III SA/Łd 167/16

Dnia 1 czerwca 2016 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi - Leszek Foryś po rozpoznaniu w dniu 1 czerwca 2016 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku W.Ś. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi W.Ś. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania za rok 2014 postanawia 1/ przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata 2/ oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych lf III SA/Łd 167/16 Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 10 maja 2016 r. Wojewódzki Sądu Administracyjny w Łodzi oddalił skargę W.Ś. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] w przedmiocie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania za rok 2014. Następnie skarżący zwrócił się do Sądu o zwolnienie go od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Ze złożonego na urzędowym formularzu oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe z żoną. Na dochód rodziny składa się renta skarżącego w wysokości 595 zł oraz emerytura żony skarżącego w wysokości 1850 zł. Skarżący mieszka u córki, posiada nieruchomość rolną o powierzchni 2,16 ha i 0,84 ha lasu. W uzasadnieniu wniosku stwierdził, że wskutek wstrzymania dopłat oraz suszy w 2015 r. jego sytuacja materialna nie pozwala mu na pokrycie kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów wynajęcia profesjonalnego pełnomocnika. Wskazał na swoje bieżące wydatki: opłaty mieszkaniowe – 510 zł, wydatki na leczenie (sam leczy się na prostatę, a żona przebyła udar) – 500-60 zł, kredyt na gospodarstwo rolne – rata 1080 zł. Skarżący oświadczył również, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem i radcą prawnym. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Z treści art. 243 § 1, art. 244 § 1, art. 245, art. 246 oraz art. 252 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a., wynika, że osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym zaś, gdy wykaże że nie jest w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Sądu zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie. Prawo pomocy jest instytucją stanowiącą wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony postępowania. Z tego względu przesłanki zastosowania tej instytucji winny być interpretowane w sposób ścisły. Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. W rozpoznawanej sprawie kwestią wymagającą rozważenia jest prawo skarżącego do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Biorąc zaś pod uwagę informacje przedstawione przez wnioskodawcę należy stwierdzić, że wniosek zasługuje na uwzględnienie jedynie w części dotyczącej ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Wykazane dochody nie pozwalają bowiem na wynajęcie we własnym zakresie profesjonalnego doradcy. Tym niemniej, w ocenie referendarza sądowego, skarżący nie wykazał, by uiszczenie kosztów sądowych mogło spowodować uszczerbek w koniecznym utrzymaniu skarżącego i jego żony. W ocenie referendarza sądowego łączna deklarowana wysokość otrzymywanych świadczeń, tj. około 2450 zł, daje podstawy do stwierdzenia, że strona jest w stanie uiścić koszty sądowe wymagane w postępowaniu sądowym. Na obecnym etapie postępowania, po oddaleniu jego skargi, skarżący ma możliwość złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, co będzie wiązać się z koniecznością uiszczenia opłaty kancelaryjnej w kwocie 100 zł, a następnie ewentualnie złożyć skargę kasacyjną, od której wpis wynosiłby również 100 zł. Z przedstawionego wyliczenia wydatków wynika, że po opłaceniu miesięcznych rachunków związanych z utrzymaniem mieszkania oraz zakupem leków, rodzinie pozostaje do dyspozycji kwota wystarczająca na pokrycie przedstawionych kosztów sądowych. Warto przy tym podkreślić, że prawomocnym postanowieniem z dnia 18 marca 2016 r. referendarz sądowy odmówił już skarżącemu zwolnienia od kosztów sądowych. Od chwili złożenia poprzedniego wniosku sytuacja majątkowa i życiowa skarżącego nie ulegał zmianie, nie zaistniały zatem przesłanki do zmiany stanowiska zajętego w postanowieniu z dnia 18 marca 2016 r. odnośnie do możliwości uiszczenia kosztów sądowych. Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu. lf