa w ust. 1c i 1d, oblicza się na zasadach określonych w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, przy czym dla ustalenia początku okresu jest właściwa data zwrotu dokumentu do organu właściwego w sprawach wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami, a w przypadku zatrzymania prawa jazdy w trybie art. 135 ust. 1 pkt 1a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - data tej czynności. Jeżeli w chwili wydawania decyzji, o której mowa w ust. 1 pkt 4 lub 5, prawo jazdy było już w posiadaniu starosty z innego tytułu, okres zatrzymania prawa jazdy liczy się od dnia wydania tej decyzji.
W myśl art.135 ust.1 pkt.1a ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2012r. poz.1137 ze zm), dalej u.p.r.d. policjant zatrzyma prawo jazdy za pokwitowaniem w przypadku ujawnienia czynu polegającego na kierowaniu pojazdem z prędkością przekraczającą dopuszczaną o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym’
W myśl art.7 ust.1 pkt.2 ustawy z dnia 20 marca 2015r. o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2015r. poz.541 ze zm.) do dnia 31 grudnia 2016r. podstawą wydania decyzji, o której mowa w art. 102 ust. 1 pkt 4 i 5 oraz art. 103 ust. 1 pkt 5 ustawy wymienionej w art. 5, jest informacja o zatrzymaniu prawa jazdy na podstawie art. 135 ust. 1 pkt 1a ustawy wymienionej w art. 4;
Z zebranego materiału dowodowego wynika, że w dniu 22 lipca 2016r. ok. godz.2200 M.F. kierował pojazdem na obszarze zabudowanym z prędkością 110 km/h. Przekroczył zatem dopuszczalną prędkość na tym obszarze o 60 km/h za co został ukarany mandatem. Funkcjonariusze Policji nie zatrzymali mu jednak prawa jazdy gdyż skarżący oświadczał, że nie ma przy sobie tego dokumentu i za brak prawa jazdy został dodatkowy ukarany mandatem. O fakcie przekroczenia przez skarżącego dopuszczalnej prędkości na obszarze zabudowanym Komendant Powiatowy Policji w B. zawiadomił Starostę P. powiadomieniem z dnia 22 czerwca 2016r.
Wymienione powiadomienie obligowało Starostę P. do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy M.F. zgodnie z treścią art.102 ust.1 pkt.4 u.k.p. w związku z art.7 ust.1 pkt.2 ustawy z 20 marca 2015r. W ocenie sądu powiadomienie z 22 czerwca 2016r., stanowiło wystarczającą podstawę do wydania takiej decyzji. Fakt prowadzenia na drodze publicznej pojazdu przez skarżącego bez posiadania przy sobie prawa jazdy, wbrew obowiązkowi wynikającemu z art.38 ust.1 u.p.r.d., nie może zwalniać go z odpowiedzialności administracyjnoprawnej i chronić go przez skutkami nieprzestrzegania obowiązujących przepisów ruchu drogowego. Nie może być bowiem tak, że osoba posiadająca dokument prawa jazdy i okazująca go w czasie kontroli drogowej policjantowi zgodnie z obowiązkiem wynikającym z art. 38 ust. 1 u.p.r.d. jest traktowana w takich samych okolicznościach gorzej niż osoba nie posiadająca takiego dokumentu lub tylko twierdząca, że go nie posiada. Nie można przecież wykluczyć takiej sytuacji, że kierowcy składaliby niezgodne z prawdą oświadczenia o braku dokumentu, aby uniemożliwić jego zatrzymanie. Uznanie za prawidłowe stanowiska skarżącego w tym zakresie wywołałoby skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności. Jeśli kierowca przekracza dopuszczalną prędkość o więcej niż 50 km/h w terenie zabudowanym, to obowiązkiem policjanta jest zatrzymanie prawa jazdy za pokwitowaniem. Złożenie przez kierowcę oświadczenia o nieposiadaniu prawa jazdy nie może powodować zwolnienia go od administracyjnoprawnych skutków nieprawidłowego postępowania.
