III SA/Łd 188/04

Dnia 16 listopada 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Krzemieniewska, Sędziowie NSA Janusz Nowacki /spr./, WSA Czesława Nowak-Kolczyńska, Protokolant sekretarz sądowy Jarosław Szkudlarek, po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2004 roku na rozprawie przy udziale ---- sprawy ze skargi K.A. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej uchyla zaskarżoną decyzję. Decyzją nr [...] z dnia [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Ł. na podstawie art.104 § 1 i 2 kpa oraz art.5 pkt.4a ustawy z dnia 14 marca 1985r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej/Dz.U. nr 90 z 1998r. poz.668 z późn. zm./ nie stwierdził u K.A. choroby zawodowej – łuszczycy zwykłej. W uzasadnieniu stwierdzono, iż K.A. była zatrudniona w latach od 1965 do 1987 w Zakładach Odzieży i Sprzętu Sportowego "A" na stanowiskach pomocy magazyniera, operatora wtryskarek (lata 1967 do 1982), portiera - telefonistki i rewidenta; w latach 1987 do 1991 w [...] Wytwórni Win na stanowisku portiera - rewidenta oraz w latach 1991 do 1994 w spółce "A" na stanowisku portiera - rewidenta i aparaturowej urządzeń dozowania. Podczas obsługi wtryskarek do tworzyw miała zawodowy kontakt z elementami wtryskarki pokrytych niklem. Od 1995 roku nie pracuje. Aktualnie jest na emeryturze. W ocenie organu administracji brak jest podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej gdyż łuszczyca nie jest wymieniona w wykazie chorób zawodowych a ponadto upłynął okres 5-u lat od ustania zatrudnienia w którym to okresie można się ubiegać o rozpoznanie zawodowej choroby skóry. Mając to na uwadze organ administracji orzekł jak w sentencji decyzji. Odwołanie od wymienionej decyzji złożyła K.A. podnosząc, iż diagnoza rozpoznająca u niej łuszczycę jest błędna. Z jej ciała wydobywają się opiłki niklu zaś skórę ma zgrubioną. Miała kontakt z niklem zarówno podczas pracy jako operator wtryskarki jak i w późniejszym czasie. Wnosiła o ponowne rozpoznanie jej sprawy. Decyzją nr [...] z dnia [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł. na podstawie art.12 ust.2 pkt.1 ustawy z dnia 14 marca 1985r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej/Dz.U. nr 90 z 1998r. poz.575 z późn. zm./, rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach/Dz.U. nr 132 poz.1115/ oraz art.138 § 1 pkt.1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu administracji I instancji. W uzasadnieniu stwierdzono, iż zgodnie z treścią § 2 ust.1 rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. przy zgłaszaniu podejrzenia, rozpoznawaniu i stwierdzaniu chorób zawodowych uwzględnia się choroby ujęte w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. K.A. była dwukrotnie badana przez jednostki organizacyjnego służby zdrowia i stwierdzono u niej łuszczycę zwykłą, która nie jest wymieniona w wykazie chorób zawodowych. Jest ona nadto uczulona na nikiel lecz upłynął okres 5 lat od ustania zatrudnienia w którym to okresie można się ubiegać o rozpoznanie zawodowej choroby skóry. Mając to na uwadze organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu administracji I instancji. Na wymienioną decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła K.A. W uzasadnieniu skarżąca podniosła, iż diagnoza rozpoznająca u niej łuszczycę jest błędna. Z jej ciała wydobywają się opiłki niklu zaś skórę ma zgrubioną. Miała kontakt z niklem zarówno podczas pracy jako operator wtryskarki jak i w późniejszym czasie. W ocenie skarżącej jej schorzenia są spowodowane pracą zawodową. W konkluzji wnosiła ona o ponowne rozpoznanie jej sprawy. Organ administracji w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga K.A. jest uzasadniona. Zgodnie z treścią art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych/Dz.U. nr 153 poz.1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl zaś art.1 § 2 wymienionej ustawy kontrola o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z treścią art.3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/Dz.U. nr 153 poz.1270/ sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl zaś art.145 § 1 wymienionej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1./ uchyla decyzje lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi: a./ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy b./ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego c./ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy 2./ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach 3./ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. W rozpoznawanej sprawie organy administracji publicznej naruszyły przepisy postępowania administracyjnego i naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podstawą prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach /Dz.U. nr 132 poz.1115/. Wymienione rozporządzenie obowiązuje od dnia 3 września 2002r. lecz zgodnie z treścią § 10 postępowanie w sprawie rozpoznania choroby zawodowej lub jej stwierdzenia, rozpoczęte przed dniem wejścia rozporządzenia w życie jest prowadzone na podstawie dotychczasowych przepisów. Do dnia 2 września 2002r. obowiązywało natomiast rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych/Dz.U. nr 65 poz.294 z późn. zm./. Z przepisu § 10 rozporządzenia z dnia 30 lipca 2002r. wynika, iż o tym według jakich przepisów winna być rozpoznana sprawa o stwierdzenie choroby zawodowej decyduje data "rozpoczęcia postępowania". W zależności od tego czy postępowanie zostało rozpoczęte przed 3 września 2002r. czy też po tym dniu stosuje się przepisy rozporządzenia z 18 listopada 1983r. bądź z dnia 30 lipca 2002r. Należy zaznaczyć, iż oba rozporządzenia w sposób odmienny regulują postępowanie dotyczące stwierdzenia choroby zawodowej. W obu rozporządzeniach są różne definicje choroby zawodowej, odmienne są wykazy chorób zawodowych zaś w rozporządzeniu z 30 lipca 2002r. wprowadzono nadto warunek, iż objawy choroby zawodowej muszą wystąpić w określonych okresach od ustania narażenia zawodowego. Oba rozporządzenia różnią się zatem w sposób istotny i kwestią zasadniczą jest ustalenie daty rozpoczęcia postępowania w sprawie o stwierdzenie choroby zawodowej. Pozwala bowiem stwierdzić czy postępowanie winno się toczyć według przepisów rozporządzenia z 18 listopada 1983r. czy tez na podstawie rozporządzenia z 30 lipca 2002r. W rozpoznawanej sprawie organy administracji nie ustaliły kiedy rozpoczęło się postępowanie w sprawie stwierdzenia u skarżącej choroby zawodowej. W aktach administracyjnych pierwszym dokumentem opatrzonym datą jest orzeczenie Przychodni Konsultacyjno-Diagnostycznej Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Ł. z dnia 4 lipca 2003r. Oznacza to, iż w tym dniu K.A. była badana przed jednostkę służby zdrowia lecz nie zostało wyjaśnione którego dnia rozpoczęło się postępowanie w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej. W aktach administracyjnych jest wprawdzie skierowanie na badania w celu rozpoznania choroby zawodowej wystawione przez Przychodnię Zdrowia nr 3 w Ł. lecz nie posiada ono daty. Nie wiadomo zatem kiedy ono wpłynęło do organu administracji i czy postępowanie rozpoczęło się przed dniem 3 września 2002r. czy tez po tym dniu. Organy administracji obu instancji rozpoznały sprawę na podstawie przepisów rozporządzenia z 30 lipca 2002r. co wskazywałoby, iż postępowanie rozpoczęło się po 3 września 2002r. lecz nie wynika to z akt administracyjnych. W aktach tych brak jest dokumentu, który świadczyłby, iż postępowanie rozpoczęło się po 3 września 2002r. Podkreślić należy, iż u K.A. rozpoznano łuszczyce zwykłą, która jest wymieniona w wykazie chorób zawodowych stanowiących załącznik do rozporządzenia z 18 listopada 1983r. zaś schorzenie to nie jest wymienione w wykazie chorób zawodowych będących załącznikiem do rozporządzenia z 30 lipca 2002r. Ustalenie zatem daty rozpoczęcia postępowania ma istotne znaczenie bo data to decyduje o tym według jakich przepisów winno toczyć się postępowanie. Organy administracji nie ustaliły jednak, którego dnia rozpoczęło się postępowanie zaś oparcie się na przepisach rozporządzenia z dnia 30 lipca 2002r. nie znajduje oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym i jest całkowicie dowolne. Organy administracji nie wyjaśniły nadto w sposób wyczerpujący stanu faktycznego. Jak wynika z orzeczenia Przychodni Konsultacyjno-Diagniostycznej oraz orzeczenia Instytutu Medycyny Pracy u K.A. stwierdzono uczulenie na nikiel. Występuje u niej nadwrażliwość na związki niklu zaś alergiczne kontaktowe zapalenie skóry jest wymienione w wykazie chorób zawodowych będącym załącznikiem do rozporządzenia z dnia 18 listopada 1983r. i rozporządzenia z 30 lipca 2002r. Organy administracji uznały, iż schorzenia tego nie można uznać za chorobę zawodową gdyż upłynął już pięcioletni okres od ustania narażenia zawodowego przy czym przyjęto, iż narażenie takie istniało w okresie pracy skarżącej jako operatora wtryskarki od 1967r. do 1982r. Nie zostało jednak wyjaśnione czy K.A. była narażona na kontakt ze związkami niklu w późniejszym okresie pracy a mianowicie w czasie zatrudnienia na stanowisku portiera-telefonistki i portiera-rewidenta od 1982r. do 1994r. Jak wyjaśniła to skarżąca na rozprawie również po 1982r. była ona narażona na kontakt z niklem. Będąc telefonistką miała ona kontakt z niklowymi wtyczkami i niklowym blatem zaś jako portier – rewident była narażona na nikiel znajdujący się w klamkach, kluczach czy łańcuchach. Organy administracji nie wyjaśniły w sposób wyczerpujący czy w okresie od 1982r. do 1994r. K.A. rzeczywiście była narażona na kontakt ze związkami niklu. Dochodzenie epidemiologiczne dotyczące okresu pracy skarżącej po 1982r. jest bardzo lakoniczne i nie wyjaśnia okoliczności narażenia zawodowego K.A. w czasie jej zatrudnienia jako telefonistki i jako portiera –rewidenta. Nie wiadomo zatem czy skarżąca była narażona na działanie związków niklu w okresie od 1982r. do 1994r. Należy zaznaczyć, iż pierwsze objawy chorobowe u K.A. rozpoznano już w 1991r. W sytuacji gdyby rzeczywiście była ona narażona na działanie związków niklu na stanowisku telefonistki i portiera – rewidenta to błędny byłby pogląd organów administracji, iż upłynął już pięcioletni okres od ustania narażenia zawodowego skarżącej. Z uwagi na to, iż dochodzenie epidemiologiczne nie zostało przeprowadzone w sposób wyczerpujący nie zostały dokładnie wyjaśnione okoliczności narażenia zawodowego K.A. Reasumując sąd uznał, iż organy administracji nie wyjaśniły kiedy zostało rozpoczęte postępowanie w sprawie stwierdzenia u skarżącej choroby zawodowej ani też nie przeprowadziły wyczerpującego dochodzenia epidemiologicznego. Nie podjęły zatem wszelkich kroków niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego. Również w sposób wyczerpujący nie zebrały i nie rozpatrzyły całego materiału Uchybienia jakich dopuściły się organy administracji obu instancji są istotne i miały one wpływ na wynik sprawy. Mając powyższe na uwadze na podstawie art.145 § 1 pkt.1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. sąd uchylił zaskarżoną decyzję. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy należy dokładnie wyjaśnić którego dnia zostało rozpoczęte postępowanie w sprawie stwierdzenia u K.A. choroby zawodowej. W zależności od wyjaśnienia tej kwestii postępowanie winno być prowadzone albo na podstawie przepisów rozporządzenia z dnia 18 listopada 1983r. albo w oparciu o przepisy rozporządzenia z dnia 30 lipca 2002r. Winno również zostać przeprowadzone dokładne postępowanie epidemiologiczne a w szczególności winny zostać wyjaśnione okoliczności narażenia zawodowego skarżącej w okresie jej zatrudnienia na stanowisku portiera-telefonistki i portiera-rewidenta. W zależności od wyników tego postępowania organy administracji winny rozważyć możliwość ponownego badania skarżącej przez jednostki orzecznicze celem stwierdzenia lub braku podstaw do stwierdzenia u niej choroby zawodowej. Dopiero po zebraniu całego materiału dowodowego organy administracji winny dokonać wnikliwej jego oceny a następnie wydać rozstrzygnięcie w sprawie. Rozstrzygnięcie to winno posiadać uzasadnienie dopowiadające wymogom określonym w art.107 § 3 kpa.