III SA/Łd 184/09
WyrokWSA w Łodzi2009-05-29
Skład orzekający: Małgorzata Łuczyńska, Ewa Alberciak, Krzysztof Szczygielski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy okres świadczenia usług na podstawie umowy zlecenia, za który odprowadzono składki na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy, może zostać zaliczony do 365 dni wymaganych do nabycia prawa do zasiłku dla bezrobotnych, jeśli wynagrodzenie w jednym z miesięcy było niższe od minimalnego wynagrodzenia, mimo że suma wynagrodzeń za cały okres umowy zlecenia przekraczała minimalne wynagrodzenie w przeliczeniu na pełny miesiąc?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji dokonały nieprawidłowej wykładni art. 71 ust. 1 pkt 2 lit. c ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Jeśli umowa zlecenia obejmuje okres czterech pełnych miesięcy, a podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy comiesięcznie przekraczała minimalne wynagrodzenie, brak było podstaw do niezaliczenia okresu świadczenia usług w jednym z miesięcy do wymaganego okresu 365 dni.Stan faktyczny
Skarżący A.K. uzyskał status osoby bezrobotnej, jednak odmówiono mu prawa do zasiłku, ponieważ organy administracji uznały, że nie wykazał 365 dni okresu uprawniającego do zasiłku. Kluczowym zarzutem było niezaliczenie jednego miesiąca świadczenia usług na podstawie umowy zlecenia, mimo że suma wynagrodzeń za cały okres umowy zlecenia była wystarczająca. Skarżący kwestionował sposób przeliczenia wynagrodzenia przez organy, wskazując, że jego miesięczne wynagrodzenie za ten okres było wyższe od minimalnego wynagrodzenia.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 29 maja 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi –Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak (spr.) Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski Protokolant asystent sędziego Anna Łuczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 maja 2009 roku sprawy ze skargi A. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku dla bezrobotnych uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...], nr [...];
III SA/Łd 184/09
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] roku nr [...], wydaną na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a i b oraz art. 71 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2004 r. Nr 99 poz. 1001 ze zm.) oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm.), Prezydent Miasta Ł. przyznał A.K. status osoby bezrobotnej od dnia rejestracji, tj. od dnia 28 listopada 2008 roku oraz odmówił przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnego.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wyjaśniono, że A.K. został zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy Nr 2 w dniu 28 listopada 2008 roku i wobec spełnienia warunków określonych w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy przyznano mu status bezrobotnego. Jednocześnie na podstawie przedłożonych dokumentów ustalono, że nie spełnia on warunków wymienionych w art. 71 ust. 1 i ust. 2 ustawy pozwalających na przyznanie prawa do zasiłku dla bezrobotnego.
Od powyższej decyzji A.K. złożył odwołanie, kwestionując zasadność rozstrzygnięcia i wnosząc o przyznanie prawa do zasiłku. Odwołujący wskazał, iż spełnia wszelkie warunki do uzyskania prawa do zasiłku, bowiem za okres wykonywania pracy w ramach umowy zlecenia odprowadzane były składki na ubezpieczenie społeczne oraz Fundusz Pracy.
Decyzją z dnia [...] roku nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 10 ust. 4 pkt 2, art. 71 ust. 1 pkt 2 lit. c, art. 104 ust. 1 pkt 1 lit. c, art. 107 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, Wojewoda [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu Wojewoda [...] wskazał, że A.K. w dniu rejestracji w Powiatowym Urzędzie Pracy nr 2 w Ł. spełniał warunki nabycia statusu osoby bezrobotnej, bowiem był osobą niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia (...). Osobie zarejestrowanej w powiatowym urzędzie pracy, spełniającej kryteria przyznania statusu bezrobotnego przysługuje zasiłek dla bezrobotnego, po udokumentowaniu okresu uprawniającego do jego nabycia.
Zdaniem Wojewody [...] A.K. nie spełniał warunków nabycia prawa do zasiłku dla bezrobotnego. Akta przedmiotowej sprawy wskazują jednoznacznie, że A.K. w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień rejestracji, tj. od dnia 27.05.2007 r. do dnia 27.11.2008 r. pobierał rentę socjalną od 27.05.2007 r. do 30.09.2007 r. oraz świadczył usługi na podstawie umów cywilnoprawnych - umów zlecenia w Przedsiębiorstwie Energetycznym Projektowo - Badawczym A. w okresie od 22.10.2007 r. do 02.01.2008 r. (73 dni), od 03.01.2008 r. do 31.03.2008 r. (89 dni), od 01.04.2008 r. 30.06.2008 r. (91 dni), od 01.07.2008 r. do 31.10.2008 r. (123 dni). Warunkiem zaliczenia powyższych okresów do "365 dni" warunkujących nabycie prawa do zasiłku jest spełnienie wszystkich przesłanek określonych w art. 71 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, przypadających tylko i wyłącznie na przestrzeni 18 miesięcy przed dniem rejestracji. Zatem do okresu uprawniającego do nabycia prawa do zasiłku można zaliczyć okresy świadczenia usług na podstawie umowy zlecenia, jeżeli podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy stanowiła kwota co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę w przeliczeniu na okres pełnego miesiąca. Przeliczenia należy dokonać poprzez podzielenie kwoty wynagrodzenia za pracę w ramach umowy zlecenia przez okres (liczbę dni), za który tę kwotę uzyskano, a następnie wynik pomnożyć przez liczbę dni miesiąca, w którym badamy, czy okres pracy powinien być zaliczony do okresu uprawniającego do zasiłku. Jeżeli uzyskany wynik będzie stanowił kwotę co najmniej minimalnego wynagrodzenia wówczas okres trwania umowy zlecenia, w tym miesiącu zaliczamy do okresu uprawniającego do zasiłku. Okres pobierania renty socjalnej nie podlega zaliczeniu do okresu uprawniającego do zasiłku, określonego w art. 71 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, gdyż nie został wymieniony w tym przepisie. Do okresu uprawniającego do zasiłku dla bezrobotnego zaliczono natomiast okres świadczenia usług na podstawie umów zlecenia w Przedsiębiorstwie Energetycznym Projektowo - Badawczym A. w okresie od 22.10.2007 r. do 02.01.2008 r. (73 dni), od 03.01.2008 r. do 31.03.2008 r. (89 dni), od 01.04.2008 r. 30.06.2008 r. (91 dni), od 01.07.2008 r. do 31.08.2008 r. (62 dni) oraz od 01.10.2008r. do 31.10.2008 r. (31 dni), łącznie 346 dni. W okresie tym, jak wynika z akt sprawy, podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy przy wykonywaniu umowy zlecenia w ww. okresach stanowiła kwota co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę w przeliczeniu na okres pełnego miesiąca (zaświadczenie ZUS o przebiegu ubezpieczenia do PUP w celu ustalenia zasiłku dla bezrobotnych na wniosek z dnia 3.12.2008 r., oraz zaświadczenie z PEPB A. z dnia 8.12.2008 r. potwierdzające wysokość wynagrodzenia). Do okresu "365 dni" wymaganych do nabycia prawa do zasiłku organ nie zaliczył okresu świadczenia usług w ramach umowy zlecenia od 1.09.2008 r. do 30.09.2008 r. w PEPB A. Z zebranych dokumentów wynika bowiem, że za okres świadczenia pracy w ramach umowy zlecenia od 1.07.2008 r. do 31.10.2008 r. strona osiągnęła wynagrodzenie w kwocie 4 600 złotych. Od powyższej kwoty zostały odprowadzone składki na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy. Przeliczając jednakże uzyskaną kwotę na okresy pełnego miesiąca wyliczono, iż we wrześniu 2008 roku kwota osiągniętego przez stronę wynagrodzenia była niższa niż minimalne wynagrodzenie za pracę i wynosiła 1121,95 zł [(4600:123) x 30 =1121,95]. W okresie od 1.01.2007 roku do 31.12.2007 roku minimalne wynagrodzenie wynosiło 936 zł (Dz. U. z 2006 r. nr 171, poz. 1227), zaś od 1.01.2008 r. do 31.12.2008 r. - 1126 zł (Dz. U. z 2007 r., Nr 171, poz. 1209). Bezrobotny, aby nabyć uprawnienia do zasiłku musi wykazać spełnienie warunków określonych w art. 71 ustawy, tj. musi wykazać fakt posiadania co najmniej 365 dni uprawniających do zasiłku dla bezrobotnego w okresie ostatnich 18 miesięcy poprzedzających dzień rejestracji.
Zdaniem organu odwoławczego, A.K. udokumentował okres uprawniający do nabycia prawa do zasiłku wynoszący 346 dni, a więc uznał za uzasadnioną decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] odmawiającą przyznania stronie prawa do zasiłku.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący podał, że jego skarga dotyczy okresu pracy na umowę zlecenie, tj. od 1.07.2008 r. do 31.10.2008 r., za który otrzymał wynagrodzenie w kwocie 4600 złotych. Wynagrodzenie oraz składki na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy były zapłacone po wykonaniu umowy zlecenia, co jest zgodne z art. 744 Kodeksu cywilnego. Skarżący podał, że osiągnął następujące wynagrodzenie od 1.07.2008 r. do 31.10.2008 r. w przeliczeniu na okres pełnego miesiąca: 4600 : 4 = 1150 zł, a więc jest ono wyższe od minimalnego wynagrodzenia, które w tym okresie wynosiło 1126 złotych. Jednocześnie podkreślił, że wysokość minimalnego wynagrodzenia jest niezależna od liczby dni miesiąca. Zdaniem skarżącego Wojewoda [...] dokonał dziwnego przeliczenia, które nie znajduje uzasadnienia, zaś w wyniku tego przeliczenia podjął błędną decyzję, która jest dla niego krzywdząca, gdyż pozbawia go prawa do zasiłku dla bezrobotnego.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wnosił o jej oddalenie. Powtórzył argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. W myśl zaś § 2 art. 1 cyt. ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
W myśl zaś art. 145 § 1 wymienionej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie :
1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:
a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy,
2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach,
3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, czy jest ona zgodna z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W niniejszej sprawie, Sąd stwierdził, iż organy administracji naruszyły przepisy prawa materialnego, a naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy.
Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2004 r. Nr 99, poz. 1001 ze zm.).
Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy (obowiązującym na dzień wydania zaskarżonej decyzji), ilekroć w ustawie jest mowa o bezrobotnym - oznacza to osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 1 i 2 lit. a-g lub lit. i, j, l, lub cudzoziemca - członka rodziny obywatela polskiego, niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie albo innej pracy zarobkowej, albo jeżeli jest osobą niepełnosprawną, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia co najmniej w połowie tego wymiaru czasu pracy, nieuczącą się w szkole, z wyjątkiem uczącej się w szkole dla dorosłych lub przystępującej do egzaminu eksternistycznego z zakresu tej szkoły lub w szkole wyższej gdzie studiuje w formie studiów niestacjonarnych, zarejestrowaną we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukującą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, jeżeli spełnia przesłanki określone w literach a/ -k/ punktu 2-go.
W niniejszej sprawie bezsporne jest, że skarżący spełnił warunki do uzyskania statusu osoby bezrobotnej określone w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.
Kwestią sporną w sprawie jest odmowa przyznania skarżącemu prawa do zasiłku dla bezrobotnych.
Stosownie do treści art. 71 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 lit. c ustawy, prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu za każdy dzień kalendarzowy po upływie 7 dni od dnia zarejestrowania się we właściwym powiatowym urzędzie pracy, z zastrzeżeniem art. 75, jeżeli nie ma dla niego propozycji odpowiedniej pracy, propozycji stażu, przygotowania zawodowego dorosłych, szkolenia, prac interwencyjnych lub robót publicznych oraz w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania, łącznie przez okres co najmniej 365 dni świadczył usługi na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, albo współpracował przy wykonywaniu tych umów, przy czym podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy stanowiła kwota co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę w przeliczeniu na okres pełnego miesiąca.
Istota sprawy sprowadza się do interpretacji art. 71 ust. 1 pkt 2 lit. c ustawy, a w szczególności do użytego w tym przepisie sformułowania "podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy stanowiła kwota co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę w przeliczeniu na okres pełnego miesiąca".
Bezsporne jest, że skarżący wykonywał pracę na podstawie umowy zlecenia w okresie osiemnastu miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania przez okres co najmniej 365 dni. Organy administracji uznały jednak, że skarżący udokumentował okres uprawniający do nabycia prawa do zasiłku wynoszący 346 dni, gdyż do okresu "365 dni" wymaganych do nabycia prawa do zasiłku nie zaliczyły okresu świadczenia usług w ramach umowy zlecenia od 1.09.2008 r. do 30.09.2008 r. w PEPB A. Organy stwierdziły bowiem, że wprawdzie za okres świadczenia pracy w ramach umowy zlecenia od 1.07.2008 r. do 31.10.2008 r. strona osiągnęła wynagrodzenie w kwocie 4600 złotych, od której zostały odprowadzone składki na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy, jednakże przeliczając uzyskaną kwotę na okresy pełnego miesiąca we wrześniu 2008 roku kwota osiągniętego przez stronę wynagrodzenia wynosiła 1121,95 złotych i była niższa niż minimalne wynagrodzenie za pracę, które od 1 stycznia 2008 roku wynosiło 1126 złotych.
Zdaniem Sądu, interpretacji organów administracji nie można uznać za prawidłową. Odnośnie warunku obowiązkowego opłacania od wynagrodzenia za pracę składki na Fundusz Pracy zauważyć należy, iż są one opłacane za okres trwania obowiązkowych ubezpieczeń emerytalnego i rentowych w trybie i na zasadach przewidzianych dla składek na ubezpieczenia społeczne (art. 107 ust. 1 ustawy). Zgodnie z art. 104 ust. 1 pkt 1 lit. c powołanej ustawy, obowiązkowe składki na Fundusz Pracy, ustalone od kwot stanowiących podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, wynoszących w przeliczeniu na okres miesiąca, co najmniej minimalne wynagrodzenie za pracę, opłacają pracodawcy oraz inne jednostki organizacyjne za osoby wykonujące pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z przepisami ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, oraz za osoby z nimi współpracujące.
Z zaświadczenia Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddziału w Ł. z dnia 4 grudnia 2008 roku o przebiegu ubezpieczenia A.K. wynika, że podleganie obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu w związku z umowami zlecenia obejmowało okres od 22 października 2007 roku do 31 października 2008 roku. ZUS stwierdził, że podstawa wymiaru składek comiesięcznych od 1 stycznia 2003 roku do nadal stanowiła kwotę co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę. W aktach sprawy znajduje się także zaświadczenie Przedsiębiorstwa Energetycznego Projektowo - Badawczego A. w Ł. potwierdzające, że od kwot wynagrodzeń ustalonych w wymienionych umowach zlecenia zawartych z A.K. zostały opłacone składki na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne oraz Fundusz Pracy i fundusz gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych.
Ostatnia umowa zlecenia obejmuje okres od 1 lipca 2008 roku do 31 października 2008 roku, za który skarżący otrzymał wynagrodzenie w kwocie 4600 złotych. Zauważyć należy, że wskazana wyżej umowa zlecenia obejmuje okres czterech pełnych miesięcy, za które skarżący otrzymał wynagrodzenie łączne. Do umowy zlecenia stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego, a zgodnie z art. 114 tego Kodeksu, jeżeli termin jest oznaczony w miesiącach, miesiąc liczy się za dni trzydzieści.
W ocenie Sądu, brak jest w tym przypadku podstaw do dokonania przeliczenia w sposób przedstawiony w zaskarżonej decyzji. Przyjęty przez organy administracji sposób liczenia podstawy składek na ubezpieczenie emerytalne i Fundusz Pracy miałby zastosowanie w sytuacji, gdyby skarżący uzyskał kwotę wynagrodzenia za świadczoną usługę na podstawie umowy zlecenia przez niepełne miesiące i wówczas, jeśli uzyskany wynik (liczony w przeliczeniu na dni) stanowiłby kwotę co najmniej minimalnego wynagrodzenia, to okres trwania umowy zlecenia w tym miesiącu zaliczany byłby do okresu uprawniającego do zasiłku.
Skoro w niniejszej sprawie skarżący świadczył usługi na podstawie umowy zlecenia obejmującej okres czterech pełnych miesięcy, a z zaświadczenia ZUS wynika, że podstawa wymiaru składek comiesięcznych przekraczała kwotę co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę, to brak było podstaw do niezaliczenia skarżącemu do okresu "365" dni wymaganych do nabycia prawa do zasiłku okresu od 1 września 2008 roku do 30 września 2008 roku.
Z powyższych rozważań wynika, że wykładnia zastosowana przez organy administracji przy wyjaśnianiu treści art. 71 ust. 1 pkt 2 lit c ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, była nieprawidłowa.
Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji.
bg
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło