III SA/Łd 185/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska, Sędziowie Sędzia NSA Irena Krzemieniewska (spr.),, Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, Protokolant Asystent sędziego A. Brolik-Appel, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 czerwca 2006r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej w Łodzi J. W. P. sprawy ze skargi A. i B. K. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie 2. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. na rzecz A. i B. K. solidarnie kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania III SA/Łd 185/06 UZASADNIENIE [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego postanowieniem z dnia [...] nr [...] działając na podstawie art. 59 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. nr 98 poz. 1071 z późn. zm.), w związku z art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 100 poz. 1086 z późn. zm.) po rozpatrzeniu prośby o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania przez A. i B. K. od decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] nr [...] zatwierdzającej zmiany w klasyfikacji gruntów i użytków na działce o numerze 36/7 w obrębie P-37 - odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu postanowienia organ podniósł, że zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Organ uznał, że decyzja Prezydenta Miasta Ł. została doręczona A. K. w dniu 15 września 2004 r., a B. K. w dniu 14 września 2004 r. zgodnie z poświadczeniami odbioru na egzemplarzach decyzji dołączonych do akt sprawy. Oznacza to, że biegnący odpowiednio: od 16 września 2004 r. i 15 września 2004 r. (art. 57 § 1 k.p.a.) cztemastodniowy termin do wniesienia odwołania upłynął z dniem 30 września 2004 r. (w przypadku A. K.) i 29 września 2004 r. (w przypadku B. K.). Tymczasem jak wynika z akt sprawy, odwołanie zostało wniesione w dniu [...] a zatem po upływie terminu do jego wniesienia. Organ przytoczył treść art. 58 § 1 k.p.a., który stanowi, że w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przy czym o braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. Zgodnie z § 2 art. 58 k.p.a. prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Skarżący wnieśli taką prośbę 16 stycznia 2006 r. dopełniając jednocześnie w tym samym piśmie czynności, dla której określony był termin, to jest wnosząc odwołanie. W uzasadnieniu złożonej prośby skarżący podali, że odwołania nie zostały wniesione w terminie, ponieważ decyzja Prezydenta nie została im doręczona. W ocenie skarżących decyzję doręczono osobom nieupoważnionym, tj. córce A. K. i matce B. K. Ponadto decyzja skierowana do B. K. doręczona została pod niewłaściwy adres (na adres zamieszkania matki skarżącego). Skarżący o decyzji Prezydenta dowiedzieli się w dniu 13 stycznia 2006 r. podczas wizyty w Urzędzie Miasta Ł. Organ uznał, że zgodnie z powszechnie przyjętym w doktrynie stanowiskiem, osoba zainteresowana ma uprawdopodobnić brak swojej winy, czyli powinna ona uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna i istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu (powstała w czasie biegu terminu do dokonania czynności procesowej i trwała po jego upływie aż do wystąpienia z wnioskiem). W ocenie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego skarżący nie uprawdopodobnili w sposób wystarczający braku swojej winy w uchybieniu wniesienia odwołania w terminie. Nie można, bowiem podzielić stanowiska skarżących, że decyzja Prezydenta została doręczona nieprawidłowo (osobom do tego nieupoważnionym). Zgodnie, bowiem z art. 43 k.p.a. w przypadku nieobecności adresata pismo (decyzję) doręcza się, za pokwitowaniem dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 22 marca 2000 r. sygn. I SA/Lu 1731/98 stwierdził, iż w ocenie zachowania terminu do wniesienia odwołania uznaje się za miarodajną datę przyjęcia pisma przez dorosłego domownika, nie biorąc pod uwagę tego, czy domownik wywiązał się z obowiązku dostarczenia adresatowi pisma w odpowiednim czasie. Organ stwierdził, że decyzja Prezydenta doręczona została skarżącemu na adres miejsca zamieszkania ujawniony w prowadzonej przez Prezydenta Miasta Ł. ewidencji gruntów i budynków, a zgodnie z art. 20 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne miejsce zamieszkania właściciela gruntu jest jedną z informacji objętych ewidencją. Natomiast przepis art. 22 ust. 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne nakłada na właściciela gruntu obowiązek zgłaszania właściwemu staroście (tutaj Prezydentowi Miasta Ł.) wszelkich zmian danych objętych ewidencją gruntów i budynków, w terminie 30 dni licząc od dnia powstania tych zmian. Nie zgłoszenie, przez osobę zobowiązaną, zmian danych objętych ewidencją gruntów i budynków w ciągu 30 dni od dnia powstania zmian, zgodnie z art. 48 ust. 1 pkt 5 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, podlega karze grzywny. Organ uznał, iż skarżący, mimo ciążącego na nim obowiązku, nie poinformował organu prowadzącego ewidencję o zmianie miejsca zamieszkania, wobec czego doręczenie decyzji przez organ I instancji na adres ujawniony w ewidencji gruntów i budynków należy uznać za prawidłowe, zaś zainteresowani nie wykazali szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej, jakiej wymagać można od stron dbających należycie o swoje interesy. Na powyższą decyzję A. i B. K. w dniu 17 marca 2006 r. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wnosząc o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu skargi skarżący powołali się na argumentu zawarte w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę organ podniósł argumenty jak w zaskarżonej decyzji. Podczas rozprawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym skarżący poparli skargę. Prokurator Prokuratury Apelacyjnej J. W. P. zgłosił swój udział w toczącym się postępowaniu i wnosił o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga A. i B. K. jest zasadna. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153 poz.1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl zaś art. 1 § 2 wymienionej ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz.1270) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl zaś art. 145 § 1 wymienionej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1./ uchyla decyzje lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi: a./ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy b./ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego c./ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy 2./ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach 3./ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzjilub postanowienia czy jest ono zgodne z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. W rozpoznawanej sprawie organy administracji naruszyły przepisy postępowania administracyjnego i naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sprawę przywrócenia terminu do wniesienia odwołania można rozstrzygać tylko wtedy, gdy decyzja została skutecznie doręczona. Skarżący od początku kwestionowali skuteczność doręczenia decyzji. Organ stwierdził, że decyzje doręczone zostały prawidłowo. Sąd nie podziela tego poglądu. Zgodnie z treścią art. 39 k.p.a. organ administracji publicznej doręcza pisma za pokwitowaniem przez pocztę, przez swoich pracowników, lub przez inne upoważnione osoby lub organy. Jednym za skutków prawnych, jakie k.p.a łączy z datą doręczenia pisma jest początek biegu terminów do dokonania niektórych czynności procesowych, np. terminu do wniesienia odwołania. Doręczenie jest warunkiem bytu prawnego decyzji administracyjnej. Decyzja z dnia [...] została doręczona córce A. K. w dniu 15 września 2004 r. i matce B. K. w dniu 14 września 2004. Od powyższych decyzji skarżący wnieśli odwołanie w dniu 16 stycznia 2006 r. twierdząc, iż nie zostały im one doręczone, a ponadto decyzja skierowana do B. K. doręczona została pod niewłaściwy adres (na adres zamieszkania matki skarżącego). Skarżący o decyzji Prezydenta dowiedzieli się w dniu 13 stycznia 2006 r. podczas wizyty w Urzędzie Miasta Ł. Zgodnie z art.. 40 k.p.a. pisma doręcza się stronie, a gdy strona działa przez przedstawiciela – temu przedstawicielowi. Paragraf 2 tego przepisu stanowi, że jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pismo doręcza się pełnomocnikowi. Zgodnie z § 3 w sprawie wszczętej na skutek podania złożonego przez dwie lub więcej stron pisma doręcza się wszystkim stronom, chyba że w podaniu wskazały jedną jako upoważnioną do odbioru pism. W takiej sytuacji jako zasadę należy przyjąć doręczanie pism wszystkim stronom postępowania. Strony mogą jednak w takim przypadku upoważnić jedną z nich do odbioru pism. Upoważnienie takie powinno być dokonane w podaniu złożonym do organu administracji publicznej. W sytuacji gdy strona działa przed przedstawiciela pismo należy uznać za doręczone ze skutkiem prawnym tylko wówczas, gdy zostało ono doręczone temu przedstawicielowi. W przedmiotowej sprawie nie miało miejsca ani ustanowienie pełnomocnika przez strony, ani upoważnienie którejś z nich do odbioru pism. W aktach administracyjnych znajdują się potwierdzone za zgodność kserokopie decyzji z podpisami osób, które je odebrały oraz datami ich odebrania. Zgodnie z oświadczeniami zawartymi w skardze, skarżący dowiedzieli się o nich w dniu 13 stycznia 2006 r. podczas wizyty w Urzędzie Miasta Ł.. W aktach sprawy brak jest zarówno pełnomocnictwa dla osób, które odebrały decyzje, jak i zwrotnych potwierdzeń ich odbioru zawierających oświadczenie, iż osoby te podjęły się oddać pisma adresatowi. Wywnioskować można, że córka skarżących oraz matka skarżącego odebrały decyzje w siedzibie organu, zgodnie z § 2 art. 42 k.p.a, który mówi, że pisma mogą być doręczane również w lokalu organu administracji publicznej, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej. Artykuł ten określa miejsce, w którym dokonuje się tzw. doręczenia zwykłego (właściwego) osobom fizycznym. Polega ono na oddaniu pisma adresatowi do rąk własnych za pokwitowaniem. Jednak w sytuacjach określonych w art. 42 § 2 i 3 k.p.a. pisma można doręczyć tylko do rąk adresata, a nie innych osób (wyrok NSA w Gdańsku z 19 grudnia 1997 r. I SA/Gd 942/97). Zgodnie z art. 43 k.p.a. w przypadku nieobecności adresata pismo (decyzję) doręcza się, za pokwitowaniem dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Doręczenie w sposób przewidziany powołanym przepisem jest skuteczne tylko w sytuacji, gdy podmiot doręczający pismo stwierdzi nieobecność adresata w mieszkaniu w momencie doręczania pisma. W przedmiotowej sprawie nie ma żadnej informacji o zaistnieniu takiej sytuacji i konieczności doręczenia decyzji wymienionym w powołanym przepisie podmiotom. Ponadto pismo można doręczyć wymienionym podmiotom, jeżeli osoby te zobowiążą się do oddania pisma adresatowi. Podmiot doręczający ma w tym przypadku obowiązek zażądania, aby odbiorca złożył w powyższej kwestii wyraźne oświadczenie, w którego treści powinna się znaleźć zgoda odbiorcy na przyjęcie pisma i zobowiązanie do osobistego przekazania pisma adresatowi. W przypadku braku takiego oświadczenia doręczający powinien odstąpić od doręczenia w trybie art. 43. W przedmiotowej sprawie brak informacji o nieobecności adresatów decyzji w miejscu zamieszkania, brak również oświadczenia zawierającego zobowiązanie się przez córkę skarżących i matkę B. K. (która zresztą, co jest niesporne w sprawie nie była domownikiem adresata) - do oddania pism adresatom. Na pokwitowaniu odbioru decyzji widnieje jedynie podpis osób odbierających oraz data ich odebrania. Zarówno w odwołaniu od decyzji organu I instancji, jak i w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżący twierdzą, iż przedmiotowe decyzje nie zostały im doręczone. W tej sytuacji uznać należy, iż decyzja nie została skutecznie doręczona skarżącym, a organ ustalając stan faktyczny w sprawie naruszył art. 7 i 77 § 1 kpa. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 §1 pkt c ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz.1270) uchylił zaskarżone postanowienie.