W ocenie sądu jest rzeczą oczywistą, że konstrukcja obowiązującego do dnia 31 grudnia 2016 r. przepisu art. 135 ust. 1 pkt 1a u.p.r.d. nie miała na celu – poprzez literalną interpretację tego przepisu – umożliwienie kierowcom uniknięcia sankcji w postaci zatrzymania prawa jazdy. Ustawodawca tak formułując powyższy przepis uwzględniał bowiem obowiązek każdego kierowcy wynikający z art. 38 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym i nie przewidywał oczywiście, że kierowcy naruszając przepis art. 38 pkt 1 u.p.r.d. będą wykorzystywać to naruszenie jako argument w postępowaniu o zatrzymanie prawa jazdy.
To, że zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy zmieniającej z dnia 20 marca 2015 r. do 31 grudnia 2016 r. decyzję na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p. starosta wydaje na podstawie informacji o zatrzymaniu prawa jazdy na podstawie art. 135 ust. 1 pkt 1a u.p.r.d. ma tylko takie znaczenie, że dotyczy źródła wiedzy starosty o ujawnieniu czynu polegającego na kierowaniu pojazdem z prędkością przekraczającą dopuszczalną o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. Zgodnie z art. 102 ust. 1b u.k.p., dodanym do tej ustawy przez art. 5 pkt 7 lit. b ustawy zmieniającej z dnia 20 marca 2015 r., administrator centralnej ewidencji kierowców przekazuje staroście informacje w przypadkach, o których mowa w ust. 1 pkt 4 i 5, będące podstawą wydania decyzji administracyjnej o zatrzymaniu prawa jazdy. Przepis ten wchodzi w życie 1 stycznia 2017 r. (zgodnie z art. 9 ustawy zmieniającej z dnia 20 marca 2015 r.). Z tego wynika, że do 31 grudnia 2016 r. starosta wydaje decyzję na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p. na podstawie informacji o zatrzymaniu prawa jazdy na podstawie art. 135 ust. 1 pkt 1a u.p.r.d. (czyli od Policji), a od 1 stycznia 2017 r. na podstawie informacji od administratora centralnej ewidencji kierowców na podstawie art. 102 ust. 1b u.k.p. Oznacza to, że również po 31 grudnia 2016 r. podstawę do wydania przez starostę decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy stanowi wyłącznie informacja tylko, że pochodząca z innego źródła – od administratora centralnej ewidencji kierowców i dotyczy to również sytuacji, gdy prawo jazdy nie zostało fizycznie zatrzymane. W obowiązującym od wejścia w życie ustawy zmieniającej z dnia 20 marca 2015 r. (18 maja 2015 r.) stanie prawnym zarówno przed 31 grudnia 2016 r., jak i po tej dacie w sytuacji, gdy został ujawniony czyn polegający na kierowaniu pojazdem z prędkością przekraczającą dopuszczalną o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym, a kierujący pojazdem nie posiadał przy sobie prawa jazdy, starosta wydaje decyzję na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p. Zgodnie bowiem z powołanym wyżej art. 102 ust. 1c u.k.p. starosta zobowiązuje kierującego do zwrotu prawa jazdy jeżeli dokument nie został zatrzymany. Oznacza to, że decyzja taka jak w niniejszej sprawie może być również wydana w sytuacji, gdy przy zatrzymaniu przez policjanta kierujący nie ma przy sobie prawa jazdy. Brak prawa jazdy podczas kontroli wpływa jedynie na sposób obliczenia okresu zatrzymania prawa jazdy, który zgodnie z powołanym wyżej art. 102 ust. 1e u.k.p. biegnie w taki wypadku od daty zwrotu dokumentu do organu właściwego.
Jaki już była o tym mowa we wcześniejszych rozważaniach powiadomienie KPP w B. z 22 lipca 2016r. było wystarczającą informację do wydania przez organ decyzji administracyjnej, o której mowa w art.102 ust.1 pkt.4 w związku z ust.1c u.k.p. Organy administracji trafnie zatem wydały decyzję o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy, zobowiązały go do zawrotu tego dokumentu oraz nadały decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.
