III SA/Łd 158/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w osobie: Sędziego NSA – Teresy Rutkowskiej po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. Ł. na postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego I w Ł. z dnia [...] znak [...] w przedmiocie wezwania do złożenia zabezpieczenia postanawia 1) odrzucić skargę, 2) zwrócić R. Ł. z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi kwotę 100 (sto) złotych uiszczoną tytułem wpisu od skargi i zaksięgowaną w dniu 10 marca 2008r. pod poz. 643. r.a. III SA/Łd 158/08 Uzasadnienie Naczelnik Urzędu Celnego I w Ł. postanowieniem z dnia [...] (znak [...]), wydanym na podstawie art. 216 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) [dalej: Ordynacja podatkowa]; art. 2, art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. – Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 622 ze zm.); art. 20 ust. 1, art. 190 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. U. WE seria L nr 302 z 19.10.1992 r. ze zm.); art. 2 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 z dnia 23 lipca 1987 r. w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej (Dz. Urz. WE seria L 256); § 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie kursu wymiany stosowanej w celu ustalenia wartości celnej (Dz. U. Nr 87, poz. 827) wezwał R. Ł., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "A" R. Ł. do złożenia zabezpieczenia w wysokości 56.467,00 zł w celu zagwarantowania pokrycia mogącego powstać długu celnego wobec towaru usuniętego spod dozoru celnego w postaci tkanin różnych w ilości 320.199 mb oraz towaru nielegalnie wprowadzonego na obszar celny Wspólnoty w postaci tkanin różnych w ilości 118.834,50 mb. Jednocześnie Naczelnik Urzędu Celnego poinformował, że zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy – Prawo celne, jeżeli nie zostało złożone zabezpieczenie albo gdyby kwota złożonego zabezpieczenia nie pokryła kwoty wynikającej z długu celnego, kwota należności może być zabezpieczona na majątku dłużnika przed terminem płatności, jeżeli zachodzi uzasadniona obawa, że nie zostanie ona uiszczona. Organ wskazał przy tym, że zabezpieczenia można dokonać również przed zaksięgowaniem kwoty należności oraz w toku postępowania celnego lub kontroli celnej, przed wydaniem decyzji określającej kwotę należności wynikających z długu celnego. Postanowienie zawiera przy tym pouczenie, że nie służy na nie zażalenie oraz wskazuje, że zgodnie z art. 237 Ordynacji podatkowej postanowienie na które nie służy zażalenie strona może zaskarżyć tylko w odwołaniu od decyzji. Na powyższe postanowienie skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł w dniu 7 marca 2008 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę, domagając się jego uchylenia w całości, wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu aktowi pełnomocnik zarzucił naruszenie art. 120 ustawy Ordynacja podatkowa, poprzez niezastosowanie w sprawie właściwych przepisów prawa celnego, tj. działanie bez podstawy prawnej; naruszenie art. 61 ust. 3 ustawy – Prawo celne, poprzez nałożenie w formie postanowienia obowiązku złożenia zabezpieczenia; art. 61 ust. 3 ustawy – Prawo celne w zw. z art. 192 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny, poprzez oszacowanie kwoty długu celnego w chwili, gdy organowi celnemu znane były elementy kalkulacyjne niezbędne do dokładnego określenia takiej kwoty; naruszenie art. 122 i art. 187 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 73 ustawy – Prawo celne, poprzez nie przeprowadzenie żadnego postępowania uzasadniającego obawę nie wykonania zobowiązań oraz nieudowodnienie, że skarżący trwale nie uiszcza wymaganych zobowiązań o charakterze publicznoprawnym. Przekazując niniejszą skargę do Sądu Naczelnik Urzędu Celnego I w Ł. nie odniósł się do postawionych zarzutów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga jest niedopuszczalna. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej ustawa p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej powierzona sądom administracyjnym obejmuje, gdy chodzi o postępowanie administracyjne, postanowienia, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. Wyraźnie zatem, w ramach przywołanego przepisu ustawodawca zakreślił, w odniesieniu do postanowień, ramy ich zaskarżalności do sądu administracyjnego, wyznaczając tym samym zakres kognicji Sądu w odniesieniu do postanowień. Dlatego też, w pierwszej kolejności niezbędne staje się w niniejszej sprawie odniesienie się do kwestii dopuszczalności zaskarżenia zakwestionowanego postanowienia wydanego w przedmiocie wezwania do złożenia zabezpieczenia w prowadzonym przed organem I instancji postępowaniu celnym. Postanowienie takie nie ma charakteru rozstrzygnięcia kończącego postępowanie, czy też rozstrzygającego sprawę co do istoty. Postanowienia wydawane w toku postępowania podatkowego i odpowiednio celnego, o których mowa w art. 216 § 2 Ordynacji podatkowej, dotyczą poszczególnych kwestii wynikających w toku postępowania podatkowego (celnego), nie rozstrzygając jednakże o istocie sprawy, z wyjątkiem sytuacji wyraźnie określonych w ustawie. Zaś z uregulowania zawartego w art. 190 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny wynika, że przypadku gdy przepisy celne określają, że złożenie zabezpieczenia nie jest obowiązkowe, organy celne mogą zażądać złożenia zabezpieczenia, jeżeli stwierdzą, że istnieje ryzyko, iż powstały lub mogący powstać dług celny może nie zostać uiszczony w terminie. Wezwanie (żądanie) złożenia zabezpieczenia następuje wprawdzie w formie postanowienia, jednakże takie rozstrzygnięcie nie jest, w myśl odnośnych przepisów, zaskarżalne. Zgodnie bowiem z art. 236 § 1 Ordynacji podatkowej, której przepisy rozdziału IV stosuje się odpowiednio do postępowania w sprawach celnych, na wydane w toku postępowania postanowienia służy zażalenie, jedynie wówczas gdy ustawa tak stanowi. W odniesieniu zaś do pozostałych postanowień zapadłych w toku postępowania, strona może je zaskarżyć tylko w odwołaniu od decyzji (art. 237 Ordynacji podatkowej). Regulacja zawarta w powołanym przepisie Ordynacji podatkowej należy uwzględnić także przy analizie użytego w art. 3 § 2 pkt 2 ustawy p.p.s.a. sformułowania "postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie", wyznaczającego zakres kognicji sądu administracyjnego. Skoro w konkretnym przypadku chodzi o postanowienie, na które służy środek zaskarżenia, to w rzeczywistości sens analizowanego fragmentu art. 3 § 2 pkt 2 ustawy p.p.s.a. sprowadza się do zaakcentowania, jako wyznacznika kognicji sądu administracyjnego przedmiotu rozstrzygnięcia dokonywanego postanowieniem. Jeżeli zatem w określonej kwestii rozstrzyganej postanowieniem służy zażalenie, to po wyczerpaniu środków zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym możliwe będzie złożenie skargi do sądu administracyjnego. A contrario, jeżeli określona kwestia nie jest rozstrzygana postanowieniem, na które służy zażalenie, to w świetle wskazanego członu art. 3 § 2 pkt 2 ustawy p.p.s.a. niedopuszczalne będzie złożenie skargi do sądu administracyjnego (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 marca 2006r. sygn. akt II GSK 352/2005). Tylko bowiem w odniesieniu do postanowień, w stosunku do których ustawodawca w Ordynacji podatkowej przewidział możliwość ich zaskarżenia, możliwe jest również wyczerpanie w toku postępowania przed organami środków zaskarżenia, co jest warunkiem niezbędnym do wywiedzenia skargi do sądu administracyjnego. W tym stanie rzeczy, skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna z mocy art. 3 § 2 pkt 2 ustawy p.p.s.a., albowiem została wniesiona na postanowienie nie podlegające kontroli sądowej. Z tych powyższych względów, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu. O zwrocie wpisu orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 lit. a) powoływanej ustawy. r.a.