III SA/Łd 166/09
PostanowienieWSA w Łodzi2009-04-28
Skład orzekający: Robert Adamczewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który jest pozbawiony wolności i nie osiąga dochodów, może uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, mimo że jest ustawowo zwolniony z kosztów sądowych w sprawie dotyczącej odmowy wypłaty stypendium dla bezrobotnego?Ratio decidendi
Skarżący, który jest pozbawiony wolności i nie osiąga dochodów, może uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, nawet jeśli jest ustawowo zwolniony z kosztów sądowych. Prawo pomocy w zakresie zastępstwa procesowego może być przyznane, gdy strona nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, co w tym przypadku zostało wykazane przez brak dochodów i przebywanie w areszcie.Stan faktyczny
Skarżący E.Ż. wniósł skargę na decyzję Wojewody uchylającą decyzję organu I instancji w sprawie odmowy wypłaty stypendium dla bezrobotnego. W skardze złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Skarżący wskazał na swoje schorzenia, niezdolność do pracy, brak dochodów, posiadanie domu o powierzchni ok. 90 m2 oraz przebywanie w areszcie śledczym. Jego była małżonka utrzymuje się z pomocy MOPS.Rozstrzygnięcie
1) przyznano skarżącemu E.Ż. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata; 2) oddalono wniosek w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi, w Wydziale III - Robert Adamczewski po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E.Ż. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi E.Ż. na decyzję Wojewody [...] z dnia [..] znak [...] w sprawie uchylenia decyzji organu I instancji w sprawie odmowy wypłaty stypendium postanawia 1) przyznać skarżącemu E.Ż. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata; 2) oddalić wniosek w pozostałym zakresie bg
III SA/Łd 166/09
Uzasadnienie
Pismem z dnia 12 lutego 2009 r. E.Ż. (dalej skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] (znak [...]) w sprawie uchylenia decyzji organu I instancji w sprawie odmowy wypłaty stypendium. W treści skargi strona sformułowała wniosek o przyznanie prawa pomocy.
Zgodnie z art. 252 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) wniosek taki powinien być złożony na urzędowym formularzu. W związku z tym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – stosownie do treści art. 252 i art. 257 powoływanej ustawy – wezwał skarżącego do nadesłania oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach na urzędowym formularzu "PPF" – w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Skarżący w zakreślonym w wezwaniu terminie złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu "PPF", wnosząc o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
W uzasadnieniu wniosku wskazał jedynie na swoje schorzenia i związany z tym fakt niezdolności do pracy. W przedłożonym oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący wskazał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z byłą żoną K.Ż. Zgodnie z oświadczeniem skarżący jest właścicielem domu o powierzchni ok. 90 m2, przy czym jak wyjaśnił powierzchni mieszkalna wynosi ok. 70 m2. Nie posiada żadnych innych nieruchomości. Wyjaśnił dalej, że nie uzyskuje żadnych dochodów, a jego była małżonka utrzymuje się z pomocy udzielanej przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej. Skarżący nie posiada także żadnych oszczędności ani przedmiotów wartościowych. Wyjaśnił, że obecnie przebywa w areszcie śledczym, gdzie nie uzyskuje dochodów.
Referendarz Sądowy zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. b) ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, obowiązek uiszczenia kosztów sądowych nie ciąży na stronie skarżącej działanie lub bezczynność organu w sprawach dotyczących statusu bezrobotnego, zasiłków oraz innych należności i uprawnień przysługujących osobie bezrobotnej. Przedmiotem skargi w niniejszym postępowaniu jest uchylenia decyzji w sprawie odmowy wypłaty stypendium dla bezrobotnego. Stąd też spełnione zostały warunki przewidziane w art. 239 pkt 1 lit. b) wskazywanej ustawy, a wniosek skarżącego w tym zakresie nie może zostać uwzględniony, gdyż z mocy ustawy korzysta ona już z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych. Z tego też względu wniosek skarżącego w tym zakresie należało oddalić jako bezzasadny.
Z kolei jak wynika z art. 262 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 i art. 252 powołanej ustawy, stronie korzystającej z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych może być ponadto przyznane prawo pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym.
Rozpoznając wniosek skarżącego w tym zakresie należało mieć na względzie przede wszystkim fakt, że prawo pomocy jest instytucją, której zasadniczym celem jest umożliwienie realizacji prawa do sądu osobom ubogim, nie dysponującym wystarczającymi środkami na prowadzenie sporów przed sądem. Mając powyższe na uwadze, w rozpatrywanym stanie faktycznym uznać należy, że skarżący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, co stanowi przesłankę niezbędną do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 246 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Przede wszystkim należy wskazać na sytuację materialno-bytową skarżącego oraz fakt, iż przebywa on obecnie w zakładzie karnym. Jak podał skarżący w przedłożonym oświadczeniu, nie osiąga żadnych dochodów, nie posiada również żadnych zgromadzonych oszczędności, nie posiada przy tym żadnych zasobów pieniężnych, ani przedmiotów wartościowych.
W tym stanie faktycznym należy uznać, że skarżący nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania. W szczególności należy mieć na faktyczny brak dochodów w gospodarstwie domowym skarżącego.
Wobec powyższego, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 245 § 3 w zw. z art. 239 pkt 1 lit. b), art. 262 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu.
bg
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło