III SA/Łd 185/20

WyrokWSA w Łodzi2020-07-09

Skład orzekający: Janusz Nowacki, Ewa Alberciak, Małgorzata Kowalska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zwolnienie policjanta z zajmowanego stanowiska służbowego i przeniesienie do dyspozycji przełożonego, w sytuacji braku poświadczenia bezpieczeństwa dostępu do informacji niejawnych, mieści się w granicach uznania administracyjnego i czy jest uzasadnione "ważnym interesem służby"?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zwolnienie policjanta z zajmowanego stanowiska i przeniesienie do dyspozycji przełożonego, na podstawie art. 32 ust. 1 i art. 37a pkt 1 ustawy o Policji, jest dopuszczalne w sytuacji braku poświadczenia bezpieczeństwa dostępu do informacji niejawnych. Działanie to mieści się w granicach uznania administracyjnego, o ile uwzględnia interes publiczny i słuszny interes strony, a także służy realizacji "ważnego interesu służby", który obejmuje zapewnienie prawidłowego funkcjonowania jednostki Policji poprzez obsadzenie kluczowych stanowisk.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła funkcjonariuszki Policji, J. Ł., która została zwolniona ze stanowiska Naczelnika Wydziału Prewencji II Komisariatu Policji i przeniesiona do dyspozycji Komendanta Miejskiego Policji w Ł. z powodu braku poświadczenia bezpieczeństwa dostępu do informacji niejawnych. Funkcjonariuszka kwestionowała zasadność tej decyzji, argumentując przekroczenie granic uznania administracyjnego i brak nowych okoliczności uzasadniających zwolnienie. Skarga została oddalona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę J. Ł. na rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 9 lipca 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak, Asesor WSA Małgorzata Kowalska (spr.), , Protokolant Referent stażysta – Ewa Górska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lipca 2020 roku sprawy ze skargi J. Ł. na rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zwolnienia z zajmowanego stanowiska i przeniesienia do dyspozycji oddala skargę. Zaskarżonym rozkazem personalnym z [...] Komendant Wojewódzki Policji w Ł. uchylił rozkaz personalny Komendanta Miejskiego Policji w Ł. z [...] w sprawie zwolnienia nadkomisarz J. Ł. z zajmowanego stanowiska z dniem 3 grudnia 2019 r. i przeniesienia z dniem 4 grudnia 2019 r. do dyspozycji Komendanta Miejskiego Policji w Ł. w części dotyczącej daty zwolnienia z zajmowanego stanowiska oraz daty przeniesienia do dyspozycji Komendanta Miejskiego Policji w Ł. i ustalił datę zwolnienia z zajmowanego stanowiska na 31 grudnia 2019 r. i datę przeniesienia do dyspozycji Komendanta Miejskiego Policji w Ł. na 1 stycznia 2020 r.; w pozostałej części utrzymał zaskarżony rozkaz personalny w mocy. Z akt sprawy wynika, że pismem z 16 października 2019 r. Pełnomocnik do Spraw Ochrony Informacji Niejawnych Komendanta Miejskiego Policji w Ł. poinformował Komendanta Miejskiego Policji w Ł., iż poszerzone postępowanie sprawdzające wobec nadkom. J. Ł. zostało zakończone wydaniem decyzji z [...]. Nr [...] o odmowie wydania poświadczenia bezpieczeństwa. Kolejnym pismem z 16 października 2019 r. Komendant Miejski Policji w Ł. został poinformowany przez Pełnomocnika do Spraw Ochrony Informacji Niejawnych Komendanta Miejskiego Policji w Ł., iż kontrolne postępowanie sprawdzające wobec nadkom. J. Ł. zostało zakończone wydaniem decyzji z [...] Nr [...] o cofnięciu poświadczenia bezpieczeństwa. W konsekwencji powyższego z dniem 16 października 2019 r. Komendant Miejski Policji w Ł. na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 1 ustawy z 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 742) – dalej "ustawa o OIN" nie dopuścił nadkom. J. Ł. do pełnienia służby, zwolnił z zajęć służbowych oraz obowiązku pełnienia służby z jednoczesnym zachowaniem prawa do uposażenia. W tym samym dniu Komendant Miejski Policji w Ł. wszczął z urzędu wobec nadkom. J. Ł. postępowanie administracyjne w przedmiocie zwolnienia z dotychczas zajmowanego stanowiska służbowego i przeniesienia do dyspozycji Komendanta Miejskiego Policji w Ł.. Pismem z 6 listopada 2019 r. J. Ł. wystąpiła do Komendanta Miejskiego Policji w Ł. z wnioskiem o zawieszenie prowadzonego postępowania administracyjnego do czasu rozstrzygnięcia przez Prezesa Rady Ministrów wniesionych przez nią środków zaskarżenia od decyzji Pełnomocnika do Spraw Ochrony