III SA/Łd 169/24
WyrokWSA w Łodzi2024-07-18
Skład orzekający: Ewa Alberciak, Małgorzata Kowalska, Paweł Dańczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna nałożona na przedsiębiorcę wykonującego przewóz drogowy za naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym, przekraczająca ustalony ustawowo limit w zależności od liczby zatrudnionych kierowców, została nałożona prawidłowo, jeśli suma kar za poszczególne naruszenia przekraczała limit, ale ostateczna kwota została ograniczona do maksymalnego dopuszczalnego limitu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że kara pieniężna została nałożona prawidłowo, nawet jeśli suma kar za poszczególne naruszenia przekroczyła limit określony w art. 92a ust. 5 ustawy o transporcie drogowym. Kluczowe jest, że ostateczna nałożona kwota nie przekroczyła maksymalnego dopuszczalnego limitu, który jest ustalany na podstawie średniej liczby kierowców zatrudnionych przez przedsiębiorcę w okresie poprzedzającym kontrolę. Sąd podkreślił również, że odpowiedzialność przedsiębiorcy jest obiektywna i nie zależy od winy, a wyjątki od tej zasady (art. 92c ust. 1 u.t.d.) są interpretowane ściśle.Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznał skargę J. K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego (GITD), która uchyliła decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego i nałożyła na skarżącego karę pieniężną w wysokości 25 000 zł za naruszenie przepisów o transporcie drogowym. Naruszenia dotyczyły m.in. przekroczenia czasu prowadzenia pojazdu, skrócenia czasu odpoczynku, braku ręcznych wpisów danych do tachografu, nieprzechowywania danych oraz niezgłoszenia zmian dotyczących pojazdów w licencji. Skarżący zarzucił naruszenie art. 92a ust. 5 pkt 2 u.t.d. przez nałożenie kary przekraczającej 20 000 zł (przy zatrudnieniu poniżej 50 kierowców) oraz naruszenie zasady nullum crimen sine lege przez stypizowanie naruszeń w załączniku do ustawy. Kwestionował również sposób ustalenia średniej liczby kierowców.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 18 lipca 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Alberciak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Kowalska, Sędzia WSA Paweł Dańczak, , Protokolant Sekretarz sądowy Ewa Górska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lipca 2024 roku sprawy ze skargi J. K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 27 grudnia 2023 r. nr BP.500.137.2022.0165.LD5.498503 w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów transportu drogowego oddala skargę.
Decyzją z dnia 27 grudnia 2023 r. nr BP.500.137.2022.0165.LD5.498503 Główny Inspektor Transportu Drogowego - po rozpoznaniu odwołania od decyzji Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w Łodzi z dnia 11 maja 2022 r. nr WITD.DI.0152.V0137/16/22 o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 25 000 zł za naruszenie przepisów o transporcie drogowym, uchylił zaskarżoną decyzję i nałożył na J. K. karę w wysokości 25 000 zł. Podstawę rozstrzygnięcia stanowił art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., art. 4 pkt 22, art. 7a, art. 14, art. 92a, art. 92b, art. 92c ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 180, dalej u.t.d.), lp. 5.2, lp. 5.7, lp. 5.11, lp. 5.12, lp. 5.17, lp. 6.3.8, lp. 6.3.15, lp. 1.5 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, art. 4, art. 6, art. 7, art. 8, art. 12 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, art. 33, art. 34 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz. Urz. UE L 60 z 28.2.2014, s. 1).
W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny.
Na podstawie upoważnienia z 10 stycznia 2022 r. przeprowadzono kontrolę w siedzibie przedsiębiorcy J. K. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą: U. J. K. z siedzibą w O., [...] W..
Przedmiotem kontroli było przestrzeganie przez przedsiębiorcę regulacji dotyczących okresów prowadzenia pojazdów i obowiązkowych przerw oraz czasu odpoczynku kierowcy, a także regulacji dotyczących uprawnień do wykonywania przewozów drogowych oraz uprawnień do kierowania pojazdami. Kontrolą objęto okres od 15 lutego 2021r. do dnia 14 lutego 2022 r. Ustalenia kontroli utrwalono protokołem nr [...] z dnia 29 marca 2022 r. Do kontroli strona okazała licencję nr [...] dotyczącą międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy, udzieloną przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego.
Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, Łódzki Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia 11 maja 2022 r. nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 25 000 zł.
W odwołaniu od powyższej decyzji strona podniosła, że w opisie stwierdzonych naruszeń 5.12 dotyczących przekroczenia dopuszczalnego dobowego 10 - godzinnego czasu pracy, jeżeli praca wykonywana jest w porze nocnej, organ wskazał cztery naruszenia w decyzji, każde z czterech naruszeń zawiera się w przedziale czasowym od jednej godziny do mniej niż trzech godzin, gdzie kara pieniężna za jedno naruszenie to kwota 100 złotych. Strona wskazała, że organ za przedmiotowe naruszenia naliczył łączną karę na kwotę 47 00 zł.
Odnośnie naruszenia z lp. 6.3.15 strona wyjaśniła, że organ kontrolny nie uwzględnił wyjaśnień złożonych przez stronę postępowania administracyjnego na adres mailowy Inspektora WITD w Łodzi [...] w dniu 15 kwietnia 2022 r., kiedy to przesłano dwa pliki z karty kierowcy B. O.. Organ wydając decyzję nie uwzględnił przedstawionych danych z karty kierowcy i w opisie naruszeń 6.3.15. wskazał brak danych, nieprzechowywanie danych cyfrowych oraz nałożył karę w wysokości 9 500 zł.
Jeżeli chodzi o dane cyfrowe z karty kierowcy przedsiębiorcy J. K., to strona wyjaśniła, że karta kierowcy nie została sczytana przed zwrotem do organu wydającego. Kartę wraz z wnioskiem o wydania nowej wysłano do PWPW S.A. Ponadto odwołujący wskazał, że organ nie uwzględnił danych na nowej karcie kierowcy - przedsiębiorcy za okres od 00:00 17.09.2021 do 05.10.2021, gdzie znajduje się wpis manualny dotyczący odpoczynku. Nadto organ w decyzji wskazał okres, jako brak danych, od dnia 27.07.2021 00:00 do dnia 16.09.2021 23:59, gdzie w tym okresie kierowca nie posiadał karty do tachografu, więc nie mógł mieć żadnych danych, a oświadczył pisemnie, że nie prowadził żadnego pojazdu w tym okresie wyposażonego w tachograf analogowy.
W związku z powyższym strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania.
