III SA/Łd 161/17

WyrokWSA w Łodzi2017-04-27

Skład orzekający: Krzysztof Szczygielski, Ewa Alberciak, Janusz Nowacki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy opuszczenie miejsca stałego pobytu przez osobę, która doświadcza przemocy domowej i wobec sprawcy została orzeczona kara zakazu kontaktowania się, może być uznane za dobrowolne i trwałe w rozumieniu przepisów o ewidencji ludności, uzasadniające wymeldowanie?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że opuszczenie miejsca stałego pobytu przez M. P.-N. nie było dobrowolne ani trwałe. Decyzja organu odwoławczego, który odmówił wymeldowania, została uznana za prawidłową. Sąd podkreślił, że opuszczenie lokalu w wyniku przemocy domowej i orzeczonego zakazu kontaktowania się nie może być traktowane jako dobrowolne, a podejmowane przez M. P.-N. działania, takie jak opłacanie czynszu i deklaracje powrotu, świadczą o braku zamiaru zerwania więzi z dotychczasowym miejscem zameldowania.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. N. na decyzję Wojewody, która uchyliła decyzję o wymeldowaniu M. P.-N. z pobytu stałego i odmówiła jej wymeldowania. Organ I instancji uznał, że M. P.-N. opuściła lokal dobrowolnie i trwale. Wojewoda uchylił tę decyzję, uznając, że opuszczenie lokalu było spowodowane przemocą domową ze strony M. N., co potwierdził wyrok karny. M. P.-N. nie zerwała więzi z lokalem, opłacała rachunki i deklarowała zamiar powrotu. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów k.p.a. i błędną interpretację stanu faktycznego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę M. N. na decyzję Wojewody.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 27 kwietnia 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak, Sędzia NSA Janusz Nowacki, , Protokolant pomocnik sekretarza Blanka Kuźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2017 roku sprawy ze skargi M. N. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wymeldowania 1. oddala skargę; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokat M. A. prowadzącej Kancelarię Adwokacką w Ł. przy ul. [...] kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych obejmującą podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu M. N. z urzędu. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] nr [...] uchylił decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] o wymeldowaniu M. P.-N. z pobytu stałego w lokalu nr 58 przy ul. [...] w Ł. i odmówił wymeldowania M. P.-N. z pobytu stałego pod powyższym adresem. Organ odwoławczy uzasadniając wydaną decyzję wyjaśnił, że organ meldunkowy na wniosek M. N. wszczął postępowanie administracyjne zakończone wydaniem decyzji o wymeldowaniu Magdaleny P.-N. z pobytu stałego w lokalu nr [...] przy ul. [...] w Ł. Organ meldunkowy przyjął, iż M. P.-N. nie mieszka pod ww. adresem, podjęła decyzję o wyprowadzeniu się z dziećmi z miejsca swojego stałego zamieszkania, przestała koncentrować tam swoje sprawy życiowe, wobec czego występują uzasadnione przesłanki do wymeldowania, wymienione w ustawie o ewidencji ludności. Wojewoda [...] stwierdził, że odwołanie wniesione przez M. P.-N. zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 35 ustawy o ewidencji ludności organ meldunkowy wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotu, wskazanych w art. 28 ust. 2 ustawy, decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. Przesłankami wymeldowania są tylko okoliczności faktyczne, nie kwestie materialnoprawne, których rozstrzygnięcie mogłoby być przedmiotem postępowania przed sądem lub innym organem. Celem postępowania w sprawach o wymeldowanie jest ustalenie, w oparciu o wszelki dostępny materiał dowodowy, czy zaistniałe w sprawie okoliczności faktyczne wskazują na trwałość i dobrowolność opuszczenia dotychczasowego miejsca stałego pobytu. M. P.-N. opuściła miejsce stałego pobytu w dniu 18 sierpnia 2014 r. i zamieszkała wraz z dziećmi w lokalu nr [...] przy ul. R. w Ł., gdzie przebywa do chwili obecnej. W oświadczeniu złożonym w dniu 10 grudnia 2015 r. M. P.-N. stwierdziła: "obecnie przebywam z dziećmi czasowo w użyczonym mieszkaniu i pobyt nasz traktuję czasowo (...) Mimo, że nie przebywam partycypuję w kosztach utrzymania mieszkania". W trakcie przesłuchania w dniu 30 marca 2016 r. zeznała, że adres Ł., ul. R. dotyczy pobytu czasowego, zaś umowa użyczenia jest ustna. Wojewoda [...] wyjaśnił, że opuszczenie miejsca stałego pobytu zgodnie z art. 25 i art. 28 ustawy o ewidencji ludności wiąże się z koniecznością dopełnienia obowiązku meldunkowego w postaci zameldowania się w miejscu faktycznego pobytu najpóźniej w 30 dniu, licząc od dnia przybycia do tego miejsca. Równocześnie można mieć jedno miejsce pobytu stałego i jedno miejsce pobytu czasowego ( art. 27 ust. 2 ustawy). Sam fakt opuszczenia lokalu i nieprzebywania w nim nie może stanowić jedynej przesłanki warunkującej wymeldowanie. W odwołaniu M. P.-N. podkreśliła, że przyczyną opuszczenia lokalu była przemoc domowa, znęcanie się psychiczne M. N. nad M. P.-N. oraz ich małoletnimi dziećmi. Powyższa okoliczność potwierdzona została zeznaniami M. P.- N. oraz świadka A. K.. Z załączonego do akt postępowania administracyjnego rejestru interwencji policji wynika, że od stycznia 2013 r. do sierpnia 2014 r. pod adresem ul. P. odnotowano 13 zgłoszeń. M.N. wyrokiem Sądu Rejonowego dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi z dnia 3 lipca 2015 r. ( sygn. akt [...]) został uznany winnym znęcania się psychicznie nad członkami swojej rodziny oraz nękania M. P.-N.. Wykonanie orzeczonej wyrokiem kary zostało zawieszone na okres próby 3 lat, w czasie której został zobowiązany do powstrzymania się od kontaktowania się z M. P.-N.. W tej sytuacji za wiarygodne uznać należy stwierdzenie, że przyczyną opuszczenia miejsca stałego pobytu przez M. P.-N. była obawa o bezpieczeństwo jej samej oraz dzieci w związku z zagrożeniem ze strony M. N.. Trudno też w inny sposób zrealizować zakaz kontaktowania się, skoro wobec M. N. nie został orzeczony nakaz opuszczenia lokalu mieszkalnego zajmowanego wspólnie z pokrzywdzonymi. W opinii Wojewody [...] organ administracji publicznej I instancji wadliwie zinterpretował art. 35 ustawy o ewidencji ludności, w kontekście ustalonego w sprawie stanu faktycznego. Organ odwoławczy nie zgadza się ze stanowiskiem Prezydenta Miasta Ł. co do tego, że M. P.-N. miejsce swego zameldowania na pobyt stały opuściła dobrowolnie. Powodem opuszczenia lokalu było naganne zachowanie oraz zaburzenia obsesyjno-kompulsywne M. N. i wywoływane awantury, a przede wszystkim troska o bezpieczeństwo oraz zdrowie psychiczne i emocjonalne małoletnich dzieci. Zachowanie M. N. wyczerpujące dyspozycję art. 207 § 1 kodeksu karnego trwało od maja 2013 r. do dnia 18 sierpnia 2014 r. ( v. wyrok Sądu Rejonowego dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi z dnia 3 lipca 2015 r.). Po opuszczeniu miejsca stałego pobytu M. P.-N. podejmowała próby zmiany zachowania męża. Jak zeznała w dniu 30 marca 2016 r. ostatni raz podjęła próbę we wrześniu 2014 r. , zaprowadzając męża na wyznaczoną wizytę w szpitalu. M. N. przebywał w szpitalu psychiatrycznym od dnia 3 września do dnia 29 października 2014 r. Po opuszczeniu szpitala od dnia 2 listopada 2014 r. do dnia 11 lutego nękał swoja żonę oraz spowodował obrażenia jej ciała. M. P.-N. w dniu 10 grudnia 2014 r. złożyła na policji zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa znęcania się fizycznego i psychicznego nad nią samą i małoletnimi dziećmi. Postanowieniem prokuratury z dnia 21 stycznia 2015 r. zastosowano wobec M. N. środek zapobiegawczy w postaci dozoru policji z zakazem kontaktowania się i zbliżania do M. P.