Informacji Niejawnych Komendanta Miejskiego Policji w Ł. z [...] w przedmiocie odmowy wydania oraz cofnięcia poświadczenia bezpieczeństwa. Postanowieniem z [...] Komendant Miejski Policji w Ł. odmówił zawieszenia postępowania administracyjnego. Rozkazem personalnym z [...] Komendant Miejski Policji w Ł. zwolnił nadkom. J. Ł. z zajmowanego stanowiska Naczelnika Wydziału Prewencji II Komisariatu Policji Komendy Miejskiej Policji w Ł. z dniem 3 grudnia 2019 r. i z dniem 4 grudnia 2019 r. przeniósł funkcjonariuszkę do dyspozycji Komendanta Miejskiego Policji w Ł., jednocześnie wskazując, że w okresie pozostawania bez przydziału służbowego stronie przysługuje uposażenie zasadnicze, dodatki do uposażenia o charakterze stałym i inne należności pieniężne należne na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym - z uwzględnieniem powstałych w tym okresie zmian, mających wpływ na prawo do uposażenia i innych należności pieniężnych lub na ich wysokość. Rozstrzygnięcie wydane zostało w oparciu o art. 32 ust. 1 i 2, art. 37a pkt 1, art. 121 ustawy z 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 161 ze zm.) – dalej "ustawa o Policji" w związku z § 19 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z 14 maja 2013 r. w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów (Dz. U. z 2013 r., poz. 644 ze zm.) – dalej "rozporządzenie". W uzasadnieniu organ I instancji wskazał na okoliczność, iż strona od 16 października 2019 r. nie legitymuje się jakimkolwiek poświadczeniem bezpieczeństwa dostępu do informacji niejawnych. Komendant Miejski Policji w Ł. wyjaśnił jednocześnie, że dopuszczenie do pracy lub pełnienia służby na stanowiskach związanych z dostępem do informacji niejawnych o klauzuli "poufne" lub wyższe może nastąpić po uzyskaniu poświadczenia bezpieczeństwa oraz odbyciu szkolenia z zakresu ochrony informacji niejawnych. Natomiast zgodnie z "Wykazem stanowisk oraz prac zleconych, z którymi może łączyć się dostęp do informacji niejawnych w Komendzie Miejskiej Policji w Ł." z dnia 1 marca 2019 r. służba na dotychczas zajmowanym przez stronę stanowisku Naczelnika Wydziału Prewencji II Komisariatu Policji Komendy Miejskiej Policji w Ł. wiąże się z koniecznością posiadania dostępu do informacji niejawnych oznaczonych klauzulą "ściśle tajne". W ocenie organu I instancji, wobec braku poświadczenia dostępu do informacji niejawnych, strona od 16 października 2019 r. nie może zostać dopuszczona do służby na stanowisku związanym z dostępem do informacji niejawnych, w konsekwencji nie realizuje zadań służbowych. Komendant Miejski Policji w Ł. wskazał jednocześnie, iż podejmując rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie wyważył interes społeczny (interes służby) i interes strony, przyznając pierwszeństwo interesowi służby, za którym przemawia konieczność zapewnienia sprawnego funkcjonowania Wydziału Prewencji II Komisariatu Policji Komendy Miejskiej Policji w Ł. w celu realizacji zadań ustawowych. J. Ł. złożyła odwołanie od wyżej wskazanego rozkazu personalnego, zaskarżając jednocześnie postanowienie Komendanta Miejskiego Policji w Ł. z [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania. Odwołująca zarzuciła organowi I instancji naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. w związku z § 19 ust. 2 rozporządzenia poprzez zaniechanie podania w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podstawy prawnej odwołania z zajmowanego stanowiska i poprzestanie w tym zakresie jedynie na przywołaniu przepisów o charakterze kompetencyjnym oraz zaniechanie wyjaśnienia przyczyn, dla których organ nie uznał za stosowne poprzestania na zaniechaniu dopuszczenia do służby zgodnie z pismem z 16 października 2019 r. Rozkazem personalnym z [...] Komendant Wojewódzki Policji w Ł. uchylił rozkaz personalny Komendanta Miejskiego Policji w Ł. z [...] w części dotyczącej daty zwolnienia z zajmowanego stanowiska i daty przeniesienia do dyspozycji Komendanta Miejskiego Policji w Ł.; ustalił datę zwolnienia z zajmowanego stanowiska na 31 grudnia 2019 r. i datę przeniesienia do dyspozycji Komendanta Miejskiego Policji w Ł. na 1 stycznia 2020 r.; w pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżony rozkaz personalny. W uzasadnieniu wskazał, że Komendant Miejski Policji w Ł. w uzasadnieniu swej decyzji jako podstawę prawną zwolnienia strony z zajmowanego stanowiska prawidłowo wskazał art. 32 ust. 1 ustawy o Policji, zgodnie z którym do mianowania policjanta na stanowiska służbowe, przenoszenia oraz zwalniania z tych stanowisk właściwi są przełożeni: Komendant Główny Policji, Komendant CBŚP, Komendant BSWP, komendanci wojewódzcy (powiatowi) Policji oraz komendanci szkół policyjnych. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalony jest pogląd, że na podstawie art. 32 ust. 1 ustawy o Policji, z uwagi na brak regulacji w tym przedmiocie, możliwe jest zwolnienie policjanta z zajmowanego stanowiska służbowego. \ W dalszej kolejności organ II instancji wskazał na treść art. 1 ust. 1 ustawy o Policji i podkreślił, że jednym z podstawowych warunków wykonania zadań Policji jest dyspozycyjność i zdyscyplinowanie jej funkcjonariuszy. Obowiązek policjanta podporządkowania się szczególnej dyscyplinie służbowej wynika wprost z art. 25 ust. 1 ustawy o Policji. W ten sposób przełożony zyskuje znaczną dyskrecjonalną władzę kształtowania sytuacji prawnej pełniącego służbę. Osoba zgłaszająca się dobrowolnie do służby w Policji wyraża gotowość podporządkowania się szczególnej dyscyplinie służbowej obowiązującej w tej formacji. Przejawem natomiast podległości służbowej są wynikające z art. 32 ust. 1 i art. 37a pkt 1 ustawy o Policji uprawnienia właściwego przełożonego do zwolnienia policjanta z zajmowanego stanowiska służbowego i przeniesienia do dyspozycji przełożonego właściwego w sprawach osobowych, na okres poprzedzający powołanie lub mianowanie na inne stanowisko służbowe albo zwolnienie ze służby, nie dłuższy niż 12 miesięcy. Komendant Wojewódzki Policji w Ł. wyjaśnił następnie, że ustawa o Policji nie określa żadnych warunków zwolnienia z zajmowanego stanowiska i przeniesienia do dyspozycji przełożonego właściwego w sprawach osobowych policjanta, nie wskazuje też kryteriów i przesłanek, którymi kierować się powinien organ dokonujący tej czynności. W konsekwencji przepisy przedmiotowej ustawy pozostawiają właściwym przełożonym ocenę zasadności i celowości przeniesienia policjanta do dyspozycji przełożonego. Decyzja podejmowana na podstawie art. 37a pkt 1 ustawy o Policji nie musi wskazywać, w jakim celu dokonywane jest zwolnienie z zajmowanego dotychczas stanowiska służbowego i przeniesienie do dyspozycji przełożonego. Wskazany art. 37a pkt 1 ustawy o Policji ani żaden inny powszechnie obowiązujący przepis prawa nie zobowiązuje bezpośredniego przełożonego do informowania policjanta o celowości dokonywania zmian kadrowych, strukturalnych i organizacyjnych w jednostce Policji, w tym o prowadzonej polityce kadrowej. Zdaniem organu powyższe prowadzi do wniosku, że przełożony właściwy w sprawach osobowych jest uprawniony do jednostronnego ustalania treści stosunku służbowego, w tym zwolnienia funkcjonariusza z zajmowanego stanowiska służbowego i przeniesienia go do swojej dyspozycji bez zgody funkcjonariusza (z urzędu) i jest to decyzja uznaniowa, przy czym ramy tego uznania wyznacza norma proceduralna art. 7 k.p.a. Powyższe umożliwia właściwemu przełożonemu, w związku z koniecznością zapewnienia prawidłowej realizacji zadań nałożonych na Policję, taki dobór kadry, aby mogła ona efektywnie realizować ustawowe zadania nałożone na tę formację. Ponadto Komendant Wojewódzki Policji w Ł. zauważył, że przeniesienie do dyspozycji właściwego przełożonego samo w sobie nie pogarsza sytuacji finansowej policjanta, bowiem zachowuje on dotychczas należne uposażenie na podstawie art. 121 ust. 1 ustawy o Policji. Wobec powyższego organ II instancji stwierdził, że Komendant Miejski Policji w Ł., kształtując stosunek służbowy zainteresowanej funkcjonariuszki, był uprawniony do wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia, które jest konsekwencją niedopuszczenia jej do pełnienia służby, będącego z kolei wynikiem nielegitymowania się stosownym poświadczeniem bezpieczeństwa. W ocenie organu odwoławczego Komendant Miejski Policji w Ł. zgodnie z obowiązującym prawem dokonał zwolnienia strony z zajmowanego stanowiska i przeniesienia do swojej dyspozycji z zachowaniem prawa do uposażenia, nie przekraczając jednocześnie swoim działaniem granic przyznanych mu kompetencji. W dalszej kolejności Komendant Wojewódzki Policji w Ł. zwrócił uwagę na zadania, jakie ustawodawca postawił przed Policją, o których mowa w art. 1 ust. 1 ustawy o Policji. Podkreślił, że funkcjonariusze tworzący formację muszą mieć świadomość, iż ze względu na charakter stawianych przed Policją zadań, ich osobisty stosunek służbowy przyjmuje rolę podrzędną w stosunku do interesu służby tożsamego z interesem społecznym, przy czym interes społeczny wyraża się oczekiwaniem prawidłowego wykonywania przez Policję zadań służbowych na zadowalającym społeczeństwo poziomie. Stanowisko Naczelnika Wydziału Prewencji II Komisariatu Policji Komendy Miejskiej Policji w Ł. jest stanowiskiem kierowniczym, a przed wskazaną komórką organizacyjną stawiane są zadania, o których mowa w treści art. 1 ust. 1 ustawy o Policji, tj. ochrona bezpieczeństwa ludzi oraz dbanie o utrzymywanie bezpieczeństwa i porządku publicznego poprzez podejmowanie działań o charakterze prewencyjnym. Właściwe wykonywanie przez funkcjonariuszy powyższych zadań możliwe jest przede wszystkim dzięki należytej organizacji ich pracy, za co w pierwszej kolejności odpowiedzialny jest naczelnik komórki organizacyjnej. Wobec tego organ II instancji zgodził się ze stanowiskiem Komendanta Miejskiego Policji w Ł., iż interes służby wymaga zapewnienia prawidłowego działania Wydziału Prewencji II Komisariatu Policji Komendy Miejskiej Policji w Ł. poprzez obsadzenie stanowiska naczelnika, który winien realizować stawiane przed nim zadania służbowe, m.in. związane z nadzorem i koordynacją pionu prewencji wskazanej jednostki Policji. Komendant Miejski Policji w Ł. przy rozpatrywaniu niniejszej sprawy zgodnie z nałożonym na niego obowiązkiem wynikającym z art. 7 k.p.a. wyważył interes społeczny oraz słuszny interes strony i w granicach uznania administracyjnego przyznał prymat interesowi społecznemu (służby), ingerując tym samym podjętym rozstrzygnięciem w dotychczasowy stosunek służbowy funkcjonariuszki. Odnosząc się do zaskarżonego przez stronę postanowienia Komendanta Miejskiego Policji w Ł. z [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania administracyjnego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., organ odwoławczy wskazał, iż nie dopatrzył się rażących uchybień prawa procesowego lub materialnego obligujących do usunięcia zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego. Wyjaśnił jednocześnie, że rozpatrywane postanowienie dotknięte jest wadą w postaci wskazania błędnej podstawy prawnej jego wydania. Strona bowiem wniosła o zawieszenie postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. do czasu rozstrzygnięcia przez Prezesa Rady Ministrów wniesionych przez nią środków odwoławczych od decyzji Pełnomocnika do Spraw Ochrony Informacji Niejawnych Komendanta Miejskiego Policji w Ł.. Natomiast Komendant Miejski Policji w Ł. w komparycji postanowienia jako podstawę prawną wskazał art. 98 § 1 w związku z art. 101 i art. 123 k.p.a. Zawieszenie (odmowa zawieszenia) postępowania na podstawie art. 98 § 1 k.p.a. jest natomiast możliwe, jeżeli wystąpi o to strona, na żądanie której postępowanie zostało wszczęte, a nie sprzeciwiają się temu inne strony oraz nie zagraża to interesowi społecznemu, przy czym postępowanie w rozpatrywanej sprawie wszczęte zostało przez Komendanta Miejskiego Policji w Ł. z urzędu. W ocenie organu odwoławczego, wskazaną podstawą prawną powinien być zatem art. 97 § 1 a contrario k.p.a., niemniej jednak wskazane uchybienie nie jest wadą kwalifikowaną warunkującą usunięcie zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego. Organ zaznaczył, że w pozostałym zakresie postanowienie spełnia wymogi określone w art. 124 k.p.a. W ocenie organu odwoławczego w niniejszej sprawie nie występuje zagadnienie wstępne, warunkujące zawieszenie postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Okoliczność odmowy wydania oraz cofnięcia posiadanego przez zainteresowaną funkcjonariuszkę poświadczenia bezpieczeństwa jest okolicznością bezsporną. Okoliczność odwołania się strony od niekorzystnych dla niej decyzji dotyczących dostępu do informacji niejawnych oraz rozstrzygnięcie tego zagadnienia przez Prezesa Rady Ministrów, w ocenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł., nie stanowi w niniejszej sprawie zagadnienia wstępnego warunkującego zawieszenie postępowania w trybie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Organ II instancji zaznaczył również, że przepisy k.p.a. nie przewidują możliwości zawieszenia postępowania odwoławczego, o co wnosiła strona w treści złożonego odwołania. W końcowej części rozstrzygnięcia organ, wskazując na treść art. 130 § 2 k.p.a. i art. 110 § 1 k.p.a., podkreślił, że decyzja wywołuje określone w niej skutki prawne dopiero od dnia doręczenia lub ogłoszenia stronie i z tego względu należało uchylić zaskarżony rozkaz personalny w części dotyczącej terminu zwolnienia z zajmowanego stanowiska i termin ten ustalić na 31 grudnia 2019 r., a także w części dotyczącej przeniesienia do dyspozycji Komendanta Miejskiego Policji w Ł. i termin ten ustalić na 1 stycznia 2020 r. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na powyższe rozstrzygnięcie Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. wniosła J. Ł., zarzucając naruszenie art. 37a pkt 1 ustawy o Policji poprzez przekroczenie granic uznania administracyjnego i uznanie za prawidłowe zwolnienia z zajmowanego stanowiska oraz przeniesienia do dyspozycji Komendanta Miejskiego Policji w Ł. w sytuacji, gdy nie została jeszcze ostatecznie rozstrzygnięta kwestia dostępu do informacji niejawnych, a kompetencje do kształtowania prawidłowej obsady personalnej podległej jednostki zostały już wykorzystane poprzez odmowę dopuszczenia jej do służby z dniem 16 października 2019 r. W uzasadnieniu skargi J. Ł. wskazała, że organ I instancji uznał, że dla osiągnięcia celu w postaci zapewnienia prawidłowego funkcjonowania podległej mu jednostki Policji wystarczająca jest odmowa dopuszczenia jej do służby na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 1 ustawę o OIN. Natomiast wdrożenie dalej idącego rozwiązania, tj. zwolnienia z zajmowanego stanowiska i przeniesienia do dyspozycji przełożonego znajdowałoby uzasadnienie wówczas, gdy po dacie odmowy dopuszczenia do służby zaszłyby nowe okoliczności, które prowadziłyby do weryfikacji dotychczas przyjętych ocen. Komendant Miejski Policji w Ł. takich okoliczności nie wskazał, zaś Komendant Wojewódzki Policji w Ł. niezasadnie uznał takie stanowisko za prawidłowe. Skarżąca zaznaczyła, że stało się tak pomimo tego, że w dalszym ciągu nie została ostatecznie przesądzona kwestia jej dostępu do informacji niejawnych. W jej ocenie, jeżeli bez zmiany okoliczności faktycznych organ Policji wdraża dalej idące środki zmierzające do jednostronnego ukształtowania statusu personalnego funkcjonariusza, to zostały przekroczone granice uznania administracyjnego, co czyni zaskarżony rozkaz personalny wadliwym. Z powyższych względów skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego rozkazu personalnego w całości; stwierdzenie, że zaskarżony rozkaz nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się orzeczenia w niniejszej sprawie; przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Komendantowi Wojewódzkiemu Policji w Ł. oraz o zasądzenie od organu administracji na jej rzecz kosztów procesu według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji w Ł. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonym rozkazie personalnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest niezasadna. W świetle art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym stosownie do art. 1 § 2 tej ustawy kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie natomiast z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) - dalej "p.p.s.a." wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Sądowa kontrola legalności zaskarżonych decyzji administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, przy czym sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Przeprowadzone w tak określonych ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonego rozkazu personalnego wykazało, że skarga podlegała oddaleniu. Zwolnienie skarżącej ze stanowiska Naczelnika Wydziału Prewencji II Komisariatu Policji Komendy Miejskiej Policji w Ł.. I przeniesienie z dniem 1 stycznia 2020 r. do dyspozycji Komendanta Miejskiego Policji w Ł.. z zachowaniem dotychczasowego uposażenia nastąpiło na podstawie art. 32 ust. 1 i 37a pkt 1 ustawy o Policji. Stosownie do art. 32 ust. 1 ustawy o Policji do mianowania policjanta na stanowisko służbowe, przenoszenia oraz zwalniania policjanta ze stanowisk służbowych właściwi są przełożeni: Komendant Główny Policji, Komendant CBŚP, Komendant BSWP, komendanci wojewódzcy i powiatowi (miejscy) Policji oraz komendanci szkół policyjnych. Na podstawie tego przepisu właściwy komendant ma prawo m.in. do zwolnienia policjanta ze stanowiska służbowego. Przepis nie określa kryteriów i merytorycznych przesłanek uzasadniających podejmowanie decyzji w tych sprawach. Ustawodawca pozostawił uznaniu administracyjnemu organu decydowanie o zwolnieniu funkcjonariusza z zajmowanego stanowiska. Zatem rozstrzygnięcia wydane na podstawie art. 32 ust. 1 ustawy o Policji mają charakter uznaniowy, a ich ramy, jak trafnie wskazano w zaskarżonym rozkazie personalnym, wyznacza art. 7 k.p.a. Co do zasady sądowa kontrola rozstrzygnięć uznaniowych jest ograniczona, nie obejmuje ona bowiem celowości ich wydania. Sąd bada w takich sprawach, czy decyzja nie nosi cech dowolności, a więc czy organ rozstrzygający zebrał cały materiał dowody i dokonał wyboru dopuszczalnego sposobu załatwienia sprawy po wszechstronnym i dogłębnym rozważeniu wszystkich okoliczności faktycznych. Rozkaz personalny wydany na podstawie przepisów ustawy o Policji jest w swej istocie rodzajem decyzji administracyjnej (wyrok NSA z 28 maja 1993 r., II SA 1425/92, LEX 10477). Stosunek służbowy funkcjonariusza Policji jest stosunkiem administracyjnoprawnym. Stosunek ten stosownie do art. 28 ustawy o Policji powstaje w drodze mianowania na podstawie dobrowolnego zgłoszenia się do służby. Wynika z tego, że konsensusu stron wymaga jedynie zadecydowanie o przyjęciu do służby, a nie ustalenie warunków pełnienia tej służby. Istotą służby jest zaś dyspozycyjność funkcjonariuszy. Dla stosunków służbowych, stanowiących podstawę pełnienia służby w tzw. służbach mundurowych, cechą szczególną i charakterystyczną jest podległość służbowa, której znaczny zakres sprawia, że w stosunkach tych nie występuje równorzędność tworzących je podmiotów. Przełożony funkcjonariusza zyskuje bowiem znaczną dyskrecjonalną władzę kształtowania sytuacji prawnej podwładnego (wyrok NSA z 27 kwietnia 2011 r., I OSK 665/11, LEX nr 1081044). Tak więc zawarte w ustawie uregulowanie w zakresie rozstrzygania o przeniesieniu funkcjonariusza do dyspozycji, co do zasady daje przełożonemu służbowemu władzę jednostronnego ustalenia treści stosunku służbowego. Stosownie natomiast do art. 37a ustawy o Policji, policjanta w przypadku zwolnienia z dotychczas zajmowanego stanowiska służbowego można przenieść do dyspozycji przełożonego właściwego w sprawach osobowych, na okres poprzedzający powołanie lub mianowanie na inne stanowisko służbowe albo zwolnienie ze służby, nie dłuższy niż 12 miesięcy. Brzmienie art. 32 ust. 1 może wskazywać, iż jest to przepis wyłącznie o charakterze kompetencyjnym, w którym określono jedynie organy uprawnione do podejmowania decyzji w sprawach w nim wymienionych, nie określono natomiast żadnych kryteriów i przesłanek, którymi winny kierować się organy przy podejmowaniu rozstrzygnięć w przedmiotowych sprawach. Jednakże w orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalony jest pogląd, iż na podstawie art. 32 ust. 1 ustawy o Policji, z uwagi na brak regulacji w tym przedmiocie, możliwe jest zwolnienie policjanta z zajmowanego stanowiska służbowego (por. wyrok NSA z 14 stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK 1118/10, LEX nr 951934, wyrok NSA z 27 sierpnia 2013 r., sygn. akt I OSK 1736/12, LEX nr 1557046 , wyrok NSA z 2 listopada 2013 r., I OSK 2169/12 LEX nr 2203953). W rozstrzyganej sprawie nie ulega zatem wątpliwości, iż na podstawie art. 32 ust. 1 ustawy o Policji możliwie było zwolnienie skarżącej z zajmowanego stanowiska służbowego połączone z równoczesnym przeniesieniem na podstawie art. 37a pkt 1 ustawy o Policji, do dyspozycji przełożonego właściwego w sprawach osobowych na okres poprzedzający powołanie lub mianowanie na inne stanowisko służbowe albo zwolnienie ze służby, nie dłuższy niż 12 miesięcy. Przepis ten statuuje możliwość utworzenia szczególnej grupy kadrowej – pozostającej w dyspozycji komendanta lub grupy stanowisk tymczasowych, w której na pewien czas zostają umieszczeni policjanci o czasowo nieuregulowanym statusie służbowym. Grupa ta stanowi przejściowe ujęcie ewidencyjne, do czasu mianowania na kolejne stanowisko służbowe lub zwolnienie ze służby. W grupie tej umieszcza się policjantów w okresie korzystania z urlopów wychowawczych czy bezpłatnych, przebywających na długotrwałych zwolnieniach lekarskich i oczekujących na komisyjne orzeczenia o stanie zdrowia, zwolnionych z dotychczasowych stanowisk, a przed mianowaniem na kolejne, powracających z dłuższego oddelegowania do pełnienia zadań służbowych poza Policją, a