III SA/Łd 177/08

Dnia 9 października 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska Sędziowie Sędzia NSA Janusz Nowacki Sędzia WSA Monika Krzyżaniak (spr.) Protokolant asystent sędziego Tomasz Godlewski po rozpoznaniu w dniu 9 października 2008 roku na rozprawie sprawy ze skargi S. W. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji o wymeldowaniu uchyla zaskarżone postanowienie. III SA/Łd 177/08 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] Nr [...] Prezydent Miasta Ł., działając na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t. j. Dz. U. z 2006r. Nr 139, poz. 993 ze zm.) orzekł o wymeldowaniu S. W. z pobytu stałego w lokalu nr 16 przy ulicy A 32 w Ł. Decyzja doręczona została S. W. – przebywającemu w Zakładzie Karnym w Ł., w dniu 24 stycznia 2008r. W dniu 27 lutego 2008r. do Urzędu Miasta Ł. Delegatura Ł. – Ś., wpłynęło pismo S. W. z dnia 14 lutego 2008r. zatytułowane "Odwołanie", nadane w Zakładzie Karnym w Ł. w dniu 14 lutego 2008r. Z treści pisma wynika, iż S. W. składa ponowne odwołanie od decyzji z dnia [...]. Oprócz zarzutów merytorycznych, odnoszących się do treści rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, S. W. podniósł, iż po otrzymaniu decyzji o wymeldowaniu telefonował z Zakładu Karnego do Urzędu Miasta, aby wyjaśnić sprawę osobiście. W rozmowie z urzędniczką dowiedział się, że nie wpłynęło jeszcze do akt sprawy jego pismo wyjaśniające z 4 stycznia 2008r. oraz odwołanie od decyzji, które wysyłał za pośrednictwem Zakładu Karnego. Poinformował osobę z nim rozmawiającą, że posiada potwierdzenie wysłania takiej korespondencji. S. W. wskazał, iż uzyskał wtedy informację, aby poczekać do końca tygodnia tj. do 8 lutego 2008r. czy odwołanie dotrze do Urzędu, a jeżeli go w aktach nie będzie to uzyska stosowne powiadomienie. Dodał jednocześnie, iż do dnia 13 lutego 2008r. nikt go nie powiadomił, czy odwołanie wpłynęło, a w toku ponownej rozmowy telefonicznej z urzędnikiem uzyskał informację, że żadne jego pismo do akt sprawy nie zostało złożone i dlatego zdecydował się aby w dniu 14 lutego 2008r. wysłać kolejne odwołanie. Poprosił również, aby wstrzymać się z wymeldowaniem go z miejsca pobytu stałego do dnia 22 kwietnia 2009r., kiedy to opuści Zakład Karny i będzie mógł osobiście wszystko wyjaśnić. Postanowieniem z dnia [...] Nr [...] Wojewoda [...], działając na podstawie art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego, stwierdził, że odwołanie S. W. od decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] orzekającej o wymeldowaniu S. W. z lokalu nr 16 przy ul. A 32 w Ł., zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego w art. 129 § 2 k.p.a. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, iż zaskarżona decyzja wysłana została listem poleconym za zwrotnym potwierdzeniem odbioru na adres: Zakład Karny w Ł. ul. B 3. Odbiór tej decyzji potwierdził osobiście S. W. w dniu 24 stycznia 2008r. Wojewoda nadmienił, iż decyzja zawierała pouczenie o możliwości wniesienia od niej odwołania w terminie 14 dni od dnia otrzymania decyzji, a więc spełniała wymóg określony w art. 107 § 1 k.p.a. Podniósł, iż termin do wniesienia odwołania od przedmiotowej decyzji upłynął w dniu 7 lutego 2008r., a w tej sytuacji odwołanie S. W. sporządzone w dniu 14 lutego 2008r. i złożone w tym dniu w Kancelarii Zakładu Karnego, pozostawiono bez rozpatrzenia. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na powyższe rozstrzygnięcie wniósł S. W. Wskazał, iż odwołanie od decyzji z dnia [...] złożył na drugi dzień po jej otrzymaniu, tj. 25 stycznia 2008r. Dodał, iż następnie zadzwonił do Urzędu i poinformował osoby zajmujące się jego sprawą, że odwołanie zostało wniesione i ma na to potwierdzenie od wychowawcy Zakładu Karnego. Podniósł, iż nie ma możliwości doręczania pism osobiście i dlatego dzwoni jeszcze do Urzędu, aby upewnić się, czy korespondencja dotarła. Nadmienił, że jego odwołanie z dnia 14 stycznia 2008r., było ponownym odwołaniem od decyzji o wymeldowaniu go z miejsca pobytu stałego, które złożył po tym, jak dowiedział się w kolejnej rozmowie telefonicznej z urzędnikiem, iż wcześniejszego odwołania nie ma w aktach sprawy. Do skargi załączony został wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie i potrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Dodał, iż mając na uwadze zarzuty skargi, zlecił organowi pierwszej instancji ustalenie, czy w dniach od 14 stycznia 2008r. do dnia 26 lutego 2008r. wpłynęło odwołanie S. W., a z otrzymanej w tym zakresie odpowiedzi wynika, że pierwsze pismo, które wpłynęło do Referatu od skarżącego zarejestrowane zostało w dniu 27 lutego 2008r. Postanowieniem z dnia 28 kwietnia 2008r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi przyznał S. W. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W piśmie procesowym z dnia 18 lipca 2008r. S. W. zwrócił się ponownie z prośbą o rozpatrzenie jego sprawy dotyczącej wymeldowania go z miejsca pobytu stałego. W piśmie obszernie opisał stan faktyczny sprawy i załączył kserokopie potwierdzenia odbioru od niego korespondencji przez Zakład Karny w Ł. z dnia 4 stycznia 2008r. i 25 stycznia 2008r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonego postanowienia pod kątem jego zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. W rozpoznawanej sprawie Sąd uznał, iż organ administracji publicznej naruszył przepisy postępowania administracyjnego, a powyższe uchybienie mogło mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. Podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowi art. 134 k.p.a., w myśl którego organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Powyższe oznacza, iż w postępowaniu wstępnym dotyczącym wniesionego odwołania, organ II instancji obowiązany jest podjąć czynności mające na celu ustalenie, czy odwołanie jest dopuszczalne oraz czy zostało wniesione z zachowaniem terminu. Organ orzekający, wydając postanowienie w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania z art. 134 k.p.a. ma obowiązek poprzedzić wydanie rozstrzygnięcia dokładnym wyjaśnieniem stanu faktycznego, co do tego, czy odwołujący przekroczył termin określony w art. 129 § 2 k.p.a., w przeciwnym bowiem wypadku postanowienie takie narusza art. 7 i art. 77 kpa. Ponadto, z art. 57 § 5 k.p.a. wynika, że termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało: 1) wysłane w formie dokumentu elektronicznego w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne, za poświadczeniem przedłożenia, do organu administracji publicznej, 2) nadane w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego, 3) złożone w polskim urzędzie konsularnym, 4) złożone przez żołnierza w dowództwie jednostki wojskowej, 5) złożone przez członka załogi statku morskiego kapitanowi statku, 6) złożone przez osobę pozbawioną wolności w administracji zakładu karnego. Przenosząc powyższe rozważania na rozpoznanie niniejszej sprawy, należy stwierdzić, iż bezspornym jest, że decyzję organu pierwszej instancji w przedmiocie wymeldowania skarżący odebrał osobiście w administracji Zakładu Karnego w Ł. w dniu 24 stycznia 2008r. (k. 26 akt administracyjnych). Z akt sprawy wynika również, iż po tej dacie do Urzędu Miasta Ł. wpłynęło pismo S. W. z dnia 14 lutego 2008r. zatytułowane "Odwołanie", treść którego wyraźnie wskazuje, że skarżący składa ponowne odwołanie od decyzji z dnia 14 stycznia 2008r., gdyż uzyskał informację o braku w aktach sprawy jego odwołania z dnia 25 stycznia 2008r. Poinformował jednocześnie, że korespondencję do Urzędu wysyła za pośrednictwem Zakładu Karnego i posiada na to stosowne potwierdzenia. W ocenie Sądu, przy tak ustalonym stanie faktycznym, nie ulega wątpliwości, że organ administracji winien był przeprowadzić stosowne postępowanie wyjaśniające mające na celu ustalenie, czy faktycznie S. W. posiada dowód wcześniejszego nadania odwołania od decyzji z dnia 14 stycznia 2008r. Nie było przeszkód, aby zwrócić się z odpowiednim pytaniem w tym zakresie do samego skarżącego czy też administracji Zakładu Karnego w Ł., skoro z pisma S. W. z dnia 14 lutego 2008r. wynika wprost, że swoją korespondencję nadaje za pośrednictwem tej jednostki. Z cytowanego wyżej art. 57 § 5 pkt 6 k.p.a. wynika bowiem, że w przypadku osób pozbawionych wolności, termin uznaje się za zachowany, jeżeli pismo zostało złożone przez taka osobę w administracji zakładu karnego. Okoliczność, iż organ administracji publicznej nie posiadał w swojej dokumentacji odwołania, o którym pisał skarżący w piśmie z dnia 14 lutego 2008r., nie oznacza jeszcze, że takie odwołanie nie zostało przez S. W. skutecznie nadane. W aktach administracyjnych brak jest tymczasem jakiegokolwiek dowodu potwierdzającego fakt przeprowadzenia przez organ stosownego postępowania mającego na celu ustalenie daty wniesienia odwołania przez skarżącego. Nie podejmując odpowiednich czynności w tym zakresie organ naruszył przepisy postępowania administracyjnego, zwłaszcza art. 134 k.p.a. oraz art. 7 i 77 k.p.a., a uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wprawdzie pismo skarżącego z dnia 14 lutego 2008r. zatytułowane "Odwołanie" nadane zostało już po upływie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...], jednak z jego treści bezspornie wynika, że jest to kolejne odwołanie od tej decyzji, a zatem należało w pierwszej kolejności ustalić czy i kiedy strona takie odwołanie składała. W przypadku bowiem potwierdzenia, że skarżący faktycznie wysłał w terminie do wniesienia odwołania od decyzji o wymeldowaniu, za pośrednictwem administracji zakładu karnego, korespondencję mogącą zawierać odwołanie od tej decyzji, a organ takiego pisma w aktach sprawy nie posiada, należało przyjąć, iż odwołanie zostało złożone skutecznie, a jego treść odpowiada pismu z dnia 14 lutego 2008r. Za niewystarczające należy zatem uznać wyjaśnienia Wojewody zawarte w odpowiedzi na skargę, iż mając na uwadze zarzuty skargi, zlecił on organowi pierwszej instancji ustalenie, czy w dniach od 14 stycznia 2008r. do dnia 26 lutego 2008r. wpłynęło odwołanie S. W., a z otrzymanej w tym zakresie odpowiedzi wynika, iż pierwsze pismo, które wpłynęło do Referatu od skarżącego zarejestrowane zostało w dniu 27 lutego 2008r. Po pierwsze czynności te zostały podjęte już po zakończeniu postępowania i wydaniu przez organ postanowienia o wniesieniu przez S. W. odwołania z uchybieniem terminu, ponadto ich zakres należy uznać za niewystarczający, gdyż nie zwrócono się o stosowne wyjaśnienia do skarżącego czy też administracji Zakładu Karnego w Ł. Tymczasem, do pisma procesowego skierowanego do Sądu z dnia 18 lipca 2008r., skarżący dołączył kserokopię potwierdzenia nadania swojej korespondencji w administracji Zakładu Karnego w Łowiczu w dniach 4 stycznia 2008r. i 25 stycznia 2008r., co potwierdzałoby stanowisko o wysłaniu odwołania następnego dnia po otrzymaniu przez S. W. decyzji z dnia [...]. Z uwagi na powyższe, Sąd uznał, iż brak przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego na okoliczność daty wniesienia przez stronę odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] powoduje, że zaskarżone postanowienie Wojewody [...] w przedmiocie uchybienia przez skarżącego terminu do wniesienia odwołania od tej decyzji, wydane zostało z naruszeniem art. 134 k.p.a. oraz art. 7 i 77 k.p.a. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ administracji publicznej działający w niniejszej sprawie, winien przeprowadzić stosowne postępowanie dowodowe obejmujące czynności zmierzające do ustalenia czy i kiedy skarżący nadał swoją pierwszą korespondencję, zawierającą odwołanie od decyzji z dnia [...], przy uwzględnieniu zaleceń zawartych w niniejszym wyroku. Organ winien mieć również na uwadze, że w piśmie skarżącego z dnia 14 lutego 2008r. znalazła się prośba o wstrzymanie się z wymeldowaniem go z miejsca pobytu stałego do dnia 22 kwietnia 2009r., kiedy to opuści Zakład Karny i będzie mógł osobiście wszystko wyjaśnić. Konieczne zatem będzie również ustalenie, czy prośba ta stanowi wniosek o zawieszenie postępowania, a jeżeli tak, to niezbędne będzie rozpatrzenie tego wniosku zgodnie z przepisami postępowania administracyjnego. AD