III SA/Łd 164/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Alberciak Sędziowie Sędzia NSA Janusz Furmanek Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.) Protokolant Tomasz Porczyński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 października 2011 r. sprawy ze skargi B. B.l-S. na czynność Państwowej Komisji Egzaminacyjnej w Ł. z dnia [...] w przedmiocie odmowy dopuszczenia do Państwowego Egzaminu Specjalistycznego w dziedzinie chorób wewnętrznych postanawia: odrzucić skargę. B.B.–S. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na czynność Państwowej Komisji Egzaminacyjnej w Ł. z dnia [...] r. podjętą w przedmiocie odmowy dopuszczenia do Państwowego Egzaminu Specjalizacyjnego w dziedzinie chorób wewnętrznych. W odpowiedzi na skargę Państwowa Komisja Egzaminacyjna w Ł. wniosła o jej odrzucenie z uwagi na fakt, iż przedmiotowa sprawa nie należy do właściwości sądów administracyjnych. Organ wskazał, że przepisy prawa, na podstawie których wydana została zaskarżona czynność, nie określają formy prawnej jej wydania, a tym bardziej nie wskazują na konieczność wydania decyzji administracyjnej. Ponadto Państwowa Komisja Egzaminacyjna nie może być uznawana za podmiot administracji publicznej. Nie jest bowiem organem administracji rządowej, organem jednostek samorządu terytorialnego czy też innym organem administracji w znaczeniu funkcjonalnym. Na wypadek nieuwzględnienia wniosku o odrzucenie skargi Państwowa Komisja Egzaminacyjna w Ł. wniosła o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W ocenie Sądu kwestią wymagającą rozstrzygnięcia w pierwszej kolejności jest kognicja sądu administracyjnego w niniejszej sprawie. W myśl art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. z 1997 r. Nr 78 poz. 483 ze sprost. i ze zm.) każdy ma prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd. Powyżej powołany przepis reguluje jedno z podstawowych praw obywatelskich jakim jest prawo do sądu. Wśród elementów prawa do sądu wymienia się prawo dostępu do sądy, rozumiane jako prawo uruchomienia procedury przed niezależnym, bezstronnym i niezawisłym sądem, prawo do odpowiedniego ukształtowania procedury sądowej, zgodnie z wymogami sprawiedliwości i jawności, oraz prawo do wyroku sądowego rozumiane jako prawo do uzyskania wiążącego rozstrzygnięcia danej sprawy przez sąd (por. wyrok TK z dnia 9 czerwca 1998 r., K. 28 , publ. OTK 1998 r. nr 4 poz. 50). Rozwinięcie tej ogólnej formuły konstytucyjnej zawierają postanowienia art. 77 ust. 2 Konstytucji RP zakazującego zamykania drogi sądowej do dochodzenia naruszonych wolności lub praw, art. 78 Konstytucji RP zapewniającego stronom prawo do zaskarżania orzeczeń i decyzji wydanych w pierwszej instancji, art. 173 Konstytucji RP statuującego wyłączność sądów w sprawowaniu wymiaru sprawiedliwości i art. 178 ust. 1Konstytucji RP zawierającego zasadę niezawisłości sędziowskiej (por. T. Woś, H. Knysiak –Molczyk, M. Romańska prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Warszawa 2005, s. 16). Natomiast przepis art. 184 Konstytucji RP stanowi, że Naczelny Sąd Administracyjny oraz inne sądy administracyjne sprawują, w zakresie określonym w ustawie, kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta obejmuje także orzekanie o zgodności z ustawami uchwał organów samorządu terytorialnego i aktów normatywnych terenowych organów administracji rządowej. Przechodząc na grunt niniejszej sprawy Sąd stwierdził, że skarga jest niedopuszczalna, jednakże z innych przyczyn niż wskazane w odpowiedzi na skargę. Stosownie do treści art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie ( art. 52 § 2 p.p.s.a.). Jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu – w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęcia innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 p.p.s.a.). Natomiast zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Przedmiotem niniejszej skargi jest czynność Państwowej Komisji Egzaminacyjnej w Ł. z dnia [...] r. podjęta w przedmiocie odmowy dopuszczenia do Państwowego Egzaminu Specjalizacyjnego w dziedzinie chorób wewnętrznych, na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 października 2005 r. w sprawie specjalizacji lekarzy i lekarzy dentystów (Dz. U. 2005 Nr 213 poz. 1779)-zwanego dalej rozporządzeniem, wydanych na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 16 ust. 2 ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty (tj. Dz.U. z 2008 r. Nr 136 poz. 857 ze zm.). Jak wynika z przepisu § 33 ust. 2 i § 35 ust. 6 rozporządzenia Państwowy Egzamin Specjalizacyjny przeprowadzany jest przez Państwową Komisję Egzaminacyjną (zwaną dalej PKE), bądź wyłonione spośród jej członków zespoły egzaminacyjne. Przewodniczącego i członków PKE powołuje i odwołuje Dyrektor Centrum Egzaminów Medycznych, spośród osób zaproponowanych przez Krajową Radę Egzaminów Lekarskich, w porozumieniu z właściwym konsultantem krajowym, właściwym towarzystwem naukowym oraz Naczelną Radą Lekarską, po ich zaakceptowaniu przez ministra właściwego do spraw zdrowia (§ 33 ust. 3 rozporządzenia). Natomiast przepis § 34 pkt 1 rozporządzenia stanowi, że do zadań PKE lub wydzielonego z pośród jej członków zespołu egzaminacyjnego, o którym mowa w § 35 ust. 6, należy podejmowanie decyzji o dopuszczeniu lekarza do egzaminu państwowego. Z treści powołanych przepisów wynika, że Państwowej Komisji Egzaminacyjnej przyznana została na podstawie przepisów ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty oraz na podstawie przepisów wykonawczych kompetencja do przeprowadzenia Państwowego Egzaminu Specjalizacyjnego, którego jednym z etapów jest dopuszczenie lekarza do państwowego egzaminu. Kompetencja ta rodzi po stronie osoby zainteresowanej prawo do uzyskania specjalizacji z zakresu medycyny, natomiast niedopuszczenie jej do tego egzaminu skutkuje pozbawieniem j tego prawa. Powyższe w ocenie Sądu oznacza, że na etapie postępowania kwalifikacyjnego rozstrzygana jest indywidualna sprawa z zakresu administracji publicznej. Bezsporne pozostaje, iż zarówno przepisy ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r., jak przepisy wydanego na jej podstawie rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 października 2005 r. nie przewidują przeprowadzenia procesu uzyskania specjalizacji w drodze postępowania administracyjnego zakończonego decyzją. Nie zmienia to jednak faktu, że dopuszczenie (bądź niedopuszczenie) do Państwowego Egzaminu Specjalizacyjnego dotyczy stwierdzenia uprawnienia, po spełnieniu określonych warunków, wynikającego z przepisów prawa. Rozważenia wymaga zatem czy pozbawienie prawa kwestionowania rozstrzygnięcia wydanego zakresie dopuszczenia do egzaminu specjalizacyjnego przed innym podmiotem czy sądem, nie stanowiłoby w istocie pozbawienia strony do przewidzianej Konstytucją RP ochrony sądowej. Wskazać należy, że odmowa dopuszczenia do Państwowego Egzaminu Specjalizacyjnego pozbawia możliwości uzyskania uprawnień lekarza w zakresie danej specjalizacji. Brak jest jednocześnie regulacji określających wydanie w tej sprawie decyzji administracyjnej, która mogłaby być kwestionowana przez stronę w postępowaniu instancyjnym, a następnie w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Stąd w ocenie Sądu dopuszczenie bądź odmowa dopuszczenia do egzaminu państwowego jest czynnością, która wprawdzie nie ma charakteru decyzji lub postanowienia, ale jest podejmowana w sprawie indywidualnej, mającej charakter publicznoprawny i dotyczącej uprawnienia wynikającego z przepisów prawa. Czynność ta podlega kognicji sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., po wyczerpaniu trybu o którym mowa w art. 52 § 3 p.p.s.a. Odmienne stanowisko w tym zakresie prowadziłoby do sytuacji, w której rozstrzygnięcie w zakresie dopuszczenia bądź odmowy dopuszczenia do Państwowego Egzamin Specjalizacyjnego nie podlegałoby jakiejkolwiek kontroli co do jego zgodności z prawem. Z powyższych względów Sąd uznał, iż od czynności Państwowej Komisji Egzaminacyjnej z dnia [...] r. skarżącej przysługiwała skarga do sądu administracyjnego, po uprzednim pisemnym wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa, wystosowanym w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżąca dowiedziała się lub mogła się dowiedzieć o jej podjęciu. W sprawie bezsporne pozostaje, że skarżąca nie wyczerpała trybu przewidzianego w art. 52 § 3 p.p.s.a. Stąd skargę B.B.-S. uznać należało za niedopuszczalną. Podkreślenia wymaga również fakt, iż organ przyjmując, że od wydanego rozstrzygnięcia nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, nie pouczył strony o uprawnieniu przewidzianym w art. 52 § 3 p.p.s.a. Niemniej jednak okoliczność ta nie miała wpływu na dopuszczalność wniesienia niniejszej skargi. Mogła natomiast stanowić podstawę do przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. skargę odrzucił. bg