także w czasie wykonywania funkcji w związkach zawodowych (W. Kotowski, Komentarz do art. 37a ustawy o Policji, system informacji prawnej LEX). Przyjąć należy, że instytucja określona w przepisie art. 37 a pkt 1 ustawy o Policji służy rozwiązaniu sytuacji, w której brak podstaw, by policjanta przenieść na niższe stanowisko służbowe, brak jest stanowisk równorzędnych, a dobro służby wymaga zwolnienia policjanta z dotychczas zajmowanego stanowiska. Gwarancją ochrony interesu policjanta jest w tej sytuacji ograniczony do 12 miesięcy czas przeniesienia na podstawie art. 37 a ustawy oraz zachowanie dotychczasowych warunków uposażenia. Natomiast sama możliwość podjęcia takiego działania przez przełożonych służyć ma należytemu zarządzaniu jednostką zmilitaryzowaną, wymagającą sprawnego mechanizmu dowodzenia, zapewniającego możliwość natychmiastowego reagowania na zaistniałe potrzeby. Osiągnięcie tego celu w realiach służby mundurowej jaką jest Policja wymaga niekiedy podejmowania decyzji personalnych o niezwłocznym skutku. W ustawie o Policji nie podano przy tym kryteriów, którymi powinien kierować się organ dokonujący takiego przeniesienia, a zatem przepisy omawianej ustawy pozostawiają właściwym przełożonym ocenę zasadności i celowości przeniesienia policjanta do dyspozycji. Nie oznacza to, w ocenie sądu, prawa do dowolności podejmowanego rozstrzygnięcia, lecz zobowiązuje do kierowania się dyrektywą art. 7 k.p.a., tj. do uwzględnienia interesu publicznego i słusznego interesu strony. Zaskarżona decyzja wymagania takie spełnia, tj. przekonująco wskazuje racje, którymi kierowały się organy Policji wydając decyzję zwalniającą skarżącą z zajmowanego stanowiska i przenoszącą ją do dyspozycji Komendanta Miejskiego Policji w Ł. (por. wyrok NSA z dnia 24 lipca 2009 r., sygn. akt I OSK 1544/08, opublikowany w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej "CBOSA"). Przesłanką warunkującą zwolnienie skarżącej z dotychczas zajmowanego stanowiska było wydanie dwóch decyzji z [...] o odmowie wydania poświadczenia bezpieczeństwa oraz o cofnięciu poświadczenia bezpieczeństwa skarżącej. W tym miejscu wskazać należy na treść art. 25 ust. 1 ustawy o Policji zgodnie z którym służbę w Policji może pełnić obywatel polski o nieposzlakowanej opinii, który nie był skazany prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, korzystający z pełni praw publicznych, posiadający co najmniej średnie wykształcenie oraz zdolność fizyczną i psychiczną do służby w formacjach uzbrojonych, podległych szczególnej dyscyplinie służbowej, której gotów jest się podporządkować, a także dający rękojmię zachowania tajemnicy stosownie do wymogów określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych. Stosownie do art. 21 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o OIN, dopuszczenie do pracy lub pełnienia służby na stanowiskach albo zlecenie prac związanych z dostępem do informacji niejawnych o klauzuli "poufne" lub wyższej może nastąpić, z zastrzeżeniem art. 34, po uzyskaniu poświadczenia bezpieczeństwa oraz odbyciu szkolenia w zakresie ochrony informacji niejawnych. Jak prawidłowo wskazał w swoim rozstrzygnięciu organ I instancji zgodnie z "Wykazem stanowisk oraz prac zleconych, z którymi może łączyć się dostęp do informacji niejawnych w Komendzie Miejskiej Policji w Ł." z dnia 1 marca 2019 r. służba na stanowisku Naczelnika Wydziału Prewencji II Komisariatu Policji Komendy Miejskiej Policji w Ł. wiąże się z koniecznością posiadania dostępu do informacji niejawnych oznaczonych klauzulą "ściśle tajne", skarżąca nie legitymując się owym poświadczeniem bezpieczeństwa, nie może pełnić służby na dotychczas zajmowanym stanowisku, co uzasadniało jej zwolnienie i przeniesienie do dyspozycji Komendanta Miejskiego Policji w Ł.. Zdaniem sądu, organy dokonały wnikliwego i wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Ustalił bowiem wszystkie okoliczności faktyczne, które były istotne dla oceny, czy w sprawie wystąpiła przesłanka "ważnego interesu służby". Pojęcie ważnego interesu służby można również łączyć z koniecznością realizacji przez struktury policyjne podstawowych zadań Policji, o których mowa w ustawie (wyrok NSA z 16 marca 1995 r., sygn. akt II SA 1802/94 dostępny w CBOSA). Przesłanka "ważnego interesu służby", została spełniona w związku z brakiem możliwości jej pełnienia przez stronę. W sprawie jest niesporne, że od 16 października 2019 r. skarżąca nie wykonuje faktycznie żadnych czynności służbowych na zajmowanym stanowisku Naczelnika Wydziału Prewencji II Komisariatu KMP w Ł.. Nie można zgodzić się z twierdzeniem skarżącej, że interes służby był w wystarczającym stopniu chroniony już przez samo niedopuszczenie strony do służby w związku z utratą dostępu do informacji niejawnych. Wskazać należy, że w interesie służby leży nie tylko to aby strona natychmiast, z chwilą utraty dostępu do informacji niejawnych, nie została dopuszczona do służby, tak jak to miało miejsce 16 października 2019 roku, ale także to aby piastowane przez nią stanowisko Naczelnika Wydziału Prewencji II Komisariatu Policji nie pozostawało nieobsadzone. W celu prawidłowego funkcjonowania tego wydziału niezbędne jest aby miał nim kto kierować i prawidłowo organizować oraz nadzorować pracę podległych policjantów. Tak rozumianemu interesowi służby w sposób uprawniony dały pierwszeństwo w swoich rozstrzygnięciach organy obu instancji, nie przekraczając w ocenie sądu granic uznania administracyjnego. Nie są także trafne zarzuty skarżącej formułowane pod adresem organów administracji odnoszące się do braku zawieszenia postępowania wobec wniesienia przez stronę odwołań od decyzji Pełnomocnika do Spraw Ochrony Informacji Niejawnych Komendanta Miejskiego Policji w Ł. z [...] w przedmiocie odmowy wydania oraz cofnięcia poświadczenia bezpieczeństwa. W ocenie sądu organy w rozstrzyganej sprawie nie naruszyły art. 97 § 4 k.p.a., bowiem rozpatrzenie niniejszej sprawy nie zależało od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez organ administracji. Zgodnie z art. 35 ust. 1 ustawy o OIN od decyzji o odmowie wydania poświadczenia bezpieczeństwa, o cofnięciu poświadczenia bezpieczeństwa albo o umorzeniu postępowania sprawdzającego lub kontrolnego postępowania sprawdzającego, wydanej przez podmiot, o którym mowa w art. 23 ust. 2 i 5, osobie sprawdzanej przysługuje odwołanie do Prezesa Rady Ministrów. Odwołanie nie wymaga uzasadnienia. Wniesienie odwołania nie wstrzymuje wykonania decyzji (art. 35 ust. 5 ustawy o OIN). Decyzje z [...] cofająca i odmawiająca skarżącej wydania poświadczenia bezpieczeństwa weszły do obrotu prawnego, bowiem jak wynika z akt sprawy zostały skarżącej skutecznie doręczone. Decyzje te wywoływały skutki prawne, a wniesienie odwołania nie wstrzymywało ich wykonania. W tej sytuacji prawidłowo organy przyjęły, że brak było podstaw do zawieszenia postępowania w rozstrzyganej sprawie. Reasumując jeszcze raz wypada podkreślić, że funkcjonariusz w czasie całej służby pozostaje w dyspozycji przełożonych, którzy w zależności od potrzeb mogą kształtować warunki jego służby. O ile wystąpią rzeczywiste i konkretne zdarzenia przemawiające przeciwko pozostawieniu funkcjonariusza na dotychczasowym stanowisku, decyzji o zwolnieniu z zajmowanego stanowiska i przeniesieniu do dyspozycji nie można przypisać cechy dowolności. W wyłącznej gestii organu pozostaje ocena dalszej przydatności funkcjonariusza do służby i z tych względów jeżeli ocena ta znajduje uzasadnienie faktyczne organ może skorzystać z uprawnienia o jakim mowa w art. 37a pkt. 1 ustawy o Policji. W kontrolowanej sprawie organy poczyniły prawidłowe ustalenia faktyczne, wywiodły z nich poprawne wnioski, przytoczyły przepisy prawa znajdujące zastosowanie do ustalonego stanu faktycznego i omówiły ich treść. W toku przeprowadzonego przez organy postępowania administracyjnego sąd nie dopatrzył się naruszeń procedury, które miałyby istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. W szczególności nie ma podstaw do przyjęcia, aby organy gromadziły i rozpatrywały materiał dowodowy w sposób stronniczy, przekroczyły granice swobodnej oceny dowodów bądź granice uznania administracyjnego, czy też prowadziły postępowanie mając na celu wydanie orzeczenia o ustalonej z góry treści. W sprawie zostały zastosowane prawidłowe przepisy prawa materialnego, zaś uzasadnienie zaskarżonego rozkazu personalnego spełnia wymogi wynikające z art. 107 k.p.a. Z uwagi na brak po stronie orzekających w sprawie organów naruszeń prawa materialnego lub przepisów postępowania, skutkujących koniecznością wyeliminowania zaskarżonego rozkazu personalnego z obrotu prawnego, skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. należało oddalić. ec

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło