III SA/Łd 18/13

PostanowienieWSA w Łodzi2013-02-01

Skład orzekający: Agnieszka Grosińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która wykaże trudną sytuację materialną, można przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu, ale odmówić zwolnienia od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest instytucją wyjątkową, umożliwiającą dostęp do sądu osobom, które nie są w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. W sytuacji, gdy łączny dochód rodziny pozwala na pokrycie kosztów sądowych, mimo trudnej sytuacji materialnej i schorzeń, wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych jest niezasadny. Jednakże, biorąc pod uwagę koszty związane z opieką medyczną i nabywaniem leków, wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu może zostać uwzględniony w części.
Stan faktyczny
Skarżąca J.P. zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi o przyznanie prawa pomocy, obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Wniosek dotyczył sprawy ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. odmawiające wszczęcia postępowania administracyjnego. Skarżąca przedstawiła oświadczenie o stanie rodzinnym i majątkowym, wskazując na wspólne gospodarstwo domowe z mężem, ich emerytury, dochód z dzierżawy nieruchomości oraz posiadany dom. Podniosła, że są osobami starszymi i cierpią na liczne schorzenia.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w Ł., a oddalić wniosek w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi - Wydział III - Agnieszka Grosińska po rozpoznaniu w dniu 1 lutego 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.P. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego postanawia przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w Ł., oddalić wniosek w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. AG III SA/Łd 18/13 U z a s a d n i e n i e J.P. zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego. Ze złożonego oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym wynika, że skarżąca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem. Skarżąca otrzymuje emeryturę w wysokości 1.449,72 zł, mąż – w wysokości 1.939,66 zł, a nadto skarżąca z tytułu dzierżawy nieruchomości (1000 mkw.) otrzymuje miesięcznie kwotę 300 zł. Skarżąca posiada dom o powierzchni 120 mkw. W uzasadnieniu skarżąca podała, że wraz z mężem są osobami starszymi i cierpią na liczne schorzenia. Skarżąca oświadczyła również, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem i radcą prawnym. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi zważył, co następuje: Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244 § 1, art. 245, art. 246 oraz art. 252 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270), dalej p.p.s.a., wynika, że osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym zaś, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Sądu zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie. Warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie przez nią, że występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie. W interesie skarżącego leży zatem przedstawienie wszelkich okoliczności, które wskazywałyby na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej. Ocena sytuacji materialnej nie sprowadza się tylko do stwierdzenia, że skarżący uzyskuje lub nie uzyskuje dochodów, ale również polega na zbadaniu, czy posiada on majątek oraz czy posiada obiektywnie rozumianą zdolność do zdobycia potrzebnych środków finansowych. Udzielenie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Jest to instytucja wyjątkowa, której celem jest umożliwienie dostępu do sądu osobom, które rzeczywiście nie mogą pokryć kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek dla utrzymania koniecznego należy rozumieć pozbawienie środków na pokrycie najbardziej podstawowych potrzeb, a więc kosztów wyżywienia, ubrania i zamieszkania. Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy należy uznać, że wniosek skarżącej zasługuje na uwzględnienie w części. W ocenie Referendarza sądowego dochody osiągane przez członków rodziny pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym w łącznej kwocie 3.689,38 zł w zestawieniu z wysokością kosztów sądowych (wpis sądowy od skargi - 100 zł, opłata kancelaryjna za odpis wyroku wraz z uzasadnieniem w przypadku oddalenia skargi - 100 zł, a ewentualny wpis od skargi kasacyjnej – 100 zł) oraz faktem, że obowiązek ich uiszczania jest rozłożony w czasie, pozwalają na stwierdzenie, iż skarżąca jest w stanie wygospodarować środki finansowe na pokrycie wymaganych kosztów sądowych. W zakresie zwolnienia od kosztów sądowych wniosek skarżącej nie jest zatem zasadny. Mając natomiast na względzie koszty ustanowienia pełnomocnika z wyboru oraz fakt, że skarżąca ponosi znaczne koszty związane z opieką medyczną i nabywaniem leków, na uwzględnienie zasługuje wniosek dotyczący ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 245 § 3 oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu. AG .

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło