III SA/Łd 165/16

Dnia 30 sierpnia 2016 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi - Leszek Foryś po rozpoznaniu w dniu 30 sierpnia 2013 roku na posiedzeniu niejawnym na posiedzeniu niejawnym wniosku R.P. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi R.P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku akcyzowym za poszczególne miesiące 2011 r. postanawia 1/ odmówić skarżącemu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od obowiązku uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej; 2/ w pozostałym zakresie umorzyć postępowanie z wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych lf II SA/Łd 165/16 Uzasadnienie R.P. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi o zwolnienie go od kosztów sądowych, w sprawie z jego skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku akcyzowym za poszczególne miesiące 2011 r. Postanowieniem z dnia 13 kwietnia 2016 r. Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi ponad kwotę 500 zł, w pozostałym zakresie oddalając wniosek. Postanowienie stało się prawomocne. Skarżący w dniu 27 kwietnia 2016 r. uiścił 500 zł tytułem części wpisu sądowego od skargi. Wyrokiem z dnia 10 czerwca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił ww. skargę. Po złożeniu wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku i uiszczeniu kwoty 100 zł tytułem opłaty kancelaryjnej, skarżący wniósł skargę kasacyjną od ww. wyroku, a po otrzymaniu wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej, skarżący zwrócił się o zwolnienie go od kosztów sądowych. Ze złożonego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe z żoną, z którą ma rozdzielność majątkową. Skarżący utrzymuje się obecnie z wynagrodzenia za pracę w wysokości 2000 zł brutto. W 2015 r. przez 7 miesięcy, od kwietnia do listopada, przebywał na zwolnieniu lekarskim, otrzymując wówczas zasiłek chorobowy w wysokości 1518,86 zł brutto. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Zgodnie z 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718), dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Jednocześnie ustawodawca w art. 246 § 1 p.p.s.a. uzależnił przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym). W pierwszej kolejności należy wskazać, że skarżący w rozpoznawanej sprawie wystąpił już z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. Starszy referendarz sadowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi, prawomocnym postanowieniem z dnia 13 kwietnia 2016 r., zwolnił skarżącego od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi ponad kwotę 500 zł, oddalając wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w pozostałej części. Przyczyną odmowy zwolnienia od kosztów sądowych w pozostałej części był fakt, że sytuacja majątkowa skarżącego pozwalała mu na uiszczenie 500 zł tytułem części wpisu sądowego od skargi (cały wpis określony został na kwotę 2406 zł), a także na uiszczenie ewentualnej opłaty kancelaryjnej za sporządzenie uzasadnienia wyroku (w przypadku oddalenia skargi) oraz wpisu od ewentualnej skargi kasacyjnej. (w wysokości polowy wpisu sadowego od skargi – a więc w niniejszej sprawie 1203 zł). Skarżący uiścił w dniu 27 kwietnia 2016 r. kwotę 500 zł, zaś w dniu 15 czerwca 2016 r. uiścił opłatę kancelaryjną za sporządzenie uzasadnienia wyroku w wysokości 100 zł. Oznacza to, że obecnie jedynym kosztem sądowym jest wpis od złożonej skargi kasacyjnej. Prawomocność orzeczenia w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy nie wyklucza oczywiście możliwości ponownego ubiegania się przez stronę skarżącą o przyznanie prawa pomocy. Jednakże Starszy referendarz sądowy, rozpoznając kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy, nie może odstąpić od oceny sytuacji materialnej wnioskodawcy zawartej we wskazanym wcześniej prawomocnym postanowieniu z dnia 13 kwietnia 2016 r. Możliwość zmiany bądź uchylenia orzeczenia daje art. 165 p.p.s.a., jednakże pod warunkiem wykazania, że nastąpiły zmiany okoliczności sprawy. W przypadku wniosku o przyznanie prawa pomocy będą to w szczególności okoliczności wskazujące na pogorszenie sytuacji finansowej wnioskodawcy. Tymczasem w złożonym ponownie wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący nie wskazał na zmianę swojej sytuacji materialnej ani nie wykazał żadnych nowych okoliczności faktycznych, które uzasadniałyby zmianę stanowiska co do oceny zdolności płatniczych strony. Podane w obecnym wniosku informacje w żaden sposób nie odbiegają od informacji wcześniej podanych, które nie okazały się wystarczające do uznania jego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych za zasadny (poza zwolnieniem wpisu sądowego ponad kwotę 500 zł). Błędnie również skarżący podnosi, że postanowieniem z dnia 13 kwietnia 2016 r. zwolniony został z kosztów sądowych ponad kwotę 500 zł, którą uiścił, a zatem obecnie nie jest już zobowiązany do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej. Sentencja postanowienia z dnia 13 kwietnia 2016 r. nie pozostawia wątpliwości – w pkt 1 skarżący został zwolniony z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego ponad kwotę 500 zł. Zatem zwolnienie ponad 500 zł dotyczyło jedynie wpisu sądowego. Skarżący miał więc obowiązek uiścić 500 zł tytułem części wpisu sądowego od skargi. Punkt 2 sentencji postanowienia odnosił się z kolei do pozostały kosztów sądowych – referendarz odmówił przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie, a więc odnośnie do opłaty kancelaryjnej za sporządzenie uzasadnienia wyroku (która skarżący przecież wpłacił) oraz wpisu od skargi kasacyjnej. Skoro zatem skarżący nie powołał się zatem na żadne nowe okoliczności, które dawałyby możliwość odmiennej oceny sytuacji osobistej i materialnej niż dokonana we wcześniejszym postanowieniu, to referendarz sądowy, na podstawie art. 246 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 postanowienia. Natomiast z uwagi na fakt, że orzekanie w pozostałej części było zbędne zasadnym stało się umorzenie postępowania z wniosku strony o zwolnienie od kosztów sądowych w tym zakresie na podstawie art. 249a p.p.s.a. – pkt 2 postanowienia. lf