Zaskarżoną decyzją Główny Inspektor Transportu Drogowego uchylił powyższą decyzję i nałożył na stronę karę w wysokości 25 000 zł.
Organ odwołał się do treści art. 92a, art. 92b i art. 92c u.t.d., art. 4 lit. k, art. 6 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 561/2006, art. 1 Decyzji wykonawczej Komisji Europejskiej z dnia 7 czerwca 2011r. w sprawie obliczania dziennego czasu prowadzenia pojazdu zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady i wskazał, że konsekwencją rozwiązań przyjętych w ww. przepisach jest treść lp. 5.2. załącznika nr 3 do u.t.d., który sankcjonuje przekroczenie dziennego czasu prowadzenia pojazdu powyżej 10 godzin w sytuacji, gdy jego wydłużenie w danym tygodniu było dozwolone:1) o czas do mniej niż 1 godziny karą pieniężną w wysokości 100 złotych, 2) o czas od 1 godziny do mniej niż 2 godzin karą pieniężną w wysokości 200 złotych, 3) za każdą rozpoczętą godzinę od 2 godzin, karą w wysokości 250 złotych, 4) za każdą rozpoczętą godzinę od 15 godzin, w przypadku braku jakiejkolwiek przerwy lub odpoczynku trwającego co najmniej 4 godziny i 30 minut, karą w wysokości 550 złotych. W treści decyzji organ szczegółowo wskazał daty poszczególnych 12 przypadków naruszeń popełnionych przez kierowców zatrudnionych u strony. Łączna kara wymierzona za powyższe naruszenia wynosi 1 200,00 zł.
Odnośnie naruszenia z lp. 5.7 załącznika nr 3 do u.t.d. GITD powołał treść art. 8 ust. 1 - 5 i 8, art. 4 lit g) rozporządzenia (WE) nr 561/2006 i wskazał, że lp. 5.7 załącznika nr 3 do u.t.d. sankcjonuje skrócenie dziennego czasu odpoczynku: 1) o czas do jednej godziny karą pieniężną w wysokości 150 złotych; 2) o czas powyżej 1 godziny do 2 godzin karą pieniężną w wysokości 350 złotych, 3) za każdą rozpoczętą godzinę powyżej 2 godzin karą pieniężną w wysokości 550 złotych. GITD przeprowadził ponowną analizę zapisów z kart kierowców i w 27 przypadkach stwierdził ww. naruszenia. Łączna kara za popełnione naruszenia wynosi 10 300 zł.
Odnośnie naruszenia z lp. 5.11 załącznika nr 3 do u.t.d. organ odwoławczy powołał treść art. 7 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 i wskazał, że konsekwencją powyższego przepisu jest lp. 5.11 załącznika nr 3 do u.t.d., która sankcjonuje przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy: 1) o czas do mniej niż 30 minut karą pieniężną w wysokości 100 złotych; 2) o czas od 30 minut do mniej niż 1 godziny 30 minut karą pieniężną w wysokości 250 złotych; 3) za każde następne rozpoczęte 30 minut od 1 godziny 30 minut karą pieniężną w wysokości 350 złotych. Ponowna analiza zapisów kart kierowców wykazała przekroczenia maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu przez kierowców w 83 przypadkach, szczegółowo opisanych w decyzji. Łączna kara z tego tytułu wyniosła 14 350 zł.
Odnośnie naruszenia z lp. 5.12 załącznika nr 3 do u.t.d. GITD powołał art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 1155 ze zm.) i wyjaśnił, że konsekwencją powyższych przepisu jest treść lp. 5.12 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, który sankcjonuje przekroczenie dopuszczalnego dobowego 10-godzinnego czasu pracy, jeżeli praca jest wykonywana w porze nocnej: 1) o czas od 1 godziny do mniej niż 3 godzin, karą 50 złotych; 2) za każdą rozpoczętą godzinę od 3 godzin, karą 100 złotych. Organ odwoławczy wskazał, że na podstawie okazanych danych cyfrowych kierowców pora nocna w kontrolowanym przedsiębiorstwie ustalona została od godziny 00:00 do godziny 04:00. Analiza danych zawartych na karcie kierowcy M. S. wykazała, że wykonywał on pracę od godziny 15:14 w dniu 05.07.2021 r., do godziny 15:14 w dniu 06.07.2021 r., łącznie przez 11 godzin i 3 minuty. Czas pracy kierowcy w ww. okresie przekroczył dopuszczalny limit 10 godzin na dobę o 1 godzinę i 3 minuty, ponieważ praca świadczona była w porze nocnej. Przedsiębiorca podczas kontroli nie okazał dokumentu (wykresówki/wydruku/karty dziennej), uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu pracy lub wymaganych przerw. Kara za powyższe wynosi 100 złotych.
Ponadto GITD podniósł, że analiza danych zawartych na karcie kierowcy K. K., wykazała, że wykonywał on pracę od godziny 00:41 w dniu 16.07.2021r., do godziny 00:41 w dniu 17.07.2021r., łącznie przez 12 godzin i 18 minut. Czas pracy kierowcy w ww. okresie przekroczył dopuszczalny limit 10 godzin na dobę o 2 godziny i 18 minut, ponieważ praca świadczona była w porze nocnej. Przedsiębiorca podczas kontroli nie okazał dokumentu (wykresówki/wydruku/karty dziennej), uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu pracy lub wymaganych przerw. Kara za powyższe wynosi 100 złotych.
Organ odwoławczy wskazał również, że analiza danych zawartych na karcie kierowcy P. M. wykazała, że wykonywał on pracę od godziny 18:41 w dniu 11.08.2021 r., do godziny 18:41 w dniu 12.08.2021 r., łącznie przez 11 godzin i 25 minut. Czas pracy kierowcy w ww. okresie przekroczył dopuszczalny limit 10 godzin na dobę o 1 godzinę i 25 minut, ponieważ praca świadczona była w porze nocnej. Przedsiębiorca podczas kontroli nie okazał dokumentu (wykresówki/wydruku/karty dziennej), uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu pracy lub wymaganych przerw. Kara za powyższe wynosi 100 złotych.
Ponadto organ odwoławczy wskazał, że na analiza danych zawartych na karcie kierowcy M. K., wykazała, że wykonywał on pracę od godziny 20:21 w dniu 17.08.2021 do godziny 20:21 w dniu 18.08.2021, łącznie przez 11 godzin i 5 minut. Czas pracy kierowcy w ww. okresie przekroczył dopuszczalny limit 10 godzin na dobę o 1 godzinę i 5 minut, ponieważ praca świadczona była w porze nocnej. Przedsiębiorca podczas kontroli nie okazał dokumentu (wykresówki/wydruku/karty dziennej), uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu pracy lub wymaganych przerw. Kara za powyższe wynosi 100 złotych.
GITD wyjaśnił, że kara wynosi łącznie 400 złotych, a nie jak wskazał organ I instancji 4 700 złotych. Z uwagi na powyższe decyzja organu I instancji została uchylona.
Organ odwoławczy wskazał, że odnośnie naruszenia z lp. 5.17 załącznika nr 3 do u.t.d. zastosowanie ma treści art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. Konsekwencją powyższego jest treść lp. 5.17 załącznika nr 3 do u.t.d., który sankcjonuje skrócenie obowiązkowej przerwy w pracy w przypadku, gdy czas pracy wynosi od 6 do 9 godzin: 1) o czas do mniej niż 10 minut, karą 50 złotych, 2) o czas od 10 minut do mniej niż 20 minut, karą 100 złotych, 3) o czas od 20 minut, karą 150 złotych. Ponowna analiza danych cyfrowych kierowców oraz dokumentacji czasu pracy, wykazała, że kierowca P. M.w okresie od godziny 07:48 dnia 28.07.2021 r. do godziny 13:48 dnia 28.07.2021 r., skrócił czas obowiązkowej przerwy o 30 minut. W ww. okresie kierowca odebrał przerwę w łącznym wymiarze 0 minut wg czasu UTC+1. Kierowca podczas kontroli nie okazał dokumentu (wykresówki/wydruku/karty dziennej), uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu pracy lub wymaganych przerw. Kara za opisany stan faktyczny wniosła 150 zł.
Odnośnie naruszenia z lp. 6.3.8 załącznika nr 3 do u.t.d. organ powołał treść art. 34 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r., w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz.U.UE.L.2014.60.1) i wskazał, że konsekwencją powyższego jest treść lp. 6.3.8 załącznika nr 3 do u.t.d., który niespełnienie wymogu ręcznego wprowadzenia danych na wykresówkę lub kartę kierowcy sankcjonuje karą pieniężną w wysokości 50 złotych - za każdy wpis.
Organ odwoławczy wskazał, że w wyniku analizy danych cyfrowych z kart kierowców prawidłowo stwierdzono braki wpisów manualnych, związane z symbolem kraju w których, kierowca rozpoczyna i kończy dzienny okres pracy. Przedmiotowe naruszenie popełnili wskazani poniżej kierowcy: P. C. w dniu 14.09.2021 r., nie zarejestrował w tachografie cyfrowym wymaganych danych dotyczących symbolu państwa zakończenia dziennego okresu pracy; M. K. w dniu 12.08.2021 r. nie zarejestrował w tachografie cyfrowym wymaganych danych dotyczących symboli państwa rozpoczęcia i zakończenia dziennego okresu pracy; A. K. w dniu 14.09.2021r. nie zarejestrował w tachografie cyfrowym wymaganych danych dotyczących symboli państwa zakończenia dziennego okresu pracy; M. K2. w dniu 15.07.2021 r. nie zarejestrował na wykresówce wymaganych danych dotyczących symboli państwa rozpoczęcia i zakończenia dziennego okresu pracy; - w dniu 21.07.2021 r., nie zarejestrował na wykresówce wymaganych danych dotyczących symboli państwa zakończenia dziennego okresu pracy, - w dniu 22.07.2021 r. nie zarejestrował na wykresówce wymaganych danych dotyczących symboli państwa zakończenia dziennego okresu pracy, - w dniu 24.08.2021 r. nie zarejestrował na wykresówce wymaganych danych dotyczących symboli państwa zakończenia dziennego okresu pracy; D. M. w dniu 24.08.2021 r. nie zarejestrował na wykresówce wymaganych danych dotyczących symboli państwa rozpoczęcia dziennego okresu pracy; H. N. w dniu 16.09.2021 r. nie zarejestrował na wykresówce wymaganych danych dotyczących symboli państwa rozpoczęcia dziennego okresu pracy; A. O. w dniu 15.07.2021 r. nie zarejestrował na wykresówce wymaganych danych dotyczących symboli państwa rozpoczęcia dziennego okresu pracy; A. P. w dniu 28.07.2021 r. nie zarejestrował na wykresówce wymaganych danych dotyczących symboli państwa rozpoczęcia dziennego okresu pracy, - w dniu 29.07.2021r. nie zarejestrował na wykresówce wymaganych danych dotyczących symboli państwa rozpoczęcia dziennego okresu pracy, - w dniu 10.08.2021 r. nie zarejestrował na wykresówce wymaganych danych dotyczących symboli państwa zakończenia dziennego okresu pracy, - w dniu 11.08.2021 r. nie zarejestrował na wykresówce wymaganych danych dotyczących symboli państwa rozpoczęcia dziennego okresu pracy, - w dniu 16.08.2021 r. nie zarejestrował na wykresówce wymaganych danych dotyczących symboli państwa zakończenia dziennego okresu pracy, - w dniu 17.08.2021 r. nie zarejestrował na wykresówce wymaganych danych dotyczących symboli państwa rozpoczęcia dziennego okresu pracy; R. R. - w dniu 15.09.2021 r. nie zarejestrował na wykresówce wymaganych danych dotyczących symboli państwa zakończenia dziennego okresu pracy; R. F. - w dniu 22.07.2021 r. nie zarejestrował na wykresówce wymaganych danych dotyczących symboli państwa rozpoczęcia i zakończenia dziennego okresu pracy.
GITD wskazał, że łącznie brak jest 21 wpisów. Kara pieniężna za wyżej opisany stan faktyczny po rozpoznaniu przez organ odwoławczy wynosi łącznie 1.050 złotych.
Odnośnie naruszenia z lp. 6.3.15 załącznika nr 3 do u.t.d. organ powołał art. 10 ust. 5 lit. a) tiret pierwsze, tiret drugie rozporządzenia (WE) nr 561/2006, art. 33 ust. 2 i 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r., w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz.Urz. UE L 60 z 28.2.2014, s. 1).
Organ wskazał, że konsekwencją powyższych przepisów jest treść lp. 6.3.15 załącznika nr 3 do u.t.d., który naruszenie nieprzechowywanie przez co najmniej rok wykresówek, wydruków oraz pobranych danych lub dokumentów potwierdzających fakt nieprowadzenia pojazdu - za każdy dzień w odniesieniu do każdego kierowcy, sankcjonuje kara pieniężną w wysokości 500 złotych.
Organ odwoławczy wskazał, że w toku kontroli wezwano stronę m.in. do okazania, do kontroli wszystkich wykresówek i plików cyfrowych wszystkich kierowców, którzy wykonywali przewozy drogowe pojazdami będącymi w prawnej dyspozycji przedsiębiorstwa oraz plików cyfrowych z urządzeń zainstalowanych w pojazdach będących w prawnej dyspozycji przedsiębiorcy, w okresie od dnia 15.02.2021 r. do dnia 14.02.2022 r. W dniu kontroli osoba upoważniona przez przedsiębiorcę okazała 553 pliki cyfrowe z kart kierowców oraz 84 pliki z tachografów. Z powyższej czynności została sporządzona karta pobrania zapisów, której kopię otrzymała osoba upoważniona przez przedsiębiorcę. 23.02.2022 r. organ kontrolny przesłał przedsiębiorcy (na adres poczty elektronicznej wskazany przez osobę upoważnioną), wezwanie do uzupełnienia braków w dokumentacji, a w szczególności: dokumentów potwierdzających aktywność kierowców, plików cyfrowych z kart kierowców i plików cyfrowych z tachografów z okresu od dnia 01.07.2021 r. do dnia 30.09.2021 r. W dniu 03.03.2022 r. przesłano do organu (na adres poczty elektronicznej), 49 plików z kart kierowców oraz kopie praw jazdy, a także umowy zlecenia. Następnie dnia 8.03.2022 r., przesłano kopię pokwitowania zatrzymania karty kierowcy M. T., na skutek kontroli drogowej przez ITD. Wobec takiego stanu rzeczy przedsiębiorca nie mógł przesłać plików z tej karty z kontrolowanego okresu. Następnie w dniu 9.03.2022 r. organ kontrolny przesłał przedsiębiorcy ostateczne wezwanie do okazania brakujących dokumentów. W szczególności wezwano stronę do przedstawienia plików cyfrowych z kart kierowców.
Przedsiębiorca na powyższe wezwanie nie udzielił odpowiedzi.
Organ odwoławczy uznał, w oparciu o wykaz kierowców oraz w oparciu o odczyt plików cyfrowych z tachografów zainstalowanych w pojazdach, będących w prawnej dyspozycji przedsiębiorcy J. K., że nie przechowywał on przez okres 12 miesięcy plików cyfrowych z kart kierowców wskazanych w decyzji i ilości dni (19 dni, 2 dni, 5 dni, 78 dni).
Organ odwoławczy rozpoznając odwołanie uwzględnił wpisy ręczne dokonane przez kierowcę za okres 17-30.09.2021r. Łącznie 14 dni. Łączna kara za powyższe naruszenie wynosi 52 000 złotych.
Odnośnie naruszenia z lp. 1.5 załącznika nr 3 do u.t.d. GITD organ powołał treść art. 7a, art. 14 u.t.d., art. 7 rozporządzenia (WE) nr 1071/2009 i wskazał, że konsekwencją powyższych regulacji jest treść lp. 1.5 załącznika nr 3 do u.t.d., który karą pieniężną w wysokości 800 złotych, sankcjonuje niezgłoszenie w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa odpowiednio w art. 7a i art. 8 u.t.d., w wymaganym terminie - za każdą zmianę.
Organ odwoławczy, na podstawie protokołu kontroli w przedsiębiorstwie oraz okazanych dokumentów, stwierdził, że przedsiębiorca w terminie 28 dni nie zgłosił do posiadanych uprawnień (licencja nr [...]) pojazdu o nr rej [...], który od dnia 1.10.2021r. jest w prawnej dyspozycji przedsiębiorcy na podstawie umowy leasingu nr [...]. Przedsiębiorca do dnia 14.12.2021r. nie zgłosił ww. pojazdu do licencji na wykonywanie narodowego transportu drogowego rzeczy. Kara za powyższe wynosi 800 złotych. Ponadto stwierdzono, że przedsiębiorca w terminie 28 dni nie wykreślił z posiadanych uprawnień pojazdu o nr rej. [...], który został sprzedany w dniu 28.01.2021 r. (faktura nr 2/01/202l/ST). Przedsiębiorca do dnia 14.12.2021 r. nie wykreślił ww. pojazdu z licencji nr [...] na wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego rzeczy. Kara za powyższe wynosi 800 złotych. Uznano także, że przedsiębiorca w terminie 28 dni nie wykreślił z posiadanych uprawnień pojazdu o nr rej. [...], który został sprzedany w dniu 8.01.2020 r. (faktura nr 1/01/2020/ST). Przedsiębiorca do dnia 14.12.2021 r. nie wykreślił ww. pojazdu z licencji nr [...] na wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego rzeczy. Kara za powyższe wynosi 800 złotych. Jednocześnie przedsiębiorca w terminie 28 dni nie wykreślił z posiadanych uprawnień pojazdu o nr rej. [...], który został sprzedany w dniu 3.03.2021 r. (faktura nr 1/02/2021/ST). Przedsiębiorca do dnia 14.12.2021 r. nie wykreślił ww. pojazdu z licencji nr [...] na wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego rzeczy. Kara za powyższe wynosi 800 złotych. Łącznie kara wyniosła 3 200 zł.
Odnosząc się do zarzutów odwołania organ odwoławczy wskazał, że uwzględnił wpisy ręczne dokonane przez kierowcę za okres 17-30.09.2021 r. Łącznie 14 dni. Ponadto organ odwoławczy wskazał, że 15.04.2022 r. do organu kontrolnego przedsiębiorca przesłał 2 pliki cyfrowe z karty kierowcy B. O., jednakże dane te nie mogą zostać wzięte pod uwagę, gdyż zostały one dostarczone po sporządzeniu protokołu kontroli. Dostarczenie dokumentów po dacie sporządzenia protokołu kontroli pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie. Odnośnie braku danych przedsiębiorcy, organ odwoławczy podniósł, że w aktach sprawy nie widnieją dokumenty potwierdzające fakt nieprowadzenia pojazdu, natomiast w piśmie z dnia 2.03.2022 r. skarżący wskazał, że załączono 6 plików z karty J. K..
Organ II instancji podkreślił, że to na przedsiębiorcy prowadzącym przedsiębiorstwo transportowe spoczywa obowiązek właściwej organizacji pracy kierowców, mający na celu przeciwdziałanie naruszeniom wymogów ustawy. To zatem przedsiębiorca wydaje odpowiednie polecenia kierowcy i przeprowadza regularne kontrole przestrzegania przepisów, tak krajowych, jak i unijnych. Nie można przy tym uznawać, że brak możliwości bieżącej kontroli kierowcy zwalnia przedsiębiorcę z odpowiedzialności wynikającej z art. 92a u.t.d. Przyjęcie takiego poglądu oznaczałoby, że przedsiębiorca mógłby się na tego rodzaju okoliczności powoływać właściwie w każdej sytuacji naruszenia przez kierowcę przepisów prawa, co w konsekwencji oznaczałoby w istocie zwolnienie przedsiębiorcy w każdej sytuacji z podstawowego obowiązku, jaki został określony w tych przepisach. Ustawodawca wyraźnie wskazał cel podejmowanych przez przedsiębiorcę działań, tj. zorganizowanie pracy kierowców w taki sposób, aby kierowcy mogli przestrzegać przepisów ustawy.
Zdaniem GITD w odwołaniu strona nie wskazała na żadne okoliczności, które w jej ocenie uzasadniałyby zastosowanie art. 92b i art. 92c u.t.d.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi J. K. zarzucił naruszenie:
1) art. 92a ust. 5 pkt 2 u.t.d. przez nałożenie kary w wysokości 25 000 zł, w sytuacji gdy suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas kontroli w podmiocie wykonującym przewóz drogowy w przypadku zatrudniania 50 pracowników nie może przekroczyć 20 000 zł;
2) art. 92a ust. 1 i 7 u.t.d. w zw. z § 29 załącznika do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" przez nałożenie kary pieniężnej za naruszenia stypizowane w załączniku nr 3 do u.t.d. w sytuacji, gdy w załączniku do ustawy zamieszcza się w szczególności wykazy, wykresy, wzory, tabele i opisy o charakterze specjalistycznym, natomiast znamiona naruszeń powinny zostać uregulowane w ustawie zgodnie z konstytucyjną zasadą nullum crimen sine lege, która odnosi się również do administracyjnych kar pieniężnych.
3) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7 k.p.a. poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w sprawie.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji WITD i umorzenie postępowania w całości, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zwrot kosztów postępowania.
Skarżący podniósł, że kontrolą objęto okres od 15 lutego 2021 r. do dnia 14 lutego 2022 r. Zatem dla ustalenia maksymalnej wysokości kary znaczenie miało ustalenie średniej liczby arytmetycznej zatrudnionych przez podmiot kierowców w okresie 6 miesięcy przed 10 stycznia 2022 r. (data rozpoczęcia kontroli), a więc w okresie od lipca 2021 r. do grudnia 2021 r. Średnia arytmetyczna liczba zatrudnionych i pracujących dla skarżącego kierowców nie przekroczyła w ww. okresie 50, a zatem na skarżącego mogła zostać nałożona maksymalna kara w wysokości 20 000 złotych.
Ponadto wszystkie naruszenia, które zostały przypisane skarżącemu zostały określone w załączniku do u.t.d. co jest błędem nie tylko legislacyjnym, ale narusza normy konstytucyjne i powoduje, że skarżący nie powinien być karany za naruszenia stypizowane poza ustawą - w załączniku do niej, bowiem załącznik znajduje się poza hierarchią źródeł prawa.
Elementem podstawy materialnoprawnej wymierzenia skarżącemu kary w wysokości 25 000 zł, był art. 92a ust. 5 pkt 2 u.t.d., w myśl którego suma kar pieniężnych, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas kontroli w podmiocie wykonującym przewóz drogowy, nie może przekroczyć 25 000 złotych - dla podmiotu zatrudniającego kierowców w średniej liczbie arytmetycznej powyżej 50 do 250 w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli. Posłużenie się przez ustawodawcę pojęciem "średniej liczby arytmetycznej" ma swoje istotne przełożenie na kierunek wykładni art. 92a ust. 5 u.t.d. Przez średnią arytmetyczną należy rozmieć sumę liczb podzieloną przez ich liczbę. Przy ustalaniu średniej arytmetycznej liczby zatrudnionych kierowców bierze się zatem pod uwagę iloraz sumy liczby kierowców zatrudnionych u danego przedsiębiorcy w każdym z 6 miesięcy i liczby 6. Średnią liczbę zatrudnionych kierowców należy zawsze zaokrąglać w dół do pełnej liczby. Przedmiotową liczbę określa się według wzoru: x = (ml + m2 +m3 + m4 + m5 + m6): 6, gdzie x stanowi średnią liczbę zatrudnionych kierowców, ml-m6 to suma kierowców zatrudnionych w poszczególnych 6 miesiącach.
Organy obu instancji czyniąc jednak prawidłowe ustalenia w zakresie liczby średniej pracowników wywiodły nieprawidłowe wnioski, iż przy zatrudnieniu średnim na poziomie 50 osób należy stosować wyższa karę od przewidzianej. Nie bez znaczenia pozostaje, że w zaskarżonej decyzji przyznano, że zgodnie z okazanymi dokumentami przedsiębiorca w okresie 6 miesięcy przed rozpoczęciem kontroli zatrudniał 50 kierowców, a mimo to wymierzono karę administracyjną wyższą niż przewidziana w przepisach obowiązującego prawa, tj. 25 000 zł, zamiast ewentualnie 20 000 zł.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Przy czym stosownie do treści art. 145 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 2492 dalej p.p.s.a.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a. sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, bądź też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.), a także gdy decyzja organu dotknięta jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W kontekście powyższego trzeba jeszcze zaznaczyć, że każde naruszenie przepisów prawa materialnego, czy procesowego należy oceniać przez pryzmat jego wpływu na treść rozstrzygnięcia. Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd co do zasady rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co oznacza, iż jest on zobowiązany dokonać oceny legalności zaskarżonego aktu niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 27 grudnia 2023 r. uchylająca decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w Łodzi z dnia 11 maja 2022 r. o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 25 000 zł za naruszenie przepisów o transporcie drogowym i nałożeniu kary również w wysokości 25 000 zł. Uchylenie spowodowane było bowiem błędnym naliczeniem wysokości kary za niektóre naruszenia, przy czym nie miało to wpływu na łączną wysokość kary.
Przeprowadzona przez Sąd w niniejszej sprawie kontrola według powyższych kryteriów nie wykazała, aby zaskarżona decyzja została podjęta z naruszeniem przepisów prawa uzasadniających uwzględnienie skargi.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowią przepisy ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 180 ze zm., dalej: u.t.d.).
Zgodnie z przepisem art. 92a ust. 1 u.t.d. podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12.000 złotych za każde naruszenie.
W myśl art. 92a ust. 5 ustawy o transporcie drogowym suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas kontroli w podmiocie wykonującym przewóz drogowy, nie może przekroczyć:
1) 15.000 złotych - dla podmiotu zatrudniającego kierowców w średniej liczbie arytmetycznej do 10 w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli;
2) 20.000 złotych - dla podmiotu zatrudniającego kierowców w średniej liczbie arytmetycznej powyżej 10 do 50 w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli;
3) 25.000 złotych - dla podmiotu zatrudniającego kierowców w średniej liczbie arytmetycznej powyżej 50 do 250 w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli;
4) 30.000 złotych - dla podmiotu zatrudniającego kierowców w średniej liczbie arytmetycznej większej niż 250 w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli;
5) 40.000 złotych - dla podmiotu wykonującego inne czynności związane
z przewozem drogowym;
6) 1 500.000 złotych - dla przedsiębiorcy prowadzącego pośrednictwo przy przewozie osób.
Zgodnie z ust. 6 art. 92a ustawy o transporcie drogowym za kierowców, o których mowa w ust. 5 pkt 1-4, uważa się również osoby niezatrudnione przez podmiot wykonujący przewóz drogowy, wykonujące osobiście przewozy drogowe na jego rzecz.
Organy nałożyły na skarżącego karę na podstawie art. 92a ust. 5 pkt 3 u.t.d. Wobec powyższego istotne znaczenie ma treść powyższego przepisu, zgodnie z którym suma kar pieniężnych, o których mowa w ust.1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas kontroli w podmiocie wykonującym przewóz drogowy nie może przekroczyć 25 000 złotych - dla podmiotu zatrudniającego kierowców w średniej liczbie arytmetycznej powyżej 50 do 250 w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli.
Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1 wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403: 1) popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1-9, 2) popełnionych przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego określa lp. 10 - załącznika nr 3 do ustawy (art. 92a ust. 7 u.t.d.). A zatem wysokość kar za poszczególne naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego określa załącznik nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.
Istotne jest również, że pojęcie obowiązków lub warunków przewozu drogowego posiada definicję legalną zawartą w art. 4 pkt 22 ustawy o transporcie drogowym Przepis ten określa, że obowiązki lub warunki przewozu drogowego to obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy oraz m.in.: rozporządzenia (WE) nr 561/2006 oraz rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz. Urz. UE L 60 z 28.02.2014, str. 1).
W ocenie Sądu organ odwoławczy prawidłowo zastosował powyższe przepisy prawa materialnego, nie uchybiając przy tym przepisom postępowania administracyjnego.
Należy wskazać, że kary pieniężne określone w załączniku nr 3 do u.t.d. zostały ustalone w sposób sztywny. Wskazane regulacje prawne oznaczają, że decyzja o nałożeniu kary ma charakter związany i w razie stwierdzenia w czasie kontroli naruszenia obowiązków lub warunków wykonywania przewozu drogowego organ, co do zasady, zobowiązany jest do ustalenia kary pieniężnej w wysokości określonej w załączniku i nałożenia jej w wysokości nie wyższej, niż wynikająca z art. 92a ust. 5 u.t.d.
Przenosząc powyższe na grunt kontrolowanej sprawy należy wskazać, że na skutek przeprowadzonej w przedsiębiorstwie skarżącego kontroli, organ odwoławczy wymierzył skarżącemu karę pieniężną w łącznej wysokości 25 000 zł.
Organ odwoławczy stwierdził ostatecznie, że skarżący dopuścił się naruszeń z: lp. 5.2. załącznika nr 3 do u.t.d. za które to naruszenia łącznie wymierzono karę 1 200 zł, l.p. 5.7. załącznika nr 3 do u.t.d. za które to naruszenia wymierzono łączną karę 10 300 zł, l.p. 5.11. załącznika nr 3 do u.t.d. za które to naruszenia wymierzono łącznie łączną karę 14 350 zł, l.p. 5.12. załącznika nr 3 do u.t.d. za które to naruszenia wymierzono łącznie karę 400 zł, l.p. 5.17. załącznika nr 3 do u.t.d. za które to naruszenia wymierzono łącznie karę 150 zł, l.p. 6.3.8. załącznika nr 3 do u.t.d. za które to naruszenia wymierzono łącznie karę 1 050 zł, l.p. 6.3.15. załącznika nr 3 do u.t.d. za które to naruszenia wymierzono łącznie karę 52 000 zł, l.p. 1.5. załącznika nr 3 do u.t.d. za które to naruszenia wymierzono łącznie karę 3 200 zł.
Skarżący w żaden sposób nie podważył ani ustaleń faktycznych organu, ani oceny prawnej, dotyczących wyżej wskazanych naruszeń polegających m.in. na niezgłoszeniu do zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego 45 pojazdów, jak również dotyczących przekroczenia norm czasu pracy, w tym przekroczenia dziennego czasu prowadzenia pojazdów, skróceniu dziennego czasu odpoczynku, przekroczenia maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy, przekroczenia dopuszczalnego dobowego 10-godzinnego czas pracy, jeżeli praca jest wykonywana w porze nocnej, skrócenie obowiązkowej przerwy w pracy w przypadku, gdy czas pracy wynosi od 6 do 9 godzin, czy też naruszenia polegającego na niespełnieniu wymogu ręcznego wprowadzenia danych na wykresówkę lub kartę kierowcy, nieprzechowywanie przez co najmniej rok wykresówek, wydruków oraz pobranych danych lub dokumentów potwierdzających fakt nieprowadzenia pojazdu oraz niezgłoszenie w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa odpowiednio w art. 7a i art. 8 u.t.d., w wymaganym terminie.
Wskazać należy, że łączna kara za naruszenie przez skarżącego przepisów u.t.d. powinna według ustaleń organu odwoławczego wynieść 82 650 zł, jednakże z uwagi na brzmienie art. 92a ust. 5 pkt 3 u.t.d. organ ograniczył ostatecznie wymierzoną karę do 25 000 zł.
Przechodząc do dalszej części rozważań wskazać należy, że zgodnie z art. 92a ust. 6 u.t.d., za kierowców, o których mowa w ust. 5 pkt 1-4, uważa się również osoby niezatrudnione przez podmiot wykonujący przewóz drogowy, wykonujące osobiście przewozy drogowe na jego rzecz.
Z protokołu kontroli z dnia 29 marca 2022 r. wynika, że zakres kontroli obejmował okres od 15 lutego 2021 r. do 14 lutego 2022 r., a datą rozpoczęcia kontroli jest 14 lutego 2022 r., zaś datą zakończenia kontroli 29 marca 2022 r. Datę rozpoczęcia kontroli potwierdza też treść upoważnienia do przeprowadzenia kontroli przez Inspektorów Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego w Łodzi z dnia 10 stycznia 2022 r. Z powyższego upoważnienia wynika, że datą rozpoczęcia kontroli jest data podpisania upoważnienia, tj. 14 lutego 2022 r.
Ponadto zauważyć należy, że z protokołu kontroli wynika, że zgodnie z okazanymi dokumentami przedsiębiorca zatrudniał w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli 50 kierowców. Wykaz kierowców zatrudnionych na podstawie umowy o pracę w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli wskazuje 50 kierowców (k.322-324). W ww. protokole wskazano również, że w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli w zakresie wykonywania przewozu drogowego przedsiębiorca korzystał z usług 22 kierowców wykonujących osobiście przewozy drogowe na jego rzecz, wskazując nazwiska kierowców.
Zauważyć też należy, że organ I instancji w uzasadnieniu decyzji stwierdził, że wobec złożenia przez kontrolowany podmiot oświadczenia w dniu 14 lutego 2022 r., w którym zawarł informację, że o zatrudnieniu kierowców w liczbie 50 (plus umowy zlecenia) w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli oraz na podstawie analizy okazanych podczas kontroli dokumentów, ograniczono karę do wysokości przewidzianej przez ustawodawcę w art. 92a ust. 5 pkt 3 u.t.d., tj. do wysokości 25 000 zł. powyższe stanowisko zaakceptował organ II instancji.
W kontrolowanej sprawie skarżący nie kwestionował ustaleń zawartych w protokole co do liczby kierowców zatrudnionych na podstawie umowy o pracę oraz niezatrudnionych przez skarżącego, ale wykonujących osobiście przewozy drogowe na jego rzecz, zgodnie z którymi to ustaleniami w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli przedsiębiorca zatrudniał 50 kierowców oraz pozostałych kierowców na podstawie umowy zlecenia. W odwołaniu również nie kwestionował powyższych ustaleń organu dokonanych na podstawie okazanych dokumentów.
Dopiero w skardze skarżący podważa ustalenia organów, zarzucając, że skoro kontrolą objęto okres od 15 lutego 2021 r. do dnia 14 lutego 2022 r., to dla ustalenia maksymalnej wysokości kary znaczenie miało ustalenie średniej liczby arytmetycznej zatrudnionych przez podmiot kierowców w okresie 6 miesięcy przed 10 stycznia 2022 r. (data rozpoczęcia kontroli), a więc w okresie od lipca 2021 r. do grudnia 2021 r. Zdaniem skarżącego średnia arytmetyczna liczba zatrudnionych i pracujących dla skarżącego kierowców nie przekroczyła w ww. okresie 50, a zatem na mogła zostać nałożona maksymalna kara w wysokości 20 000 złotych.
Odnosząc się do powyższego wskazać należy, że w ocenie Sądu, powyższe stanowisko jest niezasadne. Termin określony w przepisie art. 92a ust. 3 u.t.d., tj. w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli, ma charakter terminu materialnego. Należy go zatem liczyć od dnia poprzedzającego dzień rozpoczęcia kontroli wskazany w imiennym upoważnieniu do przeprowadzenia kontroli do dnia przypadającego po okresie 6 miesięcy wstecz przed tym dniem. W niniejszej sprawie kontrola rozpoczęła się w dniu 14 lutego 2022 r. Zatem okres 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli, tj. okres od 13 lutego 2022 r. do 13 sierpnia 2021 r.
Natomiast przy ustalaniu średniej liczby zatrudnionych kierowców bierze się pod uwagę iloraz sumy liczby kierowców zatrudnionych u danego przedsiębiorcy w każdym z 6 miesięcy i liczby 6. Średnią liczbę zatrudnionych kierowców należy zawsze zaokrąglać w dół do pełnej liczby. Przedmiotową liczbę określa się według wzoru: x = (m1 + m2 + m4 + m5 + m6) : 6, gdzie x stanowi średnią liczbę zatrudnionych kierowców, m1-m6 to suma kierowców zatrudnionych w poszczególnych 6 miesiącach (patrz: Strachowska Renata, Ustawa o transporcie drogowym. Komentarz, wyd. III Opublikowano: LEX/el. 2012 ).
Istotne znaczenie w sprawie mają dokumenty załączone przez skarżącego na wezwanie organu z dnia 14 lutego 2022 r. W wezwaniu skarżący został zobowiązany m.in. do przedłożenia wykazu pracowników wykonujących przewozy na rzecz kontrolowanego w okresie objętym kontrolą, w okresie 6 miesięcy poprzedzających kontrolę wraz z datami ich zatrudnienia oraz na dzień kontroli. W odpowiedzi na wezwanie skarżący przedłożył do kontroli wykaz pracowników z dnia 14 lutego 2022 r., w którym wskazał (rubryka 2), że w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli zatrudniał na podstawie umowy o pracę 50 kierowców oraz korzystał z usług kierowców niezatrudnionych, wykonujących osobiście przewozy drogowe na jego rzecz na podstawie umowy zlecenia – k. 326 akt administracyjnych). Na drugiej stronie wykazu znajdują się nazwiska i imiona kierowców, a w wykazie oznaczonym nr 2 znajduje się kolejnych 16 nazwisk i imion kierowców, w tym 9 kierowców wykonujących przewozy drogowe na podstawie umowy zlecenia w całym okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli.
Kolejnym wezwaniem z dnia 23 lutego 2022 r. skarżący został zobowiązany do przedłożenia do kontroli kolejnych dokumentów, w tym plików dotyczących aktywności wskazanych w wezwaniu kierowców.
Wobec powyższego brak jest podstaw do uznania, że organ nie dokonał oceny w zakresie ilości zatrudnionych przez skarżącego kierowców i niezatrudnionych, ale wykonujących osobiście przewozy drogowe na rzecz skarżącego. Powyższe dokumenty były bowiem przedmiotem oceny kontrolujących, co znajduje potwierdzenie w protokole kontroli. Ocena ta doprowadziła do opisanego powyżej ustalenia, że w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli w zakresie wykonywania przewozu drogowego przedsiębiorca zatrudniał 50 kierowców oraz korzystał z usług 22 kierowców wykonujących osobiście przewozy drogowe na jego rzecz. Z tych ustaleń wynika zatem, że liczba kierowców zatrudnionych przez skarżącego oraz niezatrudnionych w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli przekroczyła liczbę 50 kierowców.
Przyjmując zatem za podstawę wyliczenia tylko te dwa wykazy można ustalić średnią arytmetyczną liczbę kierowców w przedsiębiorstwie w następujący sposób: 08/21 – 50 (zatrudnionych) + 9 (umowa zlecenia) ; 09/21 – 50 (zatrudnionych) + 9 (umowa zlecenia); 10/21 - 50 (zatrudnionych) + 9 (umowa zlecenia); 11/21 – 50 (zatrudnionych) + 9 (umowa zlecenia); 12/21 – 50 (zatrudnionych) + 9 (umowa zlecenia); 01/22 - 50 (zatrudnionych) + 9 (umowa zlecenia). Średnia arytmetyczna wynosi więc 59 (354:6 = 59).
W ocenie Sądu, brak przedstawienia przez organy sposobu wyliczenia średniej arytmetycznej nie miał wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. Ustalenia kontrolujących zawarte w protokole kontroli, który jest dokumentem urzędowym, wskazują w sposób nie budzący wątpliwości liczbę kierowców zatrudnionych i kierowców wykonujących przewozy osobiście na rzecz skarżącego w liczbie powyżej 50 kierowców. Strona w skardze nie przedstawiła odmiennego wyliczenia.
Z powyższego wynika zatem, że prawidłowo przyjęły organy, że w sprawie powinien mieć zastosowanie art. 92a ust. 5 pkt 3 u.t.d.
Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia zarzutu skargi dotyczącego wymierzenia kary nie na podstawie ustawy, lecz załącznika do ustawy. Sąd zwraca uwagę, że załączniki zawierające wykaz naruszeń przepisów ustawy o transporcie drogowym – załączniki I, III i IV stanowią element składowy samej ustawy i nie są autonomicznymi aktami normatywnymi. Odesłania do załączników znajdują się w przepisach art. 92 i 92a u.t.d., które integralnie kształtują zasady odpowiedzialności na gruncie u.t.d. Nie można wobec powyższego zasadnie twierdzić, że wymierzenie kary w oparciu o załącznik do u.t.d. stanowi pozakonstytucyjne nałożenia sankcji bez ustawowego umocowania.
Dodać należy, że organ prawidłowo uznał, że przepis art. 92a ust. 1 u.t.d. – stanowiący podstawę wymierzenia skarżącemu kary pieniężnej - ustanawia odpowiedzialność administracyjną podmiotów wykonujących transport drogowy, która ma charakter obiektywny (por. np. wyrok NSA z dnia 10 kwietnia 2013 r., sygn. akt II GSK 2460/11). Nie jest ona uzależniona od winy i dla jej ustalenia wystarczające jest stwierdzenie samego faktu naruszenia obowiązków i warunków przewozu drogowego, a zatem określona w art. 92a u.t.d. kara jest następstwem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem (por. np. wyroki NSA z dnia: 23 listopada 2018 r., sygn. akt II GSK 3554/16; 9 lipca 2019 r., sygn. akt II GSK 2096/17). Nałożona zaskarżoną decyzją sankcja administracyjna ma zatem przede wszystkim znaczenie prewencyjne, a istotą kary administracyjnej jest przymuszenie do respektowania nakazów i zakazów (zob. np. wyrok NSA z dnia 10 października 2019 r., sygn. akt II GSK 3116/17). Celem tej kary jest zapewnienie przestrzegania przez przedsiębiorców przepisów służących bezpieczeństwu powszechnemu, tj. zapewnieniu wykonywania transportu w sposób gwarantujący bezpieczeństwo na drogach, ochronę życia i zdrowia ludzkiego. Z tego punktu widzenia system sankcji przewidzianych przez przepisy u.t.d. stanowi przejaw interwencjonizmu państwowego w sferę, która została uznana przez ustawodawcę za szczególnie istotną. Z powyższego jednoznacznie wynika, że za działalność przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy zawsze ponosi odpowiedzialność to przedsiębiorstwo, na nim spoczywa ciężar odpowiedzialności za ewentualne skutki działań osób, którymi w wykonywaniu działalności gospodarczej się posługuje. Art. 92a ust. 1 u.t.d. ustanawia zatem domniemanie odpowiedzialności przedsiębiorcy. Z tego powodu, co do zasady, bez znaczenia pozostają okoliczności, w jakich doszło do powstania naruszeń u przewoźnika.
Ustawodawca umożliwił przedsiębiorcy obalenie tego domniemania w sytuacji spełnienia przesłanek z art. 92c ust. 1 u.t.d., stanowiących wyjątek od generalnej zasady odpowiedzialności podmiotu wykonującego przewóz. W rozpoznawanej sprawie jednak tego domniemania skarżący skutecznie nie obalił.
Podkreślić trzeba, że art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. ma charakter wyjątkowy i podlega interpretacji ścieśniającej. Odpowiedzialność podmiotu prowadzącego działalność transportową jest bowiem rygorystyczna, z powodu dążenia do zapewnienia bezpieczeństwa ruchu drogowego. Dla zastosowania art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. konieczne jest łączne spełnienie dwóch przesłanek: brak wpływu przewoźnika na powstanie naruszenia oraz wystąpienie naruszenia wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć. Okolicznościami, o których mowa art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., mogą być wyłącznie sytuacje ponadprzeciętne, odbiegające od standardowych stanów faktycznych, których doświadczony i profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności nie był w stanie przewidzieć.
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że organy orzekające w sprawie prawidłowo oceniły wpływ skarżącego na naruszenie ustawy o transporcie drogowym.
W ocenie Sądu organy należycie zebrały dowody w sprawie i dysponując tak zgromadzonym materiałem dowodowym prawidłowo go oceniły, zgodnie z regułami określonymi w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Zgromadzone dowody zostały poddane przez organ prawidłowej ocenie, o czym świadczy analiza motywów zaskarżonego rozstrzygnięcia. Również nie budziła żadnych wątpliwości Sądu prawidłowość ustaleń faktycznych dokonanych przez organy obu instancji. Materiał dowodowy zebrany w sprawie oraz ustalony stan faktyczny pozwalają stwierdzić, że doszło do stwierdzonych przez organ naruszeń. W szczególności potwierdza to protokół kontroli, a także dane z kart kierowcy i urządzeń rejestrujących. Na etapie postępowania wyjaśniającego nie doszło zatem do naruszeń prawa procesowego, które dotyczą ustaleń faktycznych, czy też oceny zebranego materiału dowodowego. Stanowisko organu wyrażone w zaskarżonej decyzji jest zatem zgodne z prawem, a zarzuty skargi nie mogły wpłynąć na ocenę legalności wskazanej decyzji. Sąd nie stwierdził także innych naruszeń prawa, które powodowałyby konieczność wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.
Mając na względzie powyższe, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.
eg
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło