III SA/Łd 148/18

PostanowienieWSA w Łodzi2018-04-27

Skład orzekający: Robert Adamczewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej odmowy umorzenia odsetek za zwłokę od należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, a tym samym czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest zasadny?
Ratio decidendi
Skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych na mocy art. 239 pkt 1 lit. e) PPSA, ponieważ przedmiotem skargi jest odmowa umorzenia odsetek za zwłokę od należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. W związku z tym, postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych stało się zbędne i podlega umorzeniu. Jednocześnie, ze względu na trudną sytuację materialną skarżącego, przyznano mu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata.
Stan faktyczny
Skarżący B. J. złożył skargę na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającą umorzenia odsetek za zwłokę od należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. W skardze wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Skarżący przedstawił oświadczenie o stanie majątkowym, z którego wynikało, że jedynym dochodem jest emerytura w kwocie 1.612 zł, a ponoszone wydatki przekraczają dochody.
Rozstrzygnięcie
1) umorzono postępowanie sądowe w zakresie dotyczącym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych; 2) przyznano skarżącemu B. J. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy Referendarz Sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi, w Wydziale III - Robert Adamczewski po rozpoznaniu 27 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w sprawie ze skargi B. J. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] znak [...] w przedmiocie odmowy umorzenia odsetek za zwłokę od należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne postanawia 1) umorzyć postępowanie sądowe w zakresie dotyczącym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych; 2) przyznać skarżącemu B. J. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata a.l. III SA/Łd 148/18 Uzasadnienie B. J. (dalej skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] (znak [...]) w przedmiocie odmowy umorzenia odsetek za zwłokę od należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. W treści skargi strona sformułowała wniosek o przyznanie prawa pomocy, przedkładając następnie – po wezwaniu sądu - formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy na druku "PPF". Z treści wniosku wynikało, że skarżący wnosi o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, skarżący wskazał, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z pełnoletnim synem. Jedyny dochód w gospodarstwie domowym skarżącego stanowi emerytura skarżącego w kwocie 1.612 zł. Syn skarżącego prowadzi działalność gospodarczą, która nie przynosi obecnie dochodu. Skarżący nie jest właścicielem domu, mieszkania ani żadnej innej nieruchomości. Zgodnie z oświadczeniem, nie posiada także żadnych oszczędności, ani przedmiotów o wartości przekraczającej 5.000 zł. Wskazał natomiast na ponoszone bieżące wydatki (czynsz, energia elektryczna, woda, ogrzewanie), których wysokość przekracza faktycznie osiągane dochody. Powyższe dane znalazły potwierdzenie w dokumentach przesłanych na żądanie referendarza w związku z wezwaniem do przekazania dodatkowych informacji o stanie majątkowym i dochodach skarżącego i jego syna – pozostającego z nim we wspólnym gospodarstwie domowym. Referendarz Sądowy zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 239 pkt 1 lit. e) ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. – dalej ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Przedmiotem skargi w niniejszym postępowaniu jest odmowa umorzenia należności z tytułu składek. Stąd też spełnione zostały warunki przewidziane w art. 239 pkt 1 lit. e) wskazywanej ustawy. Tym samym wniosek skarżącego w tym zakresie nie może zostać uwzględniony, gdyż z mocy ustawy korzysta ona już z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych. Z tego względu postępowanie wywołane wnioskiem skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych stało się zbędne i jako takie należało je umorzyć. Stosownie bowiem do treści art. 249a ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jeżeli rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Z kolei jak wynika z art. 262 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy, stronie korzystającej z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych może być ponadto przyznane prawo pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Rozpoznając wniosek skarżącego referendarz miał na względzie przede wszystkim fakt, że prawo pomocy jest instytucją, której zasadniczym celem jest umożliwienie realizacji prawa do sądu osobom ubogim, niedysponującym wystarczającymi środkami na prowadzenie sporów przed sądem. W tym kontekście należy mieć przede wszystkim na uwadze obecną sytuację materialno-bytową skarżącego, w tym fakt, iż utrzymuje się wraz z synem z emerytury w kwocie 1.612 zł. Skarżący nie posiada także żadnych zasobów pieniężnych. Z informacji przekazanych przez skarżącego wynika, iż ponosi bieżące wydatki (czynsz, energia elektryczna, woda, ogrzewanie), które przekraczają faktycznie osiągane dochody w gospodarstwie domowym. W tym stanie faktycznym należy uznać, że skarżący nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wobec powyższego, działając na podstawie art. 249a w zw. z art. 239 pkt 1 lit. e) oraz art. 262 i art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu. a.l.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło