III SA/Łd 155/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Furmanek (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska Protokolant Asystent sędziego Agata Brolik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi R. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wydania prawa jazdy oddala skargę Decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz.1071 z późniejszymi zmianami), art. 94 ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jednolity Dz. U. z 2005 r. Nr 108 poz. 908 z późniejszymi zmianami), oraz art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jednolity Dz. U. Nr 79 z 2001 r. poz. 856 z późniejszymi zmianami), utrzymało w mocy decyzję Starosty Powiatowego w Ł. z dnia [...] znak: [...], o odmowie dokonania wymiany R. M. prawa jazdy kategorii: B, C nr [...] wydanego w 1992 r. przez Państwowy Organ Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego Wydziału Ministerstwa Spraw Wewnętrznych m. E. Powyższe rozstrzygnięcie Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało w oparciu o następujący stan faktyczny: Decyzją z dnia [...], znak: [...] Starosta Powiatowy w Ł. odmówił R. M., obywatelowi A. legitymującemu się kartą pobytu nr [...] dokonania wymiany prawa jazdy kategorii: B, C nr [...] wydanego w 1992r. przez Państwowy Organ Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego Wydziału Ministerstwa Spraw Wewnętrznych m. E. W uzasadnieniu decyzji, organ I instancji wskazał, że R. M. złożył w dniu 28 maja 2008 r. wniosek o wymianę prawa jazdy wydanego za granicą bez sprawdzania kwalifikacji, do którego załączył kserokopię podlegającego wymianie dokumentu nr [...] wydanego przez Państwowy Organ Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego Wydziału Ministerstwa Spraw Wewnętrznych m. E., tłumaczenie na język polski prawa jazdy sporządzone przez tłumacza przysięgłego, oraz fotografię. W dniu 9 czerwca 2008 r. R. M. zgłosił się do organu I instancji i złożył oświadczenie, że druk przedstawiony do wymiany jest jego jedynym drukiem prawa jazdy, posiada również międzynarodowe prawo jazdy Nr [...] wydane w dniu [...] i ważne do dnia [...], którego kserokopię dołączył do wniosku. Starosta Powiatowy w Ł. wskazał, że Republika A. nie jest państwem - stroną Konwencji o ruchu drogowym, sporządzonej w Wiedniu dnia 8 listopada 1968 r., a druk prawa jazdy przedstawionego do wymiany nie odpowiada wymogom określonym w konwencji; ponadto wpisy odręczne w prawie jazdy nie są wykonane wyłącznie alfabetem łacińskim lub angielską kursywą nie są również powtórzone w tej formie. Organ I instancji podniósł również, że pismem z dnia [...] zwrócił się do Ambasady Republiki A. celem wyjaśnienia okoliczności wydania Stronie prawa jazdy na druku [...] w roku 1992 oraz ustalenia, czy przedmiotowy druk prawa jazdy podlegał obowiązkowi wymiany. Z uzyskanej odpowiedzi wynika, że prawo jazdy wydane R. M. jest prawidłowe i zostało wydane przez odpowiednie organy Republiki A. R. M. złożył odwołanie od powyższej decyzji. W odwołaniu podniósł, iż przedłożone przez niego prawo jazdy jest dokumentem nadal obowiązującym na terytorium B.ji Rosyjskiej która podpisała konwencję o ruchu drogowym. W ocenie skarżącego jest więc dokumentem, który zgodnie z art. 94 ust. 2 podlega wymianie na dokument polski bez konieczności poddawania się egzaminowi z części teoretycznej. W uzasadnieniu decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze powołało brzmienie art. 138, art. 94 § 2 oraz art. 100 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Podniosło, że Minister Infrastruktury na podstawie wyżej przywołanej delegacji wydał w dniu 21 stycznia 2004 r. rozporządzenie w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami (Dz. U. Nr 24, poz. 215 z późniejszymi zmianami), które w § 5 ust. 1 pkt 6 określa dokumenty, których złożenie jest konieczne do otrzymania prawa jazdy lub pozwolenia albo wtórnika tych dokumentów przez osobę ubiegającą się o wymianę wydanego zagranicznego prawa jazdy nieokreślonego w konwencjach o ruchu drogowym. Organ odwoławczy stwierdził, że niniejsza sprawa była już przedmiotem postępowania przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Ł., które decyzją z dnia [...] nr [...], orzekło o uchyleniu decyzji organu I instancji z dnia [...] znak: [...], o odmowie dokonania wymiany R. M. prawa jazdy kategorii: B, C nr [...] wydanego w 1992 r. wskazując, że organ I instancji winien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające zmierzające do ustalenia, czy przedstawione przez skarżącego prawo jazdy jest ważne, po czym zapewniając mu czynny udział w postępowaniu wydać decyzję, która będzie miała oparcie nie tylko w ustawie Prawo o ruchu drogowym, lecz również w k.p.a. Organ I instancji uwzględniając powyższe zalecenia zwrócił się do Ambasady Republiki A., która udzieliła odpowiedzi, iż prawo jazdy wdane R. M. jest prawidłowe i zostało wydane przez odpowiednie organy Republiki A. W dalszej kolejności organ odwoławczy powołał się na art. 94 § 2, uzależniający dokonanie wymiany zagranicznego prawa jazdy od zdania części teoretycznej egzaminu państwowego. Dokonując analizy powyższych przesłanek organ odwoławczy podzielił ocenę organu I instancji, iż przedstawiony przez Stronę dokument prawa jazdy kategorii: B, C nr [...] wydany w 1992r., nie jest zgodny z wzorem określonym w Konwencji o ruchu drogowym, sporządzonej w Wiedniu dnia 8 listopada 1968 r., albowiem wpisy odręczne w prawie jazdy nie są wykonane wyłącznie alfabetem łacińskim lub angielską kursywą, nie są również powtórzone w tej formie. Ponadto wbrew twierdzeniu Strony, dokument ten nie został wydany przez [...] - a tym bardziej przez B.ję Rosyjską, lecz przez Republikę A. (co wprost wynika z materiału dowodowego — pisma Konsula Republiki A. z dnia [...]), która nie jest państwem członkowskim Unii Europejskiej, KonB.ji Szwajcarskiej, jak również państwem członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym. Organ odwoławczy stwierdził ponadto - mając na względzie, że przedmiotowy dokument prawa jazdy nr [...] został wydany w 1992 r. w E., - że Republika A. w 1992 roku nie była częścią B, albowiem w związku z rozpadem B, Republika A. uzyskała niepodległość już w 1991 r., a zatem chybione jest twierdzenie Strony, iż przedmiotowe prawo jazdy w 1992 r. zostało wydane w stolicy Republiki A. w 1992 r. przez [...]. Uwzględniając powyższe organ stwierdził, że niezbędne jest spełnienie dodatkowej przesłanki ustanowionej 94 § 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym – zdanie części teoretycznej egzaminu państwowego. Uzupełniająco organ odwoławczy dodał, że bez znaczenia w sprawie pozostaje okoliczność, czy przedstawiony przez Stronę dokument prawa jazdy jest "uznawany" jako ważny na terytorium B., która jest Stroną Konwencji o ruchu drogowym, sporządzonej w Wiedniu dnia 8 listopada 1968 r., gdyż Republika A., która wydała przedmiotowy dokument, nie jest stroną ww. Konwencji, co wprost wynika z załącznika nr 4 do powołanego rozporządzenia Ministra Infrastruktury. Na powyższą decyzję R. M. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. stwierdzając, że jego prawo jazdy nadal obowiązuje na terytorium B., która podpisała Konwencję o ruchu drogowym i podlega wymianie bez konieczności zdawania egzaminu z części teoretycznej, zgodnie z art. 94 ust. 2 ustawy o ruchu drogowym. Stwierdził również, że obywatele A. posiadający pobyt stały w Polsce, którzy mieli prawa jazdy na takich samych zasadach, wydane w latach 1992 – 1995 mają wymienione prawa jazdy na polskie, bez konieczności zdawania egzaminu. Skarżący podniósł, iż jest jedyna osobą, która ma trudności ze strony Starostwa Powiatowego w Ł. w wymianie prawa jazdy. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie powtarzając stanowisko i argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Na rozprawie, która odbyła się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w dniu 27 stycznia 2010 r. skarżący oświadczył, że dokument prawa jazdy należący do jego kolegi tej samej narodowości został wymieniony. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ Sąd kontrolując legalność zaskarżonej decyzji nie dopatrzył się uchybień, które mogłyby skutkować usunięciem jej z obrotu prawnego. Istota żądania skarżącego sprowadza się do wymiany prawa jazdy uzyskanego za granicą – w Republice A., na polskie krajowe prawo jazdy. Kwestie te reguluje art. 94 ustawy prawo o ruchu drogowym, którego wykładnia musi uwzględniać również postanowienia Konwencji o ruchu drogowym, sporządzonej w Wiedniu dnia 8 listopada 1968 r. (Dz. U. z 1988r., Nr 5, poz. 40). Regulujące zasady posługiwania się prawem jazdy uzyskanym w innym państwie art. 94 polskiej ustawy oraz art. 41 Konwencji generalnie opierają się na zasadzie wzajemnego uznawania dokumentów uprawniających do kierowania pojazdami przez państwa - sygnatariuszy Konwencji. Republika A. nie jest jednak państwem stroną Konwencji. Powyżej opisana zasada wzajemności nie znajduje więc tu zastosowania. Nie zasługuje również na uwzględnienie twierdzenie skarżącego, że posiadany przez niego dokument prawa jazdy jest uznawany na terytorium B., która stroną konwencji pozostaje. W świetle poczynionych przez organ ustaleń faktycznych, opierających się głównie na kopiach stron z dokumentów skarżącego oraz na oświadczeniach samego skarżącego złożonych w toku postępowania administracyjnego wynika, iż prawo jazdy zostało R. M. wydane w 1992 r. Nie ulega wątpliwości, że Republika A. odzyskała niepodległość w 1991 r. i w roku 1992 nie była częścią B. W związku z powyższym nie znajduje uzasadnienia twierdzenie skarżącego, które zawarł w oświadczeniu przed organem administracji, że w 1992 r., gdy otrzymał dokument, A. była jeszcze częścią B. W tak ustalonym stanie faktycznym należy podzielić stanowisko organów administracji, że skarżący w okresie, w którym uzyskał uprawnienia do kierowania pojazdami był obywatelem Republiki A. Fakt ten potwierdziła ponadto Ambasada Republiki A., oświadczając w odpowiedzi na wezwanie organu I instancji, że należący do skarżącego dokument prawa jazdy został wydany w sposób prawidłowy, przez uprawnione do tego organy państwowe. Wobec powyższego Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo przyjęło, że zastosowanie w niniejszej sytuacji ma art. 94 ust. 2 ustawy prawo o ruchu drogowym. Jest to podstawowy przepis w ustawie polskiej regulującego kwestię uznawania uprawnień do kierowania pojazdami wydanych w państwie obcym. W świetle powołanego przepisu osoba posiadająca krajowe prawo jazdy wydane za granicą, która zamieszkuje na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, może otrzymać polskie krajowe prawo jazdy po oddaniu zagranicznego ważnego prawa jazdy organowi wydającemu prawo jazdy. Jeżeli zagraniczne prawo jazdy nie jest zgodne ze wzorem określonym w Konwencji o ruchu drogowym, dodatkowym warunkiem otrzymania polskiego prawa jazdy jest zdanie części teoretycznej egzaminu państwowego. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, należący do skarżącego druk prawa jazdy nie odpowiada powyższym wymogom. Ratio legis regulacji dotyczących uznawania uprawnień do kierowania pojazdami uzyskanych w innych państwach sprowadza się do ułatwienia międzynarodowego ruchu drogowego. Zgodnie z treścią ust. 2 art. 94 przyjęto pełną wymienialność krajowego prawa jazdy wydanego za granicą, w sytuacji gdy jest ono zgodne z wymaganiami określonymi w konwencji. Natomiast, jeżeli zagraniczne prawo jazdy nie odpowiada wymaganiom konwencji, tzn. zostało wydane w kraju, który nie jest jej sygnatariuszem, wówczas na jego podstawie może być wydane polskie prawo jazdy, ale dopiero po wykazaniu się znajomością obowiązujących w Polsce przepisów oraz przedstawieniu załączonego do oryginału zagranicznego prawa jazdy uwierzytelnionego jego tłumaczenia. Nie wymaga się zdawania egzaminu praktycznego, zgodnie zresztą ze słusznym założeniem, iż posiadacz zagranicznego prawa jazdy potrafi kierować pojazdem (W. Kotowski, Ustawa Prawo o ruchu drogowym. Komentarz praktyczny, Dom Wydawniczy ABC, 2002). Działania skarżącego nie stanowią realizacji wskazanych powyżej założeń. Należy zaznaczyć, że przeszkodą do wymiany prawa jazdy, o co wnioskuje skarżący jest jedynie poddanie się części teoretycznej egzaminu, w celu sprawdzenia posiadanych przezeń kwalifikacji. W przeciwnym wypadku nie istnieje możliwość wydania skarżącemu żądanego dokumentu. Jak zostało wskazane wyżej, Republika A. nie jest państwem – stroną Konwencji o ruchu drogowym i nie znajduje w niniejszej sprawie zastosowania zasada wzajemności. Nie zachodzi więc obowiązek uwzględnienia przez organy polskie uprawnień skarżącego uzyskanych na terytorium A. Dlatego podzielić należy pogląd prezentowany przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., iż w celu uzyskania polskiego dokumentu, skarżący musi spełnić przewidziane prawem polskim przesłanki. Wystąpienie przesłanek, które aktualizują obowiązek poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji w drodze egzaminu państwowego świadczą o powstaniu wątpliwości co do posiadania tych kwalifikacji. Nie można wobec tego przyjąć, że zdanie w przeszłości z wynikiem pozytywnym egzaminu otwiera drogę do uzyskania prawa jazdy po kilkunastu latach w innym państwie. Należy wziąć pod uwagę nie tylko literalne brzmienie przepisów, ale także i ich cel. Celem zaś wprowadzenia rozbudowanych wymogów uzyskiwania uprawnień do kierowania pojazdami jest zapewnienie, aby osoby które kierują pojazdami dawały rękojmię poruszania się w ruchu drogowym w sposób nie zagrażający bezpieczeństwu innych użytkowników (por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 6 stycznia 2009 r., sygn. akt III SA/Lu 1/09). Niespełnienie warunków wymiany zagranicznego prawa jazdy na podstawie art. 94 Prawa o ruchu drogowym, spowodowałoby obejście wymogów ustawowych uzyskiwania uprawnień do kierowania pojazdami. Skarżący nie może skutecznie domagać się uznania uzyskanych uprawnień do kierowania pojazdami w sytuacji, gdy prowadziłoby to do naruszenia krajowych przepisów dotyczących uzyskiwania tego typu uprawnień. Postępowanie skarżącego zmierza do obejścia wymogów określonych w ustawie Prawo o ruchu drogowym i prowadzi do sytuacji sprzecznej z przepisami tej ustawy. Sąd administracyjny treścią swojego orzeczenia nie może zobowiązać organów administracji publicznej do podjęcia decyzji sprzecznej z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa. Wynikający z ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym obowiązek oddania dokumentu zagranicznego organowi wydającemu prawo jazdy w zamian za polskie prawo jazdy dotyczy każdej osoby (o której mowa w art. 94 ust. 1 i 2 ustawy), która chce kierować pojazdem silnikowym na terenie Polski. Otrzymanie polskiego prawa jazdy prowadzi do uzasadnionego przekonania, że ta osoba posiada znajomość ustawy - Prawo o ruchu drogowym i umiejętność kierowania pojazdami silnikowymi. Powyższe świadczy o równym traktowaniu wszystkich wyżej wymienionych osób. Dotyczy to również obywateli Republiki A., co czyni niezasadną argumentację skarżącego zawartą w skardze i podniesioną na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi. W tym stanie rzeczy, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, a organ nie mógł w świetle obowiązujących przepisów wydać innego rozstrzygnięcia. Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 czerwca 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.) skargę oddalił. A. B.