Należy zaznaczyć, że w wyroku z dnia 11 października 2016r. sygn. akt K 24/15 (OTK-A 2016/77) Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 102 ust. 1 pkt 4 i ust. 1c ustawy o kierujących pojazdami w związku z art. 135 ust. 1 pkt 1a lit. a ustawy Prawo o ruchu drogowym:
a) w zakresie, w jakim przewiduje stosowanie wobec tej samej osoby, za ten sam czyn, sankcji administracyjnej w postaci zatrzymania prawa jazdy i odpowiedzialności prawnokarnej za wykroczenie, jest zgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i art. 4 ust. 1 Protokołu nr 7 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonego 22 listopada 1984 r. w Strasburgu (Dz.U. z 2003 r., Nr 42, poz. 364) i art. 14 ust. 7 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych, otwartego do podpisu w Nowym Jorku 19 grudnia 1966 r. (Dz.U. z 1977 r., Nr 38, poz. 167),
b) w zakresie, w jakim nie przewiduje sytuacji usprawiedliwiających – ze względu na stan wyższej konieczności – kierowanie pojazdem z przekroczeniem dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym, jest niezgodny z art. 2 i art. 45 ust. 1 Konstytucji.
W niniejszej sprawie M.F. nie wykazał żadnej nadzwyczajnej okoliczności usprawiedliwiającej przekroczenie prędkości w dniu 22 lipca 2016r. W odwołaniu podniósł wprawdzie, że tego dnia jechał po żonę, która była w ciąży i musiała znaleźć się w Instytucie Centrum Matki Polki w Łodzi z uwagi na powikłania ciążowe a niemożliwy był transport karetką pogotowia, lecz na tę okoliczność nie zostały złożone żadne dokumenty. Skarżący nie podnosił tej okoliczności ani w skardze ani na rozprawie w dniu 23 marca 2017r. W związku z czym sąd uznał, że M.F. nie wykazał nadzwyczajnej okoliczności usprawiedliwiającej przekroczenie prędkości w dniu 22 lipca 2016r.
Niezasadny jest zarzut skargi, że organy administracji oparły się na przepisach art.102 ust.1 pkt.4 i ust.1c u.k.p., które nie obowiązywały w czasie orzekania. W ocenie skarżącego przepisy w takim brzemieniu jakie zastosowały organy obowiązują od 1 stycznia 2017r. zaś do 31 grudnia 2016r. podstawą wydania decyzji, o której mowa w art.102 ust.1 pkt.4 u.k.p. mogła być jedynie informacja o zatrzymaniu prawa jazdy zaś skarżącemu nie zatrzymano tego dokumentu w dniu 22 lipca 2016r. gdyż go wówczas nie posiadał przy sobie.
Przede wszystkim należy podnieść, że treść przepisów jakie miały zastosowanie w niniejszej sprawie została zacytowana we wcześniejszych rozważaniach i są to przepisy w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji (tzn. w dniu 16 grudnia 2016r.). Jak już zostało to omówione we wcześniejszej części rozważań do wydania decyzji, o której mowa w art.102 ust.1 pkt.4 w związku z ust.1c u.k.p. wystarczające było powiadomienie K.P.P. w B. z 22 lipca 2016r. W powiadomieniu tym była informacja, że skarżący przekroczył dopuszczalną prędkość o 60 km/h oraz że nie posiadał przy sobie prawa jazdy. Powiadomienie to było dostatecznym dokumentem dla wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy i kwestia ta została już wcześniej omówiona. Zarzut skargi w tym zakresie nie zasługuje na uwzględnienie.
Reasumując sąd uznał, że skarga nie jest zasadna. Rozpoznając sprawę sąd nie stwierdził naruszenia przez organy przepisów prawa materialnego lub procesowego w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonej decyzji. Mając to na uwadze, na podstawie art.151 p.p.s.a., sąd oddalił skargę M.F.
bg
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło