III SA/Łd 157/17

Dnia 26 kwietnia 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: , Przewodnicząca Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska, Sędziowie Sędzia NSA Irena Krzemieniewska (spr.), Sędzia NSA Teresa Rutkowska, , , Protokolant Specjalista Dominika Janicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2017 roku sprawy ze skargi A. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymeldowania oddala skargę. III SA/Łd 157/17 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] r., nr [...] wydaną na podstawie art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (tekst jedn.: Dz.U. z 2016 r. poz. 722 ze zm.) w z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.) – dalej: k.p.a.; Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [..] r. , znak [...] orzekającą o wymeldowaniu A.W. z pobytu stałego w lokalu nr 188 przy ul. A. [...] w Ł. W sprawie ustalono następujący stan faktyczny: Wnioskiem z dnia 15 lipca 2016 r. B.W. wystąpiła o wymeldowanie byłego męża- A.W. z pobytu stałego z lokalu położonego w Ł. przy ul. A. [...] m. 188. Uzasadniając wskazała, iż wyżej wymieniony opuścił dobrowolnie lokal w październiku 2002 r. Zawiadomieniem z dnia 18 lipca 2016 r. Prezydent Miasta Ł. zawiadomił strony postępowania o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie o wymeldowanie A.W. Następnie decyzją z dnia 27 września 2016 r. Prezydent Miasta Ł. orzekł o wymeldowaniu A.W. z pobytu stałego w lokalu nr 188 przy ul. A. [...] w Ł. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ I instancji wskazał, iż przeprowadzone postępowanie, w tym pisemne wyjaśnienia skarżącego, w których potwierdził dobrowolne opuszczenie przedmiotowego lokalu w 2002 r., przeniesienie centrum życiowego skarżącego w inne miejsce, jak również brak możliwości powrotu do wspólnego zamieszkania z byłą żoną i córką, wykazało zaistnienie przesłanki, o której mowa w art. 35 ustawy o ewidencji ludności, warunkującej wymeldowanie. Nie zgadzając się z wydaną decyzją A.W. wniósł odwołanie do Wojewody [...], w którym przedstawił powody opuszczenia przedmiotowego lokalu, wynikające ze stanu zdrowia córki. Podniósł także, że po przeniesieniu prawa własności przedmiotowego lokalu na rzecz B.W. coraz rzadziej korzysta z przysługującego mu prawa zameldowania w tym lokalu. Nie posiada kluczy od mieszkania. Wyjaśnił, że od dłuższego czasu czyni starania o znalezienie dla siebie odpowiedniego lokalu. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Wojewoda [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Uzasadniając wskazał na treść art. 35 ustawy o ewidencji ludności, zgodnie z którym organ gminy wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotu, wskazanych w art. 28 ust. 2 ustawy, decyzje w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego, przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. Przy czym w myśl art. 25 ustawy pobytem stałym jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości, pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Dalej organ odwoławczy wskazał, że z ustalonego stanu faktycznego sprawy oraz z zgromadzonego materiału dowodowego bezspornie wynika, iż A.W. w roku 2002, w sposób trwały i dobrowolny opuścił miejsce stałego zameldowania, koncentrując swoje centrum życiowe w lokalu przy ul. B.13 w Ł. Wyżej wymieniony oświadczył, że brak jest realnych możliwości powrotu do wspólnego zamieszkiwania z byłą żoną i córką. Wskazał także, że nie ponosi kosztów utrzymania przedmiotowego lokalu, jak również nie korzysta ze znajdujących się w nim urządzeń. Wyjaśnił nadto, że po opuszczeniu lokalu nie podejmował starań aby ponownie w nim zamieszkać. Tym samym w ocenie organu odwoławczego w sprawie spełnione zostały przesłanki opuszczenia lokalu w rozumieniu art. 35 ustawy o ewidencji ludności, co skutkowało orzeczeniem o wymeldowaniu A.W. z miejsca stałego zameldowania. Podkreślenia zdaniem organu wymaga, że obowiązujące przepisy meldunkowe mają wyłącznie charakter rejestracyjny i służą wyłącznie odzwierciedleniu stanu faktycznego, tj. potwierdzeniu rzeczywistego miejsca pobytu danej osoby. Nie wpływają natomiast w żaden sposób na kwestie majątkowe pomiędzy stronami. Mając powyższe na uwadze Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi A.W. zakwestionował prawidłowość ustaleń organów, co do dobrowolności opuszczenia przez niego lokalu, jak i braku zamiaru powrotu do niego. Wskazał, że opuścił miejsce stałego zameldowania z uwagi na chorobę córki, co nastąpiło w porozumieniu z byłą żoną i córką. Sytuacja ta miała mieć charakter tymczasowy. Skarżący wyjaśnił, że nie posiada kluczy do mieszkania oraz nie podejmował żadnych środków prawnych, mających na celu powrót do lokalu. Nie zgodził się także z twierdzeniem, że nie miał zamiaru powrotu do mieszkania, czemu przeczy zdaniem skarżącego fakt, iż po jego opuszczeniu w 2002 r. wracał kilkukrotnie do lokalu. Przyznał, że nie przebywa w tym miejscu ale to nie znaczy, że nie ma zamiaru do niego powrócić. Wskazał także, że ma utrudniony dostęp do przedmiotowego lokalu, w szczególności od momentu jego przekazania w drodze darowizny na rzecz byłej żony. Z powyższych względów wniósł o pomoc w rozwiązaniu jemu, a może również jego byłej żonie, w rozwiązaniu tej sytuacji. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie argumentując, jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga W. nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz.U. z 2016 r. poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy). Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) – dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Z wymienionych przepisów wynika zatem, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W niniejszej sprawie kontroli sądu administracyjnego poddana została decyzja Wojewody [...] z dnia [...] r. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] r. orzekająca o wymeldowaniu A.W. z pobytu stałego z lokalu nr 188 przy ul. A. [...] w Ł. Podstawą prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (tekst jedn.: Dz.U. z 2016 r. poz.722 ze zm.). Zgodnie z treścią art. 35 ustawy organ gminy, o którym mowa w art. 28 ust. 1, wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotu wskazanych w art. 28 ust. 2, decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. Z brzmienia wskazanej normy prawnej wynika, iż jedyną przesłanką decydującą o pozytywnym rozpatrzeniu przez organ wniosku o wymeldowanie osoby z pobytu stałego jest fakt opuszczenia przez tę osobę miejsca pobytu stałego bez dopełnienia obowiązku wymeldowania się, niezależnie od tego, czy utraciła uprawnienie do przebywania w tym lokalu. Wymaganą prawem przesłankę wymeldowania stanowi zatem ustanie pobytu w lokalu, oznaczające faktyczne nieprzebywanie w lokalu. W orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtował się pogląd, zgodnie z którym prawidłowe stosowanie art. 35 ustawy o ewidencji ludności wymaga, by, przed podjęciem decyzji o wymeldowaniu danej osoby z pobytu stałego w określonym lokalu zostało ustalone w prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym, iż osoba ta przedmiotowy lokal opuściła dobrowolnie w sposób trwały, bądź też opuszczenie lokalu wynika z czynności właściwego organu mających oparcie w przepisach obowiązującego prawa. Opuszczenie miejsca stałego pobytu, jako niezbędna przesłanka wymeldowania na podstawie powołanego art. 35 ustawy , winna być rozumiana jako zaniechanie posiadania lokalu będącego dotychczasowym miejscem pobytu stałego i dobrowolne wyprowadzenie się do innego mieszkania. Przy czym rezygnacja z prawa do przebywania w lokalu winna nastąpić w sposób wyraźny, poprzez złożenie stosownego oświadczenia, lub też, poprzez odpowiednie zachowanie, które w sposób niebudzący wątpliwości wyrażą wolę danej osoby, polegające na między innymi na zerwaniu wszelkich więzi z dotychczasowym lokalem i koncentracja swojego centrum życiowego w innym miejscu, sposób opuszczenia lokalu, czy też obiektywna możliwość realizacji woli przebywania w danym miejscu.(por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 26 stycznia 2017 r., III SA/Kr 1095/16; wyrok WSA w Kielcach z dnia 21 grudnia 2016 r., II SA/Ke 801/16; wyrok WSA w Białymstoku z dnia 24 listopada 2016 r., II SA/Bk 233/16, wyrok WSA w Krakowie z dnia 4 listopada 2016 r., III SA/Kr 348/16; wyrok WSA w Gdańsku z dnia 27 października 2016 r., III SA/Gd 610/16; wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 31 maja 2016 r., II SA/Wr 20/16 – www.cbois.nsa.gov.pl). Podkreślenia również wymaga, że tożsamy pogląd wyrażany był w orzecznictwie sądów administracyjnych zapadłym na gruncie art. 15 ust. 2 poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tj. Dz.U. z 2006 r. Nr 139 poz. 993 ze zm.), z której to ustawy zaczerpnięta została, aktualnie obowiązująca konstrukcja wymeldowania w formie decyzji administracyjnej, zawarta w art. 35 ustawy o ewidencji ludności (por. wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2001 r., sygn. akt V SA 3169/00; wyrok NSA z dnia 7 grudnia 2005 r., sygn. akt II OSK 302/05; wyrok WSA z dnia 18 grudnia 2001 r. sygn. akt II SA/Ka 613/00, www.cbois.nsa.gov.pl). ). Trzeba również wskazać, że miejsce stałego pobytu danej osoby to miejsce, w którym osoba ta stale realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe, tj. w szczególności mieszka, nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania (odzież, żywność, meble), przyjmuje wizyty członków rodziny lub znajomych, utrzymuje chociażby okazjonalne kontakty z sąsiadami, przyjmuje i nadaje korespondencję (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 22 maja 2005 r. sygn. akt IV SA/Wa 600/05, Lex nr 192912). Sporadyczne, krótkotrwałe pobyty w mieszkaniu w obecności osób trzecich, z całą pewnością nie dają podstawy do uznania, że w mieszkaniu tym skoncentrowane zostały czynności życiowe strony. Tym samym najistotniejsze dla oceny prawidłowości podjętych w niniejszej sprawie rozstrzygnięć jest to, czy w zgromadzonym materiale dowodowym odzwierciedlił się w sposób obiektywny zamiar skarżącego zerwania wszelkich więzów z lokalem nr 188 przy ul. A. [...] w Ł. W ocenie Sądu ustalony przez organy meldunkowe stan faktyczny sprawy, pozwala na stwierdzenie, że przedmiotowy lokal nie stanowi centrum życiowego A.W. W sprawie, w sposób bezsporny ustalono bowiem, że skarżący dobrowolnie opuścił miejsce stałego zameldowania, przenosząc swoje centrum życiowe do lokalu położonego w Ł. przy ul. B. 13. Co istotne w niniejszej sprawie, powyższa okoliczność nie jest kwestionowana przez skarżącego, który w toku całego postępowania administracyjnego, jak i we wniesionej skardze potwierdza zarówno fakt opuszczenia przedmiotowego lokalu, okres, w którym to nastąpiło, jak również dobrowolność jego opuszczenia. Ze znajdujących się w aktach sprawy oświadczeń i wyjaśnień skarżącego (k. 32, k. 34, k. 39 akt administracyjnych) wynika bowiem, że opuszczenie przez skarżącego przedmiotowego lokalu nastąpiło w roku 2002, w porozumieniu z ówczesną żoną B.W., z uwagi na sytuację zdrowotną córki. Po wyprowadzeniu się z przedmiotowego lokalu skarżący zamieszkał początkowo u swoich rodziców, a następnie przeniósł się do nieukończonego lokalu przy ul. B. W okresie od przełomu roku 2008/2009 do roku 2013 ponownie zamieszkał w domu rodziców, z uwagi na chorobę matki. Skarżący wyjaśnił także, że od momentu opuszczenia przedmiotowego lokalu, przebywał w nim sporadycznie. Przyznał, że nie posiada kluczy od lokalu, jak również nie podejmował jakichkolwiek kroków prawnych, w celu powrotu do lokalu. Oświadczył, że aktualnie nie jest już możliwy powrót do lokalu i wspólne zamieszkiwanie z była żoną i córką. Przyznał, że nie ponosi opłat z tytułu eksploatacji przedmiotowego mieszkania, gdyż nie korzysta zarówno z lokalu, jak i znajdujących się w nim urządzeń. Wskazał natomiast, że ponosił koszty przeprowadzonego remontu, jak również brał w nim czynny udział. Wyjaśnił również, e jest świadom ciążącego na nim obowiązku meldunkowego, jednakże nie dokona samodzielnego wymeldowania się, gdyż nie ma gdzie zameldować się na stałe. Fakt opuszczenia przedmiotowego lokalu przez skarżącego potwierdzają także wyjaśnienia uczestniczki postępowania – B.W., która zarówno w toku prowadzonego postępowania administracyjnego, jak i w pismach kierowanych do sądu wyjaśnia, że skarżący po opuszczeniu lokalu w 2002 r. sporadycznie pojawia się w nim, zazwyczaj w celu odbioru korespondencji. Nie ponosi kosztów jego utrzymania. Po opuszczeniu lokalu, powrócił do niego na okres około roku, po czym ponownie , definitywnie opuścił mieszkanie przy ul. A. Od tego czasu już do niego nie powrócił. W lokalu tym nie posiada żadnych swoich rzeczy osobistych. Ponadto jak wynika ze znajdującego się w aktach sprawy protokołu z kontroli meldunkowej w lokalu nr 188 przy ul. A. [...] w Ł. (k. 14 akt administracyjnych), przeprowadzone w dniu 26 lipca 2016 r. czynności kontrolne nie pozwoliły na ustalenie, czy skarżący przebywa w przedmiotowym lokalu. Kontrolujący nie zastali bowiem nikogo w w/w lokalu, a przesłuchany na tę okoliczność sąsiad z lokalu nr 189 nie potrafił udzielić informacji, czy skarżący przebywa w lokalu w miejscu stałego zameldowania.. W ocenie Sądu powyżej przedstawione okoliczności, z punktu widzenia zaistnienia określonej w art. 35 ustawy o ewidencji ludności przesłanki do wymeldowania skarżącego, pozwalają na uznanie, że dobrowolne i trwałe opuszczenie miejsca stałego zameldowania przez A.W. nie budzi wątpliwości. Za trwałością i dobrowolnością opuszczenia przez skarżące dotychczasowego miejsca stałego zameldowania przemawiają zarówno fakt skoncentrowania swojego życia w innym miejscu, konsekwentne stanowisko skarżącego, co do braku możliwości powrotu do spornego lokalu, jak również brak jakiejkolwiek działań prawnych podejmowanych przez skarżącego, mających na celu powrót do lokalu. Natomiast ze zgromadzonej w sprawie obszernej argumentacji skarżącego, wynika, iż przedmiotem sporu pomiędzy stronami nie jest kwestia możliwości zamieszkania skarżącego w przedmiotowym lokalu, a nieporozumienia na tle osobistym i majątkowym, wynikające z relacji pomiędzy skarżącym, a jego była żoną i córką. Kwestie te nie mogą być jednak przedmiotem postępowania administracyjnego w sprawie o wymeldowanie, które ma charakter jedynie ewidencyjno-rejestrowe. Wyjaśnić bowiem należy, że sprawy meldunkowe (zameldowanie, wymeldowanie) służą wyłącznie rejestracji stanu faktycznego, a nie prawnego i nie mają wobec tego żadnego związku z ustalaniem prawa do lokalu, ani tym bardziej nie dotyczą uprawnień w zakresie ich przyznawania czy pozbawiania. Postępowanie w sprawie o wymeldowanie nie wkracza w sferę stosunków cywilnoprawnych, a jego celem jest odzwierciedlenie rzeczywistego stanu - faktycznego miejsca pobytu oznaczonej osoby. Ma wyłącznie charakter porządkowy i nie jest formą kontroli nad legalnością zamieszkania i pobytu. Reasumując Sąd uznał, że w rozpoznawanej sprawie Wojewoda [...] nie naruszył przepisów prawa materialnego, jak również procesowego w stopniu, który miałby istotny wpływ na wynik sprawy. Prowadząc przedmiotowe postępowanie organy w sposób prawidłowy zebrały i oceniły materiał dowodowy, zapewniając skarżącemu czynny udział w postępowaniu. Mając na uwadze fakt długotrwałego nieprzebywania skarżącego w przedmiotowym lokalu, skoncentrowanie swojego centrum życiowego w innym miejscu, jak również niepodjęcie we właściwym terminie, żadnych kroków prawnych, mających na celu przywrócenie naruszonego posiadania organy administracji publicznej zasadnie uznały, że wystąpiły przesłanki określone w art. 35 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, uzasadniające wymeldowanie A.W. z pobytu stałego w lokalu nr 188 przy ul. A. [...] w Ł. Natomiast odmowa wymeldowania i dalsze utrzymywanie fikcji meldunkowej, w sytuacji, gdy skarżący od kilkunastu lat faktycznie nie mieszka w miejscu stałego zameldowania i nie koncentruje w nim swoich spraw życiowych, naruszała by sens i wiarygodność ewidencji ludności Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a skargę oddalił. bg