III SA/Łd 148/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2015r. na posiedzeniu niejawnym zażalenia adwokata M.W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 14 stycznia 2015 roku, sygn. akt III SA/Łd 148/13 w sprawie ze skargi kasacyjnej A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 11 lipca 2013r., sygn. akt III SA/Łd 148/13 w sprawie ze skargi A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku akcyzowym z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu p o s t a n a w i a: 1) uchylić w całości postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 14 stycznia 2015 roku, sygn. akt III SA/Łd 148/13; 2) przyznać adwokatowi M. W., prowadzącemu Kancelarię Adwokacką w Ł., przy ul. A. 58, kwotę 1.476 (jeden tysiąc czterysta siedemdziesiąt sześć) złotych, zawierającą podatek od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej A. Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł., za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej i nakazuje wypłacenie powyższej kwoty adwokatowi M. W. z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Wyrokiem z dnia 11 lipca 2013r., sygn. akt III SA/Łd 148/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł, na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku akcyzowym z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu, przyznając adwokatowi M. W. kwotę 984 zł tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej stronie skarżącej z urzędu. Od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi pełnomocnik strony skarżącej wniósł skargę kasacyjną, w której zawarł wniosek o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej spółce z urzędu, oświadczając jednocześnie, że koszty te nie zostały pokryte w całości ani w części. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 31 lipca 2014 r., sygn. akt I GSK 1755/13 oddalił skargę kasacyjną A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 11 lipca 2013r., sygn. akt III SA/Łd 148/13 zasądzając od skarżącej spółki na rzecz Dyrektora Izby Celnej w Ł. kwotę 1 000 zł tytułem częściowego zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Z protokołu rozprawy przed Naczelnym Sądem Administracyjnym z dnia 10 lipca 2014r. wynika, że ustanowiony z urzędu pełnomocnik – adwokat M. W., nie uczestniczył w rozprawie (k nr 132 akt sądowych). Postanowieniem z dnia 14 stycznia 2015r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi przyznał pełnomocnikowi strony skarżącej -adwokatowi M. W. wynagrodzenie w kwocie 492 zł tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej spółce z urzędu, za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej, powiększone o kwotę należnego podatku od towarów i usług. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie sąd wskazał, że z uwagi na wielość tożsamych spraw spółki zawisłych przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi, w których pełnomocnikiem z urzędu został wyznaczony wnioskodawca oraz poczyniony przez niego nakład pracy, konieczny do sporządzenia i wniesienia skarg kasacyjnych zasadnym jest miarkowanie wysokości zasądzonych adwokatowi kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Od powyższego postanowienia adwokat M. W. wniósł zażalenie, w którym zarzucił naruszenie art. 250 p.p.s.a. oraz § 18 ust. 1 pkt 2 lit. b oraz 18 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 6 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tj. Dz. U. z 2013 r., poz. 461). Wskazał, że obowiązujące przepisy dotyczące zasad wynagradzania pełnomocników z tytułu udzielonej pomocy prawnej nie dają podstaw do miarkowania wynagrodzenia pełnomocnika z urzędu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Zgodnie z art. 195 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm.) -dalej p.p.s.a., jeżeli zażalenie zarzuca nieważność postępowania lub jest oczywiście uzasadnione, wojewódzki sąd administracyjny, który wydał zaskarżone postanowienie, może na posiedzeniu niejawnym, nie przesyłając akt Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, uchylić zaskarżone postanowienie i w miarę potrzeby sprawę rozpoznać na nowo. W świetle powyższego, uchylenie zaskarżonego postanowienia przez sąd pierwszej instancji jest możliwe między innymi wtedy, gdy zażalenie jest oczywiście uzasadnione. W ocenie sądu, zażalenie pełnomocnika ma taki właśnie charakter. W niniejszej sprawie, sąd przyznając koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej Spółce dokonał ich miarkowania biorąc pod uwagę fakt, że adwokat M. W. został wyznaczony pełnomocnikiem z urzędu skarżącej Spółki w kilkudziesięciu sprawach, w których stan faktyczny i prawny był tożsamy. Stąd też sąd przyznał wynagrodzenie z tytułu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej w kwocie 492 zł. Tymczasem, Naczelny Sąd Administracyjny podzielił stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w uchwale z dnia 8 marca 2012 r., sygn. akt III CZP 2/12, że przyznane adwokatowi ustanowionemu z urzędu od Skarbu Państwa koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej stronie z urzędu obejmują opłatę nie niższą od właściwych stawek minimalnych opłat za czynności adwokackie przed organami wymiaru sprawiedliwości przewidzianych w powoływanym wyżej rozporządzeniu. Tym samym NSA odrzucił możliwość dokonywania miarkowania wynagrodzenia pełnomocnika poniżej wyznaczonych rozporządzeniem kwot minimalnych. W świetle przedstawionych okoliczności, sąd uwzględnił zażalenie pełnomocnika i stosownie do treści art. 195 § 2 p.p.s.a. w pkt 1 postanowienia uchylił w całości zaskarżone postanowienie WSA w Łodzi z dnia 14 stycznia 2015r. Rozpatrując na nowo sprawę z wniosku adwokata M. W. o przyznanie wynagrodzenia z tytułu udzielonej skarżącej Spółce pomocy prawnej z urzędu, sąd uznał, że wniosek jest zasadny. Zgodnie z art. 250 p.p.s.a., wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Wprowadzenie w cyt. przepisie zewnętrznego odesłania do odrębnych przepisów oznacza, że art. 250 ustawy p.p.s.a. nie stanowi uregulowania pełnego. Szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu przez adwokata reguluje wskazane powyżej rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. W § 2 ust. 1 powołanego rozporządzenia sformułowano zasadę, że zasądzając opłatę za czynności adwokata z tytułu zastępstwa prawnego, sąd bierze się pod uwagę niezbędny nakład pracy adwokata, a także charakter sprawy i wkład pracy adwokata w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia. Podstawę zasądzenia opłaty, zgodnie z § 2 ust. 2 rozporządzenia, stanowią stawki minimalne określone w rozdziałach 3 – 5. Opłata ta nie może być wyższa niż sześciokrotna stawka minimalna ani przekraczać wartości przedmiotu sprawy. W myśl § 2 ust. 3 rozporządzenia w sprawach, w których strona korzysta z pomocy pranej udzielonej przez adwokata z urzędu, opłaty, o których mowa w ust. 1, sąd podwyższa o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach. Z przepisu tego wynika więc, że opłata za pomoc prawną udzieloną z urzędu jest opłatą, o której mowa w § 2 ust. 1 cyt. rozporządzenia. W konsekwencji do opłaty tej mają zastosowanie także zasady określone w § 2 ust. 1 i ust. 2, z modyfikacją wynikającą z § 19 pkt 1 rozporządzenia, który to przepis stanowi, że koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują opłatę w wysokości nie wyższej niż 150 % stawek minimalnych, o których mowa w rozdziałach 3 – 5. Oznacza to, że w odniesieniu do opłaty zasądzanej od Skarbu Państwa za nieopłaconą pomoc prawną udzieloną z urzędu przez adwokata nie może ona być wyższa od 150 % stawki minimalnej. Z tych względów kryteria określone w § 2 ust. 1 rozporządzenia mają znaczenie dla określenia wysokości opłaty ponoszonej przez Skarb Państwa za pomoc prawną udzieloną przez adwokata z urzędu w granicach pomiędzy opłatą wynikającą z zastosowania właściwych stawek minimalnych a opłatą podwyższoną do 150 % tych stawek. Mając powyższe na uwadze, ustalając koszty pomocy prawnej udzielonej skarżącej Spółce z urzędu na etapie postępowania kasacyjnego, sąd wziął pod uwagę okoliczność, że pełnomocnik skarżącej Spółki sporządził i wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu I instancji, lecz nie brał udziału w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Adwokat M. W. został wyznaczony pełnomocnikiem z urzędu skarżącej Spółki w kilkudziesięciu sprawach zawisłych przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi, w których stan faktyczny i prawny jest prawie identyczny, jak w niniejszej sprawie. Wszystkie te sprawy dotyczą określenia zobowiązania w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego pojazdu. Analiza skarg kasacyjnych prowadzi do wniosku, że każda kolejna skarga kasacyjna była powtórzeniem (powieleniem) argumentacji zawartej w pierwszej wniesionej skardze kasacyjnej. Okoliczności te uzasadniają przyznanie adwokatowi M. W. wynagrodzenia w kwocie 1.200 zł, podwyższonej o właściwą stawkę podatku od towarów i usług, która stanowi 50 % stawki minimalnej określonej w § 6 pkt 5 rozporządzenia. W przepisie tym przy wartości przedmiotu sprawy w przedziale 10.000 - 50.000 zł (wartość przedmiotu zaskarżenia w niniejszej sprawie wynosiła 18.907 zł) stawkę tę określono na 2.400 zł. W myśl § 18 ust. 1 pkt 1 lit. a powołanego rozporządzenia, stawki minimalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w sprawie, której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna – stawkę obliczoną na podstawie § 6 tego rozporządzenia. Natomiast zgodnie z § 18 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej stawka ta wynosi 50 % stawki minimalnej określonej w pkt 1, nie mniej jednak niż 120 zł. Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art. 250 p.p.s.a. oraz § 18 ust. 1 pkt 1 lit. a i pkt 2 lit. b w związku z § 6 pkt 5, § 2 ust. 1 i ust. 3 rozporządzenia w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, orzekł jak w pkt 2 postanowienia. a.ł.