-N.. Z kolei postanowieniem Sądu Rejonowego dla Łodzi Śródmieścia z dnia 13 marca 2015 r. zastosowano wobec niego środek zapobiegawczy w postaci tymczasowego aresztowania na okres dwóch miesięcy – do dnia 13 maja 2015 r. Powołanym wyżej wyrokiem sądu z dnia 3 lipca 2015 r. orzeczono zakaz kontaktowania się M. N. z M. P. na okres próby 3 lat. W dniu 5 maja 2015 r. M. P.-N. złożyła pozew o rozwód, a następnie w dniu 8 lutego 2016 r. wniosła pozew o eksmisję M. N. ze spornego lokalu. Jak wskazuje orzecznictwo sądowe rezygnacja z prawa do przebywania w lokalu może nastąpić w sposób wyraźny, ale równie dobrze może wyrażać się poprzez odpowiednie zachowanie, które w sposób nie budzący wątpliwości wyraża wolę danej osoby. Opuszczenie lokalu to nie tylko fizyczne nieprzebywanie, ale i zamiar opuszczenia lokalu z jednoczesnym zerwaniem wszelkich związków z lokalem dotychczasowym i założeniem w nowym miejscu ośrodka swoich osobistych i majątkowych interesów. Odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych organ odwoławczy wskazał, że do okoliczności, wskazujących na wolę swobodnego opuszczenia lokalu przez daną osobę, należeć będą także: sposób opuszczenia lokalu, koncentracja interesów życiowych w danym miejscu, a także obiektywna możliwość realizacji woli przebywania w nim. Obiektywną możliwość realizacji woli przebywania w spornym lokalu przez M. P.-N. należy, zdaniem Wojewody [...], oceniać przez pryzmat przytoczonego wcześniej wyroku sądu rejonowego z dnia 3 lipca 2015 r., a dokładnie zakazu kontaktowania się M. N. z M. P.-N. Działania podejmowane przez M. P.-N. po opuszczeniu spornego lokalu ( po dniu 18.08.2014 r.) świadczą niewątpliwie o tym, że nie zerwała ona więzi z miejscem stałego zameldowania. Z treści przepisów art. 25 ust. 2 art. 27 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności można wnioskować, że dopuszczalne jest opuszczenie miejsca stałego pobytu i skoncentrowanie czasowo swoich spraw życiowych w innym miejscu, jeżeli dana osoba nie ma zamiaru zmiany miejsca pobytu stałego, to znaczy przewiduje powrót do miejsca dotychczasowego zameldowania na pobyt stały po upływie określonego terminu. Żaden przepis prawa nie wymaga przy tym, aby w okresie czasowej zmiany miejsca pobytu utrzymywana była jakakolwiek więź z dotychczasowym miejscem pobytu stałego. Po opuszczeniu miejsca stałego pobytu M. P.-N. zamieszkała w mieszkaniu użyczonym jej przez znajomych. W piśmie złożonym w trakcie postępowania w dniu 9 czerwca 2016 r. wyjaśniła: "Pobyt w obecnym miejscu zamieszkania traktuję jako tymczasowy (...) dzieci nie zmieniły szkoły, ani lekarza pierwszego kontaktu (...)". W ocenie organu odwoławczego o dobrowolności opuszczenia lokalu nie decyduje jedynie to, w jakich okolicznościach doszło do zaprzestania zamieszkiwania w lokalu, ale także to, jakie faktyczne starania, świadczące o chęci zamieszkania w tym lokalu czyni strona pozbawiona możliwości zamieszkiwania w lokalu, w którym jest zameldowana. M. P.–N. w toku postępowania wielokrotnie podkreślała zamiar powrotu do spornego lokalu. Podczas przesłuchania w dniu 30 marca 2016 r. na pytanie, czy widzi możliwość powrotu i zamieszkania w przedmiotowym lokalu wyjaśniła: "W chwili obecnej nie wyobrażam sobie zamieszkiwania z mężem w jednym lokalu. Widzę natomiast możliwość powrotu do tego lokalu w sytuacji rozstrzygnięcia kwestii mieszkaniowej (...) Jeżeli mój mąż na stałe opuści lokal przy ul. W Pola, to ja z dziećmi dokonam powrotu do miejsca stałego zameldowania". Po opuszczeniu mieszkania M. P.-N. dokonywała opłat za czynsz, energię elektryczną, gaz. O zamiarze powrotu do spornego mieszkania świadczy również spłata zadłużenia lokalu powstałego już po dniu 18 sierpnia 2014 r. Dzięki temu umowa najmu mieszkania nie została rozwiązana. W aktach sprawy znajdują się kserokopie dowodów wpłat na łączną kwotę 8430 zł. dokonanych przez nią od września 2014 r. do kwietnia 2016 r., a więc już po dacie opuszczenia przez nią miejsca stałego pobytu. Zdaniem Wojewody [...] zaangażowanie M. P.