III SA/Łd 155/14

Dnia 22 kwietnia 2014 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale III Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 22 kwietnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G. S. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi G. S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie: określenia zobowiązania w podatku akcyzowym za miesiące od marca do grudnia 2008 roku p o s t a n a w i a: 1. przyznać skarżącemu G. S. prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych ponad kwotę 600 zł (sześćset złotych); 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. U.K. G. S. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ze skargą na decyzje Dyrektora Izby celnej w Ł. z dnia [...]. w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku akcyzowym za miesiące od marca do grudnia 2008 roku. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 5.912 zł strona wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Ze złożonego na urzędowym formularzu PPF oświadczeniu o stanie rodzinnym majątku i dochodach oraz informacji nadesłanych na wezwanie referendarza sadowego wynika, że skarżący wspólnie z żona i córką prowadzi gospodarstwo domowe, którego jedynym źródłem utrzymania jest wynagrodzenie z pracę żony wnioskodawcy w wymiarze ¼ etatu w wysokości 893 zł brutto miesięcznie bowiem w grudniu 2013 roku skarżący zlikwidował prowadzona uprzednio działalność gospodarczą. Wnioskodawca oświadczył, że nie posiada żadnego majątku, jego żona jest właścicielką łąki o powierzchni 1 ha, nie posiada innego majątku ani oszczędności. Skarżący wspólnie z rodziną zamieszkuje w domu będącym własnością teściów. Miesięczne koszty jego utrzymania w sezonie zimowym wyliczył na ok. 950 zł, energia elektryczna – 150 zł, śmieci 20 zł, gaz 30 zł, telefony 100 zł miesięcznie, ogrzewanie ok. 500 zł , ok. 150 zł opłaty związane ze szkoła córki w tym obiady i zajęcia dodatkowe. Wnioskodawca wskazał, że wobec braku możliwości pokrywania tych wydatków we własnym zakresie pomocy udziela mu rodzina siostra żony i teściowie. Skarżący na żądanie referendarza sądowego nadesłał także wyciągi z rachunku bankowego żony oświadczając równocześnie, że sam rachunku nie posiada. Wyciąg ten za okres od 16 grudnia 2013 roku do 15 marca 2014 roku potwierdza dodatnie saldo rachunku które na dzień 16 grudnia 2013 roku wynosiło 3.852 zł zaś na dzień 15 marca br 4.014 zł. Mimo, iż w dniu 11 marca br za jego pośrednictwem żona wnioskodawcy zaliczkowała zakup oświetlenia kwotą 1.600 zł. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek jest częściowo zasadny. Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (punkt 4 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. We wniosku o przyznanie prawa pomocy G. S. wskazał, że wspólnie z żona i córką prowadzi gospodarstwo domowe, którego jedynym źródłem utrzymania jest wynagrodzenie z pracę żony w wysokości 893 zł brutto miesięcznie bowiem w grudniu 2013 roku skarżący zlikwidował prowadzoną uprzednio działalność gospodarczą. Wnioskodawca oświadczył, że nie posiada żadnego majątku, jego żona jest właścicielką łąki o powierzchni 1 ha. Skarżący wspólnie z rodziną zamieszkuje w domu będącym własnością teściów. Miesięczne koszty jego utrzymania w sezonie zimowym wyliczył na ok. 950 zł. Uwzględniając powyższe, wysokość wpisu od skargi w sprawie niniejszej (5.912 zł) stosownie do treści art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. należało uznać, że skarżący wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie i rodziny, dlatego w celu zachowania prawa do sądu zasadnym jest przyznanie mu zwolnienia od kosztów sądowych ponad kwotę 500 zł. Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych uznać należało za nieuzasadniony. Twierdzeniom strony o braku jakichkolwiek środków z których mogłyby zostać pokryte należności sądowe przeczy bowiem nadesłany wyciąg z rachunku bankowego żony wnioskodawcy, na którym w dniu 15 marca br znajdowała się kwota ponad 4.000 zł Należy podkreślić, że opłaty sądowe, do których zalicza się także wpis od skargi, stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienie od obowiązku ich ponoszenia stanowi odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego uiszczania, wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Dlatego też mogą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na współobywateli. (por.: M. Niezgódka-Medek [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka- Medek: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 594). Obowiązkiem strony jest partycypacja w kosztach postępowania, nawet jeżeli miałoby to nastąpić z uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny i poczynienie oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Skoro żona wnioskodawcy za pośrednictwem swojego rachunku bankowego po wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi w przedmiotowej sprawie zadatkowała zakup oświetlenia na kwotę 1.600 zł, który to wydatek przy wykazanych dochodach rodziny niewątpliwie nie może zostać uznany za służący zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych, uznać należało że strona z posiadanych na tym rachunku środków jest także zdolna do partycypowania w kosztach procesu kwotą 600 zł stanowiącą równowartość 1/10 należnego wpisu od wniesionej skargi. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. U.K.