-N. w kwestii opłacania spornego lokalu jest ewidentnym przykładem faktycznych starań potwierdzających chęć zamieszkiwania w tym lokalu. Przedmiotowe mieszkanie nie stanowi własności M. N. bądź M. P.-N., jest zajmowane na podstawie umowy najmu. Gdyby M.P.-N. nie zależało na powrocie do miejsca stałego pobytu, to nie byłaby skłonna spłacać zadłużenia spowodowanego przez M. N. i nie interweniowałaby u zarządcy nieruchomości w celu negocjacji warunków odstąpienia od rozwiązania umowy najmu. Zdaniem organu odwoławczego M. P.-N. nie opuściła dobrowolnie swego dotychczasowego miejsca pobytu stałego, lecz została do tego zmuszona niezgodnym z prawem zachowaniem swojego męża. Organ I instancji błędnie przyjął, że opuściła lokal w wyniku podjętej przez siebie decyzji, a będąc w posiadaniu kluczy do lokalu, co implikuje swobodny dostęp do lokalu, nie podejmowała prób powrotu i zamieszkania w nim. W ocenie wojewody nie było to możliwe z powodu istnienia obiektywnych możliwości, to jest orzeczenia przez sąd zakazu kontaktowania się M. N. z M. P. –N.. Zasadne było niepodejmowanie prób powrotu do lokalu, gdyż byłoby to działanie wbrew prawomocnemu orzeczeniu sądu. Realnym dowodem zamiaru powrotu do spornego mieszkania są nakłady finansowe poniesione przez M. P. N., w tym w związku ze spłatą zadłużenia oraz złożony wniosek o eksmisję M. N.. W świetle dokonanych ustaleń Wojewoda [...] uznał, iż nie została spełniona w stosunku do M. P.-N. przesłanka opuszczenia lokalu, w myśl art. 35 ustawy o ewidencji ludności. M. N. zaskarżył decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, żądając jej uchylenia. Decyzji tej zarzucił naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., poprzez uchybienie zasadzie prawdy obiektywnej i oparciu rozstrzygnięcia na przesłankach innych niż stan faktyczny istniejący w dacie wydawanej przez organ decyzji. Organ w szczególności pominął zeznania świadków złożone w postępowaniu pierwszo instancyjnym oraz powoływał się na postępowanie karne prowadzone przez Prokuraturę [...] bez uwzględnienia prawomocnego rozstrzygnięcia w tym postępowaniu, to jest umorzenia postępowania postanowieniem Prokuratora Prokuratury Rejonowej [...] ze względu na nie potwierdzenie okoliczności, następnie utrzymanego w całości w mocy postanowieniem Sądu Rejonowego dla Łodzi-Śródmieścia. Ponadto zarzucono zaskarżonej decyzji naruszenie art. 35 § 3 i art. 36 § 1 i § 2 k.p.a., bowiem organ odwoławczy wydał decyzje o przedłużeniu postępowania jednak bez wskazania przyczyny. Wojewoda [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 718), zwanej dalej: "p.p.s.a." sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zgodnie zaś z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2016r. poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji lub postanowienia, tj. ich zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zmienić zaskarżonej decyzji lub postanowienia, a jedynie uwzględniając skargę może je uchylić, stwierdzić ich nieważność lub niezgodność z prawem, a może to uczynić, stosownie do unormowania zawartego w art. 145 § 1 p.p.s.a., jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 p.p.s.a., skarga zgodnie z art. 151 p.p.s.a. podlega oddaleniu. Wedle przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Z przepisów tych wynika, że sąd ocenia czy orzeczenie organu jest zgodne z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Analiza w tym zakresie dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji lub postanowienia, a sąd rozpatrując skargę rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przeprowadzona przez Sąd kontrola zaskarżonej decyzji w tak zakreślonej kognicji nie wykazała, by została ona wydana z naruszeniem prawa w stopniu obligującym do jej wyeliminowania z obrotu prawnego. Punkt wyjścia do rozważań na temat prawidłowości zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowić winna wykładnia art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności ( tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 722), dalej: "ustawy", który w dacie orzekania przez organ odwoławczy stanowił, że organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję administracyjną w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. Konstrukcja wymeldowania w aktualnie obowiązujących przepisach podobna jest do regulacji zawartej w art. 15 ust. 2 poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Zgodnie z tym przepisem organ gminy wydawał na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Stwierdzić zatem pozostaje, że orzecznictwo sądów administracyjnych wypracowane na gruncie stosowania regulacji art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych zachowuje w dużej mierze aktualność w odniesieniu do treści aktualnie obowiązującego art. 35 ustawy. Na gruncie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. wykształcił i utrwalił się w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, że o opuszczeniu miejsca pobytu stałego można mówić wówczas, gdy opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne. Zgodnie z tym poglądem przyjmuje się, że o trwałym opuszczeniu dotychczasowego miejsca pobytu stałego świadczy nie tylko fizyczne i długotrwałe nieprzebywanie osoby pod wskazanym adresem, ale także zamiar zainteresowanej osoby założenia w nowym miejscu ośrodka swoich spraw osobistych, rodzinnych i majątkowych, który jest połączony z jednoczesnym zerwaniem wszelkich związków z dotychczasowym lokalem i brakiem woli powrotu do miejsca swojego dotychczasowego zameldowania (v. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 7 marca 2013 r., sygn. akt III SA/Kr 654/12; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl). Zauważyć należy także, iż w art. 27 ust. 2 ustawy prawodawca wskazał, że równocześnie można mieć jedno miejsce pobytu stałego i jedno miejsce pobytu czasowego. Natomiast w art. 25 ust. 2 ustawy wyjaśniono, że pobytem czasowym jest przebywanie bez zamiaru zmiany miejsca pobytu stałego w innej miejscowości pod oznaczonym adresem lub w tej samej miejscowości, lecz pod innym adresem. Z treści tych przepisów należy wywodzić, że dopuszczalne jest opuszczenie dotychczasowego miejsca stałego pobytu i skoncentrowanie czasowo swoich spraw życiowych w innym miejscu, jeżeli dana osoba nie ma zamiaru zmiany miejsca pobytu stałego, tzn. przewiduje powrót do miejsca dotychczasowego zameldowania na pobyt stały po upływie określonego terminu. Termin ten musi być jednakże usprawiedliwiony okolicznościami stanowiącymi powód opuszczenia dotychczasowego miejsca stałego pobytu. Z kolei opuszczenie lokalu można uznać za dobrowolne, jeżeli wynikało ono z nieskrępowanej woli przeniesienia swoich interesów życiowych w inne miejsce. Innymi słowy, o dobrowolności decyduje samodzielna rezygnacja z przebywania pod danym adresem, nie zaś rezygnacja wywołana przymusem fizycznym czy psychicznym osoby trzeciej. W ocenie Sądu organ odwoławczy trafnie przyjął, iż opuszczenie przedmiotowego lokalu przez M. P.-N. nie było dobrowolne oraz nie miało trwałego charakteru. Organ administracji II instancji brak dobrowolności zasadnie wywiódł z treści prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi z dnia 3 lipca 2015 r., sygn. akt [...], w którym uznano M. N. za winnego znęcania się w okresie od maja 2013 r. do 18 sierpnia 2014 r. nad małoletnimi dziećmi oraz żoną M. P.-N.. Znęcanie to polegało m.in. na wszczynaniu awantur, zakazywaniu dzieciom opuszczania domu w godzinach lekcyjnych, zakłócaniu ciszy nocnej, a nadto szarpaniu żony za ramiona. Ponadto Sąd uznał go za winnego, że w okresie od 2 listopada 2014 r. do 11 lutego 2015 r. uporczywie nękał M. P.-N. zaczepiając ją w miejscach publicznych i niepokojąc telefonicznie. Poza tym szarpał żonę, popychał i kilkukrotnie uderzył, w wyniku czego doznała obrażeń ciała. W punkcie VII wyroku Sąd zobowiązał M. N. do powstrzymania się w okresie próby od kontaktów z pokrzywdzoną. W świetle postanowień tego wyroku uznać należy za oczywiste, iż w trosce o bezpieczeństwo dzieci i własne M. P.-N. nie mogła mieszkać w przedmiotowym lokalu. Szczególnie w sytuacji, gdy na skarżącego nałożono sądowy obowiązek niekontaktowania się z nią. Poza tym zagrożenie dla bezpieczeństwa rodziny stanowiły, stwierdzone w ww. wyroku, zaburzenia obsesyjno-kompulsywne, ograniczające w znacznym stopniu zdolność kierowania przez skarżącego swoim zachowaniem. Tym samym opuszczenie przez M. P.-N. przedmiotowego lokalu nie może zostać uznane za dobrowolne. W zaistniałej sytuacji było ono racjonalne, a wręcz konieczne. Wojewoda [...], po przeprowadzeniu wnikliwej analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, prawidłowo przyjął, iż M. P.-N. nie zerwała związków z przedmiotowym lokalem. Podjęte przez nią działania świadczą o woli powrotu do miejsca swojego dotychczasowego zameldowania. Po 18 sierpnia 2014 r., to jest gdy nie przebywała w przedmiotowym mieszkaniu, regulowała zaległe opłaty mieszkaniowe. Jak wynika z pisma Zarządu Lokali Mieszkalnych w Ł. z dnia 21 lipca 2016 r. zadłużenie z tytułu zaległych opłat zostało uregulowane i jest ona wraz z M. N. najemcą lokalu. Tym samym przyjąć należy, iż w drodze czynności faktycznych i składanych kilkukrotnie w trakcie postępowania deklaracji o zamiarze powrotu do spornego mieszkania cofnęła złożone w dniu 10 listopada 2014 r. oświadczenie o zamiarze wymeldowania się z lokalu. O woli powrotu do spornego mieszkania świadczy również okoliczność nie wypisania dotychczas swoich dzieci ze szkoły i przychodni lekarskiej, znajdujących się w pobliżu dotychczasowego miejsca zameldowania. Gdyby zamierzała na stałe przenieść centrum życiowe dzieci i swoje, z pewnością dokonałaby zmiany placówek oświatowych i medycznych na położone w okolicy użyczonego jej mieszkania. W ten sposób ułatwiłaby codzienne funkcjonowanie swojej rodziny. W ocenie Sądu nie zasługuje na uwzględnienie zarzut skargi naruszenia przez Wojewodę przepisów art. 7 i 77 § 1 k.p.a., szczególnie poprzez pominięcie zeznań świadków złożonych w postępowaniu prowadzonym przez organ administracji publicznej I instancji. Faktycznie organ odwoławczy odniósł się jedynie do zeznań świadka A. K., będącej sąsiadką skarżącego i jego żony. Zeznania tego świadka dotyczyły wszczynania wielokrotnie awantur przez skarżącego. Okoliczności te potwierdzone zostały treścią dokumentu urzędowego, to jest prawomocnego wyroku Sadu Rejonowego dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi z dnia 3 lipca 2015 r., sygn. akt [...]. Organ dysponując tym wyrokiem uprawniony był pominąć ocenę zeznań poszczególnych świadków, zeznających na okoliczność nagannego zachowania skarżącego. Skarżący zarzuca, iż nie potwierdziły się okoliczności określone w postanowieniu Prokuratury [...] (skarżący ani jego pełnomocnik nie powołali sygnatury postanowienia). Tymczasem ze znajdującego się w aktach sprawy postanowienia wskazanej prokuratury z dnia 23 marca 2015 r., sygn. [...] wynika, że uchylono wobec skarżącego środek zapobiegawczy w postaci dozoru Policji z zakazem kontaktowania się i zbliżania do pokrzywdzonej M. P.-N. ze względu na zastosowanie tymczasowego aresztowania postanowieniem sądu( k. 84 akt administracyjnych). Zatem przyczyną uchylenia środka zapobiegawczego nie było jego błędne zastosowanie i nieprawidłowe ustalenie okoliczności sprawy, lecz zastosowanie wobec skarżącego tymczasowego aresztowania. Wbrew zarzutom skargi organ odwoławczy, zawiadamiając strony w dniu 2 listopada 2016 r. o niezałatwieniu sprawy w terminie określonym w art. 36 k.p.a., wyjaśnił że przedłużenie terminu spowodowane jest prowadzeniem postępowania wyjaśniającego. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 250 § 1 p.p.s.a. w zw. z § 21 ust. 1 pkt 1 c) i § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. z 2016 r., poz. 1714